6. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
Kerem“Bu benim.” cümlesinde “bu” zamirdir;ismin yerini tutar.Ada“Bu kalem benim.” cümlesinde “bu”zamirdir.Nisa“Bu” sözcüğü her cümlede sıfattır.Tuna“Bu” sözcüğü yalnızca soru zamiriolabilir.

Öğrenciler “bu” sözcüğünün cümledeki görevini tartışmaktadır. Bu konuşmada doğru açıklamayı yapan öğrenci hangisidir?

  1. A Kerem
  2. B Ada
  3. C Nisa
  4. D Tuna
2
Efe“Ali ile Veli geldi.” cümlesinde “ile”edattır.Zeynep“Kalemle yazdım.” cümlesinde “ile”bağlaçtır.Barış“Ali ile Veli geldi.” cümlesinde “ile”bağlaçtır; yerine “ve” konabilir.Selin“İle” sözcüğü her cümlede ünlemdir.

Öğrenciler “ile” sözcüğünün cümledeki görevini tartışmaktadır. Bu konuşmada doğru açıklamayı yapan öğrenci hangisidir?

  1. A Efe
  2. B Zeynep
  3. C Barış
  4. D Selin
3
Sınıf çalışmasıTamlamaYazılan sıfat türüon kişiSayı sıfatıgüzel manzaraBelgisiz sıfato evİşaret sıfatınasıl bir günSoru sıfatı

Bir öğrenci sıfat türlerini tabloya yazarken bir satırda yanılmıştır. Yanlış tür hangi tamlamanın karşısına yazılmıştır?

  1. A on kişi
  2. B güzel manzara
  3. C o ev
  4. D nasıl bir gün
4
Edat – Bağlaç –ÜnlemEdat: tek başına anlamı yok,ilgi kurarBağlaç: sözcük ve cümleleribağlarÜnlem: sevinç, korku,şaşkınlık bildirirÜnlem örneği: ?

Kavram haritasının son dalına örnek yazılmamıştır. Ünlem dalına aşağıdakilerden hangisi eklenmelidir?

  1. A kadar
  2. B çünkü
  3. C Aman!
  4. D göre
5
Öğretmen defterindenÖdevini kendi hazırladı, kimseden yardım almadı.

Cümledeki “kendi” sözcüğü kişi zamirlerinin yerini tutarak anlamı pekiştirmektedir. Bu tür zamirlere ne ad verilir?

  1. A Dönüşlülük zamiri
  2. B İşaret zamiri
  3. C Belgisiz zamir
  4. D Soru zamiri
6
Sıfat tamlaması şemasıüçsıfatkırmızısıfatbalonisim

Şemada bir sıfat tamlamasının parçaları sırayla gösterilmiştir. Bu tamlamayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A Tek sıfat kullanılmış, bu sıfat niteleme sıfatıdır.
  2. B İki sıfat kullanılmış, ikisi de sayı sıfatıdır.
  3. C İki sıfat kullanılmış; biri sayı, biri niteleme sıfatıdır.
  4. D Şemada sıfat yoktur, bu bir isim tamlamasıdır.
7
Betimleyici paragrafDar sokağın sonunda ahşap bir kapı duruyordu.Kapının üstündeki paslı zil yıllardırçalınmamıştı. İçeriden gelen tatlı bir koku, evinhâlâ yaşadığını gösteriyordu.

Betimleyici paragraftaki sıfatlar varlıkların değişik özelliklerini anlatmaktadır. Bu sıfatlardan hangisi varlığın yapıldığı maddeyi bildirmektedir?

  1. A dar
  2. B paslı
  3. C ahşap
  4. D tatlı
8
ZamirlerTür adları1ben2şunlar3kim4hiçbiriaBelgisiz zamirbKişi zamiricSoru zamiridİşaret zamiri

Soldaki zamirler sağdaki tür adlarıyla eşleştirilecektir. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenekte gösterilmiştir?

  1. A 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
  2. B 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
  3. C 1-d, 2-c, 3-b, 4-a
  4. D 1-b, 2-d, 3-c, 4-a
9
Bilgi kartı — BenzetmeBenzetmede dört öge bulunur: benzeyen, kendisinebenzetilen, benzetme yönü, benzetme edatı.Özelliği zayıf olan benzeyen, güçlü olan kendisinebenzetilendir.Örnek: Ali (benzeyen) tilki (kendisine benzetilen)gibi (edat) kurnazdı (yön).

Panodaki bilgiye göre “Yanakları elma gibi kıpkırmızıydı.” cümlesinde benzeyen öge hangisidir?

  1. A elma
  2. B gibi
  3. C kıpkırmızı
  4. D yanakları
10
Sıfat türleri tablosuSıfat tamlamasıSıfatın türübu defterİşaret sıfatıbeş elmaSayı sıfatıbazı günlerBelgisiz sıfatkaçıncı sıra?

Sıfatları türlerine göre ayıran tabloda son kutu boş bırakılmıştır. “Kaçıncı” sözcüğü için bu kutuya ne yazılmalıdır?

  1. A Niteleme sıfatı
  2. B Soru sıfatı
  3. C Belgisiz sıfat
  4. D İşaret sıfatı
11
SINIF PANOSUKayıp eşya duyurusuSarı bir kalemlik bulundu.Kimin olduğunu bilen bize haber versin.

Panoya asılan duyuruda ismin yerini tutan bir soru sözcüğü kullanılmıştır. Bu metindeki soru zamiri hangisidir?

  1. A kimin
  2. B sarı
  3. C bize
  4. D bulundu
12
DizelerdenRüzgâr, pencereme parmaklarıyla vurdu,Sabaha kadar bana masal anlattı.

Dizelerde rüzgâra insana özgü davranışlar yüklenmiştir. Bu anlatımda kullanılan söz sanatının adı nedir?

  1. A Benzetme
  2. B Kişileştirme
  3. C Abartma
  4. D Konuşturma
13
“Çocuk, aslan gibi cesurdu.” cümlesinin çözümlemesiBenzetmenin ögesiCümledeki karşılığıBenzeyençocukKendisine benzetilenaslanBenzetme yönücesaretBenzetme edatı?

Tabloda bir benzetme cümlesi ögelerine ayrılmıştır. Boş bırakılan kutuya cümledeki hangi sözcük yazılmalıdır?

  1. A çocuk
  2. B cesur
  3. C aslan
  4. D gibi
14
AAğladı ağladı, gözyaşlarıyla dereler doldu.BBahçeye bu yıl üç fidan diktik.CKapı gıcırdayarak yavaşça açıldı.DYolda iki arkadaşıma rastladım.

Bir olayı olduğundan çok büyük ya da çok küçük gösterme sanatına abartma denir. Kartlardaki cümlelerin hangisinde abartma vardır?

  1. A “Ağladı ağladı, gözyaşlarıyla dereler doldu.”
  2. B “Bahçeye bu yıl üç fidan diktik.”
  3. C “Kapı gıcırdayarak yavaşça açıldı.”
  4. D “Yolda iki arkadaşıma rastladım.”
15
İncelenecek cümleBahçedeki yaşlı çınarın altında iki tahta sıra vardı.

Cümledeki kimi sözcükler isimlerin nasıl olduğunu, kimileri sayısını bildirmektedir. Buna göre “yaşlı” sözcüğü hangi tür sıfattır?

  1. A Niteleme sıfatı
  2. B Sayı sıfatı
  3. C İşaret sıfatı
  4. D Belgisiz sıfat
16
REKLAM PANOSUBu çorba içinizi ısıtırKaşığı ağzınıza götürdüğünüzdesanki güneş sofranıza iner.

Reklam metninde okurun ilgisini çekmek için bir söz sanatına başvurulmuştur. Son satırdaki anlatımda hangi sanat kullanılmıştır?

  1. A Konuşturma
  2. B Kişileştirme
  3. C Benzetme
  4. D Yansıma
17
Defterdeki çalışmaCümleYazılan türNe yazık ki geç kaldık.Bağlaç: kiKuş gibi hafifti.Edat: gibiOh, ne güzel bir gün!Ünlem: ohYorgundu ama gülümsüyordu.Edat: ama

Bir öğrenci sözcüklerin türünü tabloya yazarken bir satırda yanılmıştır. Yanlış tür hangi cümlenin karşısına yazılmıştır?

  1. A “Ne yazık ki geç kaldık.”
  2. B “Kuş gibi hafifti.”
  3. C “Oh, ne güzel bir gün!”
  4. D “Yorgundu ama gülümsüyordu.”
18
Benzetme örneğiÇocuk, tüy gibi hafifti.

Cümlede bir varlık, başka bir varlığın özelliğiyle anlatılmıştır. Bu benzetmede kendisine benzetilen öge hangisidir?

  1. A çocuk
  2. B hafif
  3. C gibi
  4. D tüy
19
Ozan“Yıldızlar bize göz kırptı.”cümlesinde kişileştirme vardır.ElaBence bu cümlede abartma vardır.KaanBu cümlede benzetme yapılmıştır.NilBu cümlede hiçbir söz sanatı yoktur.

Öğrenciler aynı cümledeki söz sanatını tartışmaktadır. Bu konuşmada doğru açıklamayı yapan öğrenci hangisidir?

  1. A Ozan
  2. B Ela
  3. C Kaan
  4. D Nil
20
Bilgi kartı — Edat mı, bağlaç mı?Bağlaç cümleden çıkarılırsa anlam daralır amacümle bozulmaz.Edat cümleden çıkarılırsa cümlenin anlamı bozulur.Deneme: “Ali ile Veli geldi.” → “Ali, Veli geldi.”(bozulmadı, bağlaç)

Bilgi kartındaki deneme yöntemine göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcük çıkarılırsa anlam bozulur?

  1. A Kalemle yazı yazdım.
  2. B Ali ile Veli birlikte geldi.
  3. C Yoruldu ama devam etti.
  4. D Hem güldü hem ağladı.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. A 2. C 3. B 4. C 5. A 6. C 7. C 8. D 9. D 10. B 11. A 12. B 13. D 14. A 15. A 16. C 17. D 18. D 19. A 20. A
1. sorunun çözümü

“Bu benim.” cümlesinde “bu” tek başına kullanılmış, bir ismin yerini tutmuştur; zamirdir. Ada’nın örneğinde ise “bu” kalem ismini belirttiği için sıfattır.

  1. İşaret sözcüğünden sonra bir isim geliyorsa sözcük sıfattır.
  2. “Bu kalem benim.” cümlesinde “kalem” ismi var → sıfat, Ada yanılmıştır.
  3. “Bu benim.” cümlesinde tek başına kullanılmış → zamir.
  4. Doğru açıklamayı Kerem yapmıştır → cevap A.
2. sorunun çözümü

“İle” sözcüğü iki adı bağlıyor ve yerine “ve” getirilebiliyorsa bağlaçtır. Araç ya da birliktelik bildiriyorsa edattır.

  1. “Ali ile Veli geldi.” → “Ali ve Veli geldi.” anlam bozulmaz.
  2. Yerine “ve” gelebiliyorsa sözcük bağlaçtır.
  3. “Kalemle yazdım.” cümlesinde araç bildirir; burada edattır.
  4. Bu ayrımı doğru yapan Barış’tır → cevap C.
3. sorunun çözümü

“Güzel” sözcüğü manzaranın nasıl olduğunu bildirir; niteleme sıfatıdır. Belgisiz sıfat olarak yazılması yanlıştır.

  1. “On” sayı bildirir, doğru yazılmış.
  2. “O” işaret bildirir, doğru yazılmış.
  3. “Nasıl” soru sorar, doğru yazılmış.
  4. “Güzel” niteleme sıfatıdır → yanlış satır B’dedir.
4. sorunun çözümü

“Aman!” sözcüğü korku, uyarı ve şaşkınlık bildiren bir ünlemdir. “Kadar” ve “göre” edat, “çünkü” bağlaçtır.

  1. “Kadar” ve “göre” kendinden önceki sözle öbek kurar; edattır.
  2. “Çünkü” iki yargıyı neden ilgisiyle bağlar; bağlaçtır.
  3. “Aman!” ansızın duyulan bir duyguyu yansıtır.
  4. Ünlem dalına C eklenmelidir.
5. sorunun çözümü

“Kendi” sözcüğü işi yapanın başkası değil, kişinin bizzat kendisi olduğunu vurgular; dönüşlülük zamiridir.

  1. Sözcük bir varlığı göstermiyor, işaret zamiri değildir.
  2. Belirsizlik ya da soru bildirmiyor.
  3. İşi yapanın kendisi olduğunu vurguluyor.
  4. Bu göreve dönüşlülük zamiri denir → cevap A.
6. sorunun çözümü

“Üç” balonun sayısını bildirir, sayı sıfatıdır; “kırmızı” balonun rengini bildirir, niteleme sıfatıdır. Bir isim birden çok sıfatla birlikte kullanılabilir.

  1. Şemadaki isim “balon”dur.
  2. “Üç” kaç sorusuna cevap verir → sayı sıfatı.
  3. “Kırmızı” nasıl sorusuna cevap verir → niteleme sıfatı.
  4. İki farklı türde sıfat vardır → cevap C.
7. sorunun çözümü

“Ahşap kapı” sözünde “ahşap”, kapının hangi maddeden yapıldığını bildirir. Ötekiler biçim, durum ve koku özelliği anlatır.

  1. “Dar” sokağın biçimini anlatır.
  2. “Paslı” zilin durumunu anlatır.
  3. “Tatlı” kokunun nasıl olduğunu anlatır.
  4. Yalnızca “ahşap” madde bildirir → cevap C.
8. sorunun çözümü

“Ben” kişi (b), “şunlar” işaret (d), “kim” soru (c), “hiçbiri” ise belgisiz zamirdir (a).

  1. “Ben” konuşan kişiyi karşılar → kişi zamiri, b.
  2. “Şunlar” varlıkları göstererek anlatır → işaret zamiri, d.
  3. “Kim” cevabı isim olan bir soru sorar → soru zamiri, c.
  4. “Hiçbiri” belirsiz bir varlığı karşılar → belgisiz zamir, a. Sıralama D’dedir.
9. sorunun çözümü

Kırmızılık özelliği bakımından zayıf olan, yani anlatılmak istenen varlık “yanaklar”dır; benzeyen odur.

  1. Cümlede anlatılmak istenen varlığı bulalım: yanaklar.
  2. Yanaklar kırmızılıkta elmaya benzetilmiş.
  3. Elma güçlü olan taraftır, kendisine benzetilendir.
  4. Benzeyen “yanakları”dır → cevap D.
10. sorunun çözümü

“Kaçıncı” sözcüğü ismin sırasını sorarak belirtir; soru sıfatıdır. Cevabı bir sayı sıfatı olurdu: üçüncü sıra.

  1. Sözcük bir soru soruyor mu? Evet: kaçıncı sıra?
  2. İsimden önce gelip onu belirtiyorsa soru sıfatıdır.
  3. Niteleme sıfatı olsaydı “nasıl?” sorusuna cevap verirdi.
  4. Doğru tür soru sıfatıdır → cevap B.
11. sorunun çözümü

“Kimin” sözcüğü kalemliğin sahibini sorar ve cevabı bir isim olur; soru zamiridir. “Bize” de zamirdir ama soru bildirmez.

  1. Metinde soru bildiren sözcüğü arayalım: kimin.
  2. Cevabı bir isim mi? “Elif’in.” → evet.
  3. “Sarı” sıfat, “bulundu” fiildir.
  4. “Bize” kişi zamiridir ama soru sormaz → cevap A.
12. sorunun çözümü

Rüzgârın parmaklarının olması ve masal anlatması insana özgü niteliklerdir. İnsan dışı varlıklara insan özelliği vermeye kişileştirme denir.

  1. Dizelerde iş yapan varlık rüzgârdır.
  2. Parmakla vurmak ve masal anlatmak insana özgüdür.
  3. Rüzgâra söz söyletilmediği için konuşturma değildir.
  4. Bu sanat kişileştirmedir → cevap B.
13. sorunun çözümü

Benzetme edatı, iki varlık arasında benzerlik bağı kuran sözcüktür: gibi, kadar, sanki. Cümlede bu görevi “gibi” üstlenmiştir.

  1. Tabloda üç öge doldurulmuş: çocuk, aslan, cesaret.
  2. Geriye benzetme edatı kalıyor.
  3. Cümlede benzerlik bağı kuran sözcük “gibi”dir.
  4. Doğru cevap D’dir.
14. sorunun çözümü

Gözyaşlarının dereleri doldurması gerçekte olanaksızdır; ağlamanın çokluğu abartılarak anlatılmıştır.

  1. B ve D’de sayılar gerçeğe uygun verilmiş.
  2. C’de kapının sesi doğal biçimde anlatılmış.
  3. A’da anlatılan durum gerçekte gerçekleşemez.
  4. Abartma A kartındadır.
15. sorunun çözümü

“Yaşlı” sözcüğü çınarın nasıl olduğunu bildirir. İsmin durumunu, biçimini ya da rengini bildiren sıfatlara niteleme sıfatı denir.

  1. Sıfatı bulmak için isme “nasıl?” diye soralım: Nasıl çınar? Yaşlı çınar.
  2. “Nasıl?” sorusunun cevabı niteleme sıfatıdır.
  3. Sayı bildiren sözcük cümlede “iki”dir.
  4. Öyleyse “yaşlı” niteleme sıfatıdır → cevap A.
16. sorunun çözümü

Çorbanın verdiği sıcaklık, güneşin sofraya inmesine benzetilmiştir. “Sanki” sözcüğü benzetme edatı olarak kullanılmıştır.

  1. Son satırda “sanki” sözcüğü geçiyor.
  2. “Sanki” benzerlik bağı kuran bir edattır.
  3. Çorbanın sıcaklığı güneşe benzetilmiş.
  4. Kullanılan sanat benzetmedir → cevap C.
17. sorunun çözümü

“Ama” iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağlar; edat değil bağlaçtır.

  1. “Ki” iki yargıyı bağlamış; bağlaç doğrudur.
  2. “Gibi” benzetme kurmuş; edat doğrudur.
  3. “Oh” duygu bildirmiş; ünlem doğrudur.
  4. “Ama” bağlaç olduğu için son satır yanlıştır → cevap D.
18. sorunun çözümü

Benzetmede özellik bakımından güçlü olan öge kendisine benzetilendir. Burada hafiflikte güçlü olan “tüy”dür.

  1. Benzeyen: çocuk (özelliği zayıf olan).
  2. Benzetme yönü: hafiflik.
  3. Benzetme edatı: gibi.
  4. Kendisine benzetilen “tüy”dür → cevap D.
19. sorunun çözümü

Göz kırpmak insana özgü bir davranıştır; yıldızlara bu davranışın yüklenmesi kişileştirmedir.

  1. Cümlede iş yapan varlıklar yıldızlardır.
  2. Göz kırpmak yalnızca insanın yapabileceği bir davranıştır.
  3. Cümlede benzetme edatı ya da abartılmış bir ölçü yoktur.
  4. Doğru açıklamayı Ozan yapmıştır → cevap A.
20. sorunun çözümü

“Kalemle” sözcüğündeki “ile” araç bildiren edattır. Çıkarıldığında “Kalem yazı yazdım.” biçiminde anlamsız bir cümle kalır.

  1. B’de “ile” çıkarılırsa “Ali, Veli birlikte geldi.” anlaşılır kalır.
  2. C’de “ama” çıkarılsa iki yargı yine anlaşılır.
  3. D’de “hem … hem” çıkarılsa cümle bozulmaz.
  4. A’da sözcük çıkarılırsa cümle bozulur → cevap A.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.