6. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
İki reklam panosu tablodaki aralıklarla yanıp sönmektedir. Aynı anda yandıktan sonra en az kaç saniye sonra yeniden birlikte yanarlar?
- A 50
- B 60
- C 75
- D 375
Bir tarlanın 2/7'sine domates, 3/7'sine biber ekilmiştir. Ekilmeyen kısım 1 200 metrekare olduğuna göre tarlanın tamamı kaç metrekaredir?
- A 2400
- B 3000
- C 3600
- D 4200
Aşağıdaki işlemlerden hangisinin sonucu en büyüktür?
- A (20 − 3) × 4 − 15
- B 20 − 3 × 4 + 15
- C 20 ÷ 4 + 3 × 5
- D (20 + 4) ÷ 3 × 2
İki sayının EBOB'u 6, EKOK'u 36'dır. Sayılardan biri 12 ise diğeri kaçtır?
- A 6
- B 12
- C 18
- D 24
Bir öğrencinin çözümü şemada verilmiştir. Bu çözümdeki hatanın nedeni nedir?
- A Negatifin negatifi pozitiftir; işlem (−9) + 4 = −5 olmalıydı.
- B (−9) sayısı 9 olarak yazılmalıydı.
- C Tam sayılarda çıkarma işlemi yapılamaz.
- D Hata yoktur, sonuç doğrudur.
Aşağıdaki toplama işlemlerinden hangisinin sonucu pozitiftir?
- A (−2) + 8
- B (−9) + 4
- C (−3) + (−6)
- D 0 + (−5)
Yukarıdaki eleman sayıları verilen kümelerde s(B) kaçtır?
- A 7
- B 8
- C 15
- D 13
Bir sayının 6 katından 14 çıkarıldığında 100 elde ediliyor. Bu sayının 3 katı kaçtır?
- A 38
- B 48
- C 54
- D 57
İşleminin sonucu kaçtır?
- A 15
- B 20
- C 23
- D 40
İşleminin sonucu kaç olur?
- A 5
- B 15
- C 40
- D 1
Sayı doğrusunda K ve L noktaları işaretlenmiştir. Bu iki noktanın tam ortasındaki sayı kaçtır?
- A −2
- B −1
- C 0
- D 1
Bir kütüphanede 25 öğrenci roman, 20 öğrenci şiir kitabı almıştır. 8 öğrenci her iki türden de aldığına göre toplam kaç farklı öğrenci kitap almıştır?
- A 45
- B 40
- C 33
- D 37
Aşağıdaki tam sayılardan hangisi en küçüktür?
- A −3
- B −8
- C 0
- D 5
Aşağıdakilerden hangisi bir küme belirtir?
- A Bir haftanın günleri
- B Güzel şarkılar
- C Uzun boylu öğrenciler
- D Lezzetli yemekler
Kartlardaki rakamların her biri bir kez kullanılarak üç basamaklı sayılar yazılıyor. Yazılabilecek en büyük sayı ile en küçük sayının farkı kaçtır?
- A 395
- B 485
- C 495
- D 505
Şemadaki makineye 6 sayısı giriyor. Makinenin çıkışında hangi sayı elde edilir?
- A 38
- B 30
- C 24
- D 22
Bir tam sayının mutlak değeri neyi ifade eder?
- A Sayının sayı doğrusunda sıfıra olan uzaklığını
- B Sayının işaretini
- C Sayının bir eksiğini
- D Sayının karesini
Aralarında asal iki sayının EBOB'u ve EKOK'u ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A EBOB'ları 0'dır.
- B EKOK'ları 1'dir.
- C EBOB'ları 1, EKOK'ları çarpımlarıdır.
- D EBOB'ları çarpımlarına eşittir.
İşleminin sonucu kaçtır?
- A 36
- B 40
- C 48
- D 52
Aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?
- A −2 < −5
- B 0 < −1
- C −7 > −3
- D −9 < −4
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Panoların yeniden birlikte yanması için EKOK(15, 25) = 75 saniye geçmelidir.
- Sayıları asal çarpanlarına ayıralım: $15 = 3 \cdot 5$ ve $25 = 5 \cdot 5 = 5^2$.
- EKOK bulunurken her asal çarpanın en büyük üssü alınır: 3’ten $3^1$, 5’ten $5^2$.
- Çarpalım: $3 \cdot 25 = 75$ saniye.
- Denetleyelim: $75 \div 15 = 5$ ve $75 \div 25 = 3$ ✓ — birinci pano 5. kez, ikinci pano 3. kez yanarken buluşuyorlar.
Sık yapılan hata: 375 demek. 375 sayısı $15 \cdot 25$ çarpımıdır; iki sayının çarpımı ortak bir kattır ama aralarında ortak çarpan (5) bulunduğu için en küçük ortak kat değildir.
2. sorunun çözümü
Ekilen 5/7, ekilmeyen 2/7'dir; 2/7 = 1 200 ise tamamı 4 200 m².
- Ekilen kısım: 2/7 + 3/7 = 5/7
- Ekilmeyen kısım: 1 − 5/7 = 2/7
- 2/7 = 1 200 ise 1/7 = 600
- Tamamı: 7 × 600 = 4 200 m²
3. sorunun çözümü
Sonuçlar sırasıyla 53, 23, 20 ve 16 olur; en büyüğü 53'tür.
- (20 − 3) × 4 − 15 = 68 − 15 = 53
- 20 − 3 × 4 + 15 = 20 − 12 + 15 = 23
- 20 ÷ 4 + 3 × 5 = 5 + 15 = 20
- (20 + 4) ÷ 3 × 2 = 8 × 2 = 16
4. sorunun çözümü
İki sayının çarpımı EBOB ile EKOK’un çarpımına eşittir: $6 \cdot 36 = 216$ ve $216 \div 12 = 18$.
- Kuralı yazalım: EBOB × EKOK = iki sayının çarpımı. Burada EBOB 6, EKOK 36 ve sayılardan biri 12.
- Sol tarafı hesaplayalım: $6 \cdot 36 = 216$. Demek ki iki sayının çarpımı 216’dır.
- Bilinmeyen sayıyı bulalım: $216 \div 12 = 18$.
- Denetleyelim: 12 ile 18 için EBOB $= 6$, EKOK $= 36$ ✓ — soruda verilenlerle birebir uyuştu.
Sık yapılan hata: 24 demek. Sayılar 12 ile 24 olsaydı EBOB 12, EKOK 24 çıkardı; bu değerler soruda verilen 6 ve 36 ile uyuşmaz.
5. sorunun çözümü
Negatifin negatifi pozitiftir; işlem (−9) + 4 olmalıydı ve sonuç −5’tir.
- Öğrencinin yazdığı adım şu: (−9) − (−4) = −9 − 4. Yani iki eksiyi toplama gibi işlemiş.
- Oysa bir sayının eksisini çıkarmak, o sayıyı EKLEMEK demektir: −(−4) = +4.
- Doğru işlem (−9) + 4’tür. Farklı işaretli: 9 − 4 = 5 ve işaret büyüğünün (negatif) → −5.
- Denetleyelim: sayı doğrusunda −9’dan 4 adım sağa gidince −5’e ulaşırız ✓; öğrencinin bulduğu −13 ise 4 adım SOLA gitmek olurdu.
Sık yapılan hata: "Hata yoktur, sonuç doğrudur" demek. Sonuç −13 çıkmış ama doğrusu −5; hata ikinci eksinin işaret değiştirmesinin fark edilmemesinde.
6. sorunun çözümü
(−2) + 8 = 6 pozitiftir; öteki üç işlemin sonucu negatiftir.
- Dört seçeneği tek tek hesaplayalım.
- (−2) + 8: mutlak değerler 2 ve 8, farkları 6 ve işaret büyüğünün (pozitif) → +6.
- (−9) + 4 = −5. (−3) + (−6) = −9. 0 + (−5) = −5. Üçü de negatif.
- Denetleyelim: bir toplamın pozitif olması için pozitif sayının mutlak değeri büyük olmalı ✓ — yalnız birinci seçenekte 8 > 2.
Sık yapılan hata: (−9) + 4 demek. Burada pozitif sayı var ama mutlak değeri KÜÇÜK (4 < 9); bu yüzden sonuç −5, yani negatif.
7. sorunun çözümü
20 = 12 + s(B) − 5 eşitliğinden s(B) = 13 bulunur.
- Kural: s(A ∪ B) = s(A) + s(B) − s(A ∩ B)
- 20 = 12 + s(B) − 5
- 20 = 7 + s(B)
- s(B) = 13
8. sorunun çözümü
6 katı 100 + 14 = 114, sayı 114 ÷ 6 = 19; istenen 3 katı ise 19 × 3 = 57’dir.
- Cümleyi denkleme çevirelim: sayının 6 katından 14 çıkarılınca 100 kalıyor.
- Geri gidelim: 100 + 14 = 114. Bu, sayının 6 katı.
- Sayıyı bulalım: 114 ÷ 6 = 19. Ama soru sayıyı değil, 3 KATINI istiyor: 19 × 3 = 57.
- Denetleyelim: 19 × 6 = 114 ve 114 − 14 = 100 ✓ — verilen bilgiye döndük.
Sık yapılan hata: 38 demek. 38 sayının İKİ katıdır; soru üç katını istiyor. (19 sayısının kendisi de seçenekte yok — son adım atlanmamalı.)
9. sorunun çözümü
Parantez 8, çarpma 15 verir; toplam 8 + 15 = 23’tür.
- Sıralamayı belirleyelim: önce parantez, sonra çarpma, en son toplama.
- Parantezi çözelim: 48 ÷ 6 = 8.
- Çarpmayı yapalım: 3 × 5 = 15. Son adımda toplayalım: 8 + 15 = 23.
- Denetleyelim: toplama en sona bırakıldı ✓ — önceliği en düşük işlem odur.
Sık yapılan hata: 40 demek. Bu, toplama önce yapıldığında çıkar (8 + 3 = 11, sonra 11 × 5 = 55 gibi hatalı bir yol); çarpma toplamadan önce gelmeliydi.
10. sorunun çözümü
Parantez 40 verir; 40 ÷ 8 = 5 ve 5 × 3 = 15 bulunur.
- Önce parantezi çözelim: 15 + 25 = 40.
- Geriye 40 ÷ 8 × 3 kaldı. Bölme ve çarpma eşit öncelikte olduğu için soldan sağa gideceğiz.
- Soldaki işlem bölme: 40 ÷ 8 = 5. Sonra çarpalım: 5 × 3 = 15.
- Denetleyelim: sağdaki çarpma önce yapılsaydı 8 × 3 = 24 ve 40 ÷ 24 tam bölünmezdi ✓ — soldan sağa kuralı doğru sonucu veriyor.
Sık yapılan hata: 5 demek. 5 sayısı yalnız BÖLMENİN sonucudur; son adımdaki × 3 çarpımı yapılmadan bırakılmış.
11. sorunun çözümü
K = −5 ve L = 3 arası 8 birimdir; ortası −5 + 4 = −1'dir.
- K = −5, L = 3
- Aradaki uzaklık: 3 − (−5) = 8 birim
- Yarısı 4 birimdir.
- −5 + 4 = −1
12. sorunun çözümü
s(A ∪ B) = 25 + 20 − 8 = 37 öğrenci olur.
- Yalnızca roman alan: 25 − 8 = 17
- Yalnızca şiir alan: 20 − 8 = 12
- Her ikisini alan: 8
- 17 + 8 + 12 = 37 öğrenci
13. sorunun çözümü
Sayı doğrusunda en solda olan sayı en küçüktür; bu −8’dir.
- Tam sayıları büyüklüğüne göre karşılaştırırken sayı doğrusuna bakarız: solda olan küçüktür.
- Pozitif olan 5 ile 0’ı hemen eleyebiliriz; her negatif sayı bunlardan küçüktür.
- Geriye −3 ile −8 kaldı. Sayı doğrusunda −8, −3’ün solundadır. Öyleyse −8 daha küçük.
- Denetleyelim: negatiflerde mutlak değer büyüdükçe sayı küçülür ✓ — 8 > 3 olduğu için −8 < −3.
Sık yapılan hata: −3 demek. −3 gerçekten negatif ama −8’den BÜYÜKTÜR; negatif sayılarda mutlak değer büyüdükçe sayı küçülür.
14. sorunun çözümü
Küme, elemanları kesin olarak belirlenebilen topluluktur; günler bellidir.
- Kümede hangi nesnenin eleman olduğu tartışmasız bilinmelidir.
- "Güzel", "uzun boylu", "lezzetli" kişiden kişiye değişir.
- Bir haftanın günleri kesin olarak yedi tanedir.
- Bu nedenle yalnızca A seçeneği küme belirtir.
15. sorunun çözümü
En büyük sayı 974, en küçük sayı 479; farkları 974 − 479 = 495’tir.
- En büyük sayıyı elde etmek için rakamları büyükten küçüğe diziyoruz: 9, 7, 4 → 974.
- En küçük sayı için küçükten büyüğe diziyoruz: 4, 7, 9 → 479.
- Farkı bulalım: 974 − 479 = 495.
- Denetleyelim: 479 + 495 = 974 ✓ — toplama yönünde geri döndük.
Sık yapılan hata: 395 demek. Bu, çıkarmada onlar basamağındaki eksik atlandığında çıkar; 974 − 479 işleminde iki kez ödünç alınması gerekiyor.
16. sorunun çözümü
Makine önce 5 ile çarpıyor (6 × 5 = 30), sonra 8 çıkarıyor: 30 − 8 = 22.
- Makine şeması işlemleri soldan sağa, verildikleri sırayla uygular.
- İlk kutu × 5: 6 × 5 = 30.
- İkinci kutu − 8: 30 − 8 = 22. Çıkışta 22 elde edilir.
- Denetleyelim: geri gidelim — 22 + 8 = 30 ve 30 ÷ 5 = 6 ✓, giriş sayısına döndük.
Sık yapılan hata: 30 demek. 30, yalnız BİRİNCİ kutunun sonucudur; ikinci kutudaki −8 işlemi de uygulanmalı.
17. sorunun çözümü
Mutlak değer, sayının sayı doğrusunda sıfıra olan uzaklığını gösterir.
- Mutlak değer bir uzaklıktır ve uzaklık hiçbir zaman negatif olmaz.
- Örneğe bakalım: |−6| = 6, çünkü −6 sayısı sıfırdan 6 birim uzaktadır.
- |6| = 6, çünkü 6 sayısı da sıfırdan 6 birim uzaktadır. İki sayı zıt yönlerde ama uzaklıkları aynı.
- Denetleyelim: bu yüzden mutlak değer işareti yok sayar, yalnız uzaklığı verir ✓.
Sık yapılan hata: "Sayının işaretini" demek. Mutlak değer işareti SÖYLEMEZ, tam tersine kaldırır; iki zıt sayının mutlak değeri aynıdır.
18. sorunun çözümü
Aralarında asal sayıların ortak çarpanı yalnızca 1'dir; EKOK ise iki sayının çarpımıdır.
- Örnek: 4 ve 9 aralarında asaldır.
- EBOB(4, 9) = 1
- EKOK(4, 9) = 4 × 9 = 36
- Yani EBOB 1, EKOK çarpımdır.
19. sorunun çözümü
İç parantez 9, çarpım 36, bölüm 12; 60 − 12 = 48 bulunur.
- İç içe parantezlerde en içten başlanır: 7 + 2 = 9.
- Köşeli parantezin içi kaldı: 4 × 9 ÷ 3. Çarpma ve bölme eşit öncelikte, soldan sağa yapılır.
- 4 × 9 = 36, sonra 36 ÷ 3 = 12. Köşeli parantez 12 verdi.
- Denetleyelim: son adım 60 − 12 = 48 ✓ — çıkarma en sona bırakıldı.
Sık yapılan hata: 36 demek. 36 sayısı köşeli parantezin İÇİNDEKİ çarpımın sonucudur; bölme ve son çıkarma adımları yapılmadan bırakılmış.
20. sorunun çözümü
Negatif sayılarda mutlak değeri büyük olan daha küçüktür: −9 < −4.
- −2, −5'ten büyüktür, A yanlıştır.
- 0 her negatif sayıdan büyüktür, B yanlıştır.
- −7, −3'ten küçüktür, C yanlıştır.
- −9 sayı doğrusunda −4'ün solundadır, D doğrudur.