6. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Öğrenciler “bu” sözcüğünün cümledeki görevini tartışmaktadır. Bu konuşmada doğru açıklamayı yapan öğrenci hangisidir?
- A Kerem
- B Ada
- C Nisa
- D Tuna
Öğrenciler “ile” sözcüğünün cümledeki görevini tartışmaktadır. Bu konuşmada doğru açıklamayı yapan öğrenci hangisidir?
- A Efe
- B Zeynep
- C Barış
- D Selin
Bir öğrenci sıfat türlerini tabloya yazarken bir satırda yanılmıştır. Yanlış tür hangi tamlamanın karşısına yazılmıştır?
- A on kişi
- B güzel manzara
- C o ev
- D nasıl bir gün
Kavram haritasının son dalına örnek yazılmamıştır. Ünlem dalına aşağıdakilerden hangisi eklenmelidir?
- A kadar
- B çünkü
- C Aman!
- D göre
Cümledeki “kendi” sözcüğü kişi zamirlerinin yerini tutarak anlamı pekiştirmektedir. Bu tür zamirlere ne ad verilir?
- A Dönüşlülük zamiri
- B İşaret zamiri
- C Belgisiz zamir
- D Soru zamiri
Şemada bir sıfat tamlamasının parçaları sırayla gösterilmiştir. Bu tamlamayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Tek sıfat kullanılmış, bu sıfat niteleme sıfatıdır.
- B İki sıfat kullanılmış, ikisi de sayı sıfatıdır.
- C İki sıfat kullanılmış; biri sayı, biri niteleme sıfatıdır.
- D Şemada sıfat yoktur, bu bir isim tamlamasıdır.
Betimleyici paragraftaki sıfatlar varlıkların değişik özelliklerini anlatmaktadır. Bu sıfatlardan hangisi varlığın yapıldığı maddeyi bildirmektedir?
- A dar
- B paslı
- C ahşap
- D tatlı
Soldaki zamirler sağdaki tür adlarıyla eşleştirilecektir. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenekte gösterilmiştir?
- A 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
- B 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
- C 1-d, 2-c, 3-b, 4-a
- D 1-b, 2-d, 3-c, 4-a
Panodaki bilgiye göre “Yanakları elma gibi kıpkırmızıydı.” cümlesinde benzeyen öge hangisidir?
- A elma
- B gibi
- C kıpkırmızı
- D yanakları
Sıfatları türlerine göre ayıran tabloda son kutu boş bırakılmıştır. “Kaçıncı” sözcüğü için bu kutuya ne yazılmalıdır?
- A Niteleme sıfatı
- B Soru sıfatı
- C Belgisiz sıfat
- D İşaret sıfatı
Panoya asılan duyuruda ismin yerini tutan bir soru sözcüğü kullanılmıştır. Bu metindeki soru zamiri hangisidir?
- A kimin
- B sarı
- C bize
- D bulundu
Dizelerde rüzgâra insana özgü davranışlar yüklenmiştir. Bu anlatımda kullanılan söz sanatının adı nedir?
- A Benzetme
- B Kişileştirme
- C Abartma
- D Konuşturma
Tabloda bir benzetme cümlesi ögelerine ayrılmıştır. Boş bırakılan kutuya cümledeki hangi sözcük yazılmalıdır?
- A çocuk
- B cesur
- C aslan
- D gibi
Bir olayı olduğundan çok büyük ya da çok küçük gösterme sanatına abartma denir. Kartlardaki cümlelerin hangisinde abartma vardır?
- A “Ağladı ağladı, gözyaşlarıyla dereler doldu.”
- B “Bahçeye bu yıl üç fidan diktik.”
- C “Kapı gıcırdayarak yavaşça açıldı.”
- D “Yolda iki arkadaşıma rastladım.”
Cümledeki kimi sözcükler isimlerin nasıl olduğunu, kimileri sayısını bildirmektedir. Buna göre “yaşlı” sözcüğü hangi tür sıfattır?
- A Niteleme sıfatı
- B Sayı sıfatı
- C İşaret sıfatı
- D Belgisiz sıfat
Reklam metninde okurun ilgisini çekmek için bir söz sanatına başvurulmuştur. Son satırdaki anlatımda hangi sanat kullanılmıştır?
- A Konuşturma
- B Kişileştirme
- C Benzetme
- D Yansıma
Bir öğrenci sözcüklerin türünü tabloya yazarken bir satırda yanılmıştır. Yanlış tür hangi cümlenin karşısına yazılmıştır?
- A “Ne yazık ki geç kaldık.”
- B “Kuş gibi hafifti.”
- C “Oh, ne güzel bir gün!”
- D “Yorgundu ama gülümsüyordu.”
Cümlede bir varlık, başka bir varlığın özelliğiyle anlatılmıştır. Bu benzetmede kendisine benzetilen öge hangisidir?
- A çocuk
- B hafif
- C gibi
- D tüy
Öğrenciler aynı cümledeki söz sanatını tartışmaktadır. Bu konuşmada doğru açıklamayı yapan öğrenci hangisidir?
- A Ozan
- B Ela
- C Kaan
- D Nil
Bilgi kartındaki deneme yöntemine göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcük çıkarılırsa anlam bozulur?
- A Kalemle yazı yazdım.
- B Ali ile Veli birlikte geldi.
- C Yoruldu ama devam etti.
- D Hem güldü hem ağladı.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
“Bu benim.” cümlesinde “bu” tek başına kullanılmış, bir ismin yerini tutmuştur; zamirdir. Ada’nın örneğinde ise “bu” kalem ismini belirttiği için sıfattır.
- İşaret sözcüğünden sonra bir isim geliyorsa sözcük sıfattır.
- “Bu kalem benim.” cümlesinde “kalem” ismi var → sıfat, Ada yanılmıştır.
- “Bu benim.” cümlesinde tek başına kullanılmış → zamir.
- Doğru açıklamayı Kerem yapmıştır → cevap A.
2. sorunun çözümü
“İle” sözcüğü iki adı bağlıyor ve yerine “ve” getirilebiliyorsa bağlaçtır. Araç ya da birliktelik bildiriyorsa edattır.
- “Ali ile Veli geldi.” → “Ali ve Veli geldi.” anlam bozulmaz.
- Yerine “ve” gelebiliyorsa sözcük bağlaçtır.
- “Kalemle yazdım.” cümlesinde araç bildirir; burada edattır.
- Bu ayrımı doğru yapan Barış’tır → cevap C.
3. sorunun çözümü
“Güzel” sözcüğü manzaranın nasıl olduğunu bildirir; niteleme sıfatıdır. Belgisiz sıfat olarak yazılması yanlıştır.
- “On” sayı bildirir, doğru yazılmış.
- “O” işaret bildirir, doğru yazılmış.
- “Nasıl” soru sorar, doğru yazılmış.
- “Güzel” niteleme sıfatıdır → yanlış satır B’dedir.
4. sorunun çözümü
“Aman!” sözcüğü korku, uyarı ve şaşkınlık bildiren bir ünlemdir. “Kadar” ve “göre” edat, “çünkü” bağlaçtır.
- “Kadar” ve “göre” kendinden önceki sözle öbek kurar; edattır.
- “Çünkü” iki yargıyı neden ilgisiyle bağlar; bağlaçtır.
- “Aman!” ansızın duyulan bir duyguyu yansıtır.
- Ünlem dalına C eklenmelidir.
5. sorunun çözümü
“Kendi” sözcüğü işi yapanın başkası değil, kişinin bizzat kendisi olduğunu vurgular; dönüşlülük zamiridir.
- Sözcük bir varlığı göstermiyor, işaret zamiri değildir.
- Belirsizlik ya da soru bildirmiyor.
- İşi yapanın kendisi olduğunu vurguluyor.
- Bu göreve dönüşlülük zamiri denir → cevap A.
6. sorunun çözümü
“Üç” balonun sayısını bildirir, sayı sıfatıdır; “kırmızı” balonun rengini bildirir, niteleme sıfatıdır. Bir isim birden çok sıfatla birlikte kullanılabilir.
- Şemadaki isim “balon”dur.
- “Üç” kaç sorusuna cevap verir → sayı sıfatı.
- “Kırmızı” nasıl sorusuna cevap verir → niteleme sıfatı.
- İki farklı türde sıfat vardır → cevap C.
7. sorunun çözümü
“Ahşap kapı” sözünde “ahşap”, kapının hangi maddeden yapıldığını bildirir. Ötekiler biçim, durum ve koku özelliği anlatır.
- “Dar” sokağın biçimini anlatır.
- “Paslı” zilin durumunu anlatır.
- “Tatlı” kokunun nasıl olduğunu anlatır.
- Yalnızca “ahşap” madde bildirir → cevap C.
8. sorunun çözümü
“Ben” kişi (b), “şunlar” işaret (d), “kim” soru (c), “hiçbiri” ise belgisiz zamirdir (a).
- “Ben” konuşan kişiyi karşılar → kişi zamiri, b.
- “Şunlar” varlıkları göstererek anlatır → işaret zamiri, d.
- “Kim” cevabı isim olan bir soru sorar → soru zamiri, c.
- “Hiçbiri” belirsiz bir varlığı karşılar → belgisiz zamir, a. Sıralama D’dedir.
9. sorunun çözümü
Kırmızılık özelliği bakımından zayıf olan, yani anlatılmak istenen varlık “yanaklar”dır; benzeyen odur.
- Cümlede anlatılmak istenen varlığı bulalım: yanaklar.
- Yanaklar kırmızılıkta elmaya benzetilmiş.
- Elma güçlü olan taraftır, kendisine benzetilendir.
- Benzeyen “yanakları”dır → cevap D.
10. sorunun çözümü
“Kaçıncı” sözcüğü ismin sırasını sorarak belirtir; soru sıfatıdır. Cevabı bir sayı sıfatı olurdu: üçüncü sıra.
- Sözcük bir soru soruyor mu? Evet: kaçıncı sıra?
- İsimden önce gelip onu belirtiyorsa soru sıfatıdır.
- Niteleme sıfatı olsaydı “nasıl?” sorusuna cevap verirdi.
- Doğru tür soru sıfatıdır → cevap B.
11. sorunun çözümü
“Kimin” sözcüğü kalemliğin sahibini sorar ve cevabı bir isim olur; soru zamiridir. “Bize” de zamirdir ama soru bildirmez.
- Metinde soru bildiren sözcüğü arayalım: kimin.
- Cevabı bir isim mi? “Elif’in.” → evet.
- “Sarı” sıfat, “bulundu” fiildir.
- “Bize” kişi zamiridir ama soru sormaz → cevap A.
12. sorunun çözümü
Rüzgârın parmaklarının olması ve masal anlatması insana özgü niteliklerdir. İnsan dışı varlıklara insan özelliği vermeye kişileştirme denir.
- Dizelerde iş yapan varlık rüzgârdır.
- Parmakla vurmak ve masal anlatmak insana özgüdür.
- Rüzgâra söz söyletilmediği için konuşturma değildir.
- Bu sanat kişileştirmedir → cevap B.
13. sorunun çözümü
Benzetme edatı, iki varlık arasında benzerlik bağı kuran sözcüktür: gibi, kadar, sanki. Cümlede bu görevi “gibi” üstlenmiştir.
- Tabloda üç öge doldurulmuş: çocuk, aslan, cesaret.
- Geriye benzetme edatı kalıyor.
- Cümlede benzerlik bağı kuran sözcük “gibi”dir.
- Doğru cevap D’dir.
14. sorunun çözümü
Gözyaşlarının dereleri doldurması gerçekte olanaksızdır; ağlamanın çokluğu abartılarak anlatılmıştır.
- B ve D’de sayılar gerçeğe uygun verilmiş.
- C’de kapının sesi doğal biçimde anlatılmış.
- A’da anlatılan durum gerçekte gerçekleşemez.
- Abartma A kartındadır.
15. sorunun çözümü
“Yaşlı” sözcüğü çınarın nasıl olduğunu bildirir. İsmin durumunu, biçimini ya da rengini bildiren sıfatlara niteleme sıfatı denir.
- Sıfatı bulmak için isme “nasıl?” diye soralım: Nasıl çınar? Yaşlı çınar.
- “Nasıl?” sorusunun cevabı niteleme sıfatıdır.
- Sayı bildiren sözcük cümlede “iki”dir.
- Öyleyse “yaşlı” niteleme sıfatıdır → cevap A.
16. sorunun çözümü
Çorbanın verdiği sıcaklık, güneşin sofraya inmesine benzetilmiştir. “Sanki” sözcüğü benzetme edatı olarak kullanılmıştır.
- Son satırda “sanki” sözcüğü geçiyor.
- “Sanki” benzerlik bağı kuran bir edattır.
- Çorbanın sıcaklığı güneşe benzetilmiş.
- Kullanılan sanat benzetmedir → cevap C.
17. sorunun çözümü
“Ama” iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağlar; edat değil bağlaçtır.
- “Ki” iki yargıyı bağlamış; bağlaç doğrudur.
- “Gibi” benzetme kurmuş; edat doğrudur.
- “Oh” duygu bildirmiş; ünlem doğrudur.
- “Ama” bağlaç olduğu için son satır yanlıştır → cevap D.
18. sorunun çözümü
Benzetmede özellik bakımından güçlü olan öge kendisine benzetilendir. Burada hafiflikte güçlü olan “tüy”dür.
- Benzeyen: çocuk (özelliği zayıf olan).
- Benzetme yönü: hafiflik.
- Benzetme edatı: gibi.
- Kendisine benzetilen “tüy”dür → cevap D.
19. sorunun çözümü
Göz kırpmak insana özgü bir davranıştır; yıldızlara bu davranışın yüklenmesi kişileştirmedir.
- Cümlede iş yapan varlıklar yıldızlardır.
- Göz kırpmak yalnızca insanın yapabileceği bir davranıştır.
- Cümlede benzetme edatı ya da abartılmış bir ölçü yoktur.
- Doğru açıklamayı Ozan yapmıştır → cevap A.
20. sorunun çözümü
“Kalemle” sözcüğündeki “ile” araç bildiren edattır. Çıkarıldığında “Kalem yazı yazdım.” biçiminde anlamsız bir cümle kalır.
- B’de “ile” çıkarılırsa “Ali, Veli birlikte geldi.” anlaşılır kalır.
- C’de “ama” çıkarılsa iki yargı yine anlaşılır.
- D’de “hem … hem” çıkarılsa cümle bozulmaz.
- A’da sözcük çıkarılırsa cümle bozulur → cevap A.