12. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Bir cisme dönme ekseninden belirli uzaklıkta dik bir kuvvet uygulanmaktadır. Kuvvetin oluşturduğu tork hesaplanacaktır. Buna göre tork kaç newton metredir?
- A 5
- B 20
- C 10
- D 40
- E 2
İki cisim arasındaki uzaklık iki katına çıkarılmaktadır. Aralarındaki kütle çekim kuvvetinin nasıl değiştiği sorulmaktadır. Buna göre kuvvet ne olur?
- A İki katına çıkar
- B Dörtte birine iner
- C Yarıya iner
- D Değişmez
- E Dört katına çıkar
Bir ilke
Enerji yoktan var edilemez, var iken yok edilemez; yalnızca bir türden başka bir türe dönüşür.
Yukarıda tanımı verilen ilke sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Newton yasası
- B Momentumun korunumu
- C Enerjinin korunumu ilkesi
- D Arşimet ilkesi
- E Ohm yasası
| Bağlama | Eşdeğer yay sabiti |
|---|---|
| Paralel | Sabitler toplanır, sistem sertleşir |
| Seri | ? |
Tabloda yay bağlama türleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Sabitler toplanır
- B Eşdeğer sabit küçülür, sistem yumuşar
- C Sabit değişmez
- D Sabit sıfırlanır
- E Sistem sertleşir
Bir otomobil yatay bir virajı sabit süratle dönmektedir. Otomobili viraj boyunca çember üzerinde tutan kuvvet aranmaktadır. Buna göre bu kuvveti hangisi sağlar?
- A Motorun itme kuvveti
- B Lastiklerle yol arasındaki sürtünme kuvveti
- C Ağırlık kuvveti
- D Hava direnci
- E Normal kuvvet
Yukarıda bir çarpışmadaki kuvvet ve süre verilmiştir. Uygulanan itme sorulmaktadır. Buna göre itme kaç N × s'dir?
- A 499,95
- B 10.000
- C 500,05
- D 25
- E 2,5
Yukarıda bir yayın sabiti ve uzanımı verilmiştir. Yaya uygulanan kuvvet sorulmaktadır. Buna göre kuvvet kaç N'dir?
- A 1.333
- B 30
- C 200,15
- D 199,85
- E 15
Bir cismin açısal hızı ve yörünge yarıçapı yukarıda verilmiştir. Çizgisel hız ile açısal hız arasındaki bağıntı kullanılacaktır. Buna göre çizgisel hız kaç metre bölü saniyedir?
- A 2,5
- B 5
- C 7
- D 10
- E 20
Çember üzerinde hareket eden bir cismin hızı ve yarıçapı verilmiştir. Cismin merkezcil ivmesi hesaplanacaktır. Buna göre ivme kaç metre bölü saniye karedir?
- A 2
- B 6
- C 18
- D 12
- E 36
Bir gözlem
Bir kapı, menteşeye yakın noktadan itilerek zor açılırken kenardan itilince kolay açılmaktadır.
Yukarıdaki gözlemin fiziksel açıklaması sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Kapının kütlesi değişir.
- B Kuvvet büyür.
- C Uzaklık büyüdükçe aynı kuvvet daha büyük tork oluşturur.
- D Sürtünme azalır.
- E Tork uzaklıktan bağımsızdır.
Şemada düşey doğrultuda atılan bir cismin hareketi verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında ne yazmalıdır?
- A Enerji yok olur
- B Kinetik enerji en büyük olur
- C Toplam enerji artar
- D Potansiyel enerji en büyük değerine ulaşır
- E Cisim durur ve kalır
| Büyüklük | Türü |
|---|---|
| Kütle | Skaler |
| Momentum | ? |
Tabloda büyüklükler ve türleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Sabit
- B Skaler
- C Birimsiz
- D Vektörel
- E Belirsiz
| Cisim | Kütle | Çarpışma öncesi hız |
|---|---|---|
| A | 2 kg | 6 m/s |
| B | 4 kg | 0 m/s |
Tabloda sürtünmesiz bir yüzeyde çarpışan iki cisim verilmiştir. Çarpışıp birlikte hareket ettiklerinde ortak hız sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç m/s'dir?
- A 6
- B 3
- C 2
- D 1,5
- E 4
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Yayda depolanan enerji | 18 J |
| Cismin kütlesi | 4 kg |
Tabloda sürtünmesiz ortamda yaydan fırlatılan bir cismin verileri bulunmaktadır. Cismin ulaşacağı hız sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç m/s'dir?
- A 4,5
- B 9
- C 3
- D 36
- E 6
Bir gözlem
Duran bir tüfekten mermi ateşlendiğinde tüfek geri tepmektedir.
Yukarıdaki durumun dayandığı ilke sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?
- A Sürtünmenin etkisi
- B Enerjinin yok olması
- C Kütlenin artması
- D Momentumun korunumu; toplam momentum sıfır kalır.
- E Yer çekiminin etkisi
Yukarıda itme-momentum bağıntısı verilmiştir. Bu bağıntının anlamı sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?
- A Süre etkisizdir.
- B İtme kütleye eşittir.
- C İtme hıza eşittir.
- D Momentum değişmez.
- E Bir cisme uygulanan itme, momentumundaki değişime eşittir.
| Denge koşulu | İçeriği |
|---|---|
| Öteleme dengesi | Bileşke kuvvet sıfırdır |
| Dönme dengesi | ? |
Tabloda denge koşulları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Hız sıfırdır
- B Bileşke kuvvet sıfırdır
- C Kütle sabittir
- D Net tork sıfırdır
- E İvme büyüktür
| Yay | Yay sabiti | Aynı kuvvette uzama |
|---|---|---|
| I | 100 N/m | Büyük |
| II | 400 N/m | ? |
Tabloda iki yayın özellikleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Aynı
- B Büyük
- C Küçük
- D Sıfır
- E Ölçülemez
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, bir cisme kuvvet uygulandığını görüp "Öyleyse cisim mutlaka döner." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Hata yoktur.
- B Kuvvet dönme oluşturmaz.
- C Tork her zaman sıfırdır.
- D Cisim hiç hareket etmez.
- E Dönme için sıfırdan farklı net tork gerekir; doğrultu eksenden geçerse dönme olmaz.
Düzgün çembersel hareket yapan bir cismin periyodu yukarıdaki gibidir. Cismin açısal hızı istenmektedir. Buna göre açısal hız kaç radyan bölü saniyedir?
- A 2π
- B π/2
- C π
- D 4π
- E 1
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
τ = F × d = 20 × 0,5 = 10 N × m bulunur.
- Tork formülü kuvvet çarpı dik uzaklıktır.
- 20 × 0,5 işlemi yapılır.
- Sonuç 10 N × m bulunur.
2. sorunun çözümü
Kuvvet uzaklığın karesiyle ters orantılıdır; uzaklık iki katına çıkınca kuvvet dörtte bire iner.
- Kütle çekim kuvveti uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.
- Uzaklık 2 katına çıkınca karesi 4 katına çıkar.
- Kuvvet dörtte birine iner.
3. sorunun çözümü
Bu ifade enerjinin korunumu ilkesidir.
- İlke enerjinin yok olmadığını söylüyor.
- Yalnızca dönüşüm olduğunu belirtiyor.
- Bu, enerjinin korunumu ilkesidir.
4. sorunun çözümü
Seri bağlı yaylarda toplam uzama arttığı için eşdeğer yay sabiti küçülür.
- Paralel bağlamada yaylar birlikte direnir.
- Seri bağlamada uzamalar toplanır.
- Eşdeğer sabit küçülür.
5. sorunun çözümü
Yatay virajda merkezcil kuvveti sürtünme sağlar; sürtünme yetmezse araç savrulur.
- Merkeze yönelmiş bir kuvvet gerekir.
- Yatay yolda ağırlık ve normal kuvvet düşeydir.
- Yatay bileşeni olan tek kuvvet sürtünmedir.
6. sorunun çözümü
İtme = 500 × 0,05 = 25 N × s'dir.
- İtme kuvvet ile sürenin çarpımıdır.
- 500 × 0,05 hesaplanır.
- Sonuç 25 N × s bulunur.
7. sorunun çözümü
F = 200 × 0,15 = 30 N'dir.
- Bağıntı F = k × x biçimindedir.
- 200 × 0,15 hesaplanır.
- Sonuç 30 N bulunur.
8. sorunun çözümü
v = ω × r = 5 × 2 = 10 m/s bulunur.
- Bağıntı v = ω × r biçimindedir.
- Değerler yerine konur: 5 × 2.
- Sonuç 10 m/s bulunur.
9. sorunun çözümü
a = v² ÷ r = 36 ÷ 3 = 12 m/s² bulunur.
- Merkezcil ivme formülü a = v² ÷ r yazılır.
- 6² = 36 hesaplanır.
- 36 ÷ 3 = 12 m/s² bulunur.
10. sorunun çözümü
Tork kuvvet ile uzaklığın çarpımıdır; uzaklık artınca aynı kuvvet daha etkili olur.
- Dönme ekseni menteşedir.
- Kenar menteşeden uzaktır.
- Uzaklık büyüdükçe tork büyür.
11. sorunun çözümü
En yüksek noktada kinetik enerji en küçük, potansiyel enerji en büyüktür.
- Yükseldikçe hız azalıyor.
- Kinetik enerji potansiyele dönüşüyor.
- Tepe noktasında potansiyel en büyüktür.
12. sorunun çözümü
Momentum hızla aynı yönde olan vektörel bir büyüklüktür.
- Momentum kütle ile hızın çarpımıdır.
- Hız vektöreldir.
- Momentum da vektörel olur.
13. sorunun çözümü
Toplam momentum 12 kg × m/s'dir; 12 ÷ 6 = 2 m/s.
- Toplam momentum 2 × 6 + 4 × 0 = 12'dir.
- Birlikte hareket eden toplam kütle 6 kg'dır.
- 12 ÷ 6 = 2 m/s bulunur.
14. sorunun çözümü
18 = 0,5 × 4 × v² → v² = 9 → v = 3 m/s'dir.
- Enerji tümüyle kinetiğe dönüşür.
- 18 = 0,5 × 4 × v² yazılır.
- v² = 9 → v = 3 m/s bulunur.
15. sorunun çözümü
Başlangıçta toplam momentum sıfırdır; merminin ileri momentumu tüfeğin geri momentumuyla dengelenir.
- Başlangıçta sistem duruyor, momentum sıfırdır.
- Dış kuvvet yoksa toplam korunur.
- Tüfek zıt yönde momentum kazanır.
16. sorunun çözümü
Kuvvet ile etki süresinin çarpımı momentumdaki değişimi verir.
- İtme kuvvet ile sürenin çarpımıdır.
- Bağıntı bunu Δp'ye eşitliyor.
- İtme momentum değişimine eşittir.
17. sorunun çözümü
Bir cismin tam dengede olması için hem bileşke kuvvet hem net tork sıfır olmalıdır.
- Öteleme dengesi kuvvetlerle ilgilidir.
- Dönme dengesi torklarla ilgilidir.
- Net tork sıfır olmalıdır.
18. sorunun çözümü
Yay sabiti büyüdükçe yay sertleşir ve aynı kuvvette daha az uzar.
- x = F ÷ k biçiminde yazılır.
- F aynı, k büyüktür.
- Uzama küçük olur.
19. sorunun çözümü
Kuvvetin döndürme etkisi torkla ölçülür; dik uzaklık sıfırsa tork da sıfırdır.
- Kuvvet öteleme de yaptırabilir.
- Dönme için tork gerekir.
- Doğrultu eksenden geçerse tork sıfırdır.
20. sorunun çözümü
ω = 2π ÷ T = 2π ÷ 2 = π rad/s bulunur.
- Bir turda taranan açı 2π radyandır.
- ω = 2π ÷ T formülü yazılır.
- 2π ÷ 2 = π rad/s bulunur.