s

6. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Sözcükte Anlam Cümlede Anlam Paragrafta Anlam Yazım Kuralları
1
İki metnin özetiMetin I’in özetiMetin II’nin özetiŞehirdeki eski bir un fabrikasıkütüphaneye dönüştürülmüştür.Kullanılmayan bir tren deposusanat atölyesine çevrilmiştir.Yazar, mahalleye yeniden hayatgeldiğini söylemektedir.Yazar, gençlerin buraya akınettiğini anlatmaktadır.

Tabloda iki ayrı metnin özeti yan yana verilmiştir. Bu iki metin için ortak olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A İkisinde de eski bir yapının yeni bir işlevle canlandırılması anlatılmıştır.
  2. B İkisinde de eski bir yapının yıkılıp yerine yenisinin yapılması anlatılmıştır.
  3. C İkisi de bir sanatçının yaşam öyküsünü aktarmaktadır.
  4. D İkisi de okura doğrudan bir öneride bulunmaktadır.
2
Masalcı Dede“Yüz” sözcüğünün üç ayrı anlamı varevlatlarım.ElifBiri sayı, biri organ, biri de sudailerlemek değil mi dede?OnurHöyükte yüz tane çömlek parçasıbulunmuş, duydunuz mu?AslıDede, senin yüzünde hep birgülümseme var.

Meydanda oturan dört kişi “yüz” sözcüğünü konuşurken her biri farklı bir anlamı örnekliyor. Bu konuşmada “yüz” sözcüğünü sayı anlamıyla kullanan kişi kimdir?

  1. A Masalcı Dede
  2. B Elif
  3. C Onur
  4. D Aslı
3
Metin 3Yüksek dağlardaki buzullar, üzerlerine düşen karınyıllar içinde sıkışmasıyla oluşur. Araştırmacılarbuzuldan silindir biçiminde ince örnekler alır. Buörneklerin içindeki hava kabarcıkları, yüzlerceyıl önceki havanın içeriğini saklar. Biliminsanları kabarcıkları inceleyerek geçmiştekiiklimi öğrenir. Böylece buzullar, yazısı olmayanbirer takvim gibi okunur.

Bir bilim dergisinde yayımlanan bu metni yazan kişinin okuru bilgilendirmek istediği belli olmaktadır. Yazarın bu metindeki temel amacı nedir?

  1. A Dağcılara buzul tırmanışı için öneriler vermek
  2. B Bir araştırma gezisinin anılarını paylaşmak
  3. C Buzulların geçmiş iklimi nasıl belgelediğini açıklamak
  4. D Buzulların eridiğini duyurup okuru uyarmak
4
Aynı yazılan sözcük, iki ayrı cümlede1. Yaz gelince dedemin köyüne gideceğiz.2. Bu satırın altına adını yaz.

Emir, iki cümlede de “yaz” sözcüğünün geçtiğini fark etti. Bu iki sözcük arasındaki ilişki hangi seçenekte doğru adlandırılmıştır?

  1. A Eş anlamlıdır; ikisi de aynı kavramı karşılar.
  2. B Zıt anlamlıdır; birbirinin karşıtıdır.
  3. C Eş seslidir; yazılışları aynı, anlamları farklıdır.
  4. D Terim anlamlıdır; bir bilim dalına aittir.
5
Sınıf panosu — deyimler köşesiDeyimPanoya yazılan anlamıgöz atmakKısaca bakıvermekipe un sermekBahane bulup işi savsaklamakpabucu dama atılmakEski değerini yitirmekburun kıvırmakÇok üzülüp gözyaşı dökmek

Nöbetçi öğrenci, deyimleri anlamlarıyla birlikte panoya yazdı; ancak bir satırdaki açıklama deyime uymuyor. Yanlış açıklama hangi deyimin karşısına yazılmıştır?

  1. A göz atmak
  2. B ipe un sermek
  3. C pabucu dama atılmak
  4. D burun kıvırmak
6
ADede sözlerine gülümseyerek başlayıphikâyeyi AÇTI.BÇocuk kapıyı iterek usulca AÇTI.CBu haber içimizi biraz AÇTI.DYeni bulgu ekibe yeni bir kapı AÇTI.

Aynı fiilin dört ayrı cümledeki kullanımı yukarıdaki kartlarda verilmiştir. Bu fiilin gerçek anlamda, yani elle bir şeyi açma eylemi olarak kullanıldığı kart hangisidir?

  1. A A kartı
  2. B B kartı
  3. C C kartı
  4. D D kartı
7
Metin 4Okulumuzun halk oyunları ekibi bu yıl on yeniöğrenciyle çalışmaya başladı. Provalar haftada ikigün, ders bitiminde spor salonunda yapılıyor.Ekipteki eski öğrenciler yeni gelenlere adımlarıtek tek gösteriyor. Kimse acele etmiyor; birfigürü öğrenmek bazen üç haftayı buluyor. Ekibinöğretmeni, sahnedeki uyumun işte bu sabırlıçalışmadan doğduğunu söylüyor.

Okul dergisinde yayımlanan bu yazıda ağırlıklı olarak neden söz edilmektedir? Paragrafın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Halk oyunları ekibinin sabırlı çalışma düzeni
  2. B Okuldaki spor salonunun kullanım saatleri
  3. C Halk oyunlarının ülkemizdeki tarihçesi
  4. D Yeni öğrencilerin okula uyum sorunları
8
Kesme işareti kuralıÖzel adlara gelen ÇEKİM ekleri kesmeyle ayrılır.Özel adlardan türeyen YAPIM ekleri (-lı, -çe vb.) kesmeyleayrılmaz.

Kesme işaretiyle ilgili bir kural yukarıdaki kartta verilmiştir. Bu kurala göre aşağıdaki yazımlardan hangisi doğrudur?

  1. A İstanbul’lu
  2. B Ankara’dan
  3. C Türk’çe
  4. D Ege’li
9

Aşağıdakilerden hangisi soyut bir kavramdır?

  1. A masa
  2. B sevgi
  3. C kalem
  4. D ağaç
10
Höyükte bir buluntunun izlediği yolToprak yavaşçatemizlenir1. adımParça ÇIKARILIR2. adımNumara verilir3. adımKayıt yapılır4. adım

Kazı ekibinin bir buluntuyla izlediği süreç yukarıdaki şemada gösterilmiştir. Şemadaki “ÇIKARILIR” sözcüğü bu bağlamda hangi anlamda kullanılmıştır?

  1. A Yerinden alınıp dışarı getirilmek
  2. B Sınavdan başarısız olunmak
  3. C Bir hesaptan para eksiltilmek
  4. D Ateşin yükselmesi
11
“ki” yazımı çalışması1Duydum ki final yarın oynanacakmış.2Onun ki daha güçlüydü.3Yarınki güreş erken başlayacak.4Sahadaki pehlivan tanıdıktı.

Bağlaç olan “ki” ayrı, ek olan “-ki” bitişik yazılır. Numaralanmış cümlelerin hangisinde “ki”nin yazımı yanlıştır?

  1. A I. cümle
  2. B II. cümle
  3. C III. cümle
  4. D IV. cümle
12
Gezi notuYarın ki türbin gezisine katılacak mısın? Ben degelmek istiyorum. Rehber’de bize saha kurallarınıanlatacakmış. Herkes kaskını takmalı.

Gezi notunda birden çok yazım yanlışı bulunmaktadır. Buna göre bu metinde kaç cümlede yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A Bir
  2. B İki
  3. C Üç
  4. D Dört
13
Metin 2Höyükte çalışan kazı ekibi sabah erken saatlerdealana gelir. Gönüllü öğrenciler ince fırçalarlatoprağı yavaşça temizler, ortaya çıkan her parçayınumaralandırır. Baş arkeolog, bulunan çömlekparçalarının binlerce yıllık olduğunu söyler.Öğleden sonra bulunan kırık bir bilezik herkesisevinçten hep bir ağızdan bağırtır. Akşam olunca günboyu bulunanlar çadırda tek tek kayıt altına alınır.

Höyükteki çalışma düzenini anlatan yukarıdaki metinde bir işlem tarif edilmektedir. Metne göre bulunan parçaların “numaralandırılması” ne anlama gelmektedir?

  1. A Her parçaya sırayla bir kayıt numarası verilmesi
  2. B Parçaların kırılıp küçük hâle getirilmesi
  3. C Parçaların satışa çıkarılması
  4. D Parçaların toprağa geri gömülmesi
14
Fuar sunumundan dört cümle1Su arıtma, kirli suyun içindeki zararlımaddelerin ayrıştırılması işlemidir.2Deniz bu yıl su arıtma projesini hazırladı.3Projesini anlatırken oldukça heyecanlıydı.4Jüri projeyi ilgiyle izledi.

Bilim fuarı sunumunda geçen dört cümle yukarıda verilmiştir. Bir kavramın ne olduğunu açıklayan tanım cümlesi hangisidir?

  1. A I. cümle
  2. B II. cümle
  3. C III. cümle
  4. D IV. cümle
15
Bir yazarın anı defterindenIAz konuşan, çok dinleyen biriydi.IISözünü esirgemez, aklından geçeni söylerdi.IIIKonuşmaktan çok dinlemeyi severdi.IVKalabalık ortamlarda konuşmaktan hoşlanırdı.

Yazar, tanıdığı bir kişiyi anlatan cümleler kurmuştur. Numaralanmış cümlelerden hangi ikisi birbirine anlamca en yakındır?

  1. A I ile II
  2. B II ile III
  3. C I ile III
  4. D III ile IV
16
Öğrenci metniYarın ki geziye katılacak mısın? Ben de gelmekistiyorum. Ali’de bizimle gelecek. Hepimiz oradabuluşacağız.

Metinde birden çok yazım yanlışı bulunmaktadır. Buna göre bu metinde kaç cümlede yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A Bir
  2. B Üç
  3. C Dört
  4. D İki
17
Metin 1Okulumuzun gökbilim kulübü, her ayın ilk cumaakşamı bahçede toplanır. Elimizde yalnızca ikiküçük teleskop olduğu için herkes sırayla gözlemyapar. Beklerken kimse sıkılmaz; sıradakilergökyüzü haritasında takımyıldızları arar. Geçen aySatürn’ün halkalarını ilk kez gören arkadaşımızuzun süre teleskopun başından ayrılmadı. Kulübüdeğerli kılan pahalı araçlar değil, birlikte meraketmenin verdiği heyecandır.

Kulüp defterine yazılan yukarıdaki metni okuyan öğretmen, öğrencilerden metnin verdiği temel iletiyi bulmalarını istedi. Buna göre paragrafın ana düşüncesi nedir?

  1. A Teleskop kullanmak uzun bir eğitim gerektirir.
  2. B Gökyüzü gözlemleri yalnızca yaz aylarında yapılabilir.
  3. C Kulübü değerli kılan araçlar değil, birlikte duyulan meraktır.
  4. D Satürn, teleskopla en kolay görülen gezegendir.
18

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "sıcak" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

  1. A Sıcak bir çorba içti.
  2. B Bizi çok sıcak karşıladılar.
  3. C Hava bugün çok sıcak.
  4. D Sıcak sudan eli yandı.
19
MetinLinol baskı atölyesinde ustalar önce deseni ahşapkalıba çizer. Kalemle çizilen çizgiler oymabıçağıyla derinleştirilir çünkü sığ oyulan yerlermürekkebi tutmaz. Kalıp mürekkeplenip kâğıdabastırılınca desen tersten çıkar. Usta bu yüzdendeseni baştan ters çizmeyi öğretir çıraklara. Baskıkurumadan dokunulursa leke yayılır.

Aynı metnin son cümlesinde “Baskı kurumadan dokunulursa leke yayılır.” denmektedir. Bu cümledeki anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Amaç-sonuç ilişkisi
  2. B Neden-sonuç ilişkisi
  3. C Koşula bağlılık
  4. D Karşılaştırma
20
“ki” yazımı çalışmasıIDuydum ki yeni kitabı çıkmış.IIOnun ki daha güzeldi.IIIYarınki dersi kaçırma.IVSabahki toplantı iptal oldu.

Bağlaç olan “ki” ayrı, ek olan “-ki” bitişik yazılır. Numaralanmış cümlelerin hangisinde “ki”nin yazımı yanlıştır?

  1. A II – “Onun ki”
  2. B I – “Duydum ki”
  3. C III – “Yarınki”
  4. D IV – “Sabahki”
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. A 2. C 3. C 4. C 5. D 6. B 7. A 8. B 9. B 10. A 11. B 12. B 13. A 14. A 15. C 16. D 17. C 18. B 19. C 20. A
1. sorunun çözümü

Her iki metinde de kullanılmayan eski bir yapı korunmuş, yeni bir amaçla kullanıma açılmış ve çevresine canlılık getirmiştir.

  1. Metin I’de fabrika kütüphaneye, Metin II’de depo atölyeye dönüşüyor.
  2. İkisinde de yapı yıkılmıyor, yeniden kullanılıyor; B yanlıştır.
  3. Yaşam öyküsü ya da öneri cümlesi yoktur; C ve D elenir.
  4. Ortak yargı A’dır.
2. sorunun çözümü

Onur’un cümlesinde “yüz tane çömlek parçası” denerek bir miktar bildirilmiştir; bu sayı anlamıdır. Aslı’da organ, Elif’te ise sözcüğün anlamları sayılmaktadır.

  1. Aranan anlamı belirleyelim: doksan dokuzdan sonra gelen sayı.
  2. Aslı’nın cümlesinde “yüz” organ anlamındadır.
  3. Elif sadece anlamları sıralamaktadır, örnek vermemiştir.
  4. Sayı anlamıyla kullanan tek kişi Onur’dur.
3. sorunun çözümü

Metin, buzul örneklerindeki hava kabarcıklarının geçmiş iklimi nasıl gösterdiğini adım adım açıklar. Amaç bilgilendirmektir.

  1. Metinde öneri, anı ya da uyarı cümlesi yoktur.
  2. Buzulun oluşumu, örnek alınması ve incelenmesi sırayla anlatılıyor.
  3. Son cümle bu bilginin ne işe yaradığını özetliyor.
  4. Öyleyse amaç açıklamaktır → cevap C.
4. sorunun çözümü

Birinci cümlede “yaz” bir mevsimi, ikinci cümlede yazma eylemini bildirir. Yazılışları aynı, anlamları başkadır; bu sözcükler eş seslidir.

  1. Birinci cümledeki “yaz” mevsim adıdır, isimdir.
  2. İkinci cümledeki “yaz” bir iş bildirir, emir kipinde fiildir.
  3. Aynı kavramı karşılamadıkları için eş anlamlı, karşıtı olmadıkları için zıt anlamlı değildirler.
  4. Yazılışı aynı, anlamı farklı sözcüklere eş sesli denir → cevap C.
5. sorunun çözümü

“Burun kıvırmak”, beğenmemek ve küçümsemek demektir; ağlamakla ilgisi yoktur. Öteki üç açıklama doğrudur.

  1. İlk üç satırdaki açıklamalar deyimlerin bilinen anlamlarıyla örtüşüyor.
  2. Son satırda “çok üzülüp gözyaşı dökmek” yazıyor.
  3. Oysa burun kıvırmak, bir şeyi beğenmeyip küçümsemektir.
  4. Bu yüzden yanlışlık “burun kıvırmak” satırındadır → cevap D.
6. sorunun çözümü

Gerçek anlam, sözcüğün akla ilk gelen anlamıdır. Yalnızca B kartında kapı fiziksel olarak açılmaktadır; ötekilerde başlatma, ferahlatma ve fırsat sunma anlamı vardır.

  1. “Açmak” fiilinin ilk akla gelen anlamı: kapalı bir şeyi elle ayırmak.
  2. A kartında hikâyeye başlama, C’de ferahlama anlatılır.
  3. D kartında fırsat sunma, yani mecaz anlam vardır.
  4. Gerçek anlam yalnızca kapının açıldığı B kartındadır.
7. sorunun çözümü

Paragrafın tamamı ekibin nasıl çalıştığını, adımların sabırla öğretildiğini anlatır. Konu, ekibin sabırlı çalışma düzenidir.

  1. Konu, “paragrafta neden söz ediliyor?” sorusunun cevabıdır.
  2. Bütün cümleler provaların nasıl yürüdüğünü anlatıyor.
  3. Salonun saatleri ve tarihçe metinde geçmez.
  4. Uyum sorunundan da söz edilmez → cevap A.
8. sorunun çözümü

“Ankara’dan” yazımında ayrılma hâli eki bir çekim ekidir; kesmeyle ayrılır. Ötekilerde yapım ekleri yanlışlıkla ayrılmıştır.

  1. “-lı / -li” ve “-ça / -çe” yapım ekleridir.
  2. Yapım ekleri özel addan kesmeyle ayrılmaz: İstanbullu, Türkçe, Egeli.
  3. “-dan” ise çekim ekidir.
  4. Doğru yazım “Ankara’dan”dır → cevap B.
9. sorunun çözümü

Sevgi duyularla algılanamaz.

  1. Somut kavramlar beş duyuyla algılanabilir.
  2. Masa, kalem ve ağaç görülüp dokunulabilir.
  3. Sevgi ise yalnız hissedilir → soyut.
10. sorunun çözümü

Şemada toprağın temizlenmesinin ardından buluntunun toprağın içinden alınıp dışarı getirilmesi anlatılır. Bu, sınav, para ya da ateşle ilgisi olmayan somut bir eylemdir.

  1. Şemadaki bir önceki adımda toprak temizleniyor.
  2. Bir sonraki adımda numara verilip kayıt yapılıyor.
  3. Bu iki adım arasında buluntu toprağın dışına alınır.
  4. Demek ki “çıkarılır” yerinden alıp dışarı getirmek demektir.
11. sorunun çözümü

II. cümledeki “ki” bir ismin yerini tutan ilgi zamiridir; bitişik yazılmalıydı: “Onunki daha güçlüydü.”

  1. I’deki “ki” iki yargıyı bağlıyor; bağlaçtır, ayrı doğru.
  2. III ve IV’teki “-ki” sıfat türetiyor; bitişik doğru.
  3. II’de “onun gücü” yerine kullanılmış bir zamir var.
  4. İlgi zamiri bitişik yazılır; yanlış yazım II. cümlededir → cevap B.
12. sorunun çözümü

Birinci cümlede “yarın ki” bitişik yazılmalıydı; üçüncü cümlede “Rehber’de” değil “Rehber de” olmalıydı, çünkü “de” burada bağlaçtır. Toplam iki cümlede yanlış vardır.

  1. Birinci cümle: “yarınki” bitişik olmalıydı → yanlış.
  2. İkinci cümle: “Ben de” bağlaçtır, ayrı doğru.
  3. Üçüncü cümle: “Rehber de” bağlaçtır, kesmeyle yazılamaz → yanlış.
  4. Dördüncü cümle doğrudur; yanlış sayısı ikidir → cevap B.
13. sorunun çözümü

Metinde önce toprağın temizlendiği, ardından ortaya çıkan her parçanın numaralandırıldığı anlatılır. Bu, buluntuların düzenli biçimde kayıt altına alınmasıdır.

  1. Sözcüğün geçtiği cümleyi bulalım: “ortaya çıkan her parçayı numaralandırır”.
  2. Metnin sonunda bulunanların çadırda kayıt altına alındığı yazar.
  3. Kırma, satış ya da gömme metinde hiç geçmez.
  4. Numaralandırmak, her parçaya sıra numarası vermektir.
14. sorunun çözümü

I. cümle “su arıtma nedir?” sorusuna cevap verir ve kavramı tanımlar; “…dir/…dır” ile biten tanım cümlesi kalıbı taşır.

  1. Tanım cümlesi bir kavramın ne olduğunu açıklar.
  2. II. cümlede bir olay anlatılır, tanım yoktur.
  3. III ve IV’te duygu ve gözlem bildirilir.
  4. Kavramı açıklayan tek cümle I’dir → cevap A.
15. sorunun çözümü

I ve III aynı düşünceyi başka sözcüklerle anlatır: kişi az konuşup çok dinlemektedir. II ve IV ise tam tersini söyler.

  1. I’de kişinin az konuşup çok dinlediği söyleniyor.
  2. III’te dinlemeyi konuşmaya yeğlediği söyleniyor; anlam aynıdır.
  3. II’de aklından geçeni söyleyen, yani çok konuşan biri anlatılıyor.
  4. IV de konuşmayı sevmeyi anlatır. Anlamca yakın olanlar I ile III’tür → cevap C.
16. sorunun çözümü

Birinci cümlede “yarın ki” bitişik yazılmalıydı; üçüncü cümlede “Ali’de” değil “Ali de” olmalıydı. Toplam iki cümlede yanlış vardır.

  1. Birinci cümle: “yarınki” bitişik olmalıydı → yanlış.
  2. İkinci cümle: “Ben de” bağlaçtır, ayrı doğru.
  3. Üçüncü cümle: “Ali de” bağlaçtır, kesmeyle yazılamaz → yanlış.
  4. Dördüncü cümle doğrudur; yanlış sayısı ikidir → cevap D.
17. sorunun çözümü

Metnin son cümlesi ana düşünceyi doğrudan verir: kulübü değerli kılan pahalı araçlar değil, birlikte merak etmenin verdiği heyecandır.

  1. Paragrafın bütününde neyin vurgulandığına bakalım.
  2. Araçların azlığına rağmen kimsenin sıkılmadığı anlatılıyor.
  3. Son cümle, değerin araçta değil ortak merakta olduğunu söylüyor.
  4. Bu düşünceyi karşılayan seçenek C’dir.
18. sorunun çözümü

Samimi karşılamak → mecaz.

  1. A, C ve D'de sıcaklık termometreyle ölçülebilir → gerçek anlam.
  2. B'de bir davranış anlatılıyor.
  3. "Sıcak karşılamak" samimi davranmak demektir → mecaz.
19. sorunun çözümü

Lekenin yayılması, baskıya kurumadan dokunulması şartına bağlanmıştır. “-ırsa” eki koşul bildirir; bu yüzden ilişki koşuldur.

  1. Cümlede bir sonucun ortaya çıkması bir şarta bağlanmış.
  2. “Dokunulursa” sözcüğünde koşul eki “-sa/-se” vardır.
  3. Amaç ya da doğrudan neden bildiren bir söz yoktur.
  4. İlişki koşula bağlılıktır → cevap C.
20. sorunun çözümü

II. cümledeki “ki” bir ismin yerini tutan ilgi zamiridir; bitişik yazılmalıydı: “Onunki daha güzeldi.”

  1. I’deki “ki” iki yargıyı bağlıyor; bağlaçtır, ayrı doğru.
  2. III ve IV’teki “-ki” sıfat türetiyor; bitişik doğru.
  3. II’de “onun kitabı” yerine kullanılmış bir zamir var.
  4. İlgi zamiri bitişik yazılır → yanlış yazım A seçeneğinde belirtilmiştir.

6. Sınıf Türkçe diğer yazılılar

1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 2. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.