7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Mekke Dönemi'nde baskılara rağmen tebliğin sürdürülmesi, bir öğrenciye göre "vazgeçmemek" ile açıklanır. Öğretmeni ise bunun yalnız direnmek olmadığını, aynı zamanda yöntemin de korunduğunu ekler.
Öğretmenin eklediği bu nokta aşağıdakilerden hangisini vurgular?
- A Mekke'nin terk edilmediğini
- B Zorluk karşısında üslubun değiştirilmediğini
- C Tebliğin durdurulduğunu
- D Baskının hiç yaşanmadığını
Medine'ye göç edenlerle onları evlerinde ağırlayan Medineliler arasında kurulan kardeşlik ilişkisinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A Göçü engellemek
- B Göç edenlerin yeni düzene uyum sağlamasına yardımcı olmak
- C Ticareti sınırlamak
- D Şehri küçültmek
Yukarıdaki kartlar Hz. Muhammed'in hangi dönemine ait zorlukları anlatır?
- A Medine Dönemi
- B Mekke Dönemi
- C Veda Haccı dönemi
- D Çocukluk dönemi
Bir yorum biçimi
Bu yorum biçiminde kişinin iç dünyasını arındırması, ahlakını güzelleştirmesi ve gösterişten uzak durması öne çıkar. Sade yaşam ve gönül eğitimi vurgulanır.
Yukarıda özellikleri verilen yorum biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A Tarihsel yorum
- B Fıkhi yorum
- C İtikadi yorum
- D Tasavvufi yorum
Tasavvufi yorumun kültürümüzdeki izlerine örnek olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?
- A Askerî düzenlemeler
- B Gönül eğitimini konu edinen şiirler ve deyişler
- C Ticaret sözleşmeleri
- D Nüfus sayımı kayıtları
Veda Hutbesi'nde can, mal ve namus dokunulmazlığının vurgulanması aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
- A Ticaretin düzenlenmesiyle
- B Yolculuk kurallarıyla
- C Tarım yöntemleriyle
- D Temel hakların korunmasıyla
Yukarıdaki kartlar, farklı yorumlara sahip kişiler arasında aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Kaynakların farklı olduğunu
- B Ortak paydanın varlığını
- C Hiçbir ortak yön bulunmadığını
- D Yorumların gereksiz olduğunu
Nasr suresinde bir başarı anlatıldıktan sonra şükretmenin hatırlatılması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Başarının kişiye mal edilmemesi gerektiğini
- B Başarının önemsiz olduğunu
- C Şükrün yalnız zorlukta yapıldığını
- D Başarının gizlenmesi gerektiğini
Bir yörede, topluluğa yol gösteren ve törenleri yürüten bir kişiden söz edilir. Bu kişinin topluluk içindeki adı sorulmaktadır.
Söz edilen kişiye ne ad verilir?
- A Dede
- B Vaiz
- C Kadı
- D Kâtip
Bir değerlendirme
Yorumlar farklı olsa da hepsinin dayandığı temel kaynaklar aynıdır. Farklılık kaynakta değil, kaynağın anlaşılma biçimindedir.
Bu parçaya göre yorum farklılıklarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A Aynı kaynağın farklı anlaşılmasından doğduğu
- B Kaynakların bulunmadığını gösterdiği
- C Yorum yapılmasının gereksiz olduğu
- D Kaynakların farklı olmasından doğduğu
Medine'de farklı inançtan insanların bir arada yaşamasını düzenleyen metnin, herkesin inanç serbestliğini güvence altına alması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Şehrin kapatıldığını
- B Ticaretin yasaklandığını
- C Birlikte yaşamanın kurala bağlandığını
- D Tek bir inancın zorunlu tutulduğunu
Hz. Muhammed ve Müslümanların Mekke'den Medine'ye göç etmesine ne ad verilir?
- A Miraç
- B Umre
- C Hicret
- D Sefer
| Yorum türü | İlgilendiği alan |
|---|---|
| İtikadi | İnanç esasları |
| Fıkhi | İbadet ve günlük hayat kuralları |
Yukarıdaki çizelgeye göre namazın nasıl kılınacağıyla ilgili bir tartışma hangi yorum alanına girer?
- A Tarihsel
- B İtikadi
- C Fıkhi
- D Tasavvufi
Yukarıdaki kartlar Medine Dönemi'nde mescidin hangi özelliğini gösterir?
- A Kısa süre kullanıldığını
- B Yalnız ibadete ayrıldığını
- C Birden çok işlevi bir arada taşıdığını
- D Yalnız eğitimde kullanıldığını
Bir öğrenci, farklı yorumları öğrenirken hangisinin "daha üstün" olduğunu sorar. Öğretmeni, yorumların birbiriyle yarıştırılmasının doğru bir yaklaşım olmadığını söyler.
Öğretmenin bu tutumunun gerekçesi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A Yorumlar arasında hiç fark bulunmadığı
- B Öğrencinin soru sormaması gerektiği
- C Yorumların insan çabası olduğu ve farklı ortamlarda oluştuğu
- D Yorumların hiç incelenmemesi gerektiği
Farklı yorumlara sahip kişilerin bir arada yaşayabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
- A Tartışmanın yasaklanması
- B Herkesin aynı yorumu benimsemesi
- C Farklılığa saygı gösterilmesi
- D Yorumların gizlenmesi
Yukarıdaki sıralamanın bütünü aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A Mekke'nin unutulduğunu
- B Göçün başarısız olduğunu
- C Tebliğin bir toplum düzenine dönüşme sürecini
- D Tebliğin sona erdiğini
Bir cem töreninde deyişler saz eşliğinde söylenmektedir. Töreni izleyen bir öğrenci, bu görevi yerine getiren kişinin adını merak eder.
Öğrencinin merak ettiği kişiye ne ad verilir?
- A Hatip
- B Kayyum
- C Zâkir
- D Müezzin
| Ölçüt | Hicret öncesi | Hicret sonrası |
|---|---|---|
| Güvenlik | Baskı altında | Görece güvenli |
| Yapı | Dağınık topluluk | Düzenli toplum |
Yukarıdaki karşılaştırmaya göre hicretin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A Toplumsal düzenin kurulabilmesi
- B Baskının artması
- C Topluluğun dağılması
- D Ticaretin durması
Bir belge hakkında
Medine'de farklı inanç gruplarının bir arada yaşamasını düzenleyen bir metin hazırlanmış; herkesin can ve mal güvenliği ile inanç serbestliği yazılı hâle getirilmiştir.
Bu belgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A Bir arada yaşamanın kurallarını yazılı hâle getirdiği
- B Yalnız bir gruba haklar tanıdığı
- C Kısa süre sonra unutulduğu
- D Yalnız ticareti düzenlediği
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Yöntemin korunması, üslubun değişmediğini anlatır.
- Ne soruluyor: öğretmenin eklediği "yöntemin korunması" noktasının ne anlattığı.
- Öğrenci yalnız vazgeçmemeyi, yani direnmeyi görüyor.
- Öğretmen buna yöntemin korunduğunu ekliyor: baskıya karşı sertleşmeden, aynı nazik üslupla anlatmaya devam edildi.
- Eklenen nokta zorluk karşısında üslubun değiştirilmediğidir (B). Denetleme: C tebliğin durduğunu söylüyor, soru ise sürdürüldüğünü anlatıyor.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. "Vazgeçmemek" ile şehirde kalmak karıştırılıyor; öğretmenin vurgusu yer değil, yöntem ve üsluptur.
2. sorunun çözümü
Kardeşlik bağı, göç edenlerin tutunmasını sağlamıştır.
- Ne soruluyor: göç edenlerle Medineliler arasında kurulan kardeşliğin amacı.
- Mekke'den göç edenler (muhacirler) evlerini ve mallarını bırakmıştı.
- Medineliler (ensar) onları evlerinde ağırladı; iki grup arasında kardeşlik bağı kuruldu.
- Amaç göç edenlerin yeni şehre uyum sağlamasına ve hayatlarını kurmasına yardım etmekti (B). Denetleme: A göçü engellemek, D şehri küçültmek; ikisi de kardeşliğin tersidir.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Göç edenlerin çoğu tüccar olduğu için ekonomik bir düzenleme sanılıyor; kardeşliğin amacı dayanışma ve uyumdur.
3. sorunun çözümü
Baskı, ambargo ve göç Mekke Dönemi zorluklarıdır.
- Ne soruluyor: kartlarda anlatılan zorlukların hangi döneme ait olduğu.
- Kartlar: alay ve baskı, ticari ilişkilerin kesilmesi (boykot), bir bölümünün başka ülkeye göç etmesi.
- Bu zorlukların hepsi Mekke Dönemi'nde yaşandı: Müslümanlar baskı gördü, boykota uğradı, bir grup Habeşistan'a göç etti.
- Doğru yanıt Mekke Dönemi (B). Denetleme: Medine Dönemi'nde toplum güvenli bir düzen kurmuştu; kartlardaki baskı ortamı Mekke'ye aittir.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. Üçüncü karttaki göç Medine'ye hicretle karıştırılıyor; kartta "başka ülke" deniyor, bu Habeşistan'dır.
4. sorunun çözümü
İç dünya, ahlak ve gönül eğitimi tasavvufi yorumun konusudur.
- Ne soruluyor: kutuda özellikleri verilen yorum biçimi.
- Kutunun ipuçları: iç dünyayı arındırmak, ahlakı güzelleştirmek, gösterişten uzak durmak, sade yaşam, gönül eğitimi.
- İç dünyaya ve ahlaka yönelen bu yaklaşım tasavvufi yorumdur.
- Doğru yanıt D. Denetleme: fıkhi yorum ibadet kurallarıyla, itikadi yorum inanç esaslarıyla ilgilenir; kutuda ikisinden de söz yok.
- Sık yapılan hata: B şıkkı. Ahlak günlük hayatla ilgili olduğu için fıkıh sanılıyor; kutudaki "gönül eğitimi" ve "iç dünya" ipuçları tasavvufu gösterir.
5. sorunun çözümü
Tasavvufi yorumun izleri edebiyatta görülür.
- Ne soruluyor: tasavvufi yorumun kültürümüzdeki izlerine örnek.
- Tasavvufi yorum iç dünya, sevgi ve gönül eğitimi üzerinde durur.
- Bu düşünceler Yunus Emre gibi şairlerin şiirlerinde ve halk deyişlerinde yüzyıllardır dile gelmiştir.
- Doğru yanıt B: gönül eğitimini konu edinen şiirler ve deyişler. Denetleme: askerlik, ticaret ve nüfus kayıtları tasavvufun konusu değildir.
- Sık yapılan hata: bir yorum biçiminin izini yalnız dinî kurumlarda aramak; tasavvufun kültürdeki en güçlü izleri edebiyattadır.
6. sorunun çözümü
Can, mal ve namus dokunulmazlığı temel haklardır.
- Ne soruluyor: Veda Hutbesi'nde can, mal ve namus dokunulmazlığının vurgulanmasının ilgili olduğu konu.
- Veda Hutbesi Hz. Muhammed'in 632'deki Veda Haccı'nda yaptığı konuşmadır.
- Can, mal ve namusun dokunulmaz olması her insanın sahip olduğu temel haklardır.
- Doğru yanıt D: temel hakların korunması. Denetleme: ticaret, yolculuk ve tarım bu vurgunun konusu değildir.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. "Mal" sözcüğü ticareti çağrıştırıyor; burada mal dokunulmazlığı, kişinin mülkiyet hakkı anlamındadır.
7. sorunun çözümü
Sayılan üç unsur yorumlar arasındaki ortak paydadır.
- Ne soruluyor: kartların farklı yorumlara sahip kişiler arasında gösterdiği şey.
- Kartlar: aynı temel inanç esasları, aynı kutsal kitap, aynı peygamber.
- Farklı yorumlara rağmen bu üç unsur herkeste ortaktır; buna ortak payda denir.
- Doğru yanıt B. Denetleme: A ve C kartlardaki "aynı" sözleriyle çelişir.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Ortak yönler çok olduğu için yorumlar gereksiz sanılıyor; ortak payda yorumları ortadan kaldırmaz, onları bir arada tutar.
8. sorunun çözümü
Şükür, başarının yalnız kişinin kendi eseri sayılmamasını anlatır.
- Ne soruluyor: başarının ardından şükrün hatırlatılmasının gösterdiği şey.
- Nasr suresinde yardım ve başarı anlatıldıktan sonra şükretmek ve af dilemek öğütlenir.
- Şükür, elde edilen başarının yalnız kişinin kendi gücüne bağlanmaması, bir nimet olarak görülmesidir.
- Doğru yanıt A: başarı kişiye mal edilmemelidir. Denetleme: B başarıyı önemsizleştiriyor, surede başarı anlatılıyor; C şükrü zorlukla sınırlıyor, oysa sure başarıda şükrü öğütlüyor.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Şükrün yalnız sıkıntıdan kurtulunca yapıldığı düşünülüyor; sure başarı ANINDA şükrü hatırlatıyor.
9. sorunun çözümü
Topluluğa rehberlik eden kişiye dede denir.
- Ne soruluyor: topluluğa yol gösteren ve törenleri yürüten kişinin adı.
- Alevi-Bektaşi geleneğinde topluluğa rehberlik eden ve cem törenini yürüten kişi vardır.
- Bu kişiye dede denir.
- Doğru yanıt Dede (A). Denetleme: vaiz camide vaaz veren görevli, kadı Osmanlı döneminde yargıç, kâtip yazı işlerini yapan kişidir.
- Sık yapılan hata: B şıkkı. Vaiz de topluluğa öğüt verdiği için karışır; törenleri yürüten ve topluluğa rehberlik eden kişi dededir.
10. sorunun çözümü
Parça, farkın kaynakta değil anlamada olduğunu söyler.
- Ne soruluyor: parçaya göre yorum farklılıkları hakkında söylenebilecek yargı.
- Parça: yorumların dayandığı temel kaynaklar aynıdır.
- Farklılık kaynakta değil, kaynağın anlaşılma biçimindedir.
- Doğru yanıt A: yorumlar aynı kaynağın farklı anlaşılmasından doğar. Denetleme: D "kaynakların farklı olmasından" diyor, parçanın ilk cümlesiyle çelişir.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Farklı yorumların farklı kaynaklardan geldiği sanılıyor; parça tam da bunun yanlış olduğunu söylüyor.
11. sorunun çözümü
İnanç serbestliğinin yazılı güvencesi, birlikte yaşamanın kurala bağlanmasıdır.
- Ne soruluyor: inanç serbestliğinin yazılı güvenceye alınmasının gösterdiği şey.
- Medine'de farklı inançtan insanlar bir arada yaşıyordu.
- Metin herkesin inanç serbestliğini güvenceye aldı; yani bir arada yaşamanın kuralları belirlendi.
- Doğru yanıt C: birlikte yaşama kurala bağlandı. Denetleme: D "tek inanç zorunlu" diyor, inanç serbestliğiyle doğrudan çelişir.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Metnin Müslümanların önderliğinde hazırlanmasından tek inancın dayatıldığı sonucu çıkarılıyor; metin tam tersine serbestliği güvenceye alıyor.
12. sorunun çözümü
Bu göçe hicret denir.
- Ne soruluyor: Mekke'den Medine'ye yapılan göçün adı.
- Hz. Muhammed ve Müslümanlar 622 yılında Mekke'den Medine'ye göç etmiştir.
- Bu göçe hicret denir; hicret sözcüğü göç etmek anlamına gelir ve Hicri takvimin başlangıcıdır.
- Doğru yanıt Hicret (C). Denetleme: miraç bir yükseliş olayıdır, umre bir ibadettir, sefer ise genel olarak yolculuk ya da savaş seferi demektir.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. "Sefer" de yolculuk anlamı taşıdığı için seçiliyor; Mekke'den Medine'ye yapılan bu belirli göçün özel adı hicrettir.
13. sorunun çözümü
İbadetin yapılışı fıkhi yorum alanına girer.
- Ne soruluyor: namazın nasıl kılınacağıyla ilgili tartışmanın yorum alanı.
- Çizelge: itikadi yorum inanç esaslarıyla, fıkhi yorum ibadet ve günlük hayat kurallarıyla ilgilenir.
- Namazın kılınışı bir ibadetin nasıl yapılacağıdır; bu, fıkhi yorumun alanıdır.
- Doğru yanıt Fıkhi (C). Denetleme: itikadi yorum neye inanılacağını, fıkhi yorum nasıl uygulanacağını konu edinir.
- Sık yapılan hata: B şıkkı. Namaz dinin temel bir parçası olduğu için inanç esası sanılıyor; tartışılan şey namazın YAPILIŞI olduğu için fıkhidir.
14. sorunun çözümü
Mescit ibadet, eğitim ve toplumsal işleri bir arada barındırmıştır.
- Ne soruluyor: kartların mescidin hangi özelliğini gösterdiği.
- Kartlar: ibadet edilen yer, öğrenilen ve öğretilen yer, toplumsal işlerin görüşüldüğü yer.
- Mescid-i Nebevi'de namaz kılınıyor, Suffa'da eğitim veriliyor, toplumun işleri konuşuluyordu.
- Mescit birden çok işlevi bir arada taşıyordu (C). Denetleme: B ve D tek işleve indiriyor; kartlarda üç ayrı işlev var.
- Sık yapılan hata: B şıkkı. Bugün mescit yalnız ibadet yeri olarak düşünüldüğü için seçiliyor; Medine Dönemi'nde eğitim ve toplum merkeziydi.
15. sorunun çözümü
Yorumlar insan çabasıdır ve kendi ortamlarında oluşmuştur.
- Ne soruluyor: öğretmenin yorumları yarıştırmayı doğru bulmamasının gerekçesi.
- Yorumlar insanların dini anlama çabasıdır; her biri kendi coğrafyasında, kültüründe ve döneminde oluşmuştur.
- Farklı koşullarda oluşan çabaları tek bir ölçüyle "üstün" ya da "aşağı" diye sıralamak onları doğru anlamayı engeller.
- Gerekçe C'dir. Denetleme: A yanlış, yorumlar arasında fark vardır; B ve D öğrencinin öğrenmesini engeller, öğretmen bunu söylemiyor.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. Yarıştırmamayı "fark yok" diye anlamak; farklar vardır ama bunlar üstünlük ölçüsü değildir.
16. sorunun çözümü
Bir arada yaşamanın koşulu farklılığa saygıdır.
- Ne soruluyor: farklı yorumlara sahip kişilerin bir arada yaşamasının şartı.
- Farklı yorumlar ortadan kalkmaz; önemli olan onlarla nasıl bir arada yaşanacağıdır.
- Bir arada yaşamak, farklı düşüneni kabul etmeyi, yani farklılığa saygıyı gerektirir.
- Doğru yanıt C. Denetleme: A ve D görüşleri susturur, B ise farklılığın kendisini ortadan kaldırmayı ister; bunlar bir arada yaşamanın değil tekdüzeliğin yollarıdır.
- Sık yapılan hata: B şıkkı. Herkesin aynı düşünmesi çatışmayı bitirir gibi görünür; ama soru farklı yorumlara SAHİP kişilerin bir arada yaşamasını soruyor.
17. sorunun çözümü
Sıralama, tebliğden toplum düzenine geçişi gösterir.
- Ne soruluyor: sıralamanın bütününün gösterdiği süreç.
- Mekke: tebliğin başlaması. Hicret: Medine'ye göç. Medine: toplumsal düzenin kurulması.
- Üç aşama, bir çağrının zamanla düzenli bir topluma dönüşmesini gösteriyor.
- Doğru yanıt C: tebliğin bir toplum düzenine dönüşme süreci. Denetleme: D tebliğin sona erdiğini söylüyor; sıralama ise gelişerek sürdüğünü gösterir.
- Sık yapılan hata: A şıkkı. Göçten sonra Mekke'nin önemini yitirdiği sanılıyor; Mekke sıralamanın başlangıç noktasıdır ve sonradan yeniden önem kazanmıştır.
18. sorunun çözümü
Deyişleri saz eşliğinde söyleyen kişi zâkirdir.
- Ne soruluyor: cemde deyişleri saz eşliğinde söyleyen kişinin adı.
- Cemde her görevin bir adı vardır; deyiş söylemek de bu görevlerden biridir.
- Deyişleri saz eşliğinde söyleyen kişiye zâkir denir.
- Doğru yanıt Zâkir (C). Denetleme: hatip hutbe okuyan, müezzin ezan okuyan kişidir; ikisi de camide görevlidir. Kayyum cami görevlisidir.
- Sık yapılan hata: D şıkkı. Müezzin de sesle ibadete çağırdığı için karışır; müezzin camide ezan okur, cemde deyiş söylemez.
19. sorunun çözümü
Çizelge, dağınık topluluktan düzenli topluma geçişi gösterir.
- Ne soruluyor: çizelgeye göre hicretin sonucu.
- Güvenlik: hicret öncesi baskı altında, sonrası görece güvenli.
- Yapı: hicret öncesi dağınık topluluk, sonrası düzenli toplum.
- Sonuç toplumsal düzenin kurulabilmesidir (A). Denetleme: B ve C çizelgenin tam tersini söylüyor; D ticaretle ilgili, çizelgede yok.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Göç insanları yerinden ettiği için topluluğun dağıldığı sanılıyor; çizelge dağınık topluluğun DÜZENLİ topluma dönüştüğünü gösteriyor.
20. sorunun çözümü
Belge, birlikte yaşamanın kurallarını yazıya geçirmiştir.
- Ne soruluyor: kutuda anlatılan belgeyle ilgili söylenebilecek yargı.
- Belge Medine'deki farklı inanç gruplarının bir arada yaşamasını düzenliyor.
- Herkesin can ve mal güvenliği ile inanç serbestliği yazılı hâle getirilmiş.
- Belge bir arada yaşamanın kurallarını yazıya geçirmiştir (A). Denetleme: B "yalnız bir grup" diyor, belge ise farklı grupları kapsıyor; D ticaretle sınırlıyor, belge daha geniştir.
- Sık yapılan hata: C şıkkı. Metinde belgenin sonrasıyla ilgili bilgi yok; "unutulduğu" yargısına kutudan ulaşılamaz.