4. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı
10 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Gökyüzü bulutlandı ve rüzgâr sertleşti. Bu durumda aşağıdaki cümlelerden hangisinde olasılık (ihtimal) anlamı vardır?
- A Dün yağmur yağdı.
- B Şimdi yağmur yağıyor.
- C Yarın yağmur yağabilir.
- D Hava açıktı.
Öğretmen tahtada atasözü ile deyim arasındaki farkı böyle özetledi. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir atasözüdür?
- A Pabucu dama atılmak
- B Ağzı kulaklarına varmak
- C Eli kulağında olmak
- D Sakla samanı, gelir zamanı.
"Ateş olmayan yerden duman çıkmaz." ne anlatır?
- A Her söylentinin bir sebebi vardır.
- B Ateş yakmak yasaktır.
- C Duman zararlıdır.
Kerem tatil anısını defterine yazdı ama bir özel adı küçük harflerle başlattı. Bu özel adın doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A ege denizi
- B ege Denizi
- C Ege Denizi
- D EGE DENİZİ
"Derin bir üzüntü" ifadesindeki "derin" ne anlamdadır?
- A dibi uzak
- B çok fazla
- C geniş
"Ayağını yorganına göre uzat." ne anlatır?
- A Gelirine göre harcama yap.
- B Yorgan kısa olmalı.
- C Uzun uyu.
Bir yazar “kesmek” sözcüğünü dört ayrı cümlede kullandı. Bu cümlelerden hangisinde sözcük gerçek anlamının dışında kullanılmıştır?
- A 1. cümlede
- B 2. cümlede
- C 3. cümlede
- D 4. cümlede
Öğretmen tahtaya dört sözcük kartı astı. Kartların üçü tekil göründüğü hâlde birden çok varlığı anlatan topluluk adıdır. Topluluk adı olmayan kart hangisidir?
- A ordu
- B sınıf
- C öğretmen
- D orman
"Tatlı bir bal" ifadesindeki "tatlı" hangi anlamdadır?
- A gerçek anlam
- B mecaz anlam
- C yan anlam
Öğretmen tahtaya bir örnek cümle yazdı. Ayşe kardeşinden daha hızlı koşar cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A Ayşe kardeşinden yavaştır.
- B Cümlede karşılaştırma vardır.
- C "Daha" sözcüğü üstünlük bildirir.
- D İki kişi kıyaslanmaktadır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
"-abilir" eki olasılık, yani kesin olmayan bir durumu bildirir.
- Olasılık cümlesi kesinlik bildirmez.
- "Yağabilir" sözü, yağma ihtimalinin var olduğunu ama kesin olmadığını gösterir.
- Bu yüzden olasılık bildiren cümle budur.
2. sorunun çözümü
A, B ve C seçenekleri yargı bildirmeyen söz öbekleridir, yani deyimdir. D seçeneği ise öğüt veren tam bir cümledir.
- Öğretmenin ölçütü: öğüt veren tam cümle atasözü, durumu anlatan söz öbeği deyimdir.
- “Pabucu dama atılmak” ve “eli kulağında olmak” tek başına bir yargı bildirmez.
- “Ağzı kulaklarına varmak” bir kişinin sevincini anlatır, öğüt vermez.
- “Sakla samanı, gelir zamanı.” ise biriktirmeyi öğütleyen bir cümledir → cevap D.
3. sorunun çözümü
Söylentilerin bir temeli vardır.
- Duman ancak ateş varsa çıkar.
- Bu doğa olayı benzetme olarak kullanılmış.
- Mesaj: ortada bir söylenti varsa mutlaka bir sebebi vardır.
4. sorunun çözümü
Yer adları özel addır; birden çok sözcükten oluşan yer adlarında her sözcük büyük harfle başlar: Ege Denizi.
- Cümledeki adları gözden geçirelim: tatil, ailem, ege denizi.
- "tatil" ve "aile" bütün tatilleri, bütün aileleri karşılar → cins ad.
- "ege denizi" dünyada tek olan bir denizin kendi adıdır → özel ad.
- Yer adında her sözcük büyük harfle başlar: Ege Denizi → cevap C.
5. sorunun çözümü
Mecaz: yoğun, çok fazla.
6. sorunun çözümü
İmkânın kadar harcama yap.
- Yorgan kısaysa ayak dışarı çıkar, üşürsün.
- Bu bir benzetmedir.
- Mesaj: elindeki imkâna göre harcama yapmalısın.
7. sorunun çözümü
Ses bıçakla kesilen bir nesne değildir; “sesini kesti” susmak demektir, bu mecaz bir kullanımdır.
- 2, 3 ve 4. cümlelerde ip, et ve kumaş bir aletle ikiye ayrılıyor → gerçek anlam.
- 1. cümlede ise ortada kesilebilecek bir nesne yok; ses tutulup kesilemez.
- “sesini kesmek” konuşmayı bırakmak, susmak demektir.
- Gerçek anlamının dışında kullanılan cümle 1. cümledir → cevap A.
8. sorunun çözümü
Topluluk adı, çoğul eki almadığı hâlde birden çok varlığı anlatır: ordu (askerler), sınıf (öğrenciler), orman (ağaçlar). "öğretmen" ise tek bir kişiyi karşılar.
- Her karta "Bu sözcük tek bir varlığı mı, bir topluluğu mu anlatıyor?" diye soralım.
- "ordu" birçok askeri, "sınıf" birçok öğrenciyi, "orman" birçok ağacı anlatır.
- "öğretmen" ise yalnızca bir kişiyi karşılar; çokluk anlamı taşımaz.
- Topluluk adı olmayan kart "öğretmen" → cevap C.
9. sorunun çözümü
Balın tadı gerçekten tatlıdır → gerçek anlam.
10. sorunun çözümü
Ayşe kardeşinden daha hızlı koştuğuna göre yavaş değil, hızlıdır.
- "Daha hızlı" ifadesi Ayşe'nin üstünlüğünü gösterir.
- Bu yüzden Ayşe kardeşinden yavaş değildir.
- "Ayşe kardeşinden yavaştır" cümlesi bu bilgiyle çelişir, yanlıştır.