5. Sınıf Sosyal Bilgiler 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Grafikte bir ailenin aylık harcamalarının dağılımı verilmiştir. Aile birikim yapabilmek için zorunlu olmayan harcamasını azaltmaya karar vermiştir. Grafiğe göre ailenin kısması gereken harcama kalemi hangisidir?
- A Kira harcaması
- B Gıda harcaması
- C Eğlence harcaması
- D Fatura harcaması
Bir öğrenci "Teknoloji ürünleri her zaman yararlıdır, hiçbir olumsuz yanı yoktur." demiştir. Arkadaşı bu görüşe katılmayarak teknolojinin bilinçsiz kullanımına dair bir örnek vermiştir. Arkadaşının verdiği örnek aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A Buzdolabının besinleri koruması
- B Uzun süre ekrana bakmanın göz sağlığını bozması
- C Çamaşır makinesinin zaman kazandırması
- D İnternetin bilgiye ulaşmayı kolaylaştırması
Zaman şeridinde internetten verilen bir siparişin izlediği yol saatleriyle gösterilmiştir. Şeridi inceleyen bir öğrenci, ürünün üreticiden alıcıya ulaştırıldığı dağıtım sürecinin ne zaman yaşandığını bulmak istemektedir. Şeride göre dağıtım hangi saatler arasında gerçekleşmiştir?
- A 10.00 ile 17.00 arasında
- B 07.00 ile 08.00 arasında
- C Yalnızca sipariş anında
- D Teslimden sonraki saatlerde
Kartlarda dört bilim insanı verilmiştir. Bunlardan biri Semerkant'ta kurduğu gözlemevinde yıldızların yerlerini gösteren cetveller hazırlamış, astronomi alanında çığır açmıştır. Kartlara göre sözü edilen bilim insanı kimdir?
- A Ali Kuşçu
- B Uluğ Bey
- C İbn-i Sina
- D Piri Reis
Afişte bir ürünün reklamı verilmiştir. Afişi gören bir öğrenci ürünü hemen almak yerine iddianın doğru olup olmadığını araştırmış, hiçbir bilimsel dayanağı olmadığını görünce almaktan vazgeçmiştir. Öğrencinin gösterdiği bu tutum hangi davranışa örnektir?
- A Reklama koşulsuz güvenmeye
- B Reklamdaki bilgiyi sorgulayıp araştırmaya
- C Ürünü hiç incelemeden satın almaya
- D Fiyatı hiç önemsememeye
Balonda tanımadığı bir hesabın Ece'ye gönderdiği mesaj verilmiştir. Ece bu mesajı okuduğunda heyecanlanmış, ancak güvenli internet kurallarını hatırlamıştır. Ece'nin bu durumda yapması gereken davranış nedir?
- A İstenen bilgileri hemen göndermelidir.
- B Adresini yazıp okulunu gizlemelidir.
- C Bilgi vermeyip durumu bir yetişkine bildirmelidir.
- D Hesabı bütün arkadaşlarına tavsiye etmelidir.
Köyüne elektrik gelmeden önce akşamları gaz lambasıyla ders çalıştığını anlatan bir dede, elektrikten sonra evde buzdolabı ve televizyon olduğunu, akşamları çok daha uzun süre okuyabildiklerini söylemektedir. Dedenin anlattıkları teknolojinin toplum üzerindeki hangi etkisini ortaya koyar?
- A Yaşam biçimini değiştirdiğini
- B Nüfusu azalttığını
- C Bütün gelenekleri yok ettiğini
- D İklimi değiştirdiğini
Bir kasabada kurulan meyve suyu fabrikası çevre köylerden meyve satın almaya başlamış; köylüler yeni bahçeler kurmuş, kasabada nakliyecilik ve ambalaj işi de gelişmiştir. Yaşanan bu gelişmeler ekonomik faaliyetler arasında nasıl bir ilişki bulunduğunu ortaya koyar?
- A Bir alandaki üretim başka faaliyetleri de canlandırır.
- B Üretim arttıkça dağıtım durur.
- C Fabrikalar tarımı tamamen ortadan kaldırır.
- D Ekonomik faaliyetler birbirinden bağımsızdır.
Bir öğrenci hazırladığı sunumda internetten bulduğu fotoğrafları ve bir yazarın paragraflarını hiçbir kaynak belirtmeden kendi çalışması gibi göstermiştir. Öğrencinin bu davranışı eserleri üreten kişilerin hangi hakkını çiğnemektedir?
- A Telif hakkını
- B Seçme ve seçilme hakkını
- C Barınma hakkını
- D Dinlenme hakkını
Tabloda iki marketteki bazı ürünlerin fiyatları verilmiştir. Bir tüketici bütün ürünleri tek marketten almak yerine her ürünü daha ucuz olduğu marketten almayı planlamaktadır. Tabloya göre süt hangi marketten alınmalıdır?
- A A marketinden
- B B marketinden
- C Fark etmez, fiyatlar eşittir
- D Hiçbirinden alınmamalıdır
Belgede yeni alınan bir su ısıtıcısının kullanım kılavuzundaki uyarılar verilmiştir. Bir kişi cihaz fişe takılıyken ısıtıcıyı ıslak bezle silmeye başlamıştır. Bu kişi kılavuzdaki hangi uyarıya aykırı davranmıştır?
- A Su seviyesi uyarısına
- B Boşken çalıştırma uyarısına
- C Temizlemeden önce fişi çekme uyarısına
- D Düz zemine yerleştirme uyarısına
Kartlarda bir araştırmada kullanılabilecek dört bilgi kaynağı numaralandırılmıştır. Ödevini hazırlayan bir öğrenci yalnızca güvenilir kaynaklardan yararlanmak istemektedir. Numaralara göre öğrencinin uzak durması gereken kaynak hangisidir?
- A I
- B II
- C III
- D IV
Zaman şeridinde iletişimle ilgili bazı buluşlar sırasıyla verilmiştir. Şeridi inceleyen bir öğrenci iletişim araçlarının gelişimi hakkında bir yorum yapacaktır. Şeride göre yapılabilecek en doğru yorum hangisidir?
- A Buluşlar birbirinden tamamen bağımsızdır.
- B İletişim araçları yalnızca son yüzyılda ortaya çıkmıştır.
- C Matbaa en son bulunan iletişim aracıdır.
- D Buluşlar zaman içinde birbirini izleyerek gelişmiştir.
Tabloda ülkemizde cep telefonu kullanan kişi sayısının yıllara göre değişimi verilmiştir. Bir araştırmacı bu verilerden yararlanarak raporuna tek cümlelik bir sonuç yazacaktır. Tabloya göre yazılabilecek en doğru cümle hangisidir?
- A Cep telefonu kullanımı yıllar içinde artmıştır.
- B Kullanıcı sayısı her yıl yarıya inmiştir.
- C Kullanıcı sayısı hiç değişmemiştir.
- D En çok kullanıcı 2005 yılında olmuştur.
Tabloda bazı mesleklerin çalışma alanları verilmiştir. Süt üreten bir çiftlikte hayvanların hastalıklardan korunmasını sağlayacak bir uzmana ihtiyaç duyulmaktadır. Tabloya göre çiftliğin aradığı uzman hangi meslek grubundandır?
- A Veteriner
- B Ziraat mühendisi
- C Gıda mühendisi
- D Makine mühendisi
Tasarruf konusunda konuşan öğrencilerden Ayşe "Tasarruf hiç harcamamaktır." demiş, Berk "Tasarruf ihtiyacımız kadarını kullanmaktır." demiş, Can ise "Tasarruf yalnızca parayla ilgilidir." demiştir. Öğrencilerin söyledikleri değerlendirildiğinde doğru düşünen kimdir?
- A Yalnızca Ayşe
- B Yalnızca Can
- C Yalnızca Berk
- D Ayşe ile Can birlikte
Grafikte küçük bir atölyenin dört aylık satış miktarları verilmiştir. Atölye sahibi, satışın en yüksek olduğu ayı belirleyip o dönem için ek işçi almayı düşünmektedir. Grafiğe göre satışın en yüksek olduğu ay hangisidir?
- A Ocak ayı
- B Şubat ayı
- C Nisan ayı
- D Mart ayı
Bir oyun sitesine üye olurken parola belirlemesi gereken Emir, parola olarak doğum tarihini yazmak istemiştir. Ablası bunun kolay tahmin edileceğini söyleyip daha güvenli bir parola önermiştir. Ablasının önerdiği parola aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A Adının baş harfleri
- B Doğum yılı
- C Sınıfının adı
- D Büyük harf, rakam ve sembol içeren karışık bir dizi
Harçlığıyla ayakkabı alan bir öğrenci, birkaç gün sonra tabanın söküldüğünü fark etmiştir. Mağazaya gidip ayakkabıyı değiştirmek istediğinde annesi ona alışverişte aldıkları ve sakladıkları bir kâğıdı hatırlatmıştır. Öğrencinin hakkını arayabilmesi için göstermesi gereken belge hangisidir?
- A Kimlik kartı
- B Öğrenci belgesi
- C Otobüs bileti
- D Satış fişi ya da faturası
Şemada bilimsel bir çalışmanın basamakları verilmiştir. Bitkilerin ışıksız ortamda solduğunu düşünen bir öğrenci, iki saksıyı biri karanlık biri aydınlık odada tutup her gün boy ölçümü almaktadır. Şemaya göre öğrencinin bulunduğu basamak hangisidir?
- A Soru sorma
- B Araştırma
- C Sonucu paylaşma
- D Deney yapma
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Kira, gıda ve faturalar zorunlu ihtiyaçtır; eğlence ise ertelenebilir bir harcamadır.
- Zorunlu ihtiyaçlar barınma, beslenme ve temel faturalardır.
- Kira barınma, gıda beslenme, fatura ise temel hizmet giderleridir.
- Eğlence bu üç grubun dışında kalır.
- Kısılabilecek tek kalem eğlence harcamasıdır.
2. sorunun çözümü
Teknoloji doğru kullanılmazsa zarar verebilir; uzun süreli ekran kullanımı göz sağlığını bozar.
- Arkadaşı olumsuz bir örnek vermek istemektedir.
- A, C ve D seçeneklerinde yarar anlatılmaktadır.
- B seçeneğinde ise bir zarardan söz edilmektedir.
- Bu nedenle uygun örnek B seçeneğidir.
3. sorunun çözümü
Dağıtım, ürünün depodan çıkışıyla başlar ve alıcıya teslimiyle biter.
- 08.00'de sipariş verilmiştir, bu talebin iletilmesidir.
- 10.00'da ürün depodan çıkmıştır, taşıma başlamıştır.
- 14.00'te araca yüklenip yola çıkarılmıştır.
- 17.00'de teslim edilmiştir; dağıtım 10.00 ile 17.00 arasındadır.
4. sorunun çözümü
Semerkant gözlemevini kurup yıldız cetvelleri hazırlayan bilim insanı Uluğ Bey'dir.
- Soruda geçen şehir Semerkant'tır.
- Anlatılan çalışma gözlemevi kurmak ve yıldız cetveli hazırlamaktır.
- Bu çalışmalar astronomi alanındadır.
- Semerkant gözlemevinin kurucusu Uluğ Bey'dir.
5. sorunun çözümü
Bilinçli tüketici reklam iddialarını sorgular, doğruluğunu araştırdıktan sonra karar verir.
- Afişte kanıtlanamayacak bir iddia yer almaktadır.
- Öğrenci ürünü hemen almamıştır.
- İddianın dayanağını araştırmıştır.
- Dayanağı olmadığını görünce vazgeçmiştir, bu bilinçli tüketicilktir.
6. sorunun çözümü
Tanınmayan kişilere kişisel bilgi verilmez; böyle mesajlar bir yetişkine bildirilir.
- Mesaj tanınmayan bir hesaptan gelmiştir.
- İstenen bilgiler adres ve okul gibi kişisel bilgilerdir.
- Kişisel bilgiler tanınmayan kişilerle paylaşılmaz.
- Doğru davranış bilgi vermeyip bir yetişkine haber vermektir.
7. sorunun çözümü
Elektrikle birlikte günlük alışkanlıklar ve ev yaşamı değişmiştir.
- Elektrik öncesinde aydınlatma gaz lambasıyla yapılıyordu.
- Elektrikten sonra evde yeni araçlar kullanılmaya başlandı.
- Akşam saatlerinin kullanımı da değişti.
- Bu değişim teknolojinin yaşam biçimini değiştirdiğini gösterir.
8. sorunun çözümü
Bir üretim kolu gelişince ona bağlı tarım, taşımacılık ve ambalaj gibi faaliyetler de canlanır.
- Fabrika meyve almaya başlayınca bahçecilik artmıştır.
- Meyvenin taşınması için nakliyecilik gelişmiştir.
- Ürünün paketlenmesi için ambalaj işi doğmuştur.
- Yani bir alandaki üretim diğer faaliyetleri de canlandırır.
9. sorunun çözümü
Bir eseri üretenin eseri üzerindeki hakkına telif hakkı denir; kaynak göstermeden kullanmak bu hakkı çiğner.
- Fotoğraf ve yazılar başkalarının ürettiği eserlerdir.
- Eser sahibinin eseri üzerinde hakkı vardır.
- Öğrenci kaynak belirtmeden bu eserleri kullanmıştır.
- Çiğnenen hak telif hakkıdır.
10. sorunun çözümü
Süt A marketinde 30 TL, B marketinde 27 TL'dir; ucuz olan B marketidir.
- Tabloda süt satırına bakılır.
- A marketinde fiyat 30 TL'dir.
- B marketinde fiyat 27 TL'dir.
- 27 TL daha ucuz olduğundan süt B marketinden alınmalıdır.
11. sorunun çözümü
Kılavuzda temizlik öncesi fişin çekilmesi istenmiştir; kişi fiş takılıyken temizlik yapmıştır.
- Kişi cihazı temizlemektedir.
- Kılavuzun son maddesi temizlik öncesi fişin çekilmesini şart koşar.
- Kişi fişi çekmeden temizliğe başlamıştır.
- Bu davranış son maddedeki uyarıya aykırıdır.
12. sorunun çözümü
Kim tarafından yazıldığı belli olmayan paylaşımların doğruluğu denetlenemez.
- Ansiklopedi, üniversite yayını ve resmî kurum sitesi denetlenmiş kaynaklardır.
- III numaralı kartta kaynağın kim olduğu belirsizdir.
- Kaynağı bilinmeyen bilginin doğruluğu sınanamaz.
- Öğrenci III numaralı kaynaktan uzak durmalıdır.
13. sorunun çözümü
Şeritte matbaadan akıllı telefona uzanan sıra, buluşların birbirini izleyerek geliştiğini gösterir.
- Şeritte en eski buluş 1450'de matbaadır.
- Ardından 1876'da telefon gelmiştir.
- Sonra bilgisayar ağı ve akıllı telefon eklenmiştir.
- Her yeni araç bir öncekinin üzerine kurulmuştur, gelişim birbirini izlemiştir.
14. sorunun çözümü
Tabloda 43, 73 ve 92 milyon değerleri sürekli artmaktadır.
- 2005 yılında 43 milyon kullanıcı vardır.
- 2015 yılında bu sayı 73 milyona çıkmıştır.
- 2023 yılında 92 milyona ulaşmıştır.
- Değerler sürekli büyüdüğü için kullanım artmıştır.
15. sorunun çözümü
Tabloda hayvan sağlığı alanı veterinerlik mesleğiyle eşleşmektedir.
- Çiftlikteki ihtiyaç hayvanların sağlığıdır.
- Tabloda hayvan sağlığı satırına bakılır.
- Bu satır veteriner mesleğine aittir.
- Aranan uzman veterinerdir.
16. sorunun çözümü
Tasarruf hiç harcamamak değil, ihtiyaç kadar kullanmaktır ve yalnızca parayı değil su, elektrik, zaman gibi kaynakları da kapsar.
- Ayşe tasarrufu hiç harcamamak sanmaktadır, bu yanlıştır.
- Can tasarrufu yalnızca parayla sınırlamaktadır, bu da eksiktir.
- Tasarruf su, elektrik ve zaman için de geçerlidir.
- İhtiyaç kadar kullanmayı söyleyen Berk doğru düşünmektedir.
17. sorunun çözümü
En uzun sütun 210 adetle nisan ayına aittir.
- Grafikteki satış değerleri 120, 95, 150 ve 210'dur.
- En büyük değer 210'dur.
- Bu değer nisan sütununa aittir.
- Satışın en yüksek olduğu ay nisandır.
18. sorunun çözümü
Güvenli parola tahmin edilmesi zor, farklı karakter türleri içeren uzun bir dizidir.
- Doğum tarihi başkalarınca kolayca öğrenilebilir.
- İsim ve sınıf adı da tahmin edilebilir bilgilerdir.
- Güvenli parola kişisel bilgiden oluşmaz.
- Harf, rakam ve sembol karışımı bir dizi en güvenlisidir.
19. sorunun çözümü
Fiş ve fatura alışverişin belgesidir; tüketici hakkını ancak bu belgeyle arayabilir.
- Ayakkabı kısa sürede bozulmuştur, ayıplı maldır.
- Tüketici değişim ya da iade isteyebilir.
- Bunun için ürünün oradan alındığının kanıtlanması gerekir.
- Bu kanıt satış fişi ya da faturasıdır.
20. sorunun çözümü
İki farklı ortam kurup düzenli ölçüm almak deney basamağıdır.
- Öğrenci sorusunu zaten belirlemiştir.
- Araştırma sonrası bir düzenek kurmuştur.
- İki saksıyı farklı koşullarda tutup ölçüm almaktadır.
- Kontrollü koşulda ölçüm almak deney yapmaktır.