12. Sınıf Fizik 1. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Değişken | Saçak aralığı |
|---|---|
| Yarıklar arası uzaklık artarsa | Azalır |
| Dalga boyu artarsa | ? |
Tabloda girişim deseninde saçak aralığını etkileyen değişkenler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Artar
- B Azalır
- C Değişmez
- D Sıfırlanır
- E Ölçülemez
Bir yay sarkacının genliği iki katına çıkarılmakta, yay ve kütle değiştirilmemektedir. En büyük hızın nasıl değişeceği sorulmaktadır. Buna göre maksimum hız ne olur?
- A Değişmez
- B Yarıya iner
- C Dört katına çıkar
- D İki katına çıkar
- E Sıfırlanır
| Dalga türü | Foton enerjisi |
|---|---|
| Mor ötesi | Yüksek |
| Kızıl ötesi | ? |
Tabloda dalga türleri ve foton enerjileri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Sıfır
- B Yüksek
- C Aynı
- D Düşük
- E Sonsuz
Bir yay sarkacının kütlesi ve yay sabiti yukarıda verilmiştir. Sarkacın periyodu hesaplanacaktır. Buna göre periyot yaklaşık kaç saniyedir?
- A 0,10
- B 0,31
- C 1,26
- D 0,63
- E 2,00
Bir yay belirli bir kuvvetle çekilerek uzatılmaktadır. Yayın yay sabiti hesaplanacaktır. Buna göre yay sabiti kaç newton bölü metredir?
- A 8
- B 20
- C 200
- D 400
- E 80
Yukarıdaki değerlere göre kaynaktan yayılan foton sayısı kaçtır?
- A 3
- B 9
- C 15
- D 4
- E 36
| Yarık | Perdede oluşan |
|---|---|
| Tek yarık | Merkezi geniş bir aydınlık bölge |
| Çift yarık | ? |
Tabloda yarık düzenekleri ve sonuçları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A Hiçbir desen
- B Tek bir aydınlık nokta
- C Düzenli aralıklı aydınlık ve karanlık saçaklar
- D Sürekli karanlık
- E Renkli halkalar
Bir metalin bağlanma enerjisi yukarıdaki büyüklükler cinsinden hangisidir?
- A h / f₀
- B f₀ / h
- C h × f₀
- D h + f₀
- E h × f₀²
| Metal | Bağlanma enerjisi (eV) |
|---|---|
| Sezyum | 2,1 |
| Çinko | 4,3 |
| Platin | 6,4 |
Tabloda üç metalin bağlanma enerjileri verilmiştir. Enerjisi 4,0 eV olan fotonlar hangi metal ya da metallerden elektron koparabilir?
- A Yalnız platin
- B Çinko ve platin
- C Yalnız sezyum
- D Üçü de
- E Hiçbiri
| Karşılaşma | Sonuç |
|---|---|
| Tepe ile tepe | Yapıcı girişim, genlik büyür |
| Tepe ile çukur | ? |
Tabloda girişim türleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?
- A Dalga yok olur
- B Yapıcı girişim
- C Genlik değişmez
- D Yıkıcı girişim, genlik küçülür
- E Frekans artar
| Dalga genlikleri | Yapıcı girişimde bileşke |
|---|---|
| 3 birim ve 2 birim | 5 birim |
| 4 birim ve 4 birim | ? |
Tabloda yapıcı girişimde bileşke genlikler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A 2 birim
- B 4 birim
- C 0 birim
- D 16 birim
- E 8 birim
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, yıkıcı girişimde enerjinin yok olduğunu söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Yıkıcı girişim olmaz.
- B Girişim enerji üretir.
- C Enerji artar.
- D Enerji yok olmaz; başka bölgelerde yapıcı girişimle yeniden görünür.
- E Hata yoktur.
Basit sarkacın periyot bağıntısı yukarıdadır. Sarkaca asılan kütlenin periyoda etkisi araştırılmaktadır. Buna göre kütle iki katına çıkarılırsa periyot ne olur?
- A İki katına çıkar
- B Yarıya iner
- C Dört katına çıkar
- D Değişmez
- E Karekök iki katına çıkar
Yay sabiti ve uzanım değeri verilen bir yay sarkacı bulunmaktadır. Cisme etki eden geri çağırıcı kuvvetin büyüklüğü hesaplanacaktır. Buna göre kuvvet kaç newtondur?
- A 2
- B 10
- C 200
- D 20
- E 2000
Şemadaki düzenekte metal yüzeye ışık düşürüldüğünde elektron kopabilmesi için hangi koşul sağlanmalıdır?
- A Işığın şiddeti belli bir değerin üstünde olmalıdır.
- B Işığın frekansı eşik frekansından büyük olmalıdır.
- C Işık uzun süre tutulmalıdır.
- D Metal ısıtılmalıdır.
- E Işığın dalga boyu büyük olmalıdır.
Aynı hareketin ivmesi de konuma bağlıdır. İvmenin en büyük olduğu konum istenmektedir. Buna göre ivme nerede en büyüktür?
- A Denge konumunda
- B Genliğin yarısında
- C Uç noktalarda
- D Her yerde sıfırdır
- E Her yerde aynıdır
Bir basit sarkacın ipinin boyu dört katına çıkarılmaktadır. Sarkacın periyodunun nasıl değişeceği aranmaktadır. Buna göre periyot kaç katına çıkar?
- A 1
- B 4
- C 2
- D 16
- E 8
Yukarıdaki bağıntıya göre bir fotonun enerjisi hangi büyüklükle doğru orantılıdır?
- A Frekansıyla
- B Dalga boyuyla
- C Işığın şiddetiyle
- D Fotonun kütlesiyle
- E Ortamın sıcaklığıyla
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Kırınım gözlenmez.
- C Girişim desen oluşturmaz.
- D Enerji frekanstan bağımsızdır.
- E Dalga davranışı; kırınım ve girişimle gözlenir, taşıdığı enerji ise frekansla belirlenir.
| Dalga genlikleri | Yıkıcı girişimde bileşke |
|---|---|
| 5 birim ve 3 birim | 2 birim |
| 4 birim ve 4 birim | ? |
Tabloda yıkıcı girişim sonuçları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Eksik bilgi hangi seçenekte verilmiştir?
- A 0 birim
- B 8 birim
- C 4 birim
- D 2 birim
- E 16 birim
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Saçak aralığı dalga boyuyla doğru, yarıklar arası uzaklıkla ters orantılıdır.
- Yarık aralığı artınca saçaklar sıklaşıyor.
- Dalga boyu farklı yönde etki eder.
- Dalga boyu artınca saçak aralığı büyür.
2. sorunun çözümü
Maksimum hız genlikle doğru orantılıdır: v = ω × A.
- Maksimum hız bağıntısı v = ω × A biçimindedir.
- Açısal frekans kütle ve yay sabitine bağlı olduğundan değişmez.
- Genlik iki katına çıkınca hız da iki katına çıkar.
3. sorunun çözümü
Foton enerjisi frekansla doğru orantılıdır; kızıl ötesinin frekansı daha küçüktür.
- Enerji frekansla doğru orantılıdır.
- Kızıl ötesinin frekansı mor ötesinden küçüktür.
- Foton enerjisi de düşüktür.
4. sorunun çözümü
Karekök(0,5 ÷ 50) = 0,1 olduğundan T = 2π × 0,1 ≈ 0,63 saniyedir.
- Oran hesaplanır: 0,5 ÷ 50 = 0,01.
- Karekökü alınır: 0,1.
- 2π × 0,1 ≈ 0,63 saniye bulunur.
5. sorunun çözümü
k = F ÷ x = 40 ÷ 0,2 = 200 N/m bulunur.
- Bağıntı k = F ÷ x biçiminde yazılır.
- 40 ÷ 0,2 işlemi yapılır.
- Sonuç 200 N/m bulunur.
6. sorunun çözümü
Toplam enerji, tek foton enerjisine bölünür.
- n = toplam enerji / foton enerjisi
- n = 12 / 3
- n = 4
- Kaynaktan 4 foton yayılmıştır.
7. sorunun çözümü
Çift yarıkta iki dalga kaynağı girişim yaparak düzenli saçaklar oluşturur.
- Tek yarıkta yalnızca kırınım görülür.
- Çift yarıkta iki kaynak girişim yapar.
- Düzenli saçaklar oluşur.
8. sorunun çözümü
Eşik frekansındaki fotonun enerjisi tam olarak bağlanma enerjisine eşittir.
- Eşik frekansında elektron ancak kopar, kinetik enerjisi sıfırdır.
- E_k = h × f₀ − W = 0
- Buradan W = h × f₀
- Bağlanma enerjisi h × f₀’dır.
9. sorunun çözümü
Elektron kopması için foton enerjisi bağlanma enerjisinden büyük olmalıdır.
- Sezyum: 4,0 > 2,1 → kopar
- Çinko: 4,0 < 4,3 → kopmaz
- Platin: 4,0 < 6,4 → kopmaz
- Yalnız sezyumdan elektron kopar.
10. sorunun çözümü
Tepe ile çukur üst üste geldiğinde genlikler birbirini azaltır; buna yıkıcı girişim denir.
- Tepe ile tepe genliği büyütüyor.
- Tepe ile çukur ters yönlüdür.
- Genlikler birbirini azaltır.
11. sorunun çözümü
Yapıcı girişimde genlikler toplanır: 4 + 4 = 8 birim.
- Yapıcı girişimde genlikler toplanır.
- 4 + 4 hesaplanır.
- Bileşke genlik 8 birim olur.
12. sorunun çözümü
Girişimde enerji yeniden dağılır; bir bölgede azalırken başka bölgede artar.
- Karanlık saçakta genlik sıfırdır.
- Aydınlık saçakta genlik büyüktür.
- Toplam enerji korunur, yalnızca dağılımı değişir.
13. sorunun çözümü
Bağıntıda kütle bulunmaz; basit sarkacın periyodu kütleden bağımsızdır.
- Bağıntıda yalnız ip boyu ve yer çekimi ivmesi vardır.
- Kütle bağıntıda geçmez.
- Periyot değişmez.
14. sorunun çözümü
F = k × x = 200 × 0,1 = 20 N bulunur.
- Büyüklük için F = k × x kullanılır.
- 200 × 0,1 işlemi yapılır.
- Sonuç 20 N bulunur.
15. sorunun çözümü
Elektron kopması frekansa bağlıdır; eşik frekansının altında hiç kopmaz.
- Bir foton bir elektrona enerjisini toptan verir.
- Fotonun enerjisi E = h × f’dir.
- Bu enerji bağlanma enerjisini aşmazsa elektron kopamaz.
- Aşma sınırına karşılık gelen frekans eşik frekansıdır.
16. sorunun çözümü
İvme uzanımla orantılıdır; uzanım en büyükken, yani uç noktalarda ivme de en büyüktür.
- İvme kuvvetle doğru orantılıdır.
- Kuvvet uzanımla doğru orantılıdır.
- Uzanım en büyükken ivme de en büyüktür.
17. sorunun çözümü
Periyot boyun kareköküyle orantılıdır; 4'ün karekökü 2 olduğundan periyot iki katına çıkar.
- Bağıntıda boy karekökün içindedir.
- Karekök 4 = 2 hesaplanır.
- Periyot 2 katına çıkar.
18. sorunun çözümü
Foton enerjisi yalnızca frekansa bağlıdır; h sabittir.
- Bağıntıda h Planck sabitidir, değişmez.
- Geriye tek değişken olarak f kalır.
- E ile f doğru orantılıdır.
- Frekans arttıkça foton enerjisi artar.
19. sorunun çözümü
Kartlar kırınımı, girişimi ve enerji-frekans ilişkisini birlikte gösterir.
- Birinci kart kırınımı veriyor.
- İkinci kart girişimi ekliyor.
- Üçüncü kart enerji ilişkisini getiriyor.
20. sorunun çözümü
Yıkıcı girişimde genlikler farkı alınır: 4 − 4 = 0 birim.
- Yıkıcı girişimde genlikler birbirini azaltır.
- 4 − 4 hesaplanır.
- Bileşke genlik sıfır olur.