s

5. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Paragrafta Anlam Yazım Kuralları Noktalama İşaretleri
1
Paragraf 3Beşinci sınıf öğrencileri bir gezi düzenledi. Önceokul otobüsüyle sahil köyüne gittiler. Köyde önceHasan Usta’nın ağ ördüğünü izlediler. Sonra EmineUsta’nın atölyesine geçip çömlek yapımını gördüler.Öğrenciler günün sonunda hem ağ örmeyi hem çömlekyapmayı denediler.

Gezinin başlangıcı da aynı paragrafta anlatılmıştır. Paragrafa göre öğrenciler köye hangi araçla gitmiştir?

  1. A Trenle
  2. B Tekneyle
  3. C Yürüyerek
  4. D Okul otobüsüyle
2
Paragraf 1Emine Usta her sabah atölyesinin kapısını erkendenaçar. Önce nemli kili tekerlek şeklindeki çömlekçiçarkının ortasına koyar. Ayağıyla çarkı döndürürkenelleriyle kili yavaşça yukarı doğru çeker. Kil,ustanın elinde önce bir silindire, sonra bir kabadönüşür. Şekli beğendiğinde çömleği güneşte kurumayabırakır. Kuruyan çömlekler daha sonra büyük birfırında pişirilir.

Emine Usta’nın çalışma sırasını anlatan aynı paragraf bir kez daha okunmuştur. Paragrafa göre Emine Usta, kili çarkın üzerine koyduktan sonra ilk olarak ne yapar?

  1. A Çömleği fırına koyar.
  2. B Ayağıyla çarkı döndürüp kili elleriyle yukarı çeker.
  3. C Çömleği güneşte kurutur.
  4. D Kili köyden satın alır.
3
AyalnızBherkezCsürprizDyanlış

Kartlarda günlük yazışmalarda sık karıştırılan sözcükler yer alıyor. Buna göre hangi sözcük yanlış yazılmıştır?

  1. A A kartı
  2. B B kartı
  3. C C kartı
  4. D D kartı
4
Atölyede duyulan dört cümle1Bu tekne kaç günde bitecek2Yelken bezini nereden aldın3Tahtayı buharda ne kadar bekletiyorsun4Direk tam ortaya yerleştirildi

Yukarıdaki cümlelerin üçü gerçek bir soru sorarken biri bir bilgi bildirmektedir. Buna göre hangi cümle soru işareti almamalıdır?

  1. A 1. cümle
  2. B 2. cümle
  3. C 3. cümle
  4. D 4. cümle
5
Cümle kartıAnkara’ya gitmeden önce Atatürk Orman Çiftliği’ni gezdik.

Yukarıdaki cümlede iki yerde kesme işareti kullanılmıştır. Buna göre bu kesme işaretlerinin kullanımı için hangisi doğrudur?

  1. A Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmıştır.
  2. B Kesme işaretleri gereksizdir, ikisi de kaldırılmalıdır.
  3. C Kesme işareti yalnızca kişi adlarında kullanılabilir.
  4. D Kesme işareti yalnızca kısaltmalardan sonra kullanılır.
6
Dört cümleIAli’nin defteri masada kalmış.IIYaz gelince İstanbul’a taşındık.IIIBu yıl Türkçe’den yüksek not aldım.IVAtatürk’ün sözleri panoda asılı duruyor.

Kesme işareti özel adlara gelen çekim eklerini ayırır; ancak her sözcük özel ad değildir. Buna göre hangi cümlede kesme işareti yanlış kullanılmıştır?

  1. A I. cümle
  2. B II. cümle
  3. C III. cümle
  4. D IV. cümle
7
Paragraf 1Mahallemizin ortasındaki çınar, dedemin dedesi kadaryaşlıdır. Gövdesi öyle kalındır ki dört çocuk el eletutuşmadan çevresini saramaz. Yaz günlerinde esnaftabureleri onun gölgesine taşır. Kışın çıplakdalları sokağa düşen karı ince ince eler. Belediyegeçen yıl yolu genişletmek isteyince mahallelidilekçe topladı. Sonunda yol biraz kaydırıldı, çınaryerinde kaldı.

Çınarı anlatan paragrafa dönelim; dört yargıdan biri metinle çelişmektedir. Buna göre paragrafa göre çınarla ilgili hangisi söylenemez?

  1. A Gövdesi çok kalın bir ağaçtır.
  2. B Yaz aylarında gölgesinden yararlanılır.
  3. C Mahalleli onu korumak için dilekçe topladı.
  4. D Belediye çınarı sökerek başka bir yere taşıdı.
8
Atölyede geçen konuşma1— Bu tahtayı nereden getirdin?2— Köyün eski değirmeninden.3— Peki kaç yıllık bir ağaçmış?4— Tam bilmiyorum ama çok eskiymiş.

Yukarıdaki konuşmada her satırın başında bir çizgi kullanılmıştır. Bu çizginin göreviyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A Cümleyi kısaltmak için kullanılmıştır.
  2. B Sayıları ayırmak için kullanılmıştır.
  3. C Bir sözü vurgulamak için kullanılmıştır.
  4. D Konuşan kişinin değiştiğini göstermek için kullanılmıştır.
9
İşaretlerÖrnek cümleler1Soru işareti2Ünlem3Üç noktaaBir varmış, bir yokmuş…bSen kaçta geleceksin?cEyvah, otobüsü kaçırdık!

Noktalama işaretleri ve örnek cümleler iki sütuna karışık yerleştirilmiştir. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenekte gösterilmiştir?

  1. A 1-a, 2-b, 3-c
  2. B 1-b, 2-c, 3-a
  3. C 1-c, 2-a, 3-b
  4. D 1-b, 2-a, 3-c
10
Paragraf 3Beşinci sınıf öğrencileri bir gezi düzenledi. Önceokul otobüsüyle sahil köyüne gittiler. Köyde önceHasan Usta’nın ağ ördüğünü izlediler. Sonra EmineUsta’nın atölyesine geçip çömlek yapımını gördüler.Öğrenciler günün sonunda hem ağ örmeyi hem çömlekyapmayı denediler.

Gezinin sonunda yaşananlar da aynı paragrafta anlatılmıştır. Paragrafa göre öğrenciler günün sonunda ne yapmıştır?

  1. A Yalnızca izlemekle yetinmişlerdir.
  2. B Hem ağ örmeyi hem çömlek yapmayı denemişlerdir.
  3. C Okula erken dönmüşlerdir.
  4. D Sahilde top oynamışlardır.
11
Paragraf 1Emine Usta her sabah atölyesinin kapısını erkendenaçar. Önce nemli kili tekerlek şeklindeki çömlekçiçarkının ortasına koyar. Ayağıyla çarkı döndürürkenelleriyle kili yavaşça yukarı doğru çeker. Kil,ustanın elinde önce bir silindire, sonra bir kabadönüşür. Şekli beğendiğinde çömleği güneşte kurumayabırakır. Kuruyan çömlekler daha sonra büyük birfırında pişirilir.

Çömlek yapımının son aşamaları da aynı paragrafta anlatılmıştır. Paragrafa göre çömleğin güneşte kurumasının hemen ardından sırada ne vardır?

  1. A Büyük bir fırında pişirilmesi
  2. B Çarkın üzerine yeniden konması
  3. C Köy pazarında satılması
  4. D Yeniden şekillendirilmesi
12
Paragraf 2Hasan Usta, köyün en eski balıkçısıdır. Akşamlarıevinin önüne oturup ince ipliklerle ağ örer. Öncebüyük bir düğüm atar, sonra aynı düğümü sıraylatekrarlar. Bir ağı bitirmesi bazen bir haftasınıalır. Ağ bittiğinde onu tekneye taşır ve denizeaçılır. Köydeki genç balıkçılar, ağ örmeyi öğrenmekiçin sık sık Hasan Usta’nın yanına gelir.

Genç balıkçıların Hasan Usta ile ilişkisi de aynı paragrafta anlatılmaktadır. Paragrafa göre köydeki genç balıkçılar neden sık sık Hasan Usta’nın yanına gelmektedir?

  1. A Ağ örmeyi öğrenmek için
  2. B Ondan balık almak için
  3. C Tekne satın almak için
  4. D Deniz hakkında bilgi almak için
13
ADuydum ki yarın kar yağacakmış.BÖyle güzeldi ki gözümü alamadım.CBugünkü ders çok verimli geçti.DMasada ki kalemi bana uzatır mısın?

“Ki” bazen bağlaç olarak ayrı, bazen ek olarak bitişik yazılır. Buna göre hangi cümlede “ki” yanlış yazılmıştır?

  1. A A kartı
  2. B B kartı
  3. C C kartı
  4. D D kartı
14
Bir paragrafın cümleleriIRüzgâr gülleri, rüzgârın gücünü elektriğeçevirir.IIKanatları döndükçe içerideki üreteççalışmaya başlar.IIIBu tepede kışın kar kalınlığı bir metreyibulur.IVÜretilen elektrik kalın kablolarla köyetaşınır.

Dört cümleyle kurulan paragrafta bir cümle konu dışına çıkmıştır. Buna göre hangi cümle paragrafın akışını bozmaktadır?

  1. A I. cümle
  2. B II. cümle
  3. C III. cümle
  4. D IV. cümle
15
Noktalaması yapılmamış cümlelerASınıfın kapısını yavaşça kapattımBEyvah, çantamı otobüste unuttumCYarın hava nasıl olacakDKitabı rafın en üstüne yerleştirdim

Yukarıdaki cümlelerin noktalaması henüz yapılmamıştır. Buna göre hangi cümlenin sonuna ünlem konmalıdır?

  1. A A cümlesi
  2. B B cümlesi
  3. C C cümlesi
  4. D D cümlesi
16
Bir öyküden bölümKapıyı çalınca içeriden bir ses geldi:Kim o?Ben Deniz, ödünç aldığım kitabı geri getirdim.

Öyküde iki kişinin karşılıklı konuşması satır başına alınmış ama işaretsiz bırakılmıştır. Buna göre konuşmaların başına hangi işaret konmalıdır?

  1. A Kısa çizgi (-)
  2. B Uzun çizgi (—)
  3. C Eğik çizgi (/)
  4. D Parantez ( )
17
Paragraf 3Yayla peyniri, koyun sütünün mayalanmasıyla eldeedilir. Süt önce büyük kazanlarda ılıtılır, sonraiçine maya katılır. Yarım saat içinde süt pıhtılaşırve kesilmiş bir kıvam alır. Ustalar bu pıhtıyıbezlere alıp asar, suyunu süzülmeye bırakır. Süzülenpeynir tuzlanıp teneke kaplara bastırılır. Kaplarserin bir mağarada aylarca bekletilirse peynirintadı keskinleşir.

Bir yemek dergisinde yayımlanan bu paragrafta yazar, okura bilgi vermeyi amaçlamıştır. Buna göre bu paragrafta hangi anlatım biçimi kullanılmıştır?

  1. A Öyküleyici anlatım
  2. B Betimleyici anlatım
  3. C Açıklayıcı anlatım
  4. D Tartışmacı anlatım
18
Kulüp defterinden dört cümle1Karanlık odada üç şey önemlidir: sıcaklık,süre ve karanlık.2Öğretmen sordu: “Banyo suyu kaç dereceolmalı?”3Kulüp üyeleri bu hafta şunu öğrendi: ışığınfilme zarar verdiğini.4Film makarasını: kırmızı ışık altındaaçtılar.

Yukarıdaki cümlelerin birinde iki nokta işareti yanlış kullanılmıştır. Yanlış kullanım hangi cümledededir?

  1. A 1. cümle
  2. B 2. cümle
  3. C 3. cümle
  4. D 4. cümle
19
AOtobüs saat 09.30’da hareket etti.B5. sınıflar bahçede toplanacak.CDr. Mehmet Bey muayeneye başladı.DBütün ödevlerimi bitirdim.

Nokta yalnızca cümle sonunda kullanılmaz; başka görevleri de vardır. Buna göre hangi cümlede nokta sıra sayısı bildirmektedir?

  1. A A kartı
  2. B B kartı
  3. C C kartı
  4. D D kartı
20
Kulüpten bir cümleFotoğrafçılık kulübünde herkes onu“usta” diye çağırıyordu.

Yukarıdaki cümlede “usta” sözcüğü tırnak içine alınarak özel bir anlam kazandırılmıştır. Bu kullanımla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A Sözcük gerçek meslek unvanı olarak değil, benzetme yoluyla kullanılmıştır.
  2. B Sözcük bir başkasından aynen aktarılmıştır.
  3. C Sözcük bir kitap adıdır.
  4. D Sözcük bir soru anlamı taşımaktadır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. D 2. B 3. B 4. D 5. A 6. C 7. D 8. D 9. B 10. B 11. A 12. A 13. D 14. C 15. B 16. B 17. C 18. D 19. B 20. A
1. sorunun çözümü

Paragrafın ikinci cümlesinde öğrencilerin okul otobüsüyle sahil köyüne gittiği belirtilir.

  1. Paragrafın ikinci cümlesini bulalım.
  2. Cümlede bir ulaşım aracından söz edilir.
  3. Bu araç okul otobüsüdür.
  4. Öğrenciler köye okul otobüsüyle gitmiştir.
2. sorunun çözümü

Paragrafta kil çarkın üzerine konduktan sonra ustanın ayağıyla çarkı döndürüp elleriyle kili yukarı çektiği anlatılır.

  1. Paragrafta kilin çarka konduğu cümleyi bulalım.
  2. Bir sonraki cümlede çarkın döndürülüp kilin çekildiği yazar.
  3. Fırınlama ve kurutma daha sonraki adımlardır.
  4. İlk yapılan iş çarkı döndürüp kili yukarı çekmektir.
3. sorunun çözümü

Sözcüğün doğru yazımı “herkes”tir; sonundaki ses “s”dir. “Yalnız”, “sürpriz” ve “yanlış” sözcükleri doğru yazılmıştır.

  1. Sözcüğü hecelerine ayıralım: her-kes.
  2. Sonundaki ses yumuşak “z” değil, sert “s”dir.
  3. Bu yüzden “herkez” yazımı kurala aykırıdır.
  4. Doğrusu “herkes”tir → yanlış olan B kartıdır.
4. sorunun çözümü

4. cümle bir soru değil, bir bilgi bildirir; bu yüzden sonuna soru işareti değil nokta konmalıdır. Öteki üç cümle gerçek soru cümlesidir.

  1. 1, 2 ve 3. cümlelerde birinden bir bilgi isteniyor.
  2. Bu üç cümle gerçek soru cümlesidir, soru işareti alır.
  3. 4. cümlede ise doğrudan bir bilgi veriliyor.
  4. Soru işareti almaması gereken cümle 4. cümledir.
5. sorunun çözümü

Özel adlara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. “Ankara’ya” yer adı, “Çiftliği’ni” ise kurum adıdır; ikisi de özel addır.

  1. “Ankara” bir yer adıdır, özel addır.
  2. “Atatürk Orman Çiftliği” bir kurum adıdır, özel addır.
  3. İkisine de çekim eki gelmiştir: -ya ve -ni.
  4. Bu ekler kesme ile ayrılır → cevap A.
6. sorunun çözümü

Ders adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz; doğrusu “Türkçeden”dir. Kişi ve yer adlarına gelen ekler ise kesme ile ayrılır.

  1. I. cümlede kişi adı var → kesme doğru.
  2. II. cümlede yer adı var → kesme doğru.
  3. IV. cümlede kişi adı var → kesme doğru.
  4. III. cümlede ders adı vardır, kesme kullanılmaz → yanlış.
7. sorunun çözümü

Paragrafın son cümlesinde yolun kaydırıldığı ve çınarın yerinde kaldığı yazılıdır. Ağacın taşınması metinle doğrudan çelişir.

  1. A yargısı ikinci cümlede yazıyor.
  2. B yargısı üçüncü cümlede yazıyor.
  3. C yargısı beşinci cümlede yazıyor.
  4. Son cümle “çınar yerinde kaldı” diyor → D söylenemez.
8. sorunun çözümü

Karşılıklı konuşmalarda her konuşmacının sözü yeni bir satırda, başına çizgi konarak yazılır; bu çizgiye konuşma çizgisi denir.

  1. Konuşmadaki her satırın ayrı bir kişiye ait olduğuna bakalım.
  2. Her yeni söz, yeni bir satırda başlamış.
  3. Satır başındaki çizgi bu değişimi gösterir.
  4. Çizginin görevi konuşan kişinin değiştiğini belirtmektir.
9. sorunun çözümü

Soru işareti “Sen kaçta geleceksin?” cümlesinde (b), ünlem “Eyvah, otobüsü kaçırdık!” cümlesinde (c), üç nokta “Bir varmış, bir yokmuş…” cümlesinde (a) kullanılmıştır.

  1. Soru soran cümleyi bulalım → 1-b.
  2. Güçlü duygu bildiren cümleyi bulalım → 2-c.
  3. Yarım kalan cümleyi bulalım → 3-a.
  4. Bu sıralamayı veren seçenek B’dir.
10. sorunun çözümü

Paragrafın son cümlesinde öğrencilerin günün sonunda hem ağ örmeyi hem çömlek yapmayı denedikleri belirtilir.

  1. Paragrafın son cümlesini bulalım.
  2. Cümlede öğrencilerin bir şeyler denediği yazar.
  3. Denedikleri şeyler ağ örmek ve çömlek yapmaktır.
  4. Günün sonunda yapılan iş bu iki uygulamadır.
11. sorunun çözümü

Paragrafın son cümlesinde kuruyan çömleklerin fırında pişirildiği belirtilir.

  1. Paragrafın son iki cümlesini birlikte okuyalım.
  2. Önce çömlek güneşte kurumaya bırakılır.
  3. Sonraki cümlede kuruyan çömleklerin pişirildiği yazar.
  4. Kurumadan sonraki adım fırında pişirilmesidir.
12. sorunun çözümü

Paragrafın son cümlesinde gençlerin ağ örmeyi öğrenmek için Hasan Usta’ya geldiği belirtilir.

  1. Paragrafın son cümlesini bulalım.
  2. Cümlede gençlerin Hasan Usta’ya geldiği söylenir.
  3. Gelme sebebi de aynı cümlede açıkça yazılıdır.
  4. Gençler ağ örmeyi öğrenmek için gelmektedir.
13. sorunun çözümü

D kartındaki “ki” bir ektir ve “masadaki” biçiminde bitişik yazılmalıdır. A ve B kartlarındaki “ki” bağlaç olduğu için ayrı, C kartındaki ek olduğu için bitişiktir.

  1. “Ki” sözcüğe “hangi?” sorusunun cevabını katıyorsa ektir.
  2. A ve B kartlarında iki cümleyi bağlıyor → bağlaç, ayrı doğru.
  3. C kartındaki “bugünkü” ek almış, bitişik doğru.
  4. D kartında “hangi kalem?” sorusunun cevabı → bitişik olmalıydı.
14. sorunun çözümü

Paragrafta rüzgâr güllerinin elektrik üretimi anlatılmaktadır. Kar kalınlığı bu konuyla ilgili değildir; anlatımın akışını böler.

  1. I, II ve IV. cümleler elektriğin üretilip taşınmasını anlatıyor.
  2. III. cümle ise havanın durumundan söz ediyor.
  3. Kar kalınlığının elektrik üretimiyle bağı kurulmamış.
  4. Öyleyse akışı bozan cümle III. cümledir.
15. sorunun çözümü

Ünlem işareti sevinç, korku, şaşkınlık gibi güçlü duyguları bildiren cümlelerin sonuna konur. “Eyvah” sözcüğü bir şaşkınlık ve telaş bildirir.

  1. A ve D cümlelerinde yalnızca bilgi verilmiş → nokta.
  2. C cümlesi soru sorar → soru işareti.
  3. B cümlesinde “Eyvah” seslenmesi vardır.
  4. Güçlü duygu bildiren cümlenin sonuna ünlem konur.
16. sorunun çözümü

Karşılıklı konuşmalarda her konuşmanın başına uzun çizgi (konuşma çizgisi) konur. Kısa çizgi satır sonu bölmelerinde, eğik çizgi ise dizeleri ayırmada kullanılır.

  1. Metinde iki kişi karşılıklı konuşuyor.
  2. Her konuşma yeni bir satırda başlamış.
  3. Bu durumda konuşma çizgisi kullanılır.
  4. Konuşma çizgisi uzun çizgidir → cevap B.
17. sorunun çözümü

Paragrafta bir olay ya da kişi yoktur; peynirin nasıl yapıldığı adım adım öğretilir. Bilgi vermeyi amaçlayan anlatıma açıklayıcı anlatım denir.

  1. Öyküleyici anlatımda olay, kişi ve zaman bulunur; burada yok.
  2. Betimleyici anlatımda görüntü çizilir; burada işlem sıralanıyor.
  3. Tartışmacı anlatımda karşı görüş çürütülür; burada tartışma yok.
  4. Bilgi veren, öğreten anlatım açıklayıcı anlatımdır.
18. sorunun çözümü

4. cümlede iki nokta, bir sıralama ya da alıntıdan önce değil, öznesiyle yüklemi arasında gereksiz yere kullanılmıştır; bu yüzden yanlıştır.

  1. 1. cümlede iki nokta örneklerden önce doğru kullanılmış.
  2. 2. cümlede iki nokta bir alıntıdan önce doğru kullanılmış.
  3. 3. cümlede iki nokta bir açıklamadan önce doğru kullanılmış.
  4. 4. cümlede özne ile yüklem arasına gereksiz iki nokta konmuştur.
19. sorunun çözümü

Sayılardan sonra konan nokta “-inci” anlamı verir: 5. sınıf = beşinci sınıf. A kartında saat, C kartında kısaltma, D kartında cümle sonu noktası vardır.

  1. A kartındaki nokta saatin dakikasını ayırıyor.
  2. C kartındaki nokta unvan kısaltmasından sonra geliyor.
  3. D kartındaki nokta cümleyi bitiriyor.
  4. B kartında “5.” beşinci demektir → sıra sayısı.
20. sorunun çözümü

Tırnak işareti bazen bir sözcüğe alışılmışın dışında, mecaza yakın özel bir anlam yüklemek için de kullanılır; burada kişi gerçek anlamda usta değildir, ustalığa benzetilmiştir.

  1. Cümlede kimin “usta” diye çağrıldığına bakalım: bir kulüp üyesi.
  2. Kişi gerçekten bir meslek ustası değildir.
  3. Tırnak işareti burada bir alıntı değil, özel bir vurgu içindir.
  4. Sözcük benzetme yoluyla, mecaza yakın kullanılmıştır.

5. Sınıf Türkçe diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 2. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.