5. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Ali her gün ders çalışıp ödevini zamanında teslim ediyor, kardeşi Efe ise ödevlerini hiç yapmıyor. Bu durumda sorumluluğunu yerine getiren kimdir?
- A Efe
- B Ali
- C İkisi de
- D Hiçbiri
Bir haberde, okul çağındaki bir çocuğun gün boyu atölyede çalıştırıldığı, bu yüzden okula gidemediği ve arkadaşlarıyla vakit geçiremediği anlatılmaktadır. Panodaki maddelere göre bu çocuğun engellenen hakları hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A Seçme ve seçilme hakkı ile miras hakkı
- B Eğitim hakkı ile oyun ve dinlenme hakkı
- C Emeklilik hakkı ile sigorta hakkı
- D Ticaret yapma hakkı ile mülk edinme hakkı
Depremde evi yıkılan bir aileye belediye güvenli ve sağlam bir konut buldu. Bu ailenin hangi hakkı korunmuş olur?
- A Oyun hakkı
- B Seyahat hakkı
- C Barınma hakkı
- D Eğitim hakkı
Bir sorunu resmî olarak bildirmek için hangi yol kullanılır?
- A dilekçe
- B afiş
- C not defteri
- D anı
Hak ile sorumluluk arasındaki ilişki için hangisi doğrudur?
- A Sadece haklarımız vardır.
- B Her hakkın yanında bir sorumluluk vardır.
- C Sorumluluklar yalnız yetişkinlere aittir.
- D Haklar sorumluluk gerektirmez.
Sorumluluk kelimesi en doğru şekilde nasıl tanımlanır?
- A Bir işi yapma zorunluluğunun bilincinde olmak
- B Sadece evde yapılan işler
- C Kimseye zararı olmayan davranış
- D Sadece okulda verilen görev
Bir sınıfta öğrenciler "Söz hakkı isteyen parmak kaldırır." kuralını birlikte belirlemiştir. Ancak birkaç öğrenci parmak kaldırmadan konuşunca ders anlaşılmaz hâle gelmiş, kimse birbirini duyamamıştır. Ortaya çıkan bu sonuç kurallarla ilgili hangi yargıyı doğrular?
- A Kurallara uyulmadığında ortak yaşam zorlaşır.
- B Kurallar yalnızca öğretmenleri bağlar.
- C Sınıfta kural belirlemek gereksizdir.
- D Kurallar sadece okul dışında geçerlidir.
Aşağıdakilerden hangisi bir vatandaşlık sorumluluğudur?
- A Vergi vermek
- B Tatile çıkmak
- C Spor yapmak
- D Kitap okumak
Apartmanlarına yeni taşınan aileyi hiç tanımadan "Bunlar buraya uyum sağlayamaz." diyen bir kişi, komşularıyla konuşmadan olumsuz bir karara varmıştır. Bu kişinin içine düştüğü yanlış tutum aşağıdakilerden hangisidir?
- A Hoşgörü
- B Dayanışma
- C Sabır
- D Önyargı
Sosyal bilgiler dersinde çocukların haklarını dünya çapında güvence altına alan bir belgeden söz edildi. Türkiye'nin de imzaladığı Çocuk Haklarına Dair Sözleşme hangi uluslararası kuruluş tarafından kabul edilmiştir?
- A Kızılay
- B Belediye
- C Millî Eğitim Bakanlığı
- D Birleşmiş Milletler
Deniz evde ablası olduğu kardeşine yardım ediyor, okulda öğrenci olarak derse giriyor, hafta sonu ise takımda kalecilik yapıyor. Deniz'in bulunduğu her ortamda üstlendiği bu farklı görevlere ne ad verilir?
- A Hak
- B Kural
- C Rol
- D Özgürlük
Bir öğrenci sınıfta parmak kaldırıp öğretmene fikrini rahatça söylüyor. Bu öğrenci hangi hakkını kullanmaktadır?
- A Düşünceyi ifade hakkı
- B Mülkiyet hakkı
- C Seçme hakkı
- D Seyahat hakkı
Her çocuğun okula gidebilmesi hangi hakkın kapsamındadır?
- A eğitim hakkı
- B sağlık hakkı
- C mülkiyet hakkı
- D seçme hakkı
Zaman şeridinde Elif'in bir gününden kesitler verilmiştir. Şeritteki 07.30 ve 16.00 saatlerinde yaptığı işler dikkate alındığında Elif hangi iki rolünün gereğini yerine getirmiştir?
- A Abla ve sporcu rolünün
- B Seçmen ve tüketici rolünün
- C Öğretmen ve müşteri rolünün
- D Sürücü ve yolcu rolünün
Çocukların çalıştırılmaması hangi hakla ilgilidir?
- A korunma hakkı
- B seçme hakkı
- C mülkiyet hakkı
- D ticaret hakkı
Kantin önünde her teneffüs izdiham yaşanmaktadır. Öğrenci kurulu şemadaki basamakları sırayla izleyerek çalışmaktadır. Kurul üyeleri toplantıda "Sıra numarası veren bir düzenek kuralım." fikrini ortaya attığında şemanın hangi basamağında bulunmaktadır?
- A Sorunu fark etme basamağında
- B Nedenlerini araştırma basamağında
- C Uygulama ve değerlendirme basamağında
- D Çözüm önerileri üretme basamağında
Balonlarda iki arkadaşın konuşması verilmiştir. Deniz karşısındakini suçlamak yerine kendi duygusunu ve yaşadığı sonucu anlatmıştır. Deniz'in tercih ettiği bu anlatım biçimine ne ad verilir?
- A Sen dili
- B Emir cümlesi
- C Alay etme
- D Ben dili
Öğretmen tahtaya çocuk haklarını simgeleyen dört sembol çizdi. Şekildeki 4 numaralı sembol hangi hakkı temsil etmektedir?
- A Eğitim hakkı
- B Sağlık hakkı
- C Barınma hakkı
- D Oyun hakkı
Sınıfta fikrini özgürce söyleyebilmek hangi haktır?
- A mülkiyet hakkı
- B düşünceyi ifade etme hakkı
- C sağlık hakkı
- D dinlenme hakkı
Mehmet her sabah okuluna gidip derslerine giriyor. Devlet bu hizmeti tüm çocuklara ücretsiz sunuyor. Mehmet bu örnekte hangi hakkından yararlanmaktadır?
- A Sağlık hakkı
- B Eğitim hakkı
- C Oyun hakkı
- D Barınma hakkı
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Ödevini zamanında yapan Ali, öğrencilik sorumluluğunu yerine getirmiştir.
- Öğrencinin sorumluluğu ödevlerini yapmaktır.
- Ali ödevini zamanında teslim ediyor, Efe ise yapmıyor.
- Sorumluluğunu yerine getiren Ali'dir.
2. sorunun çözümü
Çocuk okula gidemediği için eğitim hakkı, arkadaşlarıyla vakit geçiremediği için oyun ve dinlenme hakkı engellenmiştir.
- Haberde çocuğun okula gidemediği yazıyor.
- Panodaki birinci madde eğitim hakkını koruyor.
- Haberde arkadaşlarıyla vakit geçiremediği de belirtiliyor.
- Panodaki ikinci madde oyun ve dinlenme hakkını koruyor, ikisi birlikte engellenmiştir.
3. sorunun çözümü
Güvenli bir evde yaşama hakkına barınma hakkı denir.
- Ailenin evi depremde hasar görmüş.
- Belediye onlara güvenli bir konut sağlamış.
- Güvenli evde yaşama hakkı, barınma hakkıdır.
4. sorunun çözümü
Dilekçe resmî başvuru yoludur.
- Resmî kurumlara yazılı başvuru dilekçeyle yapılır.
- Dilekçe hakkı anayasal bir haktır.
- Cevap A.
5. sorunun çözümü
Haklar ve sorumluluklar birlikte düşünülür.
- Eğitim hakkımız varsa derse düzenli gelme sorumluluğumuz da vardır.
- Her hak, bir sorumlulukla dengelenir.
- Cevap B.
6. sorunun çözümü
Sorumluluk, üstlenilen bir görevi yerine getirme bilincidir.
- Sorumluluk yalnızca ev veya okulla sınırlı değildir.
- Bir görevi üstlenip onu bilerek yerine getirmektir.
- Bu yüzden en doğru tanım budur.
7. sorunun çözümü
Kurallar birlikte yaşamı düzenler; uyulmadığında düzen bozulur.
- Kural sınıfın ortak kararıyla konulmuştur.
- Birkaç kişi kurala uymamıştır.
- Bunun sonucunda ders anlaşılmaz hâle gelmiştir.
- Demek ki kurallara uyulmadığında ortak yaşam zorlaşır.
8. sorunun çözümü
Vergi vermek anayasal bir görevdir.
- Sorumluluk, yerine getirilmesi gereken görevdir.
- Tatil, spor ve okuma kişisel tercihlerdir.
- Vergi vermek ise yasal bir sorumluluktur.
9. sorunun çözümü
Tanımadan, bilgi edinmeden verilen olumsuz karara önyargı denir.
- Kişi yeni komşularını hiç tanımıyor.
- Hakkında bilgi edinmeden karar veriyor.
- Vardığı karar olumsuz bir yargıdır.
- Bilgiye dayanmayan bu olumsuz yargının adı önyargıdır.
10. sorunun çözümü
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme 1989'da Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilmiştir.
- Belge dünya çapında geçerli olduğuna göre uluslararası bir kuruluş gerekir.
- Kızılay, belediye ve bakanlık ülke içinde çalışır.
- Sözleşmeyi kabul eden kuruluş Birleşmiş Milletler'dir.
11. sorunun çözümü
Kişinin bulunduğu gruba göre üstlendiği göreve rol denir; her rolün kendi sorumlulukları vardır.
- Deniz evde, okulda ve takımda farklı görevler üstleniyor.
- Bu görevler bulunduğu ortama göre değişiyor.
- Bir gruba göre üstlenilen göreve rol denir.
12. sorunun çözümü
Fikrini özgürce söylemek düşünceyi ifade hakkının bir örneğidir.
- Öğrenci parmak kaldırıp fikrini söylüyor.
- Bu, görüşünü özgürce paylaşma davranışıdır.
- Bu davranış düşünceyi ifade hakkını kullanmaktır.
13. sorunun çözümü
Okula gitmek eğitim hakkıdır.
- Sağlık hakkı tedavi olmayı kapsar.
- Mülkiyet hakkı mal edinmeyle ilgilidir.
- Okula gitmek doğrudan eğitim hakkıdır.
14. sorunun çözümü
Kardeşine kahvaltı hazırlamak abla rolünün, antrenmana gitmek sporcu rolünün gereğidir.
- 07.30'da kardeşine kahvaltı hazırlamıştır.
- Bu davranış abla rolüyle ilgilidir.
- 16.00'da voleybol antrenmanına gitmiştir.
- Bu da takım oyuncusu, yani sporcu rolüyle ilgilidir.
15. sorunun çözümü
Çocuk işçiliği korunma hakkına aykırıdır.
- Çocukların gelişimini engelleyen işlerde çalıştırılması yasaktır.
- Bu, çocuğun korunma hakkı kapsamındadır.
- Cevap A.
16. sorunun çözümü
Fikir henüz denenmemiş bir öneri olduğu için çözüm önerileri üretme basamağındadır.
- Sorun zaten fark edilmiştir: kantin önündeki izdiham.
- Nedenler araştırıldıktan sonra öneriler konuşulur.
- Sıra numarası fikri henüz uygulanmamış bir öneridir.
- Bu nedenle kurul çözüm önerileri üretme basamağındadır.
17. sorunun çözümü
Kişinin kendi duygusunu anlatarak konuştuğu, suçlayıcı olmayan anlatıma ben dili denir.
- Deniz "sen dağıttın, sen suçlusun" dememiştir.
- Bunun yerine "üzülüyorum, hazırlanamıyorum" demiştir.
- Kendi duygusunu merkeze alan bu anlatım ben dilidir.
- Ben dili kullanıldığında karşı taraf savunmaya geçmez, çözüm kolaylaşır.
18. sorunun çözümü
4 numaralı top sembolü oyun hakkını temsil eder.
- 1 numara kitap, eğitim hakkını temsil eder.
- 2 numara ev, 3 numara kalp; barınma ve sağlık hakkını gösterir.
- 4 numaralı top ise oyun ve dinlenme hakkını temsil eder.
19. sorunun çözümü
Fikrini söylemek ifade özgürlüğüdür.
- Düşüncemizi başkalarına aktarabilmemiz bir temel haktır.
- Buna düşünceyi ifade etme özgürlüğü denir.
- Cevap B.
20. sorunun çözümü
Devletin ücretsiz sunduğu okula gitme imkânı eğitim hakkıdır.
- Mehmet okula gidip ders görüyor.
- Bu hizmeti devlet tüm çocuklara ücretsiz sağlıyor.
- Bu durum eğitim hakkının bir örneğidir.