5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
Sıcak çay80 °CKaşık 20 °CBir süresonra ikiside ılık

Sıcak çaya bırakılan soğuk bir metal kaşıkta şemadaki değişim gözlenmiştir. Bu süreçte ısının hangi yönde aktarıldığı söylenebilir?

  1. A Sıcak çaydan soğuk kaşığa doğru
  2. B Soğuk kaşıktan sıcak çaya doğru
  3. C Her ikisinden de dışarıya doğru eşit şekilde
  4. D İki yönde de hiç ısı aktarılmaz
2
KoşulRüzgârSıcaklık1Yok15 °C2Var15 °C3Var30 °C

Tabloda ıslak çamaşırların asılacağı üç farklı koşul verilmiştir. Çamaşırların en kısa sürede kuruması için hangi koşul seçilmeli ve gerekçesi ne olmalıdır?

  1. A 1. koşul; rüzgârsız ortamda su daha çabuk uçar.
  2. B 2. koşul; sıcaklık düşükken buharlaşma hızlanır.
  3. C 3. koşul; sıcaklık ve rüzgâr birlikte buharlaşmayı hızlandırır.
  4. D Üç koşulda da kuruma aynı sürede tamamlanır.
3

Saf suyun deniz seviyesinde kaynama sıcaklığı kaç °C'dir?

  1. A 50
  2. B 90
  3. C 100
  4. D 120
4
Dünya havavarAy yüzeyihava yok

Bir tüy ile bir taş, havası boşaltılmış cam bir tüpün içinde aynı anda serbest bırakılmıştır. Kartlardaki bilgi de dikkate alındığında bu deneyde ne gözlenir?

  1. A Tüy taştan çok daha yavaş düşer.
  2. B Tüy hiç düşmez, havada asılı kalır.
  3. C Tüy ile taş birlikte düşüp aynı anda tabana ulaşır.
  4. D Taş yukarı doğru hareket eder.
5
0 N10 N8 eşit bölme

Şekilde 0 ile 10 N arasını 8 eşit bölmeye ayıran bir dinamometre ölçeği verilmiştir. Bu ölçekte iki çizgi arasındaki her bir bölme kaç newtonu göstermektedir?

  1. A 0,80 N
  2. B 1,25 N
  3. C 1,60 N
  4. D 2,50 N
6
Asılan kuvvetK yayıL yayı2 N6 cm2 cm4 N12 cm4 cm

Aynı kuvvetler K ve L yaylarına ayrı ayrı asılmış, uzama değerleri tabloya yazılmıştır. Bu ölçümlere göre iki yay hakkında hangi yorum yapılabilir?

  1. A K yayı daha zor uzayan, sert bir yaydır.
  2. B İki yayın uzama davranışı aynıdır.
  3. C Yayların uzaması kuvvetten bağımsızdır.
  4. D L yayı daha zor uzayan, sert bir yaydır.
7
40 °Csıcaklık ölçülüyor

Bir öğrenci ısıttığı suyun sıcaklığını şekildeki araçla ölçmüştür. Bu araçla ölçülen büyüklük ve birimi hangi seçenekte birlikte doğru verilmiştir?

  1. A Isı – newton
  2. B Sıcaklık – santigrat derece
  3. C Kütle – gram
  4. D Isı – gram
8
200 g400 g600 g800 g82sürtünme kuvveti (N)blok kütlesi

Aynı zemin üzerinde kütlesi artırılan bir blok her seferinde sabit hızla çekilmiş ve ölçümler grafiğe aktarılmıştır. Grafiğin ortaya koyduğu bağ hangi seçenekte doğrudur?

  1. A Kütle arttıkça sürtünme kuvveti azalır.
  2. B Kütle ile sürtünme kuvveti arasında ilişki yoktur.
  3. C Kütle arttıkça sürtünme kuvveti de artar.
  4. D Sürtünme kuvveti belli bir kütleden sonra sıfırlanır.
9
SüreK sıvısıL sıvısı0 dk20 °C20 °C4 dk44 °C32 °C8 dk68 °C44 °C

Özdeş ısıtıcılarla ısıtılan eşit kütledeki K ve L sıvılarının sıcaklıkları tabloya kaydedilmiştir. Bu ölçümlere göre iki sıvı hakkında hangi karşılaştırma yapılabilir?

  1. A K sıvısı aynı sürede daha çok ısınmıştır.
  2. B L sıvısı aynı sürede daha çok ısınmıştır.
  3. C İki sıvı da aynı miktarda ısınmıştır.
  4. D K sıvısının sıcaklığı hiç değişmemiştir.
10
1. kutu2. kutu3. kututaneciklerin dizilişi

Şekilde üç kutuda maddenin tanecik dizilişleri modellenmiştir. Tanecikleri düzenli ve sıkı biçimde bulunan katı hâl kaç numaralı kutudur?

  1. A 1. kutu
  2. B 2. kutu
  3. C 3. kutu
  4. D Üçü de katıdır
11

Isı ile sıcaklık arasındaki fark nedir?

  1. A Aynı şeydir.
  2. B Isı sıcaklıktan büyüktür.
  3. C Isı bir enerji, sıcaklık bir ölçüdür.
  4. D Sıcaklık bir enerjidir.
12
Paraşüt yüzeyiİniş süresiKüçük3 sOrta5 sBüyük9 s

Aynı ağırlık üç farklı büyüklükteki paraşütle aynı yükseklikten bırakılmış ve iniş süreleri ölçülmüştür. Tablodaki sonuçlara göre iniş süresini uzatan etken hangisidir?

  1. A Ağırlığın kütlesi
  2. B Bırakılma yüksekliği
  3. C Havanın rengi
  4. D Paraşütün yüzey büyüklüğü
13
2Kar6Asfalt9Çakılçekme kuvveti (N)

Bir kızak aynı yükle üç farklı zeminde dinamometreyle çekilmiş ve gereken kuvvetler grafiğe işlenmiştir. Kızağı çekmek için harcanan kuvvet çakılda kara göre kaç newton fazladır?

  1. A 3 N
  2. B 5 N
  3. C 7 N
  4. D 11 N
14
6 NX cismi9 NY cismiaynı dinamometreyle ölçüldü

Aynı dinamometreye önce X, sonra Y cismi asılmış ve göstergeler şekildeki gibi okunmuştur. Bu ölçümlere göre cisimlerin ağırlıkları için ne söylenebilir?

  1. A X cisminin ağırlığı daha büyüktür.
  2. B İki cismin ağırlığı eşittir.
  3. C Ağırlıklar karşılaştırılamaz.
  4. D Y cisminin ağırlığı daha büyüktür.
15
KapSu kütlesi5 dk sonra sıcaklık1100 g60 °C2200 g40 °C

Aynı ısıtıcıyla 5 dakika boyunca ısıtılan iki kaptaki suların son sıcaklıkları tabloda verilmiştir. İki kap arasındaki bu farkın nedeni nedir?

  1. A 1. kaba daha çok ısı verilmiştir.
  2. B Eşit ısı verilmiştir; kütlesi büyük olan su daha az ısınır.
  3. C Isıtıcı 2. kapta bozulmuştur.
  4. D Suyun cinsi iki kapta farklıdır.
16
OlayNerede gerçekleşirSıcaklıkBuharlaşmaYüzeydeHer sıcaklıktaKaynamaSıvının her yerindeBelirli sıcaklıkta

Tabloda buharlaşma ile kaynama olayları karşılaştırılmıştır. Islak çamaşırın güneşte kuruması bu iki olaydan hangisine örnektir ve neden?

  1. A Kaynamaya; çünkü su 100 °C'ye ulaşmıştır.
  2. B Yoğuşmaya; çünkü su havaya karışır.
  3. C Erimeye; çünkü su hâl değiştirir.
  4. D Buharlaşmaya; çünkü olay yüzeyde ve her sıcaklıkta gerçekleşir.
17
2 N4 cm

Şekilde tavana asılı bir yaya ağırlık takıldığında yayın uzadığı gösterilmiştir. Dinamometrenin kuvvet ölçebilmesini sağlayan bu özellik nasıl adlandırılır?

  1. A Yayın esneklik özelliği
  2. B Yayın sertleşme özelliği
  3. C Yayın erime özelliği
  4. D Yayın mıknatıslanma özelliği
18
Asılan kuvvetYaydaki uzama1 N2 cm2 N4 cm4 N8 cm

Aynı yaya farklı kuvvetler asılarak yapılan ölçümler tabloya kaydedilmiştir. Bu yaya 3 N'luk bir kuvvet asılsaydı yaydaki uzama kaç santimetre olurdu?

  1. A 3 cm
  2. B 5 cm
  3. C 6 cm
  4. D 9 cm
19
DinamometreÖlçüm sınırı1 numara5 N2 numara10 N3 numara20 N

Laboratuvarda ölçüm sınırları tabloda verilen üç dinamometre bulunmaktadır. Ağırlığının 14 N olduğu bilinen bir cisim için hangi dinamometre seçilmelidir?

  1. A 1 numara
  2. B 2 numara
  3. C 3 numara
  4. D Hiçbiri kullanılamaz
20
KapSu miktarıOrtamRüzgâr150 mL20 °CYok250 mL40 °CYok

Tabloda buharlaşma hızını araştırmak için kurulan iki kabın koşulları verilmiştir. Bu düzenekle sınanabilecek soru hangi seçenektedir?

  1. A Su miktarı buharlaşmayı etkiler mi?
  2. B Rüzgâr buharlaşmayı etkiler mi?
  3. C Ortam sıcaklığı buharlaşmayı etkiler mi?
  4. D Kabın biçimi buharlaşmayı etkiler mi?
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. A 2. C 3. C 4. C 5. B 6. D 7. B 8. C 9. A 10. A 11. C 12. D 13. C 14. D 15. B 16. D 17. A 18. C 19. C 20. C
1. sorunun çözümü

İsı her zaman sıcak maddeden soğuk maddeye doğru aktarılır; sıcaklıklar eşitlenince aktarım durur.

  1. Şemada çayın sıcaklığı düşüyor, kaşığınki yükseliyor.
  2. Demek ki ısı çaydan kaşığa geçmiştir.
  3. İsı her zaman sıcak olandan soğuk olana doğru aktarılır.
  4. Sıcaklıklar eşitlendiğinde aktarım sona erer.
2. sorunun çözümü

Buharlaşma sıcaklık arttıkça ve hava hareketi oldukça hızlanır; 3. koşulda ikisi birden vardır.

  1. Buharlaşmayı hızlandıran etkenlerden biri sıcaklıktır.
  2. Bir diğeri de yüzeydeki hava hareketi, yani rüzgârdır.
  3. 1. koşulda rüzgâr yok, 2. koşulda sıcaklık düşüktür.
  4. 3. koşulda hem rüzgâr hem yüksek sıcaklık bulunduğu için kuruma en hızlıdır.
3. sorunun çözümü

Saf su 100 °C'de kaynar.

  1. Kaynama sıcaklığı maddeye özgüdür.
  2. Deniz seviyesinde saf su için bu değer 100 °C'dir.
  3. Yükseklere çıkıldıkça bu değer düşer.
4. sorunun çözümü

Hava olmadığı için hava sürtünmesi de yoktur; tüy ile taş birlikte düşer.

  1. Havalı ortamda tüy geniş yüzeyi nedeniyle çok hava direnci alır.
  2. Bu yüzden normalde taştan yavaş düşer.
  3. Tüpün havası boşaltılınca hava sürtünmesi ortadan kalkar.
  4. Direnç olmadığı için ikisi birlikte düşüp aynı anda tabana ulaşır.
5. sorunun çözümü

Ölçüm aralığı bölme sayısına bölünür: 10 ÷ 8 = 1,25 N.

  1. Ölçeğin gösterdiği en büyük değer 10 N'dur.
  2. Bu aralık 8 eşit bölmeye ayrılmıştır.
  3. Bir bölmenin değeri için 10 ÷ 8 işlemi yapılır.
  4. Sonuç 1,25 N bulunur.
6. sorunun çözümü

Aynı kuvvette L yayı daha az uzamıştır; az uzayan yay daha serttir.

  1. 2 N asıldığında K 6 cm, L 2 cm uzamıştır.
  2. 4 N asıldığında K 12 cm, L 4 cm uzamıştır.
  3. Aynı kuvvette L her seferinde daha az uzamıştır.
  4. Az uzayan yay daha sert, yani zor uzayan yaydır.
7. sorunun çözümü

Termometre sıcaklığı ölçer; ülkemizde kullanılan birimi santigrat derecedir.

  1. Şekildeki araç termometredir.
  2. Termometre ısıyı değil sıcaklığı ölçer.
  3. Sıcaklık birimi °C, yani santigrat derecedir.
  4. Newton kuvvetin, gram kütlenin birimidir.
8. sorunun çözümü

Kütle 200 g'dan 800 g'a çıkarken sürtünme 2 N'dan 8 N'a yükselmiştir.

  1. Grafikte kütle değerleri sürekli artmaktadır.
  2. Karşılık gelen sürtünme değerleri 2, 4, 6 ve 8 N'dur.
  3. Noktalar sürekli yükselmektedir.
  4. Bu nedenle kütle arttıkça sürtünme kuvveti de artar.
9. sorunun çözümü

8 dakikada K 48 °C, L ise 24 °C ısınmıştır.

  1. Başlangıçta iki sıvı da 20 °C'dedir.
  2. 8. dakikada K 68 °C, L 44 °C olmuştur.
  3. K'nin artışı 68 − 20 = 48 °C'dir.
  4. L'nin artışı 44 − 20 = 24 °C'dir; K daha çok ısınmıştır.
10. sorunun çözümü

1. kutuda tanecikler sıralı ve birbirine bitişik çizilmiştir; bu katı hâldir.

  1. 1. kutudaki tanecikler düzgün sıralar hâlindedir.
  2. 2. kutuda tanecikler birbirine yakın ama düzensizdir.
  3. 3. kutuda tanecikler birbirinden uzak ve dağınıktır.
  4. Düzenli ve sıkı diziliş katı hâle aittir, bu 1. kutudur.
11. sorunun çözümü

Isı enerjidir (joule), sıcaklık ölçüdür (°C).

  1. Isı, maddeler arasında aktarılan enerjidir; birimi jouledur.
  2. Sıcaklık, maddenin ne kadar sıcak olduğunun ölçüsüdür; birimi °C'dir.
  3. İkisi farklı büyüklüklerdir.
12. sorunun çözümü

Ağırlık ve yükseklik sabit tutulmuş, yalnızca yüzey büyüklüğü değiştirilmiştir.

  1. Deneyde aynı ağırlık ve aynı yükseklik kullanılmıştır.
  2. Değişen tek etken paraşütün yüzey büyüklüğüdür.
  3. Yüzey büyüdükçe süre 3, 5 ve 9 saniyeye çıkmıştır.
  4. Geniş yüzey daha çok hava direnci oluşturduğu için iniş yavaşlar.
13. sorunun çözümü

Çakılda 9 N, karda 2 N ölçülmüştür: 9 − 2 = 7 N fark vardır.

  1. Grafikte çakıl sütunu 9 N değerindedir.
  2. Kar sütunu 2 N değerindedir.
  3. Fark için büyük değerden küçük değer çıkarılır.
  4. 9 − 2 = 7 N bulunur.
14. sorunun çözümü

9 N, 6 N'dan büyüktür; Y cismi daha ağırdır.

  1. X cismi için gösterge 6 N'u işaret etmiştir.
  2. Y cismi için gösterge 9 N'u işaret etmiştir.
  3. Aynı dinamometre kullanıldığı için değerler karşılaştırılabilir.
  4. 9 N daha büyük olduğundan Y cismi daha ağırdır.
15. sorunun çözümü

Aynı ısıtıcı aynı sürede eşit ısı verir; aynı ısıyı alan büyük kütlenin sıcaklık artışı daha küçüktür.

  1. İki kap da aynı ısıtıcıyla 5 dakika ısıtılmıştır.
  2. Bu yüzden verilen ısı eşittir.
  3. 2. kaptaki su miktarı iki katıdır.
  4. Aynı ısı daha çok maddeye dağıldığı için sıcaklık daha az yükselmiştir.
16. sorunun çözümü

Çamaşırdaki su 100 °C'ye çıkmadan, yüzeyden buharlaşarak havaya karışır.

  1. Tabloda buharlaşma yüzeyde ve her sıcaklıkta olur.
  2. Kaynama ise belirli bir sıcaklıkta ve sıvının her yerinde olur.
  3. Çamaşırdaki su kaynamamaktadır.
  4. Su yüzeyden havaya geçtiği için olay buharlaşmadır.
17. sorunun çözümü

Yay, kuvvet uygulandığında uzayıp kuvvet kalkınca eski hâline döner; bu esnekliktir.

  1. Yaya ağırlık asıldığında yay uzamıştır.
  2. Ağırlık alındığında yay eski boyuna döner.
  3. Bu davranışa esneklik denir.
  4. Dinamometre yayın esnekliğinden yararlanarak kuvveti ölçer.
18. sorunun çözümü

Her 1 N için uzama 2 cm'dir; 3 N için 3 × 2 = 6 cm olur.

  1. Tabloda 1 N için uzama 2 cm'dir.
  2. 2 N için 4 cm, 4 N için 8 cm ölçülmüştür.
  3. Uzama, kuvvetin iki katı kadar artmaktadır.
  4. 3 N için 3 × 2 = 6 cm bulunur.
19. sorunun çözümü

Ölçülecek değer, dinamometrenin sınırından küçük olmalıdır; 14 N yalnızca 20 N'luk dinamometreye sığar.

  1. Cismin ağırlığı 14 N'dur.
  2. 1 numaralı dinamometre en çok 5 N ölçebilir, yetersizdir.
  3. 2 numaralı dinamometre en çok 10 N ölçebilir, yine yetersizdir.
  4. 3 numaralı dinamometre 20 N'a kadar ölçtüğü için uygundur.
20. sorunun çözümü

Su miktarı ve rüzgâr sabit, yalnızca ortam sıcaklığı farklıdır.

  1. İki kapta da su miktarı 50 mL'dir.
  2. İki kapta da rüzgâr yoktur.
  3. Ortam sıcaklıkları 20 °C ve 40 °C ile farklıdır.
  4. Tek değişen etken sıcaklık olduğu için deney sıcaklığın etkisini sınar.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.