s

6. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

İsimler Sıfatlar Zamirler Edat, Bağlaç ve Ünlem Söz Sanatları Metin Türleri
1
CümlelerSöz sanatları1Ay, bulutların arasındanbize gülümsedi.2Sesi kadife gibiyumuşaktı.3Bir kaşık suda boğulduneredeyse.4Küçük kuş, “Bekleyinbeni!” dedi.aKonuşturmabKişileştirmecAbartmadBenzetme

Soldaki cümleler sağdaki söz sanatlarıyla eşleştirilecektir. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenekte gösterilmiştir?

  1. A 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
  2. B 1-b, 2-d, 3-c, 4-a
  3. C 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
  4. D 1-d, 2-c, 3-b, 4-a
2
İsimlerTür adları1sevinç2Ankara3kalem4desteaTopluluk ismibSoyut isimcCins isimdÖzel isim

Soldaki isimler sağdaki tür adlarıyla eşleştirilecektir. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenekte gösterilmiştir?

  1. A 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
  2. B 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
  3. C 1-b, 2-d, 3-c, 4-a
  4. D 1-d, 2-a, 3-b, 4-c
3
Bilgi kartı — Takısız isim tamlamasıTamlayan da tamlanan da ek almaz.Tamlayan, tamlananın neden yapıldığını ya da neyebenzediğini bildirir.Örnek: altın yüzük, gümüş kaşık, tunç bilek

Panodaki bilgi kartında verilen ölçüte göre aşağıdaki sözlerden hangisi takısız isim tamlamasıdır?

  1. A kapının kolu
  2. B kitap rafı
  3. C demir kapı
  4. D okulun bahçesi
4
Günlükten bir cümleBu haberi duyunca dünyalar benim oldu.

Cümlede duyulan sevinç, gerçekte olabileceğinden çok daha büyük gösterilmiştir. Bu anlatımı sağlayan söz sanatı hangisidir?

  1. A Abartma
  2. B Benzetme
  3. C Konuşturma
  4. D Kişileştirme
5
DizelerdenEy uzak dağların sessiz doruğu,Bir bulut geçti üstünden usulca;Ah, ne çabuk bitti o yaz akşamları,Dönmedi hiçbiri geri.

Dizelerde hem seslenme hem duygu bildiren sözcükler kullanılmıştır. Bu dizelerdeki ünlemler hangi seçenekte birlikte verilmiştir?

  1. A bulut – dağ
  2. B ey – ah
  3. C usulca – geri
  4. D yaz – akşam
6
TürAmacı
MakaleBir görüşü kanıtlarla savunmak
Deneme?

Tabloda metin türleri ve amaçları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?

  1. A Yazarın bir konudaki kişisel düşüncelerini serbestçe anlatması
  2. B Bir görüşü kanıtlarla savunmak
  3. C Bir olayı haber vermek
  4. D Bir tarifi adım adım vermek
7
CümleAnlatıcının konumu
Kapıyı açtım ve içeri girdim.Kahraman anlatıcı
Kapıyı açtı ve içeri girdi.?

Tabloda anlatıcı konumları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Gözlemci anlatıcı
  2. B Kahraman anlatıcı
  3. C Okur
  4. D Yazar adı
8

Bir metinden

Buharlaşma, sıvı hâldeki suyun ısı alarak gaz hâline geçmesidir. Bu olay su döngüsünün ilk aşamasını oluşturur.

Yukarıdaki metinde bir kavram tanımlanıp bilgi verilmiştir. Metinde başvurulan anlatım yolu hangisidir?

  1. A Betimleyici anlatım
  2. B Öyküleyici anlatım
  3. C Açıklayıcı anlatım
  4. D Tartışmacı anlatım
9
İncelenecek cümleOkulun bahçesinde kocaman bir çınar ağacı var.

Cümledeki “okulun bahçesi” sözü iki ismin belirli bir ilgiyle birleşmesinden oluşmuştur. Bu isim tamlamasının türü nedir?

  1. A Takısız isim tamlaması
  2. B Belirtisiz isim tamlaması
  3. C Zincirleme isim tamlaması
  4. D Belirtili isim tamlaması
10

"Yarın geleceğim." cümlesinde "yarın" nedir?

  1. A isim
  2. B zaman zarfı
  3. C sıfat
  4. D yer zarfı
11
AHepimiz aynı otobüse bindik.BÇocuklar bahçede oynuyor.CKapıyı sen mi açtın?DOnlar bu sabah geç kaldı.

Kartlardaki cümlelerin üçünde ismin yerini tutan bir sözcük bulunmaktadır. Zamir bulunmayan cümle hangi karttadır?

  1. A “Hepimiz aynı otobüse bindik.”
  2. B “Çocuklar bahçede oynuyor.”
  3. C “Kapıyı sen mi açtın?”
  4. D “Onlar bu sabah geç kaldı.”
12
Betimleyici cümleDedemin evinin arkasında küçücük bir bahçe,bahçenin ucunda da ufacık bir kulübe vardı.

Cümledeki “küçücük” ve “ufacık” sözcükleri isimlere aynı anlam inceliğini kazandırmaktadır. Bu sözcüklerin sıfatlara kattığı anlam nedir?

  1. A Küçültme anlamı
  2. B Pekiştirme anlamı
  3. C Soru anlamı
  4. D Belirsizlik anlamı
13
Ardışık iki cümleAyşe kitabı aldıbirinci cümleOnu çantasına koyduikinci cümle

İkinci cümledeki “onu” zamiri, birinci cümlede geçen bir ismin yerini tutmaktadır. Buna göre bu zamir hangi sözcüğün yerine kullanılmıştır?

  1. A Ayşe
  2. B kitabı
  3. C çantasına
  4. D aldı
14
Benzetme kurma şemasıçocukbenzeyenaslankendisine benzetilengibibenzetme edatı

Şemadaki ögelerle kurulacak cümlede benzetme yönü de belirtilecektir. Bu ögelere en uygun düşen cümle hangisidir?

  1. A Çocuk ile aslan yarıştı.
  2. B Aslan, çocuk gibi cesurdu.
  3. C Çocuk, aslan gibi cesurdu.
  4. D Çocuk ve aslan cesurdu.
15
ABu yolu daha önce hiç görmemiştim.BÜç arkadaş birlikte yola çıktı.CHangi durakta ineceğiz?DHer sabah aynı otobüse biniyorum.

Belgisiz sıfat, varlığı sayısı ya da niteliği kesin olmayan biçimde belirtir. Kartlardaki cümlelerin hangisinde belgisiz sıfat kullanılmıştır?

  1. A “Bu yolu daha önce hiç görmemiştim.”
  2. B “Üç arkadaş birlikte yola çıktı.”
  3. C “Hangi durakta ineceğiz?”
  4. D “Her sabah aynı otobüse biniyorum.”
16
İyelik ekleri tablosuSözcükEkin bildirdiği kişikalemimBenim kalemim – 1. tekil kişikaleminSenin kalemin – 2. tekil kişikalemiOnun kalemi – 3. tekil kişikalemimiz?

İyelik ekleri varlığın kime ait olduğunu bildirir ve ek durumundaki zamir sayılır. Tabloda boş bırakılan kutuya ne yazılmalıdır?

  1. A Sizin kaleminiz – 2. çokluk kişi
  2. B Bizim kalemimiz – 1. çokluk kişi
  3. C Onların kalemi – 3. çokluk kişi
  4. D Benim kalemim – 1. tekil kişi
17
DörtlükUzun yollar, tozlu bir akşam,Küçük bir han, yorgun atlar;Kırık pencerede titrek ışık,Sabahı bekleyen yolcular.

Dörtlükte varlıkları niteleyen pek çok sözcük kullanılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dizelerde sıfat görevinde kullanılmamıştır?

  1. A tozlu
  2. B yorgun
  3. C yolcular
  4. D kırık
18
Amaç türübelirlerAnlatım biçimideğişirHer türün ögesivardır

Kartlarda bu konuda işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Metin türleri rastgele adlandırılır.
  2. B Bir metnin türü; yazılma amacı, anlatım biçimi ve taşıdığı ögelerle birlikte belirlenir.
  3. C Anlatım biçimi türle ilgisizdir.
  4. D Türlerin ögeleri yoktur.
19
AKapıyı yavaşça kapattı.BKitabı aldı ve çantasına koydu.CYoruldu ama pes etmedi.DGeç kaldı çünkü otobüs gecikti.

Bağlaçlar sözcükleri ya da cümleleri anlamca birbirine bağlar. Kartlardaki cümlelerin hangisinde bağlaç kullanılmamıştır?

  1. A “Kapıyı yavaşça kapattı.”
  2. B “Kitabı aldı ve çantasına koydu.”
  3. C “Yoruldu ama pes etmedi.”
  4. D “Geç kaldı çünkü otobüs gecikti.”
20
AKimse kapıyı açmadı.BHerkes yerine sessizce oturdu.CBazıları bahçede beklemeyi seçti.DBirkaç kitap aldım.

Belgisiz sözcükler bir ismi belirtiyorsa sıfat, ismin yerini tutuyorsa zamir olur. Kartlardaki cümlelerin hangisinde belgisiz sözcük sıfat görevindedir?

  1. A “Kimse kapıyı açmadı.”
  2. B “Herkes yerine sessizce oturdu.”
  3. C “Bazıları bahçede beklemeyi seçti.”
  4. D “Birkaç kitap aldım.”
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. C 3. C 4. A 5. B 6. A 7. A 8. C 9. D 10. B 11. B 12. A 13. B 14. C 15. D 16. B 17. C 18. B 19. A 20. D
1. sorunun çözümü

Ayın gülümsemesi kişileştirme (b), sesin kadifeye benzetilmesi benzetme (d), bir kaşık suda boğulma abartma (c), kuşun konuşturulması ise konuşturmadır (a).

  1. Aya insan davranışı verilmiş: kişileştirme, b.
  2. “Gibi” edatıyla benzetme kurulmuş: d.
  3. Gerçekte olamayacak bir durum anlatılmış: abartma, c.
  4. Kuşa söz söyletilmiş: konuşturma, a. Sıralama B’dedir.
2. sorunun çözümü

“Sevinç” soyut (b), “Ankara” özel (d), “kalem” cins (c), “deste” ise topluluk ismidir (a).

  1. “Sevinç” bir duygudur, elle tutulmaz → soyut, b.
  2. “Ankara” tek bir şehrin adıdır → özel, d.
  3. “Kalem” bütün kalemleri karşılar → cins, c.
  4. “Deste” ek almadan çokluk bildirir → topluluk, a. Sıralama C’dedir.
3. sorunun çözümü

“Demir kapı” sözünde iki isim de ek almamıştır ve “demir” kapının yapıldığı maddeyi bildirir; takısız isim tamlamasıdır.

  1. “Kapının kolu” ve “okulun bahçesi” tamlamalarında ilgi ve iyelik ekleri var; belirtilidir.
  2. “Kitap rafı” tamlamasında tamlanan iyelik eki almış; belirtisizdir.
  3. “Demir kapı” sözünde hiçbir ek yoktur.
  4. “Demir” maddeyi bildirdiği için tamlama takısızdır → cevap C.
4. sorunun çözümü

Bir kişinin dünyalara sahip olması olanaksızdır. Sevincin büyüklüğü olduğundan çok gösterilerek anlatılmıştır; bu abartmadır.

  1. Cümlede benzetme edatı yok.
  2. Cansız bir varlığa insan özelliği verilmemiş.
  3. Hiçbir varlık konuşturulmamış.
  4. Anlatılan durum gerçekte olamaz → abartma, cevap A.
5. sorunun çözümü

“Ey” seslenme, “ah” ise özlem ve üzüntü bildiren birer ünlemdir. Ötekiler isim ve zarftır.

  1. Ünlemler duygu ya da seslenme bildirir.
  2. İlk dizedeki “ey” doğrudan bir seslenmedir.
  3. Üçüncü dizedeki “ah” özlem bildirir.
  4. Doğru seçenek B’dir.
6. sorunun çözümü

Denemede yazar kanıtlama kaygısı gütmeden kendi düşüncelerini serbestçe anlatır.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda metin türü, sağda o türün amacı.
  2. Dolu satır makaleyi veriyor: bir görüşü kanıtlarla savunmak. Makalede yazar savını belgeye, veriye ya da kaynağa dayandırmak zorundadır.
  3. Deneme tam bu noktada ayrılır: yazar yine bir düşünceyi anlatır ama okuru kanıtla ikna etme kaygısı taşımaz. Konudan konuya geçebilir, kendi kişisel bakışını rahatça söyler.
  4. Denetleyelim: iki türde de düşünce anlatılıyor ✓ — ayıran şey konu değil, kanıtlama zorunluluğunun bulunup bulunmaması.

Sık yapılan hata: "Bir görüşü kanıtlarla savunmak" demek. Bu, tablonun ÜST satırında makale için zaten yazılmış; denemeyi makaleden ayıran nokta tam olarak kanıtlama kaygısının bulunmamasıdır.

7. sorunun çözümü

Olayları dışarıdan üçüncü kişi ağzıyla aktaran anlatıcıya gözlemci anlatıcı denir.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda örnek cümle, sağda o cümledeki anlatıcının konumu.
  2. Dolu satırı inceleyelim: "Kapıyı açtım ve içeri girdim." Eylemler birinci kişi ekiyle çekimlenmiş; anlatan kişi olayın içindedir, kendi başından geçeni anlatır. Buna kahraman anlatıcı denir.
  3. İkinci cümlede ise "açtı, girdi" biçiminde üçüncü kişi kullanılmış. Anlatan kişi olayın dışındadır, olup biteni dışarıdan izleyip aktarır; bu gözlemci anlatıcıdır.
  4. Denetleyelim: iki cümledeki olay aynı, değişen tek şey kişi eki ✓ — anlatıcının konumunu belirleyen de bu ek.

Sık yapılan hata: "Kahraman anlatıcı" demek. Bu, tablonun ÜST satırında birinci cümle için zaten yazılmış; üçüncü kişi ağzından anlatılan bir metinde anlatıcı olayın kahramanı olamaz.

8. sorunun çözümü

Bir kavramı tanımlayıp okura bilgi vermeyi amaçlayan anlatıma açıklayıcı anlatım denir.

  1. Metnin ilk cümlesine bakalım: buharlaşma, suyun ısı alarak gaz hâline geçmesi diye tanımlanıyor. Bu bir tanım cümlesidir.
  2. İkinci cümle tanımı daha büyük bir bütünün içine yerleştiriyor: olay su döngüsünün ilk aşamasıdır. Metinde duygu, kişisel görüş ya da tartışma yok; dil yalın ve nesnel.
  3. Okuru bilgilendirmeyi ve öğretmeyi amaçlayan, tanım ve örneklerle ilerleyen bu anlatım açıklayıcı anlatımdır. Ders kitaplarında ve ansiklopedilerde en çok bu yol kullanılır.
  4. Denetleyelim: metinde savunulan ya da çürütülen bir görüş bulunmuyor ✓ — amaç ikna etmek değil, bilgi vermek.

Sık yapılan hata: "Tartışmacı anlatım" demek. Tartışmacı anlatımda bir görüşe karşı çıkılıp başka bir görüş savunulur; bu metinde karşı çıkılan bir görüş yok, yalnız bilgi aktarılıyor.

9. sorunun çözümü

Tamlayan “okul” ilgi eki (-un), tamlanan “bahçe” iyelik eki (-si) almıştır. Her iki ekin de bulunduğu tamlama belirtilidir.

  1. Tamlayanı ve tamlananı ayıralım: okul + bahçe.
  2. “Okulun” sözcüğünde ilgi eki “-un” var.
  3. “Bahçesi” sözcüğünde iyelik eki “-si” var.
  4. İki ek de bulunduğuna göre tamlama belirtilidir → cevap D.
10. sorunun çözümü

Fiilin zamanını bildiriyor.

  1. "Ne zaman geleceğim?" diye soralım → yarın.
  2. Fiilin ne zaman yapılacağını bildiriyor.
  3. Bu tür sözcüklere zaman zarfı denir.
11. sorunun çözümü

A’da “hepimiz” belgisiz, C’de “sen” ve D’de “onlar” kişi zamiridir. B kartındaki cümlede yalnızca isimler vardır.

  1. “Hepimiz” bir topluluğun yerini tutar → zamir.
  2. “Sen” ve “onlar” kişilerin yerini tutar → zamir.
  3. B’de “çocuklar” ve “bahçe” doğrudan varlık adlarıdır.
  4. Zamir bulunmayan cümle B’dedir.
12. sorunun çözümü

“-cık / -cik / -cek” gibi ekler sıfata küçültme, sevgi ya da acıma anlamı katar. Burada bahçe ve kulübenin küçüklüğü vurgulanmıştır.

  1. Sözcüklerin köklerini bulalım: küçük ve ufak.
  2. İkisine de “-cük / -cık” eki gelmiş.
  3. Bu ekler varlığı daha küçük gösterir.
  4. Öyleyse katılan anlam küçültmedir → cevap A.
13. sorunun çözümü

Çantaya konan şey kitaptır. “Onu çantasına koydu.” cümlesindeki “onu”, birinci cümledeki “kitabı” sözcüğünün yerini tutar.

  1. İkinci cümlede işi yapan kişi Ayşe’dir; “onu” işi yapan değildir.
  2. “Neyi koydu?” sorusunun cevabı “onu”dur.
  3. Birinci cümlede alınan nesne kitaptır.
  4. Öyleyse “onu” kitabın yerini tutar → cevap B.
14. sorunun çözümü

Şemada benzeyen “çocuk”, kendisine benzetilen “aslan”dır. Bu sıraya uyan ve benzetme yönünü (cesaret) veren cümle C’dir.

  1. A’da benzetme yok, iki varlık yarıştırılmış.
  2. B’de benzeyen ile kendisine benzetilen yer değiştirmiş.
  3. D’de benzetme edatı kullanılmamış.
  4. Şemaya uyan tek cümle C’dir.
15. sorunun çözümü

“Her” sözcüğü sabahları tek tek saymadan belirtir; belgisiz sıfattır. Ötekilerde işaret, sayı ve soru sıfatı vardır.

  1. A’daki “bu” işaret sıfatıdır.
  2. B’deki “üç” sayı sıfatıdır.
  3. C’deki “hangi” soru sıfatıdır.
  4. D’deki “her” belirsizlik bildirir → cevap D.
16. sorunun çözümü

“Kalemimiz” sözcüğündeki “-imiz” eki birinci çokluk kişiyi bildirir; kalemin “biz”e ait olduğunu anlatır.

  1. Sözcüğü parçalayalım: kalem + imiz.
  2. “-im” tekil, “-imiz” çokluk birinci kişiyi bildirir.
  3. İkinci çokluk kişi eki “-iniz” olurdu.
  4. Doğru açıklama “bizim kalemimiz”dir → cevap B.
17. sorunun çözümü

“Tozlu”, “yorgun” ve “kırık” sözcükleri kendinden sonraki isimleri niteler. “Yolcular” ise nitelenen bir isimdir, sıfat değildir.

  1. Sıfat, bir ismin önüne gelip onu niteler.
  2. “Tozlu akşam”, “yorgun atlar”, “kırık pencere” birer sıfat tamlamasıdır.
  3. “Yolcular” bir varlığı karşılar ve çokluk eki almıştır.
  4. Sıfat olmayan sözcük “yolcular”dır → cevap C.
18. sorunun çözümü

Amaç, anlatım biçimi ve tür ögeleri birlikte değerlendirildiğinde bir metnin türü belirlenir.

  1. Kartları tek tek okuyalım: amaç türü belirler; anlatım biçimi değişir; her türün ögesi vardır.
  2. Her kart tür belirlemenin bir ölçütünü veriyor. Birincisi metnin neden yazıldığını, ikincisi nasıl anlatıldığını, üçüncüsü hangi yapı taşlarını taşıdığını soruyor.
  3. Tek bir ölçüte bakmak yanıltır; örneğin öyküleyici anlatım hem hikâyede hem anıda bulunur. Doğru tür ancak üç ölçüt birlikte değerlendirilerek bulunur.
  4. Denetleyelim: üç kartın hiçbiri bu sonucun dışında kalmıyor ✓ — en kapsayıcı seçenek üçünü birden anan olmalı.

Sık yapılan hata: "Anlatım biçimi türle ilgisizdir" demek. Bu, ikinci kartın kendisiyle çelişir: kart anlatım biçiminin türe göre DEĞİŞTİĞİNİ söylüyor, yani ikisi doğrudan ilişkilidir.

19. sorunun çözümü

B’de “ve”, C’de “ama”, D’de “çünkü” bağlaçtır. A kartındaki cümlede bağlaç yoktur.

  1. Bağlaç, iki sözcüğü ya da iki yargıyı bağlar.
  2. “Ve” iki işi sıralar, “ama” karşıtlık kurar.
  3. “Çünkü” neden bildirerek iki yargıyı bağlar.
  4. A’da tek bir yargı vardır, bağlaç yoktur → cevap A.
20. sorunun çözümü

“Birkaç” sözcüğü “kitap” ismini belirttiği için sıfattır. “Kimse”, “herkes” ve “bazıları” ise tek başına kullanılmış belgisiz zamirlerdir.

  1. Sözcükten sonra bir isim var mı diye bakalım.
  2. A, B ve C’de sözcükler tek başına kullanılmış → zamir.
  3. D’de “birkaç” sözcüğünden sonra “kitap” ismi geliyor.
  4. İsmi belirttiği için sıfattır → cevap D.

6. Sınıf Türkçe diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.