12. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Bitkinin toprak altındaki organı kök olarak adlandırılmaktadır. Kökün başlıca görevi sorulmaktadır. Buna göre kök ne yapar?
- A Topraktan su ve mineral emer, bitkiyi tutturur
- B Fotosentez yapar
- C Polen üretir
- D Tohumu korur
- E Terlemeyi tümüyle engeller
Suyun uzun ağaçlarda tepeye kadar çıkması açıklanmaktadır. Bu yükselmeyi sağlayan başlıca güç sorulmaktadır. Buna göre ana etken hangisidir?
- A Kök basıncı tek başına
- B Yerçekimi
- C Rüzgâr basıncı
- D Toprak sıcaklığı
- E Yapraklardan terleme ile oluşan çekim kuvveti
Yalnız belirli bir bölgede doğal olarak yetişen türler bulunmaktadır. Bu türlere verilen ad aranmaktadır. Buna göre kavram nedir?
- A İstilacı tür
- B Endemik tür
- C Göçmen tür
- D Evcil tür
- E Kozmopolit tür
İki farklı tür bir arada yaşamakta ve ikisi de bu ortaklıktan yarar sağlamaktadır. İlişkinin adı sorulmaktadır. Buna göre bu ilişki nedir?
- A Parazitlik
- B Avcılık
- C Mutualizm
- D Rekabet
- E Kommensalizm
Kapalı tohumlu bitkilerde eşeyli üremeyi sağlayan yapı bulunmaktadır. Bu yapının adı sorulmaktadır. Buna göre üreme organı hangisidir?
- A Kök
- B Gövde
- C Yaprak
- D Kütikula
- E Çiçek
Dünya genelinde tür sayısı hızla azalmaktadır. Bu azalmanın başlıca nedeni sorulmaktadır. Buna göre en önemli neden hangisidir?
- A Güneş ışınlarının azalması
- B Yaşam alanlarının yok edilmesi
- C Yer çekiminin değişmesi
- D Gece uzunluğunun artması
- E Denizlerin tuzsuzlaşması
Karbon atmosfer ile canlılar arasında sürekli yer değiştirmektedir. Karbonu atmosferden alan süreç aranmaktadır. Buna göre bu süreç hangisidir?
- A Solunum
- B Yanma
- C Fotosentez
- D Ayrışma
- E Buharlaşma
Bitkilerde büyümeyi düzenleyen hormonlardan biri oksindir. Oksinin gövdedeki etkisi aranmaktadır. Buna göre oksin ne yapar?
- A Hücre bölünmesini tümüyle durdurur
- B Gövde hücrelerinin uzamasını sağlar
- C Yaprakları yeşillendirir
- D Kökü kısaltır
- E Tohumu çürütür
Şekilde çiçeğin öbür organının bölümleri sıralanmıştır. Bu organın adı sorulmaktadır. Buna göre organ hangisidir?
- A Erkek organ
- B Taç yaprak
- C Dişi organ
- D Çanak yaprak
- E Bal özü bezi
Döllenmeden sonra çiçeğin bir bölümü gelişerek meyveye dönüşmektedir. Bu bölüm sorulmaktadır. Buna göre meyve neyden oluşur?
- A Tepecikten
- B Yumurtalıktan
- C Taç yapraktan
- D Sapçıktan
- E Kökten
Kök yüzeyinde çok sayıda ince uzantı bulunmaktadır. Bu uzantıların sağladığı yarar aranmaktadır. Buna göre emici tüyler ne sağlar?
- A Bitkinin daha çok ışık almasını
- B Gövdenin sertleşmesini
- C Emilim yüzeyinin büyümesini
- D Meyvenin tatlanmasını
- E Polen üretimini
Besin zincirinin ilk halkasını üreticiler oluşturmaktadır. Bu canlıların özelliği aranmaktadır. Buna göre üreticiler nasıl beslenir?
- A Hazır besinle
- B Ölü organik maddeyle
- C Başka canlıları avlayarak
- D Kendi besinini üreterek
- E Konak canlıdan besin alarak
Bir basamaktaki enerjinin yaklaşık onda biri bir üst basamağa geçmektedir. Üreticilerdeki enerji 10.000 birimdir. Buna göre ikincil tüketicilere yaklaşık kaç birim enerji ulaşır?
- A 1000
- B 5000
- C 10
- D 100
- E 500
Ölü canlı kalıntılarını parçalayan canlılar madde döngüsünü tamamlamaktadır. Bu canlılara örnek istenmektedir. Buna göre ayrıştırıcılar hangileridir?
- A Otlar ve ağaçlar
- B Otçul memeliler
- C Yırtıcı kuşlar
- D Balıklar
- E Bakteriler ve mantarlar
Bir gölde yaşayan canlılarla suyun, toprağın ve ışığın oluşturduğu bütün incelenmektedir. Bu bütüne verilen ad sorulmaktadır. Buna göre kavram nedir?
- A Ekosistem
- B Popülasyon
- C Komünite
- D Tür
- E Habitat
Ekosistemde enerji tek yönlü akarken maddeler için durum farklıdır. Maddelerin izlediği yol sorulmaktadır. Buna göre maddeler nasıl hareket eder?
- A Tek yönlü akar ve tükenir
- B Yalnız topraktan çıkar
- C Hiç yer değiştirmez
- D Yalnız havada birikir
- E Canlı ve cansız çevre arasında döngü hâlinde dolaşır
Pencere önünde duran bir saksı bitkisi zamanla cama doğru eğilmektedir. Bu davranışın adı sorulmaktadır. Buna göre olay nedir?
- A Jeotropizma
- B Hidrotropizma
- C Fototropizma
- D Tigmotropizma
- E Kemotropizma
Saklanan bir tohum uygun koşullarda çimlenmektedir. Çimlenme için gereken koşullar aranmaktadır. Buna göre hangileri gereklidir?
- A Yalnız ışık
- B Yalnız karanlık
- C Yalnız gübre
- D Su, uygun sıcaklık ve oksijen
- E Yalnız yüksek basınç
Çiçekli bitkilerde üremenin ilk adımı tozlaşmadır. Bu olayın tanımı aranmaktadır. Buna göre tozlaşma nedir?
- A Yumurtanın döllenmesi
- B Tohumun çimlenmesi
- C Meyvenin olgunlaşması
- D Polenin dişi organın tepeciğine taşınması
- E Yaprağın dökülmesi
Tarım alanı kazanmak için bir sulak alan kurutulmaktadır. Bu uygulamanın ekolojik sonucu sorulmaktadır. Buna göre beklenen sonuç nedir?
- A Bölgenin nem dengesi bozulur ve pek çok tür yaşam alanını yitirir
- B Tür sayısı artar
- C Yer altı suyu yükselir
- D Bölge iklimi soğur
- E Toprak verimi kalıcı olarak artar
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Kök hem su-mineral emilimini hem toprağa tutunmayı sağlar.
- Kök toprakla temas hâlindedir.
- Emici tüylerle su ve mineral alınır.
- Aynı zamanda bitkiyi toprağa bağlar.
2. sorunun çözümü
Yapraklardan su buharlaştıkça oluşan emme kuvveti su sütununu yukarı çeker.
- Yapraktan su buharlaşır.
- Su molekülleri birbirini çektiği için sütun kopmaz.
- Terleme çekim kuvveti oluşturur.
3. sorunun çözümü
Yalnız belirli bir coğrafyada doğal yayılış gösteren türlere endemik denir.
- Tür yalnız bir bölgede doğal olarak bulunuyor.
- Başka yerde doğal yayılışı yok.
- Bu tür endemiktir.
4. sorunun çözümü
Her iki tarafın da yarar gördüğü ortak yaşama mutualizm denir.
- İlişkide zarar gören taraf yok.
- İki taraf da yarar sağlıyor.
- Bu ilişki mutualizmdir.
5. sorunun çözümü
Çiçek, erkek ve dişi organları taşıyan eşeyli üreme yapısıdır.
- Kök, gövde ve yaprak vejetatif organlardır.
- Üreme hücreleri ayrı bir yapıda üretilir.
- Bu yapı çiçektir.
6. sorunun çözümü
Habitat kaybı, biyoçeşitlilik azalmasının en büyük nedenidir.
- Türler yaşadıkları alana bağımlıdır.
- Alan yok edilirse tür barınamaz.
- Habitat kaybı başlıca nedendir.
7. sorunun çözümü
Fotosentez karbon dioksiti alarak organik bileşiklere bağlar; solunum, yanma ve ayrışma ters yönde çalışır.
- Solunum, yanma ve ayrışma karbonu havaya verir.
- Havadan karbon alan tek süreç fotosentezdir.
- Karbon organik bileşiklere bağlanır.
8. sorunun çözümü
Oksin gövdede hücre uzamasını hızlandırır; ışığın az geldiği yüzde birikerek bitkinin ışığa yönelmesini sağlar.
- Oksin gövde hücrelerinin boyca uzamasını artırır.
- Işık oksini gölge tarafa kaydırır.
- Gölge taraf daha çok uzar, bitki ışığa yönelir.
9. sorunun çözümü
Tepecik, boyuncuk ve yumurtalıktan oluşan yapı dişi organdır.
- Polen tepeciğe konar.
- Boyuncuk polen tüpünün yolu olur.
- Yumurtalıkta döllenme gerçekleşir.
10. sorunun çözümü
Döllenmeden sonra yumurtalık gelişerek meyveyi oluşturur.
- Tohum yumurtalık içinde gelişir.
- Yumurtalık duvarı büyür ve etlenir.
- Oluşan yapı meyvedir.
11. sorunun çözümü
Emici tüyler kökün toprakla temas ettiği yüzeyi büyütür; su ve mineral alımı artar.
- Emilim yüzey alanına bağlıdır.
- Tüyler yüzeyi kat kat büyütür.
- Su ve mineral alımı artar.
12. sorunun çözümü
Üreticiler fotosentez ya da kemosentezle kendi besinini üretir.
- Besin zincirine enerji ilk halkadan girer.
- İlk halka dışarıdan hazır besin almaz.
- Üreticiler kendi besinini üretir.
13. sorunun çözümü
Üreticiden birincil tüketiciye 1000, oradan ikincil tüketiciye 100 birim geçer.
- Birinci aktarım: 10.000 ÷ 10 = 1000 birim.
- İkinci aktarım: 1000 ÷ 10 = 100 birim.
- İkincil tüketicilere 100 birim ulaşır.
14. sorunun çözümü
Saprofit bakteri ve mantarlar ölü organik maddeyi parçalayarak mineralleri toprağa döndürür.
- Ayrıştırıcılar ölü madde üzerinde çalışır.
- Bu canlılar bakteri ve mantarlardır.
- Mineraller yeniden üreticilere döner.
15. sorunun çözümü
Canlı ve cansız ögelerin birlikte oluşturduğu işleyen bütüne ekosistem denir.
- Tanımda hem canlılar hem cansız çevre var.
- İkisi birlikte bir işleyiş kuruyor.
- Bu bütün ekosistemdir.
16. sorunun çözümü
Su, karbon ve azot gibi maddeler canlı ve cansız çevre arasında sürekli devreder.
- Maddeler yeni baştan üretilemez.
- Ayrıştırıcılar maddeyi çevreye döndürür.
- Bu nedenle maddeler döngü içindedir.
17. sorunun çözümü
Bitkinin ışık kaynağına yönelmesine fototropizma denir.
- Uyaran ışıktır.
- Bitki uyarana doğru yöneliyor.
- Bu yönelim fototropizmadır.
18. sorunun çözümü
Çimlenme için su, uygun sıcaklık ve oksijen gerekir; çoğu tohumda ışık zorunlu değildir.
- Su enzimleri etkinleştirir.
- Sıcaklık enzim çalışması için gereklidir.
- Solunum için oksijen gerekir.
19. sorunun çözümü
Tozlaşma, polenin başçıktan tepeciğe taşınmasıdır; döllenmeden önce gerçekleşir.
- Polen erkek organda üretilir.
- Döllenme için dişi organa ulaşmalıdır.
- Bu taşınma tozlaşmadır.
20. sorunun çözümü
Sulak alanlar tür bakımından zengin ve nem dengesini düzenleyen ekosistemlerdir; kurutulmaları geri dönüşü zor kayıplara yol açar.
- Sulak alanlar çok sayıda türe yuva olur.
- Kurutma bu yaşam alanını yok eder.
- Bölgenin nem dengesi de bozulur.