6. Sınıf Sosyal Bilgiler 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Kartta bir kullanıcının alışveriş uygulamasında yaptığı işlem anlatılmaktadır. Kullanıcının kararı bilinçli tüketicilik açısından nasıl değerlendirilir?
- A Doğrudur, çünkü kargo ücreti ödemekten kurtulmuştur.
- B Yanlıştır, çünkü 60 TL kazanmak için 600 TL'lik gereksiz harcama yapmıştır.
- C Doğrudur, çünkü kampanya süresi sınırlıdır.
- D Yanlıştır, çünkü ihtiyacı olan ürünü de sepetten çıkarmalıydı.
Şemada TBMM'nin görevlerinden bazıları verilmiştir. Ülkede trafik cezalarının yeniden düzenlenmesi için bir kanun çıkarılacaktır. Şemaya göre bu iş hangi görev başlığı altında yürütülür?
- A Bütçeyi görüşmek
- B Yürütmeyi denetlemek
- C Kanun yapmak
- D Mahkeme kurmak
Grafikte bir ülkenin bir yıllık ihracat ve ithalat değerleri verilmiştir. Grafikteki durumun sürmesi ülke ekonomisi açısından ne anlama gelir?
- A Ülkenin dışarıya sattığı mal aldığından fazladır.
- B Ülke dışarıya ödediği parayı kazandığından fazla harcamaktadır.
- C Ülkenin dış ticareti tamamen dengededir.
- D Ülke hiç ithalat yapmamaktadır.
Bir ülkede gazetelerin haber içerikleri yayımlanmadan önce izne bağlanmış, farklı görüşleri savunan yayınlar kapatılmıştır. Bu uygulamaların demokrasiye verdiği en büyük zarar hangisidir?
- A Seçim tarihlerinin belirsizleşmesi
- B Vergi gelirlerinin azalması
- C Halkın farklı görüşleri öğrenip bilinçli tercih yapma imkânının ortadan kalkması
- D Yerel yönetimlerin sayısının artması
Tabloda bir ürünün üç yıllık üretim durumu ve ortalama fiyatı verilmiştir. Tablodaki verilere göre üretim miktarı ile fiyat arasındaki ilişki nasıl açıklanır?
- A Üretim arttıkça fiyat da artmaktadır.
- B Üretim azaldığında fiyat yükselmekte, üretim arttığında fiyat düşmektedir.
- C Üretim ile fiyat arasında hiçbir ilişki yoktur.
- D Fiyatı belirleyen tek etken üretim maliyetidir.
Bir ülkede her yıl üretilen gıdanın üçte biri tüketilmeden atılmakta; aynı ülkede gıdaya erişemeyen aileler bulunmaktadır. Bu iki bilgi birlikte değerlendirildiğinde ulaşılacak sonuç hangisidir?
- A Ülkede üretim miktarı kesinlikle yetersizdir.
- B Sorun yalnızca üretimde değil, dağıtım ve tüketim alışkanlıklarındadır.
- C Gıda üretimi tamamen durdurulmalıdır.
- D İsraf edilen gıdanın ekonomiye hiçbir etkisi yoktur.
Haritada dört alan işaretlenmiştir. B alanı geniş düzlükler ve verimli topraklara, D alanı ise deniz kıyısı ve limana sahiptir. Ülkenin bu iki alanı için hazırlanacak yatırım planında hangi eşleştirme yapılmalıdır?
- A B alanına liman, D alanına tahıl silosu
- B B alanına balıkçı barınağı, D alanına sulama kanalı
- C B alanına tarımsal üretim tesisi, D alanına dış ticaret limanı
- D İki alana da aynı tür maden ocağı
Grafikte bir sınıfta yapılan başkanlık seçiminin sonuçları verilmiştir. Seçimi A listesi kazanmıştır. Demokrasi anlayışına göre seçimden sonra izlenmesi gereken en doğru tutum hangisidir?
- A Kazanan liste diğer listelerin görüşlerini dikkate almamalıdır.
- B Seçim iptal edilip yeniden yapılmalıdır.
- C Az oy alan listelerin üyeleri sınıf etkinliklerinden çıkarılmalıdır.
- D Kazanan liste görevi üstlenmeli, diğer görüşler de dinlenmelidir.
Kartta bir ürüne ait reklam cümleleri verilmiştir. Bilinçli bir tüketicinin bu reklam karşısında takınması gereken tutum hangisidir?
- A Süre bitmeden hemen satın almalıdır.
- B Arkadaşları aldığı için o da almalıdır.
- C Reklamdaki fiyat uyarısına güvenip iki adet almalıdır.
- D Ürünün özelliklerini ve ihtiyacını araştırıp karar vermelidir.
Aldığı telefonun garanti süresi içinde bozulduğunu fark eden bir tüketici, satıcının onarımı reddetmesi üzerine ne yapacağını bilememektedir. Bu tüketicinin hakkını aramak için başvurabileceği en doğru yol hangisidir?
- A Telefonu satıcıya geri bırakıp durumu kabullenmek
- B Sosyal medyada satıcıyı hedef göstermek
- C Fatura ve garanti belgesiyle tüketici hakem heyetine başvurmak
- D Aynı mağazadan yeni bir telefon almak
Bir öğrenci grubu, başka ülkelerdeki akranlarıyla çevrim içi bir proje yürüterek kendi yörelerinin geleneksel oyunlarını tanıtan ortak bir kitapçık hazırlamıştır. Bu çalışmanın kültürel etkileşim açısından değeri nedir?
- A Kendi kültürünü tanıtırken başka kültürleri de tanıma imkânı sağlar.
- B Kendi kültürünün unutulmasına yol açar.
- C Yalnızca yabancı dil öğrenmeye yarar.
- D Kültürler arasındaki farkları tamamen ortadan kaldırır.
Tabloda bir öğrencinin aylık geliri ve harcamaları verilmiştir. Öğrenci ay sonunda birikim yapmak istemektedir. Tablodaki verilere göre öğrencinin durumu ve yapması gereken hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A Geliri giderinden fazladır; harcama azaltmasına gerek yoktur.
- B Gideri gelirini aşmıştır; en esnek kalem olan atıştırmalıktan kısmalıdır.
- C Geliri giderine eşittir; ulaşımdan vazgeçmelidir.
- D Gideri gelirinden azdır; kırtasiye harcamasını artırmalıdır.
Protokolde iki şehir arasında yapılan anlaşmanın içeriği verilmiştir. Bu anlaşmanın iki toplum arasında sağlaması beklenen katkı hangisidir?
- A Karşılıklı tanışma artacağı için ön yargılar azalır.
- B İki şehir arasındaki ticaret tamamen durur.
- C Şehirlerin yönetimleri birleşir.
- D İki şehirdeki kültürler birbirinin aynısı olur.
Haritada Türkiye'nin iki ayrı dış ticaret bağlantısı oklarla gösterilmiştir. Haritadaki bu iki ok birlikte değerlendirildiğinde ülkeler arasındaki ekonomik ilişki hakkında ne söylenebilir?
- A Ülkeler ürettiklerini satıp üretemediklerini alarak karşılıklı bağımlılık kurar.
- B Ülkeler yalnızca kendi ürettikleriyle yaşar.
- C Dış ticaret tek yönlü işler, yalnızca satış yapılır.
- D Ülkeler arasında ekonomik ilişki kurulamaz.
Şemada bir tişörtün tarladan mağazaya kadar geçirdiği aşamalar gösterilmiştir. Kuraklık yüzünden pamuk hasadının yarıya düşmesi durumunda şemadaki zincir nasıl etkilenir?
- A Yalnızca tarladaki aşama etkilenir, diğerleri aynı kalır.
- B Zincirin tamamı etkilenir; üretim azalır, mağazadaki fiyat yükselir.
- C Yalnızca mağaza aşaması etkilenir, üretim değişmez.
- D Zincir tersine dönerek mağazadan tarlaya doğru işler.
Bir ülkede çıkan salgın birkaç ay içinde farklı kıtalara yayılmış; ülkeler aşı geliştirme verilerini paylaşınca aşı çok daha kısa sürede üretilebilmiştir. Bu olay küresel iş birliği açısından neyi göstermektedir?
- A Bilgi paylaşımının salgının yayılmasını hızlandırdığını
- B Her ülkenin kendi başına daha hızlı çözüm ürettiğini
- C Ortak sorunların ancak bilgi ve kaynak paylaşımıyla hızlı çözülebildiğini
- D Salgınların yalnızca yerel önlemlerle durdurulduğunu
Tabloda bazı kuruluşlar ve çalışma alanları verilmiştir. Bir ülkede deprem sonrası çadır, battaniye ve gıda dağıtımı yapılacaktır. Tabloya göre bu çalışmada öncelikle hangi kuruluşla iş birliği yapılmalıdır?
- A UNICEF
- B UNESCO
- C Dünya Sağlık Örgütü
- D Kızılay
Haber metninde savaş nedeniyle yaşanan bir göç hareketi anlatılmaktadır. Metne göre bu tür göçlerin küresel bir sorun sayılmasının sebebi nedir?
- A Yalnızca savaşın çıktığı ülkeyi ilgilendirmesi
- B Yalnızca ekonomik bir sorun olması
- C Kısa sürede kendiliğinden sona ermesi
- D Etkilerinin komşu ülkelere ve uluslararası kuruluşlara yayılması
Kartlarda okulda uygulanacak davranışlar sıralanmıştır. Bu davranışların hepsinin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A Kaynakları ihtiyaç kadar kullanarak israfı önlemek
- B Ürünlerin fiyatını yükseltmek
- C Okulun elektrik hattını yenilemek
- D Öğrencilerin ders saatini artırmak
Şemada günümüzde Asya ile Avrupa arasında işleyen bir demir yolu koridoru gösterilmiştir. Türkiye'nin bu koridor üzerinde yer almasının ülkeye sağlayacağı katkı hangisidir?
- A Transit taşımacılıktan gelir elde etmesi ve ticarette merkez konuma gelmesi
- B Ülkeye giren mal miktarının tamamen azalması
- C Komşu ülkelerle ilişkilerinin kopması
- D Deniz yolu taşımacılığının tamamen yasaklanması
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Kampanya avantajı 60 TL'lik kargo iken, bunun için 600 TL gereksiz harcama yapılmıştır; kazanç değil kayıp doğmuştur.
- Kullanıcının gerçek ihtiyacı 900 TL'lik üründür.
- Kargo ücreti 60 TL'dir.
- Kargoyu bedava yapmak için 600 TL'lik gereksiz ürün eklenmiştir.
- 600 TL harcayıp 60 TL kazanmak toplamda zarardır.
2. sorunun çözümü
Kanun çıkarmak ve değiştirmek TBMM'nin yasama görevi kapsamındadır.
- Şemada TBMM'nin görevleri üç başlıkta verilmiştir.
- Yapılacak iş yeni bir kanun düzenlemesidir.
- Bu iş doğrudan kanun yapma görevine girer.
- Bütçe ve denetim ise farklı görev başlıklarıdır.
3. sorunun çözümü
İthalat 88, ihracat 62'dir; ülke sattığından fazlasını satın aldığı için dış ticaret açığı vermektedir.
- Grafikte ihracat sütunu 62, ithalat sütunu 88 birimdir.
- İthalat ihracattan 26 birim fazladır.
- Bu fark dış ticaret açığı olarak adlandırılır.
- Yani ülke kazandığından fazlasını dışarıya ödemektedir.
4. sorunun çözümü
Demokraside seçmen ancak farklı görüşleri karşılaştırarak bilinçli karar verebilir; basın kısıtlanınca bu imkân yok olur.
- Haberlerin izne bağlanması bilgi akışını kontrol altına alır.
- Farklı görüşü savunan yayınların kapatılması seçenekleri azaltır.
- Halk yalnızca tek yönlü bilgiye ulaşır.
- Karşılaştırma yapamayan seçmen bilinçli tercih yapamaz.
5. sorunun çözümü
Arz azalınca fiyat yükselir, arz artınca fiyat düşer; tablodaki üç yıl bu ilişkiyi göstermektedir.
- 2. yılda don nedeniyle üretim düşmüş, fiyat 26 TL'ye çıkmıştır.
- 3. yılda rekor hasat olmuş, fiyat 6 TL'ye inmiştir.
- Üretim ile fiyat ters yönde değişmektedir.
- Bu, arz ile fiyat arasındaki ters ilişkidir.
6. sorunun çözümü
Üretilen gıdanın bir bölümü atılıyorsa yetersizlik üretimde değil, ürünün ihtiyaç sahibine ulaştırılmasında ve tüketim alışkanlıklarındadır.
- Ülkede üretilen gıdanın üçte biri atılmaktadır.
- Aynı anda gıdaya erişemeyen aileler vardır.
- Üretim yetersiz olsaydı atılacak fazla ürün bulunmazdı.
- Öyleyse sorun dağıtımda ve tüketim alışkanlıklarındadır.
7. sorunun çözümü
Yatırım, bölgenin doğal ve coğrafi özelliklerine uygun olmalıdır; verimli düzlüğe tarım, kıyıya deniz ticareti yatırımı yapılır.
- B alanı geniş ve verimli düzlüklere sahiptir.
- Bu özellik tarımsal üretim için elverişlidir.
- D alanı deniz kıyısındadır ve limana sahiptir.
- Bu da dış ticaret ve deniz taşımacılığı için uygundur.
8. sorunun çözümü
Demokraside çoğunluğun kararı uygulanırken azınlıkta kalan görüşler de korunur ve dinlenir.
- Grafikte A listesi %46 ile en yüksek oyu almıştır.
- Çoğunluğun tercihi olduğu için görevi A listesi üstlenir.
- Ancak toplam %46, sınıfın yarısından azdır.
- Diğer görüşlerin dinlenmesi demokrasinin gereğidir.
9. sorunun çözümü
Reklam ürün hakkında bilgi vermeyip acele ettirmeye ve toplumsal baskıya dayanmaktadır; bilinçli tüketici ihtiyacına ve ürün bilgisine bakar.
- Reklamda ürünün özelliklerine dair hiçbir bilgi yoktur.
- "Son 3 saat" ifadesi acele karar verdirmeye yöneliktir.
- "Havalı olamaz" ifadesi ise toplumsal baskı kurmaktadır.
- Bilinçli tüketici önce ihtiyacını ve ürün bilgisini değerlendirir.
10. sorunun çözümü
Tüketici, belgeleriyle birlikte tüketici hakem heyetine başvurarak hakkını yasal yoldan arayabilir.
- Ürün garanti süresi içindedir; onarım hakkı vardır.
- Satıcının reddetmesi hakkın ortadan kalktığı anlamına gelmez.
- Fatura ve garanti belgesi hakkı kanıtlayan belgelerdir.
- Bu belgelerle tüketici hakem heyetine başvurmak yasal yoldur.
11. sorunun çözümü
Karşılıklı tanıtım hem kendi kültürünü aktarmayı hem de başkasınınkini öğrenmeyi sağlar; bu iki yönlü bir etkileşimdir.
- Öğrenciler kendi yörelerinin oyunlarını anlatmıştır.
- Aynı projede diğer ülkelerin oyunlarını da öğrenmiştir.
- Ortak kitapçık iki tarafın katkısını bir araya getirmiştir.
- Bu da kültürel etkileşimin karşılıklı olduğunu gösterir.
12. sorunun çözümü
Toplam gider 590 TL, gelir 600 TL'dir; birikim payı çok düşüktür ve kısılabilecek en esnek kalem atıştırmalıktır.
- Giderler toplanır: 150 + 180 + 260 = 590 TL.
- Gelir 600 TL olduğu için geriye yalnızca 10 TL kalır.
- Ulaşım ve kırtasiye zorunlu ihtiyaçlardır.
- Atıştırmalık 260 TL ile kısılabilecek en esnek kalemdir.
13. sorunun çözümü
Öğrenci değişimi ve ortak etkinlikler insanların birbirini tanımasını sağlar; tanışma ön yargıları azaltır.
- Protokolde öğrenci değişimi yer almaktadır.
- Ortak kültür festivali iki toplumu bir araya getirir.
- Birbirini tanıyan toplumlarda önyargı zayıflar.
- Kardeş şehir uygulamasının amacı da bu yakınlaşmadır.
14. sorunun çözümü
Bir ülke elinde fazla olanı satar, üretemediğini satın alır; bu karşılıklı bağımlılık dış ticaretin temelidir.
- Haritada bir ok Türkiye'den dışarı fındık taşımaktadır.
- Diğer ok Türkiye'ye elektronik ürün getirmektedir.
- Yani ülke hem satıcı hem alıcı konumundadır.
- Bu durum ülkelerin birbirine karşılıklı bağlı olduğunu gösterir.
15. sorunun çözümü
Üretim, dağıtım ve tüketim birbirine bağlıdır; ilk halkadaki azalma bütün zincire yansır.
- Zincirin ilk halkası pamuk tarlasıdır.
- Hasat azalınca fabrikaya giden ham madde azalır.
- Az ham madde daha az ürün, dolayısıyla daha az arz demektir.
- Arz azalıp talep aynı kalınca mağazadaki fiyat yükselir.
16. sorunun çözümü
Salgın sınır tanımadan yayılmış, çözüm ise ülkelerin verilerini paylaşmasıyla hızlanmıştır.
- Salgın kısa sürede farklı kıtalara yayılmıştır.
- Tek bir ülkenin önlemi yayılmayı durdurmaya yetmemiştir.
- Ülkeler aşı verilerini paylaşmıştır.
- Paylaşım sayesinde çözüm süresi kısalmıştır.
17. sorunun çözümü
Tabloda afet ve yardım alanı Kızılay ile eşleştirilmiştir.
- Yapılacak iş deprem sonrası acil yardım dağıtımıdır.
- Tabloda afet ve yardım satırı Kızılay'a aittir.
- UNICEF çocuk hakları, UNESCO eğitim ve kültür alanındadır.
- Bu nedenle öncelikli iş birliği Kızılay ile yapılmalıdır.
18. sorunun çözümü
Zorunlu göç, komşu ülkelerin barınma yükünü artırır ve uluslararası kuruluşların desteğini gerektirir; etkisi tek ülkeyle sınırlı kalmaz.
- Metinde göç edenlerin sayısı milyonlarla ifade edilmiştir.
- Komşu ülkeler sınırlarında barınma merkezleri kurmuştur.
- Uluslararası kuruluşlar ortak yardım çağrısı yapmıştır.
- Yani sorunun etkisi tek ülkeyi aşmış, küresel hâle gelmiştir.
19. sorunun çözümü
Su, elektrik, kâğıt ve gıdanın ihtiyaç kadar kullanılması israfı önlemeye, yani tasarrufa yöneliktir.
- Musluğun kapatılması suyu, ışığın söndürülmesi elektriği korur.
- Kâğıdın iki yüzünün kullanılması kâğıt israfını azaltır.
- Ekmeğin ihtiyaç kadar alınması gıda israfını önler.
- Dördü de kaynakları ihtiyaç kadar kullanmayı, yani tasarrufu anlatır.
20. sorunun çözümü
Ülke üzerinden geçen taşımacılık transit gelir sağlar ve ülkeyi ticaretin geçiş merkezi hâline getirir.
- Şemada koridor Çin'den Avrupa'ya uzanmaktadır.
- Türkiye bu hattın üzerinde bir durak olarak yer almaktadır.
- Ülkeden geçen yükten taşıma ve hizmet geliri elde edilir.
- Bu da ülkeyi ticarette bir geçiş merkezi yapar.