6. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Soldaki cümleler sağdaki söz sanatlarıyla eşleştirilecektir. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenekte gösterilmiştir?
- A 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
- B 1-b, 2-d, 3-c, 4-a
- C 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
- D 1-d, 2-c, 3-b, 4-a
Soldaki isimler sağdaki tür adlarıyla eşleştirilecektir. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenekte gösterilmiştir?
- A 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
- B 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
- C 1-b, 2-d, 3-c, 4-a
- D 1-d, 2-a, 3-b, 4-c
Panodaki bilgi kartında verilen ölçüte göre aşağıdaki sözlerden hangisi takısız isim tamlamasıdır?
- A kapının kolu
- B kitap rafı
- C demir kapı
- D okulun bahçesi
Cümlede duyulan sevinç, gerçekte olabileceğinden çok daha büyük gösterilmiştir. Bu anlatımı sağlayan söz sanatı hangisidir?
- A Abartma
- B Benzetme
- C Konuşturma
- D Kişileştirme
Dizelerde hem seslenme hem duygu bildiren sözcükler kullanılmıştır. Bu dizelerdeki ünlemler hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A bulut – dağ
- B ey – ah
- C usulca – geri
- D yaz – akşam
| Tür | Amacı |
|---|---|
| Makale | Bir görüşü kanıtlarla savunmak |
| Deneme | ? |
Tabloda metin türleri ve amaçları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?
- A Yazarın bir konudaki kişisel düşüncelerini serbestçe anlatması
- B Bir görüşü kanıtlarla savunmak
- C Bir olayı haber vermek
- D Bir tarifi adım adım vermek
| Cümle | Anlatıcının konumu |
|---|---|
| Kapıyı açtım ve içeri girdim. | Kahraman anlatıcı |
| Kapıyı açtı ve içeri girdi. | ? |
Tabloda anlatıcı konumları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?
- A Gözlemci anlatıcı
- B Kahraman anlatıcı
- C Okur
- D Yazar adı
Bir metinden
Buharlaşma, sıvı hâldeki suyun ısı alarak gaz hâline geçmesidir. Bu olay su döngüsünün ilk aşamasını oluşturur.
Yukarıdaki metinde bir kavram tanımlanıp bilgi verilmiştir. Metinde başvurulan anlatım yolu hangisidir?
- A Betimleyici anlatım
- B Öyküleyici anlatım
- C Açıklayıcı anlatım
- D Tartışmacı anlatım
Cümledeki “okulun bahçesi” sözü iki ismin belirli bir ilgiyle birleşmesinden oluşmuştur. Bu isim tamlamasının türü nedir?
- A Takısız isim tamlaması
- B Belirtisiz isim tamlaması
- C Zincirleme isim tamlaması
- D Belirtili isim tamlaması
"Yarın geleceğim." cümlesinde "yarın" nedir?
- A isim
- B zaman zarfı
- C sıfat
- D yer zarfı
Kartlardaki cümlelerin üçünde ismin yerini tutan bir sözcük bulunmaktadır. Zamir bulunmayan cümle hangi karttadır?
- A “Hepimiz aynı otobüse bindik.”
- B “Çocuklar bahçede oynuyor.”
- C “Kapıyı sen mi açtın?”
- D “Onlar bu sabah geç kaldı.”
Cümledeki “küçücük” ve “ufacık” sözcükleri isimlere aynı anlam inceliğini kazandırmaktadır. Bu sözcüklerin sıfatlara kattığı anlam nedir?
- A Küçültme anlamı
- B Pekiştirme anlamı
- C Soru anlamı
- D Belirsizlik anlamı
İkinci cümledeki “onu” zamiri, birinci cümlede geçen bir ismin yerini tutmaktadır. Buna göre bu zamir hangi sözcüğün yerine kullanılmıştır?
- A Ayşe
- B kitabı
- C çantasına
- D aldı
Şemadaki ögelerle kurulacak cümlede benzetme yönü de belirtilecektir. Bu ögelere en uygun düşen cümle hangisidir?
- A Çocuk ile aslan yarıştı.
- B Aslan, çocuk gibi cesurdu.
- C Çocuk, aslan gibi cesurdu.
- D Çocuk ve aslan cesurdu.
Belgisiz sıfat, varlığı sayısı ya da niteliği kesin olmayan biçimde belirtir. Kartlardaki cümlelerin hangisinde belgisiz sıfat kullanılmıştır?
- A “Bu yolu daha önce hiç görmemiştim.”
- B “Üç arkadaş birlikte yola çıktı.”
- C “Hangi durakta ineceğiz?”
- D “Her sabah aynı otobüse biniyorum.”
İyelik ekleri varlığın kime ait olduğunu bildirir ve ek durumundaki zamir sayılır. Tabloda boş bırakılan kutuya ne yazılmalıdır?
- A Sizin kaleminiz – 2. çokluk kişi
- B Bizim kalemimiz – 1. çokluk kişi
- C Onların kalemi – 3. çokluk kişi
- D Benim kalemim – 1. tekil kişi
Dörtlükte varlıkları niteleyen pek çok sözcük kullanılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dizelerde sıfat görevinde kullanılmamıştır?
- A tozlu
- B yorgun
- C yolcular
- D kırık
Kartlarda bu konuda işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Metin türleri rastgele adlandırılır.
- B Bir metnin türü; yazılma amacı, anlatım biçimi ve taşıdığı ögelerle birlikte belirlenir.
- C Anlatım biçimi türle ilgisizdir.
- D Türlerin ögeleri yoktur.
Bağlaçlar sözcükleri ya da cümleleri anlamca birbirine bağlar. Kartlardaki cümlelerin hangisinde bağlaç kullanılmamıştır?
- A “Kapıyı yavaşça kapattı.”
- B “Kitabı aldı ve çantasına koydu.”
- C “Yoruldu ama pes etmedi.”
- D “Geç kaldı çünkü otobüs gecikti.”
Belgisiz sözcükler bir ismi belirtiyorsa sıfat, ismin yerini tutuyorsa zamir olur. Kartlardaki cümlelerin hangisinde belgisiz sözcük sıfat görevindedir?
- A “Kimse kapıyı açmadı.”
- B “Herkes yerine sessizce oturdu.”
- C “Bazıları bahçede beklemeyi seçti.”
- D “Birkaç kitap aldım.”
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Ayın gülümsemesi kişileştirme (b), sesin kadifeye benzetilmesi benzetme (d), bir kaşık suda boğulma abartma (c), kuşun konuşturulması ise konuşturmadır (a).
- Aya insan davranışı verilmiş: kişileştirme, b.
- “Gibi” edatıyla benzetme kurulmuş: d.
- Gerçekte olamayacak bir durum anlatılmış: abartma, c.
- Kuşa söz söyletilmiş: konuşturma, a. Sıralama B’dedir.
2. sorunun çözümü
“Sevinç” soyut (b), “Ankara” özel (d), “kalem” cins (c), “deste” ise topluluk ismidir (a).
- “Sevinç” bir duygudur, elle tutulmaz → soyut, b.
- “Ankara” tek bir şehrin adıdır → özel, d.
- “Kalem” bütün kalemleri karşılar → cins, c.
- “Deste” ek almadan çokluk bildirir → topluluk, a. Sıralama C’dedir.
3. sorunun çözümü
“Demir kapı” sözünde iki isim de ek almamıştır ve “demir” kapının yapıldığı maddeyi bildirir; takısız isim tamlamasıdır.
- “Kapının kolu” ve “okulun bahçesi” tamlamalarında ilgi ve iyelik ekleri var; belirtilidir.
- “Kitap rafı” tamlamasında tamlanan iyelik eki almış; belirtisizdir.
- “Demir kapı” sözünde hiçbir ek yoktur.
- “Demir” maddeyi bildirdiği için tamlama takısızdır → cevap C.
4. sorunun çözümü
Bir kişinin dünyalara sahip olması olanaksızdır. Sevincin büyüklüğü olduğundan çok gösterilerek anlatılmıştır; bu abartmadır.
- Cümlede benzetme edatı yok.
- Cansız bir varlığa insan özelliği verilmemiş.
- Hiçbir varlık konuşturulmamış.
- Anlatılan durum gerçekte olamaz → abartma, cevap A.
5. sorunun çözümü
“Ey” seslenme, “ah” ise özlem ve üzüntü bildiren birer ünlemdir. Ötekiler isim ve zarftır.
- Ünlemler duygu ya da seslenme bildirir.
- İlk dizedeki “ey” doğrudan bir seslenmedir.
- Üçüncü dizedeki “ah” özlem bildirir.
- Doğru seçenek B’dir.
6. sorunun çözümü
Denemede yazar kanıtlama kaygısı gütmeden kendi düşüncelerini serbestçe aktarır.
- Makale kanıtla savunma amacı taşır.
- Deneme farklı bir amaç taşımalı.
- Bu amaç kişisel düşünceyi serbestçe anlatmaktır.
7. sorunun çözümü
Olayları dışarıdan üçüncü kişi ağzıyla aktaran anlatıcı gözlemci anlatıcıdır.
- İlk cümle birinci kişi ağzından.
- İkinci cümle üçüncü kişi ağzından.
- Bu, gözlemci anlatıcıdır.
8. sorunun çözümü
Bilgi vermek ve öğretmek amacıyla kullanılan anlatıma açıklayıcı anlatım denir.
- Metinde bir kavram tanımlanıyor.
- Amaç bilgi vermektir.
- Bu, açıklayıcı anlatımdır.
9. sorunun çözümü
Tamlayan “okul” ilgi eki (-un), tamlanan “bahçe” iyelik eki (-si) almıştır. Her iki ekin de bulunduğu tamlama belirtilidir.
- Tamlayanı ve tamlananı ayıralım: okul + bahçe.
- “Okulun” sözcüğünde ilgi eki “-un” var.
- “Bahçesi” sözcüğünde iyelik eki “-si” var.
- İki ek de bulunduğuna göre tamlama belirtilidir → cevap D.
10. sorunun çözümü
Fiilin zamanını bildiriyor.
- "Ne zaman geleceğim?" diye soralım → yarın.
- Fiilin ne zaman yapılacağını bildiriyor.
- Bu tür sözcüklere zaman zarfı denir.
11. sorunun çözümü
A’da “hepimiz” belgisiz, C’de “sen” ve D’de “onlar” kişi zamiridir. B kartındaki cümlede yalnızca isimler vardır.
- “Hepimiz” bir topluluğun yerini tutar → zamir.
- “Sen” ve “onlar” kişilerin yerini tutar → zamir.
- B’de “çocuklar” ve “bahçe” doğrudan varlık adlarıdır.
- Zamir bulunmayan cümle B’dedir.
12. sorunun çözümü
“-cık / -cik / -cek” gibi ekler sıfata küçültme, sevgi ya da acıma anlamı katar. Burada bahçe ve kulübenin küçüklüğü vurgulanmıştır.
- Sözcüklerin köklerini bulalım: küçük ve ufak.
- İkisine de “-cük / -cık” eki gelmiş.
- Bu ekler varlığı daha küçük gösterir.
- Öyleyse katılan anlam küçültmedir → cevap A.
13. sorunun çözümü
Çantaya konan şey kitaptır. “Onu çantasına koydu.” cümlesindeki “onu”, birinci cümledeki “kitabı” sözcüğünün yerini tutar.
- İkinci cümlede işi yapan kişi Ayşe’dir; “onu” işi yapan değildir.
- “Neyi koydu?” sorusunun cevabı “onu”dur.
- Birinci cümlede alınan nesne kitaptır.
- Öyleyse “onu” kitabın yerini tutar → cevap B.
14. sorunun çözümü
Şemada benzeyen “çocuk”, kendisine benzetilen “aslan”dır. Bu sıraya uyan ve benzetme yönünü (cesaret) veren cümle C’dir.
- A’da benzetme yok, iki varlık yarıştırılmış.
- B’de benzeyen ile kendisine benzetilen yer değiştirmiş.
- D’de benzetme edatı kullanılmamış.
- Şemaya uyan tek cümle C’dir.
15. sorunun çözümü
“Her” sözcüğü sabahları tek tek saymadan belirtir; belgisiz sıfattır. Ötekilerde işaret, sayı ve soru sıfatı vardır.
- A’daki “bu” işaret sıfatıdır.
- B’deki “üç” sayı sıfatıdır.
- C’deki “hangi” soru sıfatıdır.
- D’deki “her” belirsizlik bildirir → cevap D.
16. sorunun çözümü
“Kalemimiz” sözcüğündeki “-imiz” eki birinci çokluk kişiyi bildirir; kalemin “biz”e ait olduğunu anlatır.
- Sözcüğü parçalayalım: kalem + imiz.
- “-im” tekil, “-imiz” çokluk birinci kişiyi bildirir.
- İkinci çokluk kişi eki “-iniz” olurdu.
- Doğru açıklama “bizim kalemimiz”dir → cevap B.
17. sorunun çözümü
“Tozlu”, “yorgun” ve “kırık” sözcükleri kendinden sonraki isimleri niteler. “Yolcular” ise nitelenen bir isimdir, sıfat değildir.
- Sıfat, bir ismin önüne gelip onu niteler.
- “Tozlu akşam”, “yorgun atlar”, “kırık pencere” birer sıfat tamlamasıdır.
- “Yolcular” bir varlığı karşılar ve çokluk eki almıştır.
- Sıfat olmayan sözcük “yolcular”dır → cevap C.
18. sorunun çözümü
Kartlar amacı, anlatım biçimini ve tür ögelerini birlikte gösterir.
- Birinci kart amacı veriyor.
- İkinci kart anlatım biçimini ekliyor.
- Üçüncü kart tür ögelerini getiriyor.
19. sorunun çözümü
B’de “ve”, C’de “ama”, D’de “çünkü” bağlaçtır. A kartındaki cümlede bağlaç yoktur.
- Bağlaç, iki sözcüğü ya da iki yargıyı bağlar.
- “Ve” iki işi sıralar, “ama” karşıtlık kurar.
- “Çünkü” neden bildirerek iki yargıyı bağlar.
- A’da tek bir yargı vardır, bağlaç yoktur → cevap A.
20. sorunun çözümü
“Birkaç” sözcüğü “kitap” ismini belirttiği için sıfattır. “Kimse”, “herkes” ve “bazıları” ise tek başına kullanılmış belgisiz zamirlerdir.
- Sözcükten sonra bir isim var mı diye bakalım.
- A, B ve C’de sözcükler tek başına kullanılmış → zamir.
- D’de “birkaç” sözcüğünden sonra “kitap” ismi geliyor.
- İsmi belirttiği için sıfattır → cevap D.