4. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı
10 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
İki öğrenci kendi cümlesinin öznesini bulup tabloya yazdı ama biri yanılmıştır. Yanılan öğrenci ile o cümlenin doğru öznesi hangisidir?
- A Ece — dalgalandı
- B Ece — Deniz
- C Can — Arılar
- D Can — bal
Kamp gecesi gökyüzüne bakan Efe bu cümleyi kurdu. Boşluğa gelecek sözcüğün hem bir gök cismini hem de otuz günlük bir süreyi anlatması gerekiyor. Bu sözcük hangisidir?
- A güneş
- B ay
- C yıldız
- D bulut
Tahtaya dört kart asıldı ama bu kartlardan yalnızca ikisi birbirinin karşıtıdır. Zıt anlamlı olan kart çifti hangisidir?
- A almak - saymak
- B satmak - saymak
- C almak - vermek
- D vermek - satmak
Kaan cümleleri ögelerine ayırıp tabloya yazdı ama bir kutuyu boş bıraktı. Tablodaki boş kutuya hangi sözcük yazılmalıdır?
- A Zeynep
- B güldü
- C Kuşlar
- D uçtu
Umut cümlelerdeki koyu sözcüklerin anlamını tabloya yazdı ama son satırı doldurmadı. Soru işaretinin yerine hangi açıklama gelmelidir?
- A bir sayı
- B bir binek hayvanı
- C binme işi
- D bir yapı
Zeynep boyalarını sıralarken iki kutunun üzerinde farklı adlar gördü ama ikisinin de rengi tıpatıp aynıydı. Buna göre “al” ile “kırmızı” sözcükleri için ne söylenebilir?
- A Zıt anlamlıdır
- B Eş seslidir
- C Yazılışları aynıdır
- D Eş anlamlıdır
Kerem masadaki bardağı göstererek bu cümleyi kurdu. Bardaktaki su bitince cümledeki “dolu” sözcüğünün yerini hangi sözcük alır?
- A ıslak
- B ağır
- C geniş
- D boş
Ayşe evlerine gelen kişileri anlatmak için bu cümleyi kurdu. Cümledeki “misafir” sözcüğünün yerine anlam değişmeden hangi sözcük konabilir?
- A komşu
- B yolcu
- C konuk
- D akraba
Emir sözcüklerin eş anlamlılarını tabloya yazıyor ama son satırı doldurmadı. Tablodaki boşluğa hangi sözcük yazılmalıdır?
- A soru
- B cevap
- C sessiz
- D yankı
Nehir sözcüklerin zıt anlamlılarını tabloya yazdı ama son satırı boş bıraktı. Soru işaretinin yerine yazılması gereken sözcük hangisidir?
- A pak
- B kirli
- C düzenli
- D yıkanmış
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
"Arılar bal yaptı." cümlesinin yüklemi "yaptı", işi yapan ise "Arılar"dır. Can, işi yapanı değil, yapılan şeyi yazmıştır.
- Ece'nin cümlesine bakalım: yüklem "dalgalandı", dalgalanan "Deniz" → Ece doğru bulmuş.
- Can'ın cümlesine bakalım: yüklem "yaptı".
- "Bal yapan kim?" sorusunun cevabı "Arılar"dır; "bal" ise yapılan şeydir.
- Yanılan öğrenci Can, doğru özne "Arılar" → cevap C.
2. sorunun çözümü
“ay” hem gökyüzündeki gök cismini hem de takvimdeki otuz günlük süreyi karşılar; bu yüzden eş sesli bir sözcüktür.
- Boşluğa gökyüzünde parlayan bir varlığın adı gelmeli.
- “güneş”, “yıldız” ve “bulut” gökyüzünde bulunur ama zaman bildirmez.
- “ay” hem gökyüzündeki gök cismidir hem de takvimde otuz günlük süredir.
- İki anlamı birden karşılayan sözcük “ay” → cevap B.
3. sorunun çözümü
“almak” bir şeyi kendine getirmek, “vermek” ise elinden çıkarmaktır; bu ikisi birbirinin tam karşıtıdır.
- “saymak” sayı ile ilgilidir, alıp vermekle ilgisi yoktur.
- “satmak” para karşılığı vermektir; karşıtı “satın almak” olurdu, tek başına “saymak” değil.
- Geriye “almak” ile “vermek” kalır: biri getirir, öteki elden çıkarır.
- Zıt anlamlı çift “almak - vermek” → cevap C.
4. sorunun çözümü
2. satırdaki cümlenin yüklemi "güldü"dür; "Gülen kim?" sorusunun cevabı, yani öznesi "Zeynep"tir.
- Boş kutu "Öznesi" sütununda, 2. satırdadır.
- 2. satırdaki cümle "Zeynep güldü." biçimindedir.
- Bu cümlenin yüklemi zaten sağ sütuna yazılmış: "güldü".
- "Gülen kim?" sorusunun cevabı "Zeynep" → cevap A.
5. sorunun çözümü
Cümlede meydandaki kişilerin sayısı verilmektedir; buradaki “bin” bir sayı adıdır.
- Tabloda her satırda sözcüğün o cümledeki anlamı yazılıyor.
- Son cümlede “bin kişi” deniyor; sözcük “kişi” ile birlikte kullanılmış.
- Binme işi olsaydı “ata bin” gibi bir kullanım olurdu.
- Buradaki “bin” kaç kişi olduğunu söyleyen bir sayıdır → cevap A.
6. sorunun çözümü
Yazılışları farklı olduğu hâlde aynı rengi karşılayan bu iki sözcük eş anlamlıdır.
- İki kutudaki renk aynı; yalnızca adları farklı yazılmış.
- Yazılışları farklı olduğu için eş sesli olamazlar; eş sesli sözcükler aynı yazılır.
- Aynı rengi karşıladıkları için birbirinin karşıtı da değildirler.
- Yazılışı farklı, anlamı aynı sözcüklere eş anlamlı denir → cevap D.
7. sorunun çözümü
İçinde bir şey kalmayan kap için “boş” denir; bu sözcük “dolu” sözcüğünün karşıtıdır.
- Bardağın suyu bitti, yani içinde hiçbir şey kalmadı.
- “ıslak” yaşlığı, “ağır” tartıyı, “geniş” ise büyüklüğü anlatır.
- Bunların hiçbiri doluluğun karşıtı değildir.
- Dolunun karşıtı “boş” → cevap D.
8. sorunun çözümü
“misafir” bir eve gelen kişiyi anlatır; aynı anlamı karşılayan sözcük “konuk”tur.
- Cümlede eve gelen kişilerden söz ediliyor.
- “komşu” yakınımızda oturan kişiyi, “akraba” ise soyumuzdan gelen kişiyi anlatır; ikisi de eve gelmiş olmayabilir.
- “yolcu” yolculuk yapan kişidir, misafir demek değildir.
- Misafir ile aynı anlama gelen sözcük “konuk” → cevap C.
9. sorunun çözümü
“yanıt” bir soruya verilen karşılıktır; aynı anlamı karşılayan sözcük “cevap”tır.
- Tablodaki örneklere bakalım: siyah - kara, armağan - hediye. Her satırda aynı anlamı taşıyan iki sözcük var.
- “soru” yanıtın karşıtıdır, aynı anlamda değildir.
- “sessiz” ve “yankı” ses ile ilgilidir ama yanıt anlamına gelmez.
- Yanıt ile aynı anlama gelen sözcük “cevap” → cevap B.
10. sorunun çözümü
“temiz” sözcüğünün karşıtı “kirli”dir. “pak” ve “yıkanmış” ise temizle yakın anlamlıdır.
- Tablodaki örnekler karşıt çiftlerdir: ileri - geri, cesur - korkak.
- “pak” ve “yıkanmış” temiz demektir; bunlar karşıtı değil, benzeridir.
- “düzenli” toplu olmayı anlatır, temizliğin karşıtı değildir.
- Temizin karşıtı “kirli” → cevap B.