12. Sınıf İngilizce 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Source of a science claim | Weight |
|---|---|
| a peer-reviewed study replicated twice | strong |
| a single unpublished experiment | ? |
Tabloda bilimsel iddiaların kaynakları değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bir öğrenci kaynak değerlendirme rehberini tamamlayacaktır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A weak, because it has not been checked or repeated
- B strong, because it is recent
- C strong, because it is short
- D weak, because it is too detailed
- E the same as a replicated study
Diyalogda bir öğrenci yerel bir miras ögesinin durumunu dile getirmektedir. Öğretmen uygulanabilir bir öneri sunmak istemektedir. Boş bırakılan balonu hangi ifade tamamlar?
- A Fountains are usually made of stone.
- B We could document its condition and present a proposal to the local council.
- C Our town has a long history.
- D I walk past it every morning.
- E The weather is very dry this year.
| Protection model | Sustainability |
|---|---|
| guards funded by a short-term project | ends when the funding ends |
| local people earning income from the site | ? |
Tabloda koruma modelleri ve sürdürülebilirlikleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm nasıl yazılmalıdır?
- A depends entirely on foreign donors
- B ends when the funding ends
- C protection continues because it is in their own interest
- D requires no local involvement
- E stops after the first year
Complete the sentence
The findings ... by an independent team before they were published.
Metinde bir yayın süreci anlatılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Cümlenin edilgen yapıda ve daha önceki bir zamanda kurulduğu esas alındığında boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A have been checked
- B had been checked
- C were checking
- D are checked
- E checked
Şemada iklim ile kültür arasındaki bir ilişki verilmiştir. Şemaya göre bu süreci İngilizce olarak en uygun anlatan cümle hangisidir?
- A As droughts increased, traditional crops fail and the customs built around them weaken now.
- B As droughts increase, traditional crops fails and the customs built around them weakens.
- C As droughts increase, traditional crops fail and the customs building around them weaken.
- D As droughts increase, traditional crops fail and the customs built around them weaken.
- E As droughts increase, traditional crops failing and the customs built around them weakening.
| Use of an AI tool in a project | Acceptability |
|---|---|
| using it to brainstorm and then writing yourself | acceptable with a note |
| submitting its output as your own text | ? |
Tabloda yapay zekâ kullanımı değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu bölüme hangi ifade uygundur?
- A acceptable if the text is short
- B acceptable with a note
- C unacceptable, because the work is not the student's own
- D acceptable if nobody checks
- E the same as brainstorming
Kartlarda koruma alanıyla ilgili dört terim verilmiştir. Zarar görmüş bir yapının özgün hâline yaklaştırılması anlatılmak istenmektedir. Kartlardaki uygun ifade hangisidir?
- A preservation
- B conservation
- C restoration
- D documentation
- E excavation
Complete the sentence
If the data had been shared openly, other teams ... the error much earlier.
Metinde geçmişte gerçekleşmemiş bir koşul ve sonucu anlatılmakta, bir yer boş bırakılmıştır. Üçüncü tip koşul cümlesi esas alındığında boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A would have noticed
- B would notice
- C will notice
- D noticed
- E had noticed
Diyalogda öğretmen tartışmalı bir soru sormaktadır. Öğrenci koşullu ve dengeli bir görüş bildirmek istemektedir. Boş bırakılan balonu hangi ifade tamamlar?
- A The lesson ends at four.
- B Data is stored on computers.
- C Scientists work in laboratories.
- D I like biology lessons.
- E In principle yes, as long as personal data are removed and safety risks are considered.
| Statement about the future | Academic style |
|---|---|
| Sea levels will certainly rise by exactly one metre. | too definite |
| Sea levels are projected to rise by 0.4 to 1.0 metres. | ? |
Tabloda geleceğe ilişkin ifadeler akademik dil bakımından değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boşluk hangi seçenekle tamamlanır?
- A too informal for a report
- B too definite as well
- C completely wrong
- D appropriate, because it gives a range and its basis
- E unrelated to sea levels
Şemada bir teknoloji yayılım süreci verilmiştir. Şemaya göre bu süreci İngilizce olarak en uygun anlatan cümle hangisidir?
- A Once a system has tested on a small group and corrected, wider use becomes safer.
- B Once a system has been tested on a small group and corrected, wider use become safer.
- C Once a system has been tested on a small group and corrected, wider use becomes safer.
- D Once a system was tested on a small group and corrected, wider use becomes safer now.
- E Once a system has been testing on a small group and correcting, wider use becomes safer.
Complete the sentence
The results were promising; ... , the sample was too small for firm conclusions.
Metinde olumlu bir bulgunun ardından bir sınırlılık belirtilmekte ve bir yer boş bırakılmıştır. Bu karşıtlığı sağlayan bağlayıcı hangisidir?
- A moreover
- B therefore
- C hence
- D however
- E likewise
| Headline | Original finding |
|---|---|
| "Coffee cures memory loss" | a small study found a weak association |
Tabloda bir haber başlığı ile araştırmanın gerçek bulgusu karşılaştırılmıştır. Bu farkın adlandırılması hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A reporting the finding accurately
- B overstating a correlation as a proven cure
- C summarising the study fairly
- D quoting the researchers directly
- E translating a scientific term
Read the text
A village started a small museum run by its own residents. Young people who had moved away began returning for seasonal work in it.
Metinde bir yerel girişim ve sonucu anlatılmaktadır. Metne göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?
- A The museum was run by the state.
- B The museum was closed after a year.
- C Young people never returned to the village.
- D Heritage projects can create local employment and slow out-migration.
- E Migration from the village increased.
| Job feature | Likely future |
|---|---|
| fully rule-based and repetitive | largely automated |
| requiring empathy and negotiation | ? |
Tabloda meslek özellikleri ve olası gelecekleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boşluk hangi seçenekle tamamlanır?
- A likely to remain human-centred
- B largely automated as well
- C completely disappearing
- D replaced by simple software
- E no longer needed at all
| Restoration approach | Result for the building |
|---|---|
| using the original materials and techniques | authenticity is preserved |
| covering the facade with modern cladding | ? |
Tabloda restorasyon yaklaşımları ve sonuçları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu bölüme hangi ifade uygundur?
- A the facade disappears completely
- B authenticity is preserved
- C the building becomes older
- D the original materials are restored
- E the historical character is lost even if the building stands
Kartlarda bilimsel yöntemle ilgili dört terim verilmiştir. Bir çalışmanın başka araştırmacılarca yeniden yapılıp aynı sonucun alınması anlatılmak istenmektedir. Kartlardaki uygun ifade hangisidir?
- A hypothesis
- B peer review
- C bias
- D transparency
- E replication
Kartlarda bu temada işlenen üç kavram verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde miras koruma için ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Heritage cannot be protected at all.
- B Documentation alone protects every site.
- C Local benefit is irrelevant to protection.
- D Carrying capacity should be ignored.
- E Lasting protection combines careful documentation, local benefit and respect for carrying capacity.
Complete the sentence
The forest is legally protected; ... , illegal logging continues in remote areas.
Metinde yasal bir korumanın ardından bir gerçeklik belirtilmekte ve bir yer boş bırakılmıştır. Bu karşıtlığı sağlayan bağlayıcı hangisidir?
- A therefore
- B nonetheless
- C consequently
- D in addition
- E similarly
| Year | Annual visitors | Reported damage incidents |
|---|---|---|
| 2018 | 250.000 | 9 |
| 2024 | 780.000 | 41 |
Tabloda bir miras alanının verileri karşılaştırılmıştır. Bir öğrenci bu ilişkiyi yorumlayacaktır. Tabloyu doğru anlatan cümle hangisidir?
- A Damage incidents rose faster than visitor numbers over the period.
- B Damage incidents fell as visitors increased.
- C Both figures rose at exactly the same rate.
- D Visitor numbers fell between 2018 and 2024.
- E No damage was reported in 2024.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Denetlenmemiş ve yinelenmemiş tek bir deney zayıf kanıt sayılır.
- Tablonun kurgusu şu: solda bilimsel iddianın kaynağı, sağda kanıt ağırlığı.
- Dolu satır: hakemli ve iki kez yinelenmiş çalışma → güçlü. Buradaki iki ölçüte dikkat edelim: başkalarınca DENETLENMİŞ ve YİNELENMİŞ.
- Yayımlanmamış tek bir deneyde ikisi de yok: hakem denetiminden geçmemiş ve tekrarlanmamış. Öyleyse kanıt değeri zayıftır.
- Denetleyelim: gerekçe "yeni" ya da "kısa" olması değil ✓ — ölçüt sınanmışlık.
Sık yapılan hata: "strong, because it is recent" demek. Bir çalışmanın YENİ olması onu güçlü kılmaz; kanıt ağırlığını belirleyen şey denetlenmiş ve yinelenmiş olmasıdır.
2. sorunun çözümü
Boşluğu "We could document its condition and present a proposal to the local council." tamamlar; uygulanabilir öneri somut bir eylem ve bir muhatap içerir.
- Öğrencinin sözünü anlayalım: "Our town’s old fountain is falling apart and nobody uses it." — kasabadaki eski çeşme yıkılıyor ve kimse kullanmıyor. Ortada bir sorun var.
- Öğretmenden beklenen "uygulanabilir bir öneri". Şıklar arasında öneri kalıbı "We could ..." (… yapabiliriz) ile kurulan tek cümle doğru cevaptır.
- Öneri iki somut adım içeriyor: "document its condition" (çeşmenin durumunu belgelemek) ve "present a proposal to the local council" (belediyeye bir öneri sunmak). Hem ne yapılacağı hem kime başvurulacağı belli.
- Denetleyelim: diyalog "sorun → çözüm önerisi" düzenine oturuyor ✓; öteki cevaplar yalnız bilgi ya da gözlem veriyor, öneri sunmuyor.
Sık yapılan hata: "Our town has a long history." seçmek. Konuyla ilgili görünse de bu yalnızca bir bilgi cümlesidir; yıkılan çeşme için hiçbir adım önermez. Soruda aranan, sorunu çözmeye yönelik somut bir eylemdir.
3. sorunun çözümü
Boşluk "protection continues because it is in their own interest" ile dolar; yerel halk alandan gelir elde edince korumak kendi çıkarına dönüşür ve koruma fona bağlı kalmaz.
- İlk satırı okuyalım: "guards funded by a short-term project" (kısa süreli projeyle ödenen bekçiler) → "ends when the funding ends" (fon bitince koruma da biter). Dışarıdan gelen para kesilince model çöküyor.
- İkinci modelde "local people earning income from the site", yani yerel halk alandan gelir elde ediyor. Alan zarar görürse kendi gelirleri de kaybolur.
- Geliri alana bağlı olan kişi alanı korumak ister; koruma, süresi dolan bir fona değil kalıcı bir çıkara dayanır.
- Denetleyelim: iki satır "fon biter → koruma biter / çıkar sürer → koruma sürer" karşıtlığını kuruyor ✓; soru "Sustainability" sütununu sorduğu için aranan cevap budur.
Sık yapılan hata: "depends entirely on foreign donors" (tamamen yabancı bağışçılara bağlıdır) seçmek. Bu, ilk satırdaki dış kaynaklı modelin zaafıdır; yerel halkın kendi gelirine dayanan modelde koruma bağışa değil, halkın kendi çıkarına bağlıdır.
4. sorunun çözümü
Geçmişteki bir olaydan önce gerçekleşen edilgen eylem past perfect passive ile anlatılır.
- Cümledeki zaman ipucunu bulalım: "before they were published". Yayımlanma geçmişte gerçekleşmiş bir an.
- Denetleme bu andan DAHA ÖNCE yapılmış. Geçmişteki bir olaydan önceki eylem için past perfect gerekir.
- Bulgular denetleyen değil denetlenen taraf olduğu için yapı edilgen olmalı. Past perfect passive biçimi "had been checked"tir.
- Denetleyelim: "have been checked" bugüne bağlanırdı ✓ — oysa cümledeki her iki eylem de geçmişte.
Sık yapılan hata: "have been checked" demek. Present perfect eylemi BUGÜNE bağlar; oysa yayımlanma geçmişte gerçekleşmiş ve denetim ondan da önce yapılmış, bu yüzden "had been checked" gerekir.
5. sorunun çözümü
Doğru cümle "As droughts increase, traditional crops fail and the customs built around them weaken."; genel süreç geniş zamanla anlatılır, çoğul özneler çoğul fiil alır ve "built around them" edilgen kısaltmadır.
- Şema genel ve süregelen bir süreci anlatıyor: kuraklık artar → geleneksel ürün yetişmez → ona bağlı gelenekler zayıflar. Genel doğrular İngilizcede "Present Simple" ile anlatılır; üç fiil de aynı zamanda olmalı: "increase, fail, weaken".
- Özneler çoğul: "droughts", "crops", "customs". Çoğul özneyle fiile -s eklenmez; "fails" ve "weakens" bu yüzden yanlıştır.
- "the customs built around them" = "the customs which are built around them" (çevrelerinde kurulmuş gelenekler). Gelenekler kurulan taraftır, bu yüzden edilgen anlamlı "built" (V3) gelir, "building" değil.
- Denetleyelim: seçilen cümlede zaman tutarlı (increase–fail–weaken), özne-yüklem uyumlu ve kısaltma edilgen ✓; üç kural birlikte sağlanıyor.
Sık yapılan hata: "As droughts increase, traditional crops fails and the customs built around them weakens." cümlesini seçmek. Zaman doğru olsa da "crops" ve "customs" çoğul öznelerdir; çoğul özneyle fiil yalın kalır, "-s" eki yalnız tekil üçüncü şahısta eklenir.
6. sorunun çözümü
Aracın ürettiği metni kendi ürünü gibi sunmak akademik dürüstlüğe aykırıdır.
- Tablonun kurgusu şu: solda yapay zekâ kullanımı, sağda kabul edilebilirliği.
- Dolu satır: fikir üretmede kullanıp sonra kendi yazmak → belirtilmek koşuluyla kabul edilebilir. Burada metni öğrenci yazıyor, araç yalnız düşünmeye yardım ediyor.
- İkinci satırda ise aracın çıktısı doğrudan öğrencinin metni gibi sunuluyor. Ortaya konan iş öğrencinin kendi işi değil; bu kabul edilemez.
- Denetleyelim: ölçüt metnin uzunluğu ya da kimsenin denetleyip denetlemediği değil ✓ — ölçüt işin gerçekten kime ait olduğu.
Sık yapılan hata: "acceptable if nobody checks" demek. Ölçüt yakalanıp yakalanmamak değildir; sorun, başkasının ürettiği metnin kendi işi gibi SUNULMASIDIR.
7. sorunun çözümü
Doğru terim "restoration"; zarar görmüş bir yapıyı onarıp özgün hâline yaklaştırmak restorasyondur.
- İstenen anlamı parçalayalım: yapı zaten zarar görmüş ve amaç onu özgün hâline geri yaklaştırmak. Yani bir onarım, geri getirme işi söz konusu.
- Terimleri ayıralım: "preservation" var olan hâli olduğu gibi korumak, bozulmasını önlemek; "conservation" daha geniş bir koruma ve bakım yönetimi; "documentation" yapıyı ölçüp çizip kayda geçirmek.
- "restore" fiili "eski hâline getirmek" demektir; "restoration" bu fiilin adıdır ve tanımla birebir örtüşür.
- Denetleyelim: "The damaged mosque was restored to its original form." cümlesinde anlam tam olarak zarar görmüş yapının özgün hâline döndürülmesi ✓.
Sık yapılan hata: "preservation" seçmek. İki sözcük de korumayla ilgili olduğu için karışır; ancak "preservation" mevcut hâli korumak, bozulmayı durdurmaktır. Zarar görmüş bir yapıyı eski hâline getirmeyi anlatmaz.
8. sorunun çözümü
Üçüncü tip koşul cümlesinde sonuç bölümü "would have + V3" ile kurulur.
- Koşul bölümünü okuyalım: "If the data had been shared openly…" Yapı past perfect, yani geçmişte GERÇEKLEŞMEMİŞ bir durum anlatılıyor; veri açıkça paylaşılmamış.
- Bu, üçüncü tip koşul cümlesidir: geçmişte olmayan bir koşul ve onun olmayan sonucu.
- Üçüncü tipte sonuç bölümü "would have + V3" biçiminde kurulur. Doğru biçim "would have noticed"tır.
- Denetleyelim: "would notice" ikinci tipe ait ✓ — o, bugüne ya da geleceğe ilişkin hayalî bir durumu anlatırdı.
Sık yapılan hata: "would notice" demek. Bu yapı İKİNCİ tip koşul cümlesine aittir ve bugüne ilişkin hayalî bir durumu anlatır; buradaki koşul geçmişte gerçekleşmediği için "would have noticed" gerekir.
9. sorunun çözümü
Dengeli bir görüş bir ilke belirtir ve onu geçerli kılan koşulları sıralar.
- Öğretmenin sorusunu okuyalım: bilimsel veri her zaman açıkça paylaşılmalı mı? Bu tartışmalı bir soru; iki yanı da var.
- Öğrenciden beklenen koşullu ve dengeli bir görüş. Yani ne düz "evet" ne düz "hayır".
- "In principle yes, as long as personal data are removed and safety risks are considered." önce ilkeyi söylüyor, sonra "as long as" ile iki koşul sıralıyor. Dengeli görüşün yapısı budur.
- Denetleyelim: öteki şıklar doğru cümleler ama soruya YANIT değil ✓ — hiçbiri bir görüş bildirmiyor.
Sık yapılan hata: "Data is stored on computers." demek. Bu doğru bir bilgi ama öğretmenin sorusuna bir YANIT değil; ne bir görüş bildiriyor ne de bir koşul sıralıyor.
10. sorunun çözümü
Bir aralık vermek ve öngörü olduğunu belirtmek akademik dilde uygundur.
- Tablonun kurgusu şu: solda geleceğe ilişkin ifade, sağda akademik dil değerlendirmesi.
- Dolu satır: "Sea levels will certainly rise by exactly one metre." → too definite. Sorun iki sözcükte: "certainly" ve "exactly". Gelecek hakkında bu kesinlikte konuşulamaz.
- İkinci ifade ise "are projected to" diyerek bunun bir öngörü olduğunu belirtiyor ve tek bir sayı yerine 0,4-1,0 metre ARALIĞI veriyor. Belirsizliği gizlemeyip gösterdiği için uygundur.
- Denetleyelim: aynı ilke "proves" tartışmasında da geçerliydi ✓ — akademik dil kesinlik derecesini de bildirir.
Sık yapılan hata: "too definite as well" demek. İkinci ifade kesinlik iddia ETMİYOR: "projected" diyerek öngörü olduğunu söylüyor ve tek sayı yerine bir aralık veriyor.
11. sorunun çözümü
Sistem denenen taraftır; present perfect edilgen yapı "has been tested" biçiminde kurulur.
- Şemayı İngilizceye çevirirken üç noktayı denetleyelim.
- Birincisi çatı: sistem deneyen değil DENENEN taraf, öyleyse edilgen yapı gerekir. Present perfect edilgen "has been + V3" olur: "has been tested".
- İkincisi ikinci fiil: "and corrected" aynı yapıya bağlanıyor, doğru. Üçüncüsü özne uyumu: "wider use" tekil, öyleyse "becomes".
- Denetleyelim: "has tested" sistemin başkasını denediğini söylerdi ✓ — anlam tersine dönerdi.
Sık yapılan hata: "Once a system has been tested on a small group and corrected, wider use become safer." demek. Yapı doğru ama özne uyumu yanlış: "wider use" TEKİLDİR, bu yüzden "become" değil "becomes" olmalı.
12. sorunun çözümü
İki bağımsız cümle arasında karşıtlık kurmak için "however" kullanılır.
- Cümlenin iki yarısını okuyalım. Birincisi olumlu: sonuçlar umut verici.
- İkincisi bir sınırlılık getiriyor: örneklem kesin sonuçlar için fazla küçük. Yani ikinci yarı birincinin beklentisini frenliyor.
- Bu karşıtlığı kuran bağlayıcı "however"dır.
- Denetleyelim: "moreover" ve "likewise" EKLEME, "therefore" ve "hence" SONUÇ bildirir ✓ — hiçbiri karşıtlık kurmuyor.
Sık yapılan hata: Therefore demek. "Therefore" bir SONUÇ bildirir; oysa ikinci yarı birinciden çıkan bir sonuç değil, ona getirilen bir sınırlılıktır.
13. sorunun çözümü
Zayıf bir ilişkinin kesin bir tedavi olarak sunulması bulgunun abartılmasıdır.
- Tablodaki iki ifadeyi karşılaştıralım. Gerçek bulgu: küçük bir çalışma ZAYIF bir ilişki bulmuş.
- Başlık ise "Coffee cures memory loss" diyor. "Cures" kesin bir tedavi iddiasıdır ve nedensellik bildirir.
- İki fark var: zayıf ilişki güçlü nedensellik gibi sunulmuş ve çalışmanın küçüklüğü gizlenmiş. Bu, korelasyonun kanıtlanmış tedavi diye abartılmasıdır.
- Denetleyelim: ilişki bulmak ile neden olmak farklı şeyler ✓ — başlık bu farkı silmiş.
Sık yapılan hata: "summarising the study fairly" demek. Başlık çalışmayı adil biçimde ÖZETLEMİYOR: zayıf bir ilişkiyi kesin bir tedavi olarak sunarak bulgunun ötesine geçiyor.
14. sorunun çözümü
Doğru çıkarım "Heritage projects can create local employment and slow out-migration."; köy müzesinin açtığı mevsimlik iş, göç eden gençlerin geri dönmesini sağlamıştır.
- Metnin ilk cümlesi girişimi veriyor: "a small museum run by its own residents" — köy sakinlerinin kendi işlettiği küçük bir müze.
- İkinci cümle sonucu veriyor: "Young people who had moved away began returning for seasonal work in it" — köyden taşınmış gençler müzedeki mevsimlik iş için dönmeye başlamış.
- İki cümleyi bağlayalım: miras projesi yerel iş yaratmış (employment), iş de dışarıya göçü (out-migration) yavaşlatmış. Seçilen cümle bu ilişkiyi genelleştiriyor; "can" sözcüğü de temkinli bir çıkarım olduğunu gösteriyor.
- Denetleyelim: müze sakinlerce işletiliyor, gençler dönüyor ✓; çıkarım metnin iki cümlesinden de destek alıyor.
Sık yapılan hata: "The museum was run by the state." seçmek. Metin açıkça "run by its own residents" diyor; müzeyi devlet değil köy sakinleri işletiyor. Metinde olmayan bir bilgiyi eklemek çıkarım değil, tahmindir.
15. sorunun çözümü
Empati ve müzakere gerektiren işler insan merkezli kalmaya devam eder.
- Tablonun kurgusu şu: solda mesleğin özelliği, sağda olası geleceği.
- Dolu satır: tümüyle kural temelli ve yinelenen iş → büyük ölçüde otomatikleşir. Çünkü kurallar yazılabiliyorsa bir sistem de uygulayabilir.
- Empati ve müzakere gerektiren işlerde ise kural yazmak mümkün değil: her durum farklıdır, karşıdakinin duygusunu okumak ve karşılıklı taviz kurmak gerekir. Bu işler insan merkezli kalır.
- Denetleyelim: iki satır aynı ölçütle ayrılıyor ✓ — ölçüt işin kurala dökülebilir olup olmaması.
Sık yapılan hata: "largely automated as well" demek. Bu, ÜST SATIRDA kural temelli işler için zaten yazılmış; empati ve müzakere kurala dökülemediği için bu işler insan merkezli kalır.
16. sorunun çözümü
Boşluğa "the historical character is lost even if the building stands" gelir; modern kaplama yapıyı ayakta tutsa da özgün görünüşünü ve tarihî karakterini örter.
- İlk satırı okuyalım: "using the original materials and techniques" (özgün malzeme ve teknikleri kullanmak) → "authenticity is preserved" (özgünlük korunur).
- İkinci satır karşıt bir yaklaşım: "covering the facade with modern cladding", yani cepheyi modern kaplamayla örtmek. Özgün malzeme görünmez olur; yapının zamanını ve ustalığını gösteren yüzü kaybolur.
- Ancak bina yıkılmıyor, kullanılmaya devam ediyor. Bu yüzden sonuç "even if" (-sa bile) ile kurulur: yapı ayakta kalır ama tarihî karakteri yitirilir.
- Denetleyelim: iki satır "özgünlük korunur / tarihî karakter kaybolur" biçiminde karşıtlık kurunca tablo anlamlı hâle geliyor ✓.
Sık yapılan hata: "the original materials are restored" (özgün malzemeler geri kazandırılır) seçmek. Modern kaplama özgün malzemeyi onarmaz, üzerini örter; bu sonuç ilk satırdaki yaklaşıma yakışır, modern kaplamaya değil.
17. sorunun çözümü
"Replication" bir çalışmanın yeniden yapılarak aynı sonuca ulaşılmasıdır.
- Anlatılmak istenen durumu belirleyelim: bir çalışma BAŞKA araştırmacılarca yeniden yapılıyor ve aynı sonuç alınıyor.
- Kartlardaki terimleri anlamlarına göre ayıralım. "Peer review" yayın öncesi hakem denetimidir; çalışma tekrar edilmez, metin incelenir.
- "Bias" yanlılık, "transparency" saydamlıktır. Çalışmanın yeniden yapılıp aynı sonucun alınmasına ise "replication" denir.
- Denetleyelim: ilk sorudaki "güçlü kanıt" ölçütü de bunu içeriyordu ✓ — hakemli VE iki kez yinelenmiş.
Sık yapılan hata: "peer review" demek. "Peer review" yayın öncesinde uzmanların METNİ incelemesidir; çalışmanın yeniden yapılıp aynı sonuca ulaşılması ise "replication".
18. sorunun çözümü
En kapsayıcı sonuç "Lasting protection combines careful documentation, local benefit and respect for carrying capacity."; kalıcı koruma üç kavramın birlikte uygulanmasıyla sağlanır.
- Kavramları açalım: "documentation" alanı ayrıntılı kayda geçirmek; "local benefit" yerel halkın alandan yarar sağlaması; "carrying capacity" (taşıma kapasitesi) bir alanın zarar görmeden kaldırabileceği en fazla ziyaretçi sayısı.
- Her kavram korumanın ayrı bir boşluğunu kapatır: belgeleme bilgiyi saklar, yerel yarar korumayı sürdürülebilir kılar, taşıma kapasitesi yıpranmayı sınırlar.
- Soru "en kapsayıcı" sonucu istiyor; öyleyse üç kartı birden içeren seçenek aranmalı. Yalnız bir seçenek üçünü "combines" (birleştirir) sözcüğüyle bir araya getiriyor.
- Denetleyelim: seçilen cümlede "documentation" ✓, "local benefit" ✓, "carrying capacity" ✓; üç kart da karşılanıyor.
Sık yapılan hata: "Documentation alone protects every site." seçmek. Belgeleme kartlardan yalnız birini karşılar; "alone" (tek başına) sözcüğü öteki iki kartı dışarıda bırakır. Üstelik belgeleme bilgiyi korur, alanın kendisini korumaz.
19. sorunun çözümü
Boşluğa "nonetheless" gelir; yasal korumaya rağmen kaçak kesimin sürmesi beklentiye aykırı bir durumdur ve bu karşıtlığı "buna rağmen" anlamlı bağlayıcı kurar.
- İki yargıyı ayıralım: "The forest is legally protected" (orman yasal olarak korunuyor) ve "illegal logging continues in remote areas" (uzak bölgelerde kaçak kesim sürüyor).
- Yasal korumadan beklenen, kesimin durmasıdır; ikinci cümle bu beklentinin tersini söylüyor. Aradaki ilişki sebep-sonuç değil, karşıtlıktır.
- Karşıtlık bildiren bağlayıcılar: "however, nevertheless, nonetheless". Şıklarda bunlardan yalnız "nonetheless" (buna rağmen) var.
- Denetleyelim: "Orman yasal olarak korunuyor; buna rağmen uzak bölgelerde kaçak kesim sürüyor." — cümle Türkçede de doğal okunuyor ✓.
Sık yapılan hata: "therefore" seçmek. "therefore" (bu yüzden) sonuç bildirir; cümle "koruma altında olduğu için kaçak kesim sürüyor" gibi saçma bir anlama kayar. Koruma, kesimin sebebi değil, engeli olmalıydı.
20. sorunun çözümü
Doğru yorum "Damage incidents rose faster than visitor numbers over the period."; ziyaretçi yaklaşık 3,1 kat, hasar olayı yaklaşık 4,6 kat artmıştır.
- Tabloyu okuyalım: 2018’de 250.000 ziyaretçi ve 9 hasar olayı; 2024’te 780.000 ziyaretçi ve 41 hasar olayı.
- Ziyaretçi artışı: $780.000 \div 250.000 = 3{,}12$, yani yaklaşık 3,1 kat.
- Hasar artışı: $41 \div 9 \approx 4{,}56$, yani yaklaşık 4,6 kat. Hasar, ziyaretçiden daha hızlı artmış.
- Denetleyelim: $4{,}56 > 3{,}12$ ✓; "rose faster" (daha hızlı arttı) karşılaştırması oranlarla doğrulanıyor. Bu, kalabalığın hasarı orantısız biçimde büyüttüğünü de düşündürür.
Sık yapılan hata: "Both figures rose at exactly the same rate." seçmek. İki değer de arttığı için oranların da eşit olduğu sanılır; oysa artış oranları 3,1 ve 4,6 katla açıkça farklıdır. Artışın yönü aynı olsa da hızı aynı değildir.