4. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı
10 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Öğretmen dört kart astı ve bunların adın önüne gelerek onu belirttiğini söyledi. Kartlardan üçü işaret sıfatı, biri sayı sıfatıdır. Sayı sıfatı hangi karttadır?
- A bu
- B şu
- C o
- D üç
Merve odasını anlatırken cümlede bir boşluk bıraktı. Boşluğa hangi sözcük gelirse "tablo" adını niteleyen bir sıfat olur?
- A eski
- B asıldı
- C duvar
- D tabloyu
Cumartesi günü olanlar iki cümleyle anlatıldı. İkinci cümledeki "Onlar" sözcüğü kimlerin yerine kullanılmıştır?
- A Parkın ve akşamın
- B Ayşe ile Can'ın
- C Yalnızca Can'ın
- D Oyuncakların
Tahtadaki üç cümlenin yalnızca birinde kökünden yeni bir anlam türemiş sözcük vardır. Yapım eki almış bu sözcük hangi cümlededir?
- A Hiçbirinde
- B 2. cümlede
- C 3. cümlede
- D 1. cümlede
Annesi tepsideki kurabiyeleri göstererek konuştu ama kurabiye sözcüğünü hiç söylemedi. Altı çizili sözcük cümlede hangi görevdedir?
- A Varlıkların yerini tutan işaret zamiridir.
- B Varlığı niteleyen sıfattır.
- C İş bildiren fiildir.
- D Varlığın kendi adıdır.
Nazlı mutfaktaki sepete bakınca meyvelerin azaldığını gördü. Yukarıdaki cümlede altı çizili sözcük "armut" adının neyini bildirmektedir?
- A Rengini
- B Biçimini
- C Sayısını
- D Yerini
Nehir "evlerde" sözcüğünü kökü ve ekleriyle tahtaya çizdi. Bu sözcükteki ekler için doğru olan yargı hangisidir?
- A İkisi de yapım ekidir.
- B İkisi de çekim ekidir; kök hâlâ ev anlamındadır.
- C Biri sözcüğü olumsuz yapar.
- D Kök artık ev anlamını taşımaz.
Öğretmen aynı kökten türeyen dört kart astı; üçünde kökün anlamı korunmuş, birinde bambaşka bir varlığın adı çıkmıştır. Yapım eki almış sözcük hangi karttadır?
- A kitaplar
- B kitabı
- C kitapta
- D kitaplık
Mert öğretmenine ödevinin durumunu iki cümleyle anlattı. Mert'in ilk cümlesindeki fiili olumsuz yapan ek aşağıdakilerden hangisidir?
- A -ecek
- B -me
- C -di
- D -im
Selin arkadaşına "Yarın kütüphaneye gideceğim." dedi. Selin'in cümlesindeki fiil hangi zamanı bildirir?
- A Geçmiş zaman
- B Gelecek zaman
- C Şimdiki zaman
- D Geniş zaman
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Sayı sıfatı adın sayısını bildirir: "üç kalem". bu, şu, o sözcükleri ise adın yerini gösterir; bunlara işaret sıfatı denir.
- Kartlardaki sözcükleri bir adın önüne koyalım: bu kalem, şu kalem, o kalem, üç kalem.
- "bu, şu, o" kalemin hangisi olduğunu gösterir → işaret sıfatı.
- "üç" ise kalemin kaç tane olduğunu bildirir → sayı sıfatı.
- Sayı sıfatı "üç" kartındadır → cevap D.
2. sorunun çözümü
Niteleme sıfatı adın önüne gelir ve "Nasıl?" sorusuna cevap verir. "eski bir tablo" sözünde "eski" tabloyu niteler.
- Boşluk "bir tablo" sözünün önünde; buraya tabloyu anlatan bir sözcük gelmeli.
- "Nasıl bir tablo?" diye soralım; cevabı "eski" verir.
- "asıldı" bir iş bildirir, "duvar" ve "tabloyu" ise addır.
- Adı niteleyen sıfat "eski" → cevap A.
3. sorunun çözümü
Zamirin kimin yerine kullanıldığını bulmak için bir önceki cümleye bakılır. Orada geçen kişiler Ayşe ile Can'dır.
- 2. cümlede oynayanların adı söylenmemiş, yerine "Onlar" denmiş.
- Bir önceki cümleye bakalım: parkta buluşanlar Ayşe ile Can.
- "Onlar" yerine bu adları koyalım: "Ayşe ile Can akşama kadar oynadı." → cümle anlamlı.
- Zamir Ayşe ile Can'ın yerine kullanılmıştır → cevap B.
4. sorunun çözümü
"Balıkçı" sözcüğü balık + çı biçiminde türemiştir; artık bir hayvanı değil, balık tutan kişiyi anlatır. Diğer cümlelerdeki ekler çekim ekidir.
- 2. cümledeki "kuşlar" ve "dala" sözcüklerinde çokluk ve yönelme eki var; anlam değişmemiş.
- 3. cümledeki "kalemimi" ve "masaya" sözcüklerinde de kökün anlamı korunmuş.
- 1. cümledeki "Balıkçı" sözcüğünün kökü "balık"tır ama sözcük artık bir kişiyi anlatır.
- Yapım eki almış sözcük 1. cümlededir → cevap D.
5. sorunun çözümü
"Bunlar" sözcüğü kurabiyelerin adının yerini tutar ve onları işaret eder; adın yerini tutan bu tür sözcüklere işaret zamiri denir.
- Cümlede pişirilen şeyin adı geçmiyor; onun yerine "Bunlar" denmiş.
- Bir sıfat olsaydı hemen arkasından bir ad gelirdi: "bunlar kurabiye" gibi değil, "bu kurabiye" gibi.
- "pişirildi" işi bildiren fiildir, sorulan sözcük o değildir.
- "Bunlar" adın yerini tutup varlıkları işaret ediyor → cevap A.
6. sorunun çözümü
"beş" sözcüğü armudun kaç tane olduğunu bildirir; adın sayısını bildiren sıfatlara sayı sıfatı denir.
- Altı çizili sözcüğün hemen arkasındaki adı bulalım: armut.
- "Kaç armut?" diye soralım; cevabı "beş" verir.
- Bu sözcük armudun rengini ya da biçimini değil, kaç tane olduğunu söylüyor.
- Sayı bildiren sıfat armudun sayısını bildirir → cevap C.
7. sorunun çözümü
"-ler" çokluk, "-de" ise bulunma bildirir. İkisi de kökün anlamını değiştirmez, yalnızca sözcüğe görev katar; bu yüzden ikisi de çekim ekidir.
- Sözcüğün kökünü bulalım: ev.
- "-ler" eki birden çok ev olduğunu bildirir; hâlâ evden söz ediliyor.
- "-de" eki işin nerede olduğunu bildirir; anlam yine değişmiyor.
- Kökün anlamını değiştirmeyen ekler çekim ekidir → cevap B.
8. sorunun çözümü
kitaplar, kitabı ve kitapta sözcüklerinde hâlâ kitaptan söz edilir → çekim eki. "kitaplık" ise kitap konulan rafın adıdır → yapım eki.
- Kartları tek tek okuyup "Hâlâ kitaptan mı söz ediliyor?" diye soralım.
- "kitaplar" birden çok kitabı, "kitabı" ve "kitapta" yine kitabı anlatır.
- "kitaplık" ise kitap değil, kitapların konulduğu bir eşyadır.
- Kökün anlamını değiştirip yeni sözcük türeten ek yapım ekidir → cevap D.
9. sorunun çözümü
Fiilin olumsuzu köke "-ma" ya da "-me" eki getirilerek yapılır: bitir + me + di + m = bitirmedim.
- İlk cümledeki fiili parçalayalım: bitir + me + di + m.
- "-di" zaman ekidir, işin olup bittiğini bildirir.
- "-m" işi yapanın kim olduğunu bildirir.
- İşin yapılmadığını bildiren ek "-me" → cevap B.
10. sorunun çözümü
İş henüz yapılmamış, daha sonra yapılacaktır. "-ecek" eki alan fiiller gelecek zaman bildirir.
- Cümledeki fiili bulalım: "gideceğim".
- İş şu anda oluyor mu? Hayır. Olup bitti mi? Hayır.
- Şeritte "yarın" kutusu işaretli; iş daha sonra yapılacak.
- "-ecek" eki gelecek zaman bildirir → cevap B.