12. Sınıf Fizik 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Modern elektroniğin temel devre elemanı transistördür. Transistörün iki temel işlevi aranmaktadır. Buna göre transistör ne yapar?
- A Yalnız ısı üretir
- B Yalnız ışık üretir
- C Yükselteç ve anahtar olarak çalışır
- D Manyetik alan üretir
- E Gerilimi depolar
Güneş panellerinde fotovoltaik hücreler kullanılmaktadır. Hücrede gerçekleşen enerji dönüşümü sorulmaktadır. Buna göre hangi dönüşüm olur?
- A Isı enerjisi elektrik enerjisine
- B Elektrik enerjisi ışık enerjisine
- C Kimyasal enerji ısı enerjisine
- D Işık enerjisi elektrik enerjisine
- E Rüzgâr enerjisi elektrik enerjisine
Nanoteknoloji belirli bir boyut aralığında çalışan bir alandır. Bu aralık sorulmaktadır. Buna göre nano ölçek hangi aralıktır?
- A 1-100 milimetre
- B 1-100 mikrometre
- C 1-100 metre
- D 1-100 nanometre
- E 1-100 santimetre
Gebelik takibinde ultrason tercih edilmektedir. Bu tercihin nedeni sorulmaktadır. Buna göre ultrason neden yeğlenir?
- A Daha ucuz olduğu için
- B Daha hızlı olduğu için
- C Ses dalgası kullandığı ve iyonlaştırıcı ışıma içermediği için
- D Manyetik alan kullandığı için
- E Radyoaktif madde kullandığı için
Bu kez p tipi yarı iletken elde edilmek istenmektedir. Katkı elementinin özelliği aranmaktadır. Buna göre hangi element katılır?
- A Beş değerlikli bir element
- B Dört değerlikli bir element
- C Üç değerlikli bir element
- D Soy gaz
- E Bir metal alaşımı
p ve n tipi yarı iletkenler birleştirilerek diyot elde edilmektedir. Diyodun devredeki işlevi sorulmaktadır. Buna göre diyot ne yapar?
- A Akımı yükseltir
- B Gerilimi depolar
- C Direnci artırır
- D Akımın yalnız tek yönde geçmesini sağlar
- E Isı üretir
Kanser taramasında kullanılan PET cihazı hastaya işaretli bir madde verilerek çalışmaktadır. Bu maddenin özelliği aranmaktadır. Buna göre verilen madde nedir?
- A Manyetik bir sıvı
- B Yalıtkan bir boya
- C Süper iletken bir tel
- D Pozitron yayan radyoaktif izotop
- E Yüksek frekanslı ses kaynağı
| Malzeme | Sıcaklık artınca direnç |
|---|---|
| Bakır | artar |
| Silisyum | azalır |
| Cam | çok yüksek kalır |
Tabloda üç malzemenin sıcaklıkla direnç davranışı verilmiştir. Silisyumun davranışının nedeni sorulmaktadır. Buna göre bu davranış neyi gösterir?
- A Silisyumun yalıtkan olduğunu
- B Silisyumun metal olduğunu
- C Sıcaklıkla serbest yük taşıyıcı sayısının arttığını
- D Silisyumun süper iletken olduğunu
- E Silisyumun manyetik olduğunu
Süper iletken bir malzemenin üzerine mıknatıs bırakıldığında mıknatıs havada asılı kalmaktadır. Bu olayın nedeni aranmaktadır. Buna göre süper iletken ne yapar?
- A Manyetik alanı içine hapseder
- B Manyetik alanı dışlar
- C Mıknatısı ısıtır
- D Yerçekimini yok eder
- E Mıknatısı iter ama alanı geçirir
LASER ışını günlük hayatta ve tıpta yaygın olarak kullanılmaktadır. Kullanım alanlarından biri istenmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi LASER uygulamasıdır?
- A Manyetik pusula
- B Göz ameliyatı ve barkod okuyucu
- C Termometre
- D Su terazisi
- E Barometre
Bazı malzemeler belirli bir sıcaklığın altına soğutulduğunda özel bir davranış göstermektedir. Bu davranış sorulmaktadır. Buna göre süper iletkende ne olur?
- A Elektriksel direnci sıfırlanır
- B Direnci sonsuz olur
- C Erir
- D Manyetik alanı içine çeker
- E Işık yayar
Yumuşak dokuların ayrıntılı görüntülenmesi için MR cihazı kullanılmaktadır. Cihazın çalışma ilkesi aranmaktadır. Buna göre MR neye dayanır?
- A X ışınının soğurulmasına
- B Güçlü manyetik alan ve radyo dalgalarına
- C Ses dalgalarının yansımasına
- D Radyoaktif bozunmaya
- E LASER ışığının kırılmasına
Saf silisyuma katkı yapılarak n tipi yarı iletken elde edilmektedir. Katkı elementinin değerliği sorulmaktadır. Buna göre hangi element katılır?
- A Üç değerlikli bir element
- B Beş değerlikli bir element
- C İki değerlikli bir element
- D Bir değerlikli bir element
- E Soy gaz
Maglev trenleri raya değmeden ilerlemektedir. Bu tasarımın sağladığı üstünlük aranmaktadır. Buna göre başlıca kazanç nedir?
- A Sürtünme kaybının çok azalması
- B Trenin hafiflemesi
- C Yerçekiminin ortadan kalkması
- D Elektrik tüketiminin sıfırlanması
- E Ray gerekmemesi
Bir malzeme nano boyuta indirildiğinde özellikleri değişmektedir. Bu değişimin başlıca nedeni aranmaktadır. Buna göre neden nedir?
- A Kütlesinin artması
- B Renginin değişmesi
- C Sıcaklığının artması
- D Yoğunluğunun sıfırlanması
- E Yüzey alanının hacme oranının çok büyümesi
LASER ışığı sıradan lamba ışığından farklı özellikler taşımaktadır. Bu farklılık sorulmaktadır. Buna göre LASER ışığı nasıldır?
- A Tek dalga boylu, eş fazlı ve doğrultulmuş
- B Çok renkli ve dağınık
- C Yalnız kızılötesi
- D Işık hızından yavaş
- E Görünmez
Bir evin çatısına güneş paneli kurulmaktadır. Panelin gün içindeki verimini etkileyen etken sorulmaktadır. Buna göre verimi en çok ne belirler?
- A Panelin rengi
- B Güneş ışınlarının panele geliş açısı ve şiddeti
- C Evin kat sayısı
- D Panelin ağırlığı
- E Rüzgârın yönü
Aydınlatmada ve göstergelerde LED kullanılmaktadır. LED'in gerçekleştirdiği enerji dönüşümü aranmaktadır. Buna göre hangi dönüşüm olur?
- A Işık enerjisi elektrik enerjisine
- B Isı enerjisi ışık enerjisine
- C Elektrik enerjisi ısı enerjisine
- D Kimyasal enerji elektrik enerjisine
- E Elektrik enerjisi ışık enerjisine
Elektronik devrelerin temelinde yarı iletken malzemeler bulunmaktadır. Bu malzemelere örnek istenmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yarı iletkendir?
- A Bakır
- B Cam
- C Gümüş
- D Kauçuk
- E Silisyum
Kemik kırığını görüntülemek için hastaneye başvuran hastaya röntgen çekilmektedir. Görüntüyü oluşturan ışıma sorulmaktadır. Buna göre kullanılan ışıma hangisidir?
- A X ışını
- B Radyo dalgası
- C Ses dalgası
- D Kızılötesi ışık
- E Mikrodalga
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Transistör küçük bir sinyali yükseltir ve akımı açıp kapatan anahtar olarak çalışır.
- Transistör üç uçlu bir yarı iletken elemandır.
- Bir uçtaki küçük akım, öbür uçtaki büyük akımı denetler.
- Bu denetim yükseltme ve anahtarlama sağlar.
2. sorunun çözümü
Fotovoltaik hücre üzerine düşen ışıkla p-n ekleminde gerilim oluşturur.
- Işık p-n eklemine düşer.
- Fotonlar elektron-boşluk çifti oluşturur.
- Ayrılan yükler gerilim üretir.
3. sorunun çözümü
Nanoteknoloji 1 ile 100 nanometre arasındaki yapılarla ilgilenir.
- Nano öneki milyarda bir demektir.
- Bir nanometre metrenin milyarda biridir.
- Alan 1-100 nanometre aralığını kapsar.
4. sorunun çözümü
Ultrason yüksek frekanslı ses dalgası kullanır; iyonlaştırıcı ışıma içermediği için gelişen bebeğe zarar vermez.
- X ışını ve gama iyonlaştırıcıdır.
- Ultrasonda kullanılan dalga sestir.
- Ses dalgası iyonlaştırıcı olmadığı için güvenlidir.
5. sorunun çözümü
Üç değerlikli katkı bir bağı boş bırakır; oluşan boşluk pozitif taşıyıcı gibi davranır.
- Silisyum dört bağ yapar.
- Üç değerlikli katkıda bir bağ eksik kalır.
- Oluşan boşluk p tipi iletkenliği sağlar.
6. sorunun çözümü
Diyot doğru yönde iletir, ters yönde yalıtır; bu yüzden doğrultucu olarak kullanılır.
- p-n ekleminde bir engel bölgesi oluşur.
- Doğru yönde gerilim engeli daraltır ve akım geçer.
- Ters yönde engel büyür, akım geçmez.
7. sorunun çözümü
PET, pozitron yayan izotopun yok olma ışımasını algılayarak metabolik etkinliği haritalar.
- Hastaya işaretli bir madde verilir.
- Madde pozitron yayar.
- Pozitron elektronla yok olurken çıkan ışıma algılanır.
8. sorunun çözümü
Yarı iletkende ısı, bağdan kopan elektron sayısını artırır; taşıyıcı çoğaldığı için direnç düşer.
- Metalde ısı titreşimi artırır ve direnç yükselir.
- Yarı iletkende ısı bağları koparır.
- Serbest taşıyıcı arttığı için direnç azalır.
9. sorunun çözümü
Süper iletken içindeki manyetik alanı dışarı iter; bu Meissner olayıdır ve manyetik askıyı sağlar.
- Süper iletkende yüzey akımları oluşur.
- Bu akımlar içerideki alanı sıfırlar.
- Dışlanan alan mıknatısı havada tutar.
10. sorunun çözümü
Dar ve güçlü demet, LASER'i cerrahide ve barkod okumada kullanışlı kılar.
- LASER demeti çok dar bir alana odaklanabilir.
- Bu özellik hassas kesme ve okuma sağlar.
- Göz cerrahisi ve barkod okuyucu bu sayede çalışır.
11. sorunun çözümü
Kritik sıcaklığın altında malzemenin elektriksel direnci sıfırlanır; akım kayıpsız akar.
- Sıcaklık düştükçe direnç azalır.
- Kritik sıcaklıkta direnç aniden sıfıra iner.
- Akım enerji kaybı olmadan akar.
12. sorunun çözümü
MR, güçlü manyetik alanda hizalanan çekirdeklerin radyo dalgalarıyla uyarılmasına dayanır.
- Cihaz iyonlaştırıcı ışıma kullanmaz.
- Güçlü manyetik alan çekirdekleri hizalar.
- Radyo dalgası uyarımı sinyale dönüştürülür.
13. sorunun çözümü
Beş değerlikli katkı fazladan serbest elektron bırakır; taşıyıcı negatif olduğu için n tipi denir.
- Silisyum dört değerliklidir.
- Beş değerlikli katkıda bir elektron bağ kuramaz.
- Serbest kalan elektron n tipi iletkenliği sağlar.
14. sorunun çözümü
Tekerlek-ray sürtünmesi ortadan kalktığı için yüksek hızlara daha az enerjiyle çıkılır.
- Tren manyetik kuvvetle havada tutulur.
- Tekerlek ile ray teması kalkar.
- Sürtünme kaybı büyük ölçüde azalır.
15. sorunun çözümü
Tanecik küçüldükçe yüzeydeki atomların payı artar; yüzeye bağlı özellikler baskın hâle gelir.
- Yüzey alanı boyutun karesiyle, hacim küpüyle küçülür.
- Bu yüzden oran küçük taneciklerde büyür.
- Yüzey etkileri baskın hâle gelir.
16. sorunun çözümü
LASER ışığı tek renkli, eş fazlı ve dar bir demet hâlinde ilerler.
- Uyarılmış ışıma aynı özellikte fotonlar üretir.
- Fotonlar aynı frekans ve fazdadır.
- Demet dağılmadan ilerler.
17. sorunun çözümü
Birim alana düşen ışık enerjisi geliş açısına ve şiddete bağlıdır; dik gelen ışın en verimlidir.
- Panel üzerine düşen enerji miktarı verimi belirler.
- Işınlar dik geldiğinde birim alana düşen enerji en büyüktür.
- Açı ve şiddet verimi belirler.
18. sorunun çözümü
LED, p-n ekleminden geçen akımla doğrudan ışık üretir.
- LED bir yarı iletken eklemdir.
- Elektron boşlukla birleşirken enerji açığa çıkar.
- Bu enerji ışık olarak yayılır.
19. sorunun çözümü
Silisyum ve germanyum yarı iletkendir; bakır ve gümüş iletken, cam ve kauçuk yalıtkandır.
- Bakır ve gümüş iyi iletkendir.
- Cam ve kauçuk yalıtkandır.
- Silisyum yarı iletkendir.
20. sorunun çözümü
Röntgen cihazı X ışını kullanır; kemik ve yumuşak doku bu ışını farklı soğurur.
- Görüntü, ışımanın dokularca farklı soğurulmasıyla oluşur.
- Kemik ağır elementler içerdiği için X ışınını çok soğurur.
- Kullanılan ışıma X ışınıdır.