7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Bir surenin içeriği
Bu surede yardımın gelmesinden, insanların bölük bölük katılmasından ve şükredilmesi gerektiğinden söz edilir.
Yukarıda içeriği verilen sure aşağıdakilerden hangisidir?
- A Fil suresi
- B Felak suresi
- C Kâfirun suresi
- D Nasr suresi
Hicretin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A Ticaretin gelişmesi
- B İklimin değişmesi
- C Nüfusun azalması
- D Mekke'de artan baskı ve güvenlik sorunu
Hz. Muhammed'in peygamberlik görevinin başladığı şehir aşağıdakilerden hangisidir?
- A Mekke
- B Taif
- C Habeşistan
- D Medine
Aynı panoda sıra Hristiyanlığa gelmiştir. Öğrenci, bu dinin kutsal kitabının adını yazacak ve yanına kısa bir açıklama ekleyecektir.
Öğrencinin yazması gereken ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A Vedalar
- B Zebur
- C İncil
- D Tevrat
Medine Dönemi'nde okuma yazma öğretimine önem verilmesi aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Yazının kullanılmadığını
- B Bilgiye ve öğrenmeye değer verildiğini
- C Ticaretin yasaklandığını
- D Şehrin küçüldüğünü
| Din | Kutsal metin |
|---|---|
| Hinduizm | Vedalar |
| Budizm | Tripitaka |
| Yahudilik | ? |
Yukarıdaki çizelgede soru işaretiyle gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A Kur'an-ı Kerim
- B İncil
- C Tevrat
- D Zebur
Bir öğrenci, gezdiği şehirde farklı yapılar görür ve rehber ona bu yapıların adlarını söyler: sinagog ve kilise. Öğrenci, iki sözcüğün ortak neyi anlattığını merak eder.
Bu iki sözcük aşağıdakilerden hangisini karşılar?
- A Bayramları
- B Kutsal kitapları
- C İbadet yerlerini
- D Din görevlilerini
| Ölçüt | Durum |
|---|---|
| Ahlaki öğütler | Kısmen ortak |
| İnanç esasları | Farklı |
| Kutsal metinler | Farklı |
Yukarıdaki çizelgeden hareketle dinlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A Hiçbir ortak yönleri yoktur.
- B Yalnız kitapları ortaktır.
- C Bazı yönleri ortak, bazı yönleri farklıdır.
- D Bütünüyle aynıdırlar.
Bir ilke
Bir ülkede farklı inançlardan insanlar bir arada yaşarken, herkesin kendi ibadetini serbestçe yapabilmesi ve kimsenin inancından dolayı dışlanmaması esas alınır.
Bu ilkenin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
- A Tek inancın zorunlu tutulması
- B İbadetin gizlenmesi
- C Toplulukların ayrılması
- D İnanç özgürlüğü ve farklılığa saygı
Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam'ın ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?
- A Aynı kutsal kitabı kullanmaları
- B Aynı ibadet yerine sahip olmaları
- C Aynı dönemde ortaya çıkmaları
- D Tek Tanrı inancına dayanmaları
Yukarıdaki sıralamanın bütünü aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Mekke'nin unutulduğunu
- B Göçün başarısız olduğunu
- C Tebliğin bir toplum düzenine dönüşme sürecini
- D Tebliğin sona erdiğini
Bir din hakkında
Hindistan'da ortaya çıkmış; kutsal metinleri arasında Vedalar bulunan, çok sayıda tanrı anlayışı ve yeniden doğuş inancıyla bilinen dindir.
Yukarıda tanıtılan din aşağıdakilerden hangisidir?
- A Yahudilik
- B Hristiyanlık
- C Budizm
- D Hinduizm
Bir belge hakkında
Medine'de farklı inanç gruplarının bir arada yaşamasını düzenleyen bir metin hazırlanmış; herkesin can ve mal güvenliği ile inanç serbestliği yazılı hâle getirilmiştir.
Bu belgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A Bir arada yaşamanın kurallarını yazılı hâle getirdiği
- B Yalnız bir gruba haklar tanıdığı
- C Kısa süre sonra unutulduğu
- D Yalnız ticareti düzenlediği
| Ölçüt | Hicret öncesi | Hicret sonrası |
|---|---|---|
| Güvenlik | Baskı altında | Görece güvenli |
| Yapı | Dağınık topluluk | Düzenli toplum |
Yukarıdaki karşılaştırmaya göre hicretin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A Toplumsal düzenin kurulabilmesi
- B Baskının artması
- C Topluluğun dağılması
- D Ticaretin durması
Dünya dinleri incelendiğinde, bazılarının ulusal veya bölgesel özellikler taşıdığı, bazılarının ise evrensel bir mesajla tüm insanlığa hitap ettiği görülür. Bu dinlerden biri, kökenini Antik Hindistan'daki Vedik geleneklere dayandırır, belirli bir kurucusu yoktur ve ruhun göçü (reenkar karnasyon) ile karmik denge gibi kavramları barındırır. Ayrıca bu gelenekte toplumsal sınıflara dayalı kast sistemi önemli bir yapı oluşturur.
Metinde özellikleri verilen bu din aşağıdakilerden hangisidir?
- A Konfüçyanizm
- B Hinduizm
- C Budizm
- D Musevilik
| Din | İbadet yeri |
|---|---|
| Yahudilik | Sinagog |
| Hristiyanlık | Kilise |
| İslam | ? |
Yukarıdaki çizelgede soru işaretiyle gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A Havra
- B Cami
- C Tapınak
- D Manastır
Nasr suresinde bir başarı anlatıldıktan sonra şükretmenin hatırlatılması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Başarının kişiye mal edilmemesi gerektiğini
- B Başarının önemsiz olduğunu
- C Şükrün yalnız zorlukta yapıldığını
- D Başarının gizlenmesi gerektiğini
Bir öğrenci, farklı dinleri incelerken hepsinde iyilik yapmayı öğütleyen ilkeler bulunduğunu fark eder ve bunu not eder.
Öğrencinin bu tespiti aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Ahlakın dinden bağımsız olduğunu
- B Dinlerin ahlaki ilkelerde ortak yönler taşıyabildiğini
- C Bütün dinlerin aynı olduğunu
- D Dinlerin hiç farklılığı olmadığını
Medine'de farklı inançtan insanların bir arada yaşamasını düzenleyen metnin, herkesin inanç serbestliğini güvence altına alması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Şehrin kapatıldığını
- B Ticaretin yasaklandığını
- C Birlikte yaşamanın kurala bağlandığını
- D Tek bir inancın zorunlu tutulduğunu
Yukarıdaki kartlar Medine Dönemi'nde mescidin hangi özelliğini gösterir?
- A Kısa süre kullanıldığını
- B Yalnız ibadete ayrıldığını
- C Birden çok işlevi bir arada taşıdığını
- D Yalnız eğitimde kullanıldığını
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Yardım ve katılım Nasr suresinin konusudur.
- Ne soruluyor: kutuda içeriği verilen sure.
- Kutunun ipuçları: yardımın gelmesi, insanların bölük bölük katılması, şükredilmesi gerektiği.
- "Nasr" yardım demektir; sure Allah'ın yardımının gelmesini ve insanların bölük bölük İslam'a girmesini anlatır.
- Doğru yanıt Nasr suresi (D). Denetleme: Fil Kâbe'ye saldırıyı, Felak kötülüklerden sığınmayı, Kâfirun inançta zorlamamayı konu edinir.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Kâfirun da toplulukların inancından söz ettiği için karışır; ama Kâfirun ayrılığı, Nasr katılımı ve yardımı anlatır.
2. sorunun çözümü
Hicretin sebebi Mekke'deki baskıdır.
- Ne soruluyor: hicretin temel sebebi.
- Mekke'de Müslümanlar alay, baskı ve boykotla karşılaşmış, güvenlikleri tehlikeye girmişti.
- Medine halkının Müslümanları davet etmesi güvenli bir ortam sunuyordu.
- Temel sebep Mekke'de artan baskı ve güvenlik sorunudur (D). Denetleme: ticaret, iklim ve nüfus göçün sebebi olarak anlatılmaz.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. Mekke ve Medine ticaret şehirleri olduğu için ekonomik bir göç sanılıyor; hicretin sebebi baskıdır.
3. sorunun çözümü
Peygamberlik Mekke'de başlamıştır.
- Ne soruluyor: Hz. Muhammed'in peygamberlik görevinin başladığı şehir.
- Hz. Muhammed Mekke'de doğmuş ve 610 yılında Mekke yakınlarındaki Hira Mağarası'nda ilk vahyi almıştır.
- Peygamberliğin ilk on üç yılı Mekke'de geçmiş; bu döneme Mekke Dönemi denir.
- Doğru yanıt Mekke (A). Denetleme: Medine'ye 622'de hicret edilmiştir; Taif ve Habeşistan sonradan gidilen yerlerdir.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Medine İslam toplumunun kurulduğu şehir olarak çok anıldığı için karışır; görev Mekke'de başlamıştır.
4. sorunun çözümü
Hristiyanlığın kutsal kitabı İncil'dir.
- Ne soruluyor: Hristiyanlığın kutsal kitabının adı.
- Öğrenci panoda her dinin kutsal kitabını ayrı ayrı yazıyor; bu kez sıra Hristiyanlıkta.
- Hristiyanlıkta Hz. İsa'nın hayatını ve öğretilerini anlatan kutsal kitap İncil'dir.
- Doğru ad İncil (C). Denetleme: Tevrat Yahudiliğin, Vedalar Hinduizmin kutsal metnidir; Zebur ise Hz. Davud'a indirildiğine inanılan kitaptır.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Hristiyanlar Tevrat'ı da içeren Kitab-ı Mukaddes'i okuduğu için karışır; Hristiyanlığa özgü kutsal kitap İncil'dir.
5. sorunun çözümü
Okuma yazma öğretimi bilgiye verilen değeri gösterir.
- Ne soruluyor: okuma yazma öğretimine önem verilmesinin gösterdiği şey.
- Medine Dönemi'nde Suffa'da eğitim verildi; Bedir'de esir alınan ve okuma yazma bilenler fidye yerine Müslüman çocuklara okuma yazma öğretti.
- Böyle bir çaba bilgiye ve öğrenmeye değer verildiğini gösterir.
- Doğru yanıt B. Denetleme: A yazının kullanılmadığını söylüyor, okuma yazma öğretimiyle çelişir; C ve D eğitimle ilgisizdir.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. Okuma yazma öğretildiğine göre önceden bilinmediği ve yazının kullanılmadığı sanılıyor; öğretim yazının yaygınlaştırıldığını gösterir.
6. sorunun çözümü
Yahudiliğin kutsal metni Tevrat'tır.
- Ne soruluyor: çizelgede Yahudiliğin karşısına gelecek kutsal metin.
- Çizelgedeki örnekler: Hinduizmde Vedalar, Budizmde Tripitaka.
- Yahudiliğin kutsal kitabı Tevrat'tır.
- Doğru yanıt Tevrat (C). Denetleme: Kur'an-ı Kerim İslam'ın, İncil Hristiyanlığın kutsal kitabıdır.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Zebur da Yahudi geleneğiyle ilişkilendirilen bir kitaptır (Hz. Davud); ama Yahudiliğin temel kutsal kitabı olarak Tevrat anılır.
7. sorunun çözümü
İkisi de ibadet yeri adıdır.
- Ne soruluyor: sinagog ve kilise sözcüklerinin ortak olarak anlattığı şey.
- Sinagog Yahudilerin, kilise Hristiyanların toplandığı ve ibadet ettiği yapıdır.
- İki sözcük de bir dinin ibadet yerini adlandırır.
- Doğru yanıt İbadet yerlerini (C). Denetleme: rehber öğrenciye YAPI adlarını söylüyor; bayram, kitap ya da görevli değil.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Bu yapılarda din görevlileri de bulunduğu için karışıyor; sözcükler görevliyi değil yapının kendisini adlandırır.
8. sorunun çözümü
Çizelge hem ortak hem farklı yönleri birlikte gösterir.
- Ne soruluyor: çizelgeye göre dinler hakkında söylenebilecek yargı.
- Çizelge: ahlaki öğütler kısmen ortak; inanç esasları ve kutsal metinler farklı.
- Demek ki dinlerin bazı yönleri ortak, bazı yönleri farklıdır.
- Doğru yanıt C. Denetleme: A "kısmen ortak" satırıyla, B ve D "farklı" satırlarıyla çelişir.
- Sık yapılan hata: B şıkkı. Çizelgede kutsal metinler FARKLI yazıyor; ortak olan kitaplar değil, kısmen ahlaki öğütlerdir.
9. sorunun çözümü
Serbest ibadet ve dışlanmama inanç özgürlüğüdür.
- Ne soruluyor: kutuda anlatılan ilkenin karşılığı.
- Kutuda iki şart var: herkesin kendi ibadetini serbestçe yapabilmesi ve kimsenin inancından dolayı dışlanmaması.
- Serbestçe ibadet inanç özgürlüğüdür; dışlanmamak ise farklılığa saygıdır.
- Doğru yanıt D. Denetleme: A, B ve C ibadeti kısıtlayan ya da insanları ayıran durumlardır; kutudaki ilkeyle çelişir.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Toplulukların ayrı yaşaması çatışmayı önler gibi görünür; oysa kutu insanların BİR ARADA yaşamasını anlatıyor.
10. sorunun çözümü
Üçü de tek Tanrı inancına dayanır.
- Ne soruluyor: Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam'ın ortak yönü.
- Üç din de Hz. İbrahim'i önemli bir peygamber olarak kabul eder ve tek Tanrı inancına dayanır.
- Kutsal kitapları (Tevrat, İncil, Kur'an-ı Kerim), ibadet yerleri (sinagog, kilise, cami) ve ortaya çıktıkları dönemler ise farklıdır.
- Doğru yanıt D. Denetleme: A, B ve C farklı olan özellikleri ortak saymaktadır.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Üç din aynı coğrafyada ortaya çıktığı için aynı dönem sanılıyor; aralarında yüzyıllar vardır.
11. sorunun çözümü
Sıralama, tebliğden toplum düzenine geçişi gösterir.
- Ne soruluyor: sıralamanın bütününün gösterdiği süreç.
- Mekke: tebliğin başlaması. Hicret: Medine'ye göç. Medine: toplumsal düzenin kurulması.
- Üç aşama, bir çağrının zamanla düzenli bir topluma dönüşmesini gösteriyor.
- Doğru yanıt C: tebliğin bir toplum düzenine dönüşme süreci. Denetleme: D tebliğin sona erdiğini söylüyor; sıralama ise gelişerek sürdüğünü gösterir.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. Göçten sonra Mekke'nin önemini yitirdiği sanılıyor; Mekke sıralamanın başlangıç noktasıdır ve sonradan yeniden önem kazanmıştır.
12. sorunun çözümü
Vedalar ve yeniden doğuş inancı Hinduizmi tanımlar.
- Ne soruluyor: kutuda özellikleri verilen din.
- Kutunun ipuçları: Hindistan'da ortaya çıkması, kutsal metinleri arasında Vedalar bulunması, yeniden doğuş inancı.
- Bu üç özellik birlikte Hinduizmi tanımlar.
- Doğru yanıt Hinduizm (D). Denetleme: Yahudilik ve Hristiyanlık Orta Doğu'da ortaya çıkmıştır; Budizm de Hindistan'da doğmuştur ama kutsal metni Vedalar değil Tripitaka'dır.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Budizm de Hindistan kökenli ve yeniden doğuşla ilgili olduğu için karışır; ayırt edici ipucu Vedalar'dır.
13. sorunun çözümü
Belge, birlikte yaşamanın kurallarını yazıya geçirmiştir.
- Ne soruluyor: kutuda anlatılan belgeyle ilgili söylenebilecek yargı.
- Belge Medine'deki farklı inanç gruplarının bir arada yaşamasını düzenliyor.
- Herkesin can ve mal güvenliği ile inanç serbestliği yazılı hâle getirilmiş.
- Belge bir arada yaşamanın kurallarını yazıya geçirmiştir (A). Denetleme: B "yalnız bir grup" diyor, belge ise farklı grupları kapsıyor; D ticaretle sınırlıyor, belge daha geniştir.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Metinde belgenin sonrasıyla ilgili bilgi yok; "unutulduğu" yargısına kutudan ulaşılamaz.
14. sorunun çözümü
Çizelge, dağınık topluluktan düzenli topluma geçişi gösterir.
- Ne soruluyor: çizelgeye göre hicretin sonucu.
- Güvenlik: hicret öncesi baskı altında, sonrası görece güvenli.
- Yapı: hicret öncesi dağınık topluluk, sonrası düzenli toplum.
- Sonuç toplumsal düzenin kurulabilmesidir (A). Denetleme: B ve C çizelgenin tam tersini söylüyor; D ticaretle ilgili, çizelgede yok.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Göç insanları yerinden ettiği için topluluğun dağıldığı sanılıyor; çizelge dağınık topluluğun DÜZENLİ topluma dönüştüğünü gösteriyor.
15. sorunun çözümü
- Metinde dinin kökeninin Antik Hindistan'daki Vedik geleneklere dayandığı ve belirli bir kurucusunun olmadığı belirtilmiştir. Bu özellikler, belirli bir peygamber veya kurucu figürü olmayan, kökeni Vedalara uzanan dinleri işaret eder.
- Metinde geçen ruhun göçü (reenkarnasyon), karmik denge ve hayat döngüsü (samsara) gibi temel inançlar Hint kökünden gelen geleneklerin en belirginlerindendir.
- Toplumsal tabakalaşmayı ve sınıflara dayalı yaşam biçimini belirleyen kast sistemi, dünyada en belirgin şekilde bu gelenekte kendine yer bulmuştur.
- Verilen bu ipuçları (Vedik köken, kurucusuzluk, reenkarnasyon, karma ve kast sistemi) bütün olarak incelendiğinde doğru cevabın B şıkkı (Hinduizm) olduğu açıkça görülmektedir.
16. sorunun çözümü
İslam'da ibadet yeri camidir.
- Ne soruluyor: çizelgede İslam'ın karşısına gelecek ibadet yeri.
- Çizelgede örnekler verilmiş: Yahudilikte sinagog, Hristiyanlıkta kilise.
- İslam'da Müslümanların topluca ibadet ettiği yer camidir.
- Doğru yanıt Cami (B). Denetleme: havra sinagogun başka bir adıdır; tapınak ve manastır başka inançlarda kullanılan yapılardır.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. "Havra" Türkçede bilinen bir kelime olduğu için seçiliyor; havra Yahudilerin ibadet yeridir, sinagogla aynı anlamdadır.
17. sorunun çözümü
Şükür, başarının yalnız kişinin kendi eseri sayılmamasını anlatır.
- Ne soruluyor: başarının ardından şükrün hatırlatılmasının gösterdiği şey.
- Nasr suresinde yardım ve başarı anlatıldıktan sonra şükretmek ve af dilemek öğütlenir.
- Şükür, elde edilen başarının yalnız kişinin kendi gücüne bağlanmaması, bir nimet olarak görülmesidir.
- Doğru yanıt A: başarı kişiye mal edilmemelidir. Denetleme: B başarıyı önemsizleştiriyor, surede başarı anlatılıyor; C şükrü zorlukla sınırlıyor, oysa sure başarıda şükrü öğütlüyor.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Şükrün yalnız sıkıntıdan kurtulunca yapıldığı düşünülüyor; sure başarı ANINDA şükrü hatırlatıyor.
18. sorunun çözümü
Ortak ahlaki ilkeler bulunması, dinlerin aynı olduğu anlamına gelmez.
- Ne soruluyor: farklı dinlerde iyilik öğütleyen ilkeler bulunmasının gösterdiği şey.
- Öğrenci birden çok dinde iyilik yapmayı öğütleyen ilkeler bulmuş.
- Bu, dinlerin bazı ahlaki ilkelerde ortak yönler taşıyabildiğini gösterir.
- Doğru yanıt B. Denetleme: ortak ahlaki ilkeler dinlerin inanç esasları, kutsal metinleri ve ibadetleri bakımından aynı olduğu anlamına gelmez; C ve D bu yüzden fazla genellemedir.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Bir ortak yönden hareketle bütün dinlerin aynı olduğu sonucuna varmak; soru yalnız ahlaki ilkelerdeki benzerliği söylüyor.
19. sorunun çözümü
İnanç serbestliğinin yazılı güvencesi, birlikte yaşamanın kurala bağlanmasıdır.
- Ne soruluyor: inanç serbestliğinin yazılı güvenceye alınmasının gösterdiği şey.
- Medine'de farklı inançtan insanlar bir arada yaşıyordu.
- Metin herkesin inanç serbestliğini güvenceye aldı; yani bir arada yaşamanın kuralları belirlendi.
- Doğru yanıt C: birlikte yaşama kurala bağlandı. Denetleme: D "tek inanç zorunlu" diyor, inanç serbestliğiyle doğrudan çelişir.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Metnin Müslümanların önderliğinde hazırlanmasından tek inancın dayatıldığı sonucu çıkarılıyor; metin tam tersine serbestliği güvenceye alıyor.
20. sorunun çözümü
Mescit ibadet, eğitim ve toplumsal işleri bir arada barındırmıştır.
- Ne soruluyor: kartların mescidin hangi özelliğini gösterdiği.
- Kartlar: ibadet edilen yer, öğrenilen ve öğretilen yer, toplumsal işlerin görüşüldüğü yer.
- Mescid-i Nebevi'de namaz kılınıyor, Suffa'da eğitim veriliyor, toplumun işleri konuşuluyordu.
- Mescit birden çok işlevi bir arada taşıyordu (C). Denetleme: B ve D tek işleve indiriyor; kartlarda üç ayrı işlev var.
- Sık yapılan hata: B şıkkı. Bugün mescit yalnız ibadet yeri olarak düşünüldüğü için seçiliyor; Medine Dönemi'nde eğitim ve toplum merkeziydi.