11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Kapsanan konular

1
MetinAynı kişi için söyledikleri
Birinci kaynakCömert ve alçakgönüllü
İkinci kaynakÖlçülü ama mesafeli

Tabloda aynı kişi hakkında iki farklı değerlendirme verilmiştir. Bu durumda araştırmacının izlemesi gereken yol hangisidir?

  1. A Yalnızca olumlu olanı almak
  2. B İki değerlendirmeyi de kaydedip başka kaynaklarla karşılaştırmak
  3. C Yalnızca olumsuz olanı almak
  4. D İkisini de yok saymak
  5. E Kendi görüşünü yazmak
2
Yalnızca sesleanlatılırEfekt ve müzikkullanılırGörüntü yoktur

Kartlarda bir türün özellikleri sıralanmıştır. Buna göre kartlarda tanıtılan tür hangisidir?

  1. A Gölge oyunu
  2. B Radyo tiyatrosu
  3. C Sinema
  4. D Roman
  5. E Tezkire
3
YazarCümle yapısıSöz varlığı
BirinciKısa ve yalınGünlük sözcükler
İkinciUzun ve iç içeYabancı kökenli sözcükler

Tabloda iki yazarın anlatım özellikleri karşılaştırılmıştır. Bir yazarı ötekinden ayıran bu bireysel anlatım biçimine ne ad verilir?

  1. A Olay örgüsü
  2. B Tema
  3. C Üslup
  4. D Bakış açısı
  5. E Ölçü
4
TürAnlatan kişi
Yaşam öyküsüBir başkası
Öz yaşam öyküsü?

Tabloda iki tür anlatan kişiye göre ayrılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?

  1. A Bir tarihçi
  2. B Kişinin kendisi
  3. C Bir gazeteci
  4. D Bir okur
  5. E Bir yayınevi
5
Bir kişininhayatınıanlatırBelgeye dayanırÜçüncü kişiağzından

Kartlarda bir türün özellikleri verilmiştir. Bu özellikleri taşıyan tür hangisidir?

  1. A Yaşam öyküsü (biyografi)
  2. B Fabl
  3. C Destan
  4. D Dilekçe
  5. E Masal
6

Bir tezkireden bölüm

Söz konusu şairin sözü tatlı, hayali geniştir; nazmı akıcı olup meclislerde beğeniyle okunur.

Yukarıdaki parçada kişi tanıtımının hangi yönü öne çıkmaktadır?

  1. A Şairin doğum tarihinin verilmesi
  2. B Şairin sanat ve üslup özelliklerinin değerlendirilmesi
  3. C Şairin ailesinin tanıtılması
  4. D Şairin öğrenim durumunun belirtilmesi
  5. E Şairin görev yerlerinin sayılması
7

Tarihî bir romanı okuyan bir kişinin, romandaki bütün olayların gerçekten yaşandığını düşünmesi neden yanlıştır?

  1. A Tarihî romanda tarihsel çerçeve gerçek olsa da kişiler ve olaylar kurgulanmış olabilir.
  2. B Tarihî romanlar hiç tarih içermez.
  3. C Romanlar belge sayılır.
  4. D Tarih ve edebiyat aynıdır.
  5. E Romanda kurgu bulunmaz.
8
AmaçUygun tür
Bir bilim insanının hayatını tanıtmakYaşam öyküsü
Kendi çocukluğunu anlatmak?

Tabloda amaca göre tür seçimi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre bu boşluğa ne yazılmalıdır?

  1. A Tezkire
  2. B Dilekçe
  3. C Öz yaşam öyküsü ya da anı
  4. D Fabl
  5. E Genelge
9
Gerçek belgeyedayanırKurmaca yenidenkurarÜslup yazarıayırır

Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Üslup metni etkilemez.
  2. B Bütün metinler aynıdır.
  3. C Kurmaca ile belge arasında fark yoktur.
  4. D Yaşamı anlatan metinler; belgeye dayanma ölçüsüne ve yazarın üslubuna göre birbirinden ayrılır.
  5. E Belge kullanmak gereksizdir.
10

Bir kişinin yaşamını araştıran öğrencinin, yalnızca o kişinin kendi yazdığı öz yaşam öyküsüne dayanmasının sakıncası hangisidir?

  1. A Kişinin kendini anlatırken seçici davranabilmesi ve tek yönlü bir tablo oluşması
  2. B Öz yaşam öyküsünün hiç bilgi vermemesi
  3. C Metnin çok uzun olması
  4. D Metnin edebî olmaması
  5. E Metnin okunamaması
11
CümleNiteliği
1892’de İstanbul’da doğdu.Nesnel
Çağının en büyük şairidir.?

Tabloda iki cümle değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. İkinci cümlenin niteliği ve gerekçesi hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A Nesnel; tarih içerir.
  2. B Nesnel; belgeye dayanır.
  3. C Öznel; kişisel bir değerlendirme içerir ve doğrulanamaz.
  4. D Öznel; tarih içermez.
  5. E Nesnel; herkes aynı görüştedir.
12

Radyo tiyatrosunda mekânın ve zamanın dinleyiciye aktarılmasında hangi araçlara başvurulur?

  1. A Işık düzeni
  2. B Dekor ve kostüm
  3. C Ses efektleri, müzik ve kişilerin sözleri
  4. D Sahne düzeni
  5. E Oyuncu jestleri
13

Aynı konuyu işleyen iki yazarın metinlerinin birbirinden farklı etki bırakmasının temel nedeni hangisidir?

  1. A Metinlerin uzunluğunun eşit olması
  2. B Konunun değişmesi
  3. C Okurun aynı olması
  4. D Konuyu ele alış biçimlerinin ve üsluplarının farklı olması
  5. E Yayın tarihlerinin yakın olması
14
ŞairleritanıtırŞiirlerindenörnek verirDivan edebiyatıgeleneğine ait

Kartlarda bir eser türünün özellikleri sıralanmıştır. Kartlara göre söz konusu tür hangisidir?

  1. A Dilekçe
  2. B Mesnevi
  3. C Gazel
  4. D Fabl
  5. E Tezkire
15

Bir roman üzerine

Anlatıcı, olayları kendi gözünden aktarır; ancak sonradan bazı ayrıntıları yanlış hatırladığını itiraf eder.

Yukarıda anlatılan durumun okur açısından doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Kişilerin ortadan kalkması
  2. B Okurun anlatıcıya tam güvenmesi
  3. C Anlatının bitmesi
  4. D Okurun anlatıcının aktardıklarını sorgulayarak okuması
  5. E Zamanın belirsizleşmesi
16
ÖlçütTezkireModern biyografi
KapsamÇok sayıda şair kısacaGenellikle tek kişi ayrıntılı
DeğerlendirmeYazarın beğenisi öne çıkabilirBelge ve kanıt öne çıkar

Tabloda iki tür karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmaya göre tezkirelerin bugün kullanımı için en uygun ifade hangisidir?

  1. A Dönemin edebiyat anlayışını göstermesi bakımından değerli bir kaynaktır; ancak değerlendirmeleri sınanmalıdır.
  2. B Hiçbir değeri yoktur.
  3. C Modern biyografiyle tamamen aynıdır.
  4. D Yalnızca şiir öğretir.
  5. E Belge olarak olduğu gibi kullanılır.
17
TürKişilerin niteliği
Yaşam öyküsüGerçekten yaşamış kişiler
Roman?

Tabloda iki tür kişilerin niteliği bakımından ayrılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

  1. A Yalnızca hayvanlar
  2. B Yalnızca gerçek kişiler
  3. C Yalnızca tarihî kişiler
  4. D Hiç kişi bulunmaz
  5. E Kurmaca kişiler; gerçekten esinlenebilir ama birebir aynı değildir
18

Yaşam öyküsü yazarının kişiyi överken abartılı nitelemelerden kaçınması gerektiği söylenir. Bu ölçünün gerekçesi hangisidir?

  1. A Kişinin tanınmaması
  2. B Metnin uzamaması
  3. C Okurun sıkılmaması
  4. D Türün belgeye dayalı ve güvenilir bilgi verme amacını zedelememesi
  5. E Yazarın gizlenmesi
19
TürÖznelliğin yeri
Yaşam öyküsüEn aza indirilir
DenemeYazarın kendi görüşü esastır

Tabloda iki türde öznelliğin yeri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmanın gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A Denemede nesnellik arandığı
  2. B Öznelliğin her metinde yasak olduğu
  3. C Nesnelliğin gereksiz olduğu
  4. D İki türün aynı olduğu
  5. E Öznelliğin her türde aynı ölçüde kusur sayılmadığı, türün amacına göre değiştiği
20

Bir metinden bölüm

1910’da bir kasabada doğdu. Öğretmen okulunu bitirdi. Otuz yıl köy okullarında çalıştı; öğrencileri onu sabrıyla hatırlar.

Yukarıdaki parçayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılamaz?

  1. A Nesnel bilgiler verilmiştir.
  2. B Kişinin mesleği belirtilmiştir.
  3. C Metinde bir değerlendirme cümlesi de vardır.
  4. D Üçüncü kişi ağzından anlatılmıştır.
  5. E Kişinin kendi kaleminden yazılmıştır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. B 3. C 4. B 5. A 6. B 7. A 8. C 9. D 10. A 11. C 12. C 13. D 14. E 15. D 16. A 17. E 18. D 19. E 20. E
1. sorunun çözümü

Farklı değerlendirmeler kaynakların bakışını yansıtır; doğruya yaklaşmanın yolu karşılaştırma ve başka kanıtlarla desteklemedir.

  1. İki kaynak aynı kişiyi farklı anlatıyor.
  2. Birini seçmek o kaynağın bakışını benimsemek olur.
  3. Doğru yol, ikisini kaydedip başka kanıtlarla karşılaştırmaktır.
2. sorunun çözümü

Yalnızca sesle, efekt ve müzik desteğiyle sunulan oyun türü radyo tiyatrosudur.

  1. Kartlarda görüntünün bulunmadığı belirtiliyor.
  2. Anlatım yalnızca sesle yapılıyor.
  3. Bu tür radyo tiyatrosudur.
3. sorunun çözümü

Yazarın cümle kurma, sözcük seçme ve anlatım tercihlerinin oluşturduğu bireysel biçime üslup denir.

  1. İki yazar aynı dili farklı biçimde kullanıyor.
  2. Fark cümle yapısı ve sözcük seçiminde.
  3. Bu bireysel biçime üslup denir.
4. sorunun çözümü

Kişinin kendi hayatını kendi kaleminden anlatmasına öz yaşam öyküsü denir.

  1. Yaşam öyküsünü bir başkası yazıyor.
  2. "Öz" ön eki kişinin kendisini işaret eder.
  3. Bu yüzden anlatan kişi kendisidir.
5. sorunun çözümü

Bir kişinin hayatını belgelere dayanarak üçüncü kişi ağzından anlatan tür yaşam öyküsüdür.

  1. Kartlarda bir kişinin hayatı konu ediliyor.
  2. Anlatım belgelere dayanıyor.
  3. Üçüncü kişi ağzından anlatım biyografiyi işaret eder.
6. sorunun çözümü

Parçada tarih ya da yaşam olayları değil; sözün tatlılığı, hayal genişliği ve nazmın akıcılığı gibi sanat nitelikleri değerlendirilmektedir.

  1. Parçada doğum, aile ya da görev bilgisi yok.
  2. Söz, hayal ve nazım nitelikleri anlatılıyor.
  3. Bunlar sanat ve üslup değerlendirmesidir.
7. sorunun çözümü

Tarihî roman gerçek bir dönemi arka plan alır; ancak kişileri, diyalogları ve pek çok olayı yazar kurgular.

  1. Tarihî romanın çerçevesi gerçek bir dönemdir.
  2. Ancak diyaloglar ve iç dünyalar kurgulanır.
  3. Bu yüzden roman belge gibi okunamaz.
8. sorunun çözümü

Kişinin kendi yaşadıklarını anlatması öz yaşam öyküsü ya da anı türüyle yapılır.

  1. Başkasının hayatı yaşam öyküsüyle anlatılıyor.
  2. Kendi hayatını anlatmak için farklı bir tür gerekir.
  3. Bu tür öz yaşam öyküsü ya da anıdır.
9. sorunun çözümü

Kartlar belge, kurmaca ve üslup ölçütlerini birlikte gösterir; bu ölçütler yaşamı anlatan metinleri birbirinden ayırır.

  1. Birinci kart belgeye dayanmayı söylüyor.
  2. İkinci kart kurmacanın yeniden kurduğunu ekliyor.
  3. Üçüncü kart üslubun ayırt ediciliğini getiriyor.
10. sorunun çözümü

Kişi kendini anlatırken bazı ayrıntıları öne çıkarıp bazılarını geri plana atabilir; tek kaynağa dayanmak tek yönlü bir tablo doğurur.

  1. Öz yaşam öyküsünü kişinin kendisi yazar.
  2. Seçim ve vurgular kişinin bakışını yansıtır.
  3. Tek kaynağa dayanmak bu bakışı tek doğru saymak olur.
11. sorunun çözümü

"En büyük" nitelemesi kişiden kişiye değişen bir değerlendirmedir; kanıtlanamadığı için öznel bir yargıdır.

  1. İlk cümle belgeyle doğrulanabilir bir bilgi veriyor.
  2. İkinci cümle bir değer yargısı içeriyor.
  3. Doğrulanamayan değer yargıları özneldir.
12. sorunun çözümü

Görüntü olmadığı için mekân ve zaman; ses efektleri, müzik ve kişilerin sözleriyle kurulur.

  1. Radyo tiyatrosunda görüntü yoktur.
  2. Dekor, kostüm ve ışık kullanılamaz.
  3. Geriye ses efekti, müzik ve söz kalır.
13. sorunun çözümü

Konu aynı olsa da yazarın bakışı, seçtiği ayrıntılar ve dil kullanımı metnin etkisini belirler.

  1. İki metnin konusu aynı.
  2. Ancak ele alış ve dil kullanımı farklı.
  3. Bu fark metnin bıraktığı etkiyi değiştirir.
14. sorunun çözümü

Şairlerin hayatını ve şiirlerinden örnekleri bir arada sunan divan edebiyatı ürünü tezkiredir.

  1. Kartlarda şairlerin tanıtıldığı belirtiliyor.
  2. Şiirlerinden örnek verilmesi de ekleniyor.
  3. Bu nitelikleri taşıyan tür tezkiredir.
15. sorunun çözümü

Anlatıcının yanılabilirliğini kabul etmesi, okuru aktarılanları sorgulayarak okumaya yöneltir.

  1. Anlatıcı yanlış hatırladığını söylüyor.
  2. Bu, aktarılanların kesin olmadığını gösterir.
  3. Okur da anlatılanları sorgulayarak okur.
16. sorunun çözümü

Tezkire hem şairler hem dönemin beğeni ölçütleri hakkında bilgi verir; ancak yazarın beğenisini yansıttığı için değerlendirmeleri sınanmalıdır.

  1. Tezkirede yazarın beğenisi öne çıkabiliyor.
  2. Bu, değerlendirmelerin öznel olabileceğini gösterir.
  3. Yine de dönemin edebiyat anlayışını yansıtan bir kaynaktır.
17. sorunun çözümü

Roman kurmacadır; kişileri gerçek kişilerden esinlenebilir, ancak yazarın kurduğu kişilerdir.

  1. Yaşam öyküsünde kişiler gerçekten yaşamıştır.
  2. Roman kurmaca bir türdür.
  3. Kişileri esinlenilmiş olsa da kurmacadır.
18. sorunun çözümü

Yaşam öyküsü bilgi vermeyi amaçlar; doğrulanamayan abartılı nitelemeler metnin güvenilirliğini zedeler.

  1. Yaşam öyküsü belgeye dayalı bilgi sunar.
  2. Abartılı niteleme doğrulanamaz.
  3. Doğrulanamayan ifadeler güvenilirliği zedeler.
19. sorunun çözümü

Bilgi vermeyi amaçlayan türlerde öznellik sınırlanır; kişisel görüşü esas alan türlerde ise öznellik türün gereğidir.

  1. Yaşam öyküsü bilgi vermeyi amaçlar; öznellik sınırlanır.
  2. Deneme kişisel görüşü esas alır.
  3. Demek ki ölçüt türün amacıdır.
20. sorunun çözümü

Metin üçüncü kişi ağzından yazılmıştır; kişinin kendi kaleminden yazıldığına dair bir işaret yoktur.

  1. Metinde doğum yılı ve meslek gibi nesnel bilgiler var.
  2. "Sabrıyla hatırlar" bir değerlendirmedir.
  3. Anlatım üçüncü kişi ağzından, yani kendi kaleminden değildir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı diğer yazılılar

Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.