7. Sınıf Fen Bilimleri 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Yağmurdan hemen sonra Güneş'e sırtını dönen bir gözlemci gökyüzünde gökkuşağı görmüştür. Bu doğa olayının oluşumu hangi olaylarla açıklanır?
- A Güneş ışığının bulutlar tarafından soğurulmasıyla
- B Güneş ışığının havada asılı su damlacıklarında kırılıp renklerine ayrılmasıyla
- C Su damlacıklarının kendi ışığını üretmesiyle
- D Işığın hiç kırılmadan doğrudan göze ulaşmasıyla
İyot çözeltisi nişasta ile karşılaştığında mavi-siyah renk verir. Tabloda 37 °C'de 20 dakika bekletilen iki tüpe iyot damlatıldıktan sonraki sonuçlar verilmiştir. Bu deneyin ulaştığı sonuç nedir?
- A Tükürük nişasta miktarını artırmıştır.
- B Tükürükteki enzim nişastayı parçalamış, tüpte nişasta kalmamıştır.
- C İyot yalnızca su ile tepkime vermektedir.
- D Nişasta yalnızca midede sindirilebilir.
Tabloda bazı karışımlar ve onları ayırmak için seçilen yöntemler eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerde yöntem seçilirken temel olarak neye bakılmıştır?
- A Karışımı oluşturan maddelerin birbirinden farklı özelliklerine
- B Karışımın rengine
- C Karışımın kap içindeki miktarına
- D Karışımın hazırlandığı saate
Yukarıdaki gösterimde iki karbondioksit molekülü verilmiştir. Bir karbondioksit molekülünde 1 karbon ve 2 oksijen atomu bulunduğuna göre bu gösterimdeki toplam atom sayısı kaçtır?
- A 3
- B 6
- C 4
- D 9
Bir öğrenci koşudan sonra nabzını belirli aralıklarla ölçüp grafiğe aktarmıştır. Grafikteki değişim vücut hakkında neyi gösterir?
- A Egzersizle yükselen nabız, dinlenmeyle birlikte kademeli olarak eski değerine yaklaşır.
- B Nabız koşudan sonra sürekli yükselmeye devam eder.
- C Nabız yalnızca dinlenirken ölçülebilir.
- D Egzersiz nabzı hiç etkilemez.
Şekilde nefes alma sırasında diyaframın aldığı konum ile bir önceki konumu birlikte çizilmiştir. Nefes alırken diyafram ve göğüs boşluğunda ne olur?
- A Diyafram yukarı kubbeleşir, göğüs boşluğu daralır.
- B Diyafram hiç hareket etmez.
- C Kaburgalar aşağı iner, akciğerler küçülür.
- D Diyafram aşağı doğru düzleşir, göğüs boşluğu genişler.
Şekilde üç kabın tanecik modeli verilmiştir. Bu modellere göre yalnızca karışım içeren kap hangisidir ve bunun gerekçesi nedir?
- A L, çünkü molekül içerir
- B M, çünkü iki farklı atom bağlıdır
- C K, çünkü birden çok farklı tanecik bir arada bulunmaktadır
- D Üçü de karışımdır
Grafikte bir katının 100 gram suda çözünebilen en fazla miktarı sıcaklığa göre verilmiştir. Bu grafiğe göre 40 °C'deki suya en çok kaç gram katı eklenebilir?
- A 14 gram
- B 21 gram
- C 32 gram
- D 64 gram
Kartlarda sindirim sırasında gerçekleşen dört olay verilmiştir. Bu olaylardan hangisi besinin yapısını değiştiren kimyasal sindirime örnektir?
- A Dişlerle çiğneme
- B Enzimle parçalanma
- C Midede çalkalanma
- D Safra ile yağın ufalanması
Tabloda sağlıklı bir kişinin kanında ve idrarında bulunan maddeler karşılaştırılmıştır. Bu veriler böbreklerin çalışması hakkında hangi sonucu verir?
- A Böbrekler kandaki bütün maddeleri idrara aktarır.
- B Böbrekler yalnızca su geçirir.
- C İdrarda protein bulunması sağlıklı bir durumdur.
- D Böbrekler vücuda gerekli maddeleri kanda tutup zararlı atık olan üreyi dışarı atar.
Kartlarda bir katının suda çözünmesini hızlandıran işlemler verilmiştir. Bu işlemlerin ortak etkisi hangisidir?
- A Su ile temas eden yüzeyi ya da tanecik hareketini artırmak
- B Maddenin kütlesini artırmak
- C Suyun miktarını azaltmak
- D Çözünürlüğü ortadan kaldırmak
Aynı gelme açısıyla havadan üç saydam ortama gönderilen ışınların kırılma açıları tabloda verilmiştir. Bu ortamların yoğunluğu çoktan aza doğru nasıl sıralanır?
- A L, K, M
- B M, K, L
- C K, L, M
- D M, L, K
Şemada kalbin dört odacığı ve kas duvarı kalın çizilen bölümü gösterilmiştir. Kanı bütün vücuda pompaladığı için kas duvarı en kalın olan odacık hangisidir?
- A Sol karıncık
- B Sağ kulakçık
- C Sağ karıncık
- D Sol kulakçık
Şekilde bir atomun modeli verilmiştir. Çekirdekteki parçacıklar ve katmanlardaki elektronlar sayıldığında bu atom için hangi bilgi doğrudur?
- A Proton sayısı elektron sayısına eşittir, atom nötrdür.
- B Elektronlar çekirdeğin içindedir.
- C Nötronlar katmanlarda dolanmaktadır.
- D Atomun elektron sayısı proton sayısından fazladır.
Grafikte bir gazın suda çözünen miktarının sıcaklıkla değişimi verilmiştir. Bu grafiğe dayanarak sıcak yaz günlerinde göllerde balık ölümlerinin artmasını açıklayan yorum hangisidir?
- A Sıcakta suda çözünen gaz miktarı arttığı için balıklar zehirlenir.
- B Sıcaklığın gaz çözünürlüğüne etkisi yoktur.
- C Su ısındıkça çözünen oksijen miktarı azalır, balıklar yeterli oksijen bulamaz.
- D Balıklar sıcak suda oksijene gerek duymaz.
Tabloda üç damar türünün çeper yapısı karşılaştırılmıştır. Madde alışverişinin yalnızca kılcal damarlarda gerçekleşebilmesi tabloya göre neyle açıklanır?
- A Çeperinin en kalın olması
- B Çeperinin tek sıra hücreden oluşacak kadar ince olması
- C İçinde kapakçık taşıması
- D Kanı kalpten uzaklaştırması
Şekildeki gözde ışınlar sarı beneğin arkasında bir noktada kesişmektedir. Yakını net göremeyen bu kişide görülen kusur ve kullanılacak mercek hangisidir?
- A Miyop, kalın kenarlı mercek
- B Miyop, ince kenarlı mercek
- C Hipermetrop, kalın kenarlı mercek
- D Hipermetrop, ince kenarlı mercek
Havadan cama geçen ışın için ölçülen gelme ve kırılma açıları tabloda verilmiştir. Bu ölçümlerden çıkarılacak doğru yorum hangisidir?
- A Kırılma açısı her zaman gelme açısına eşittir.
- B Gelme açısı büyüdükçe kırılma açısı küçülmektedir.
- C Gelme açısı büyüdükçe kırılma açısı da büyür; ancak her zaman gelme açısından küçük kalır.
- D Işın yüzeye dik geldiğinde en çok kırılır.
Kartlarda ayırma yöntemleri verilmiştir. Bir öğrenci su ile talaş karışımını ayırmak istemektedir. Kartlara göre kullanacağı yöntem hangisidir?
- A Yüzdürme
- B Buharlaştırma
- C Mıknatısla ayırma
- D Çözme
| Karışım | Görünüm |
|---|---|
| Şekerli su | Her yeri aynı görünür |
| Su ve kum | ? |
Tabloda karışımların görünümü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulur?
- A Renksizdir
- B Her yeri aynı görünür
- C Bileşenleri gözle ayırt edilir
- D Kokusuzdur
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Havada asılı su damlacıkları küçük birer prizma gibi davranır; Güneş ışığı bu damlacıklarda kırılarak renklerine ayrılır.
- Yağmurdan sonra havada su damlacıkları asılı kalır.
- Güneş ışığı bu damlacıklara girerken kırılır.
- Her renk farklı miktarda kırıldığı için ışık ayrışır.
- Damlacıktan çıkan renkli ışıklar gözlemciye gökkuşağı olarak görünür.
2. sorunun çözümü
II. tüpte renk değişmediğine göre nişasta kalmamıştır; tükürükteki enzim nişastayı parçalamıştır.
- I. tüpte iyot mavi-siyah renk vermiştir, nişasta durmaktadır.
- II. tüpte aynı süre sonunda renk değişmemiştir.
- Renk değişmemesi ortamda nişasta kalmadığını gösterir.
- Aradaki tek fark tükürüktür; demek ki tükürük enzimi nişastayı parçalamıştır.
3. sorunun çözümü
Her yöntem, karışımdaki maddelerden birinin ayırt edici özelliğini kullanır: mıknatıstan etkilenme, tanecik büyüklüğü, yoğunluk.
- Demir mıknatıstan etkilenir, kum etkilenmez.
- Tebeşir tozu suda çözünmez, süzgeç kâğıdından geçemez.
- Talaş suda yüzer, kum dibe çöker.
- Her yöntem maddelerin farklı bir özelliğinden yararlanmaktadır.
4. sorunun çözümü
Bir molekülde 1 + 2 = 3 atom vardır; 2 molekülde 2 × 3 = 6 atom bulunur.
- Bir karbondioksit molekülünde 1 karbon atomu vardır.
- Aynı molekülde 2 oksijen atomu bulunur.
- Bir molekülde toplam 1 + 2 = 3 atom vardır.
- İki molekül için 2 × 3 = 6 atom bulunur.
5. sorunun çözümü
Nabız koşu sonunda 132'ye çıkmış, dinlenme süresince 118, 96 ve 78'e inerek başlangıç değerine yaklaşmıştır.
- Dinlenme nabzı 72 atım/dk ölçülmüştür.
- Koşu sonunda 132 atım/dk ile en yüksek değere çıkmıştır.
- Sonraki ölçümlerde 118, 96 ve 78 değerleri okunur.
- Değerler düzenli olarak azalıp dinlenme nabzına yaklaşmaktadır.
6. sorunun çözümü
Nefes alırken diyafram kasılıp düzleşir ve aşağı iner; göğüs boşluğu genişleyince akciğerlere hava dolar.
- Kesikli çizgi diyaframın önceki kubbeli konumunu gösterir.
- Düz çizgi ise nefes alırkenki konumudur.
- Diyafram kasılınca aşağı iner ve düzleşir.
- Göğüs boşluğu genişler, akciğerlere hava dolar.
7. sorunun çözümü
K kabında hem iki atomlu bileşik molekülleri hem de bağımsız atomlar bir arada bulunur; bu bir karışımdır.
- L kabında tek tür molekül vardır, saf bir elementtir.
- M kabında yalnızca aynı bileşiğin molekülleri vardır, saf maddedir.
- K kabında farklı türde tanecikler bir aradadır.
- Bağlanmadan bir arada bulunan farklı tanecikler karışımı oluşturur.
8. sorunun çözümü
Grafikte 40 °C'nin karşısındaki değer 32 g/100 g sudur.
- Yatay eksende 40 °C bulunur.
- Bu noktadan yukarı çıkılıp eğri üzerindeki nokta bulunur.
- Noktanın düşey eksendeki karşılığı 32'dir.
- Demek ki 100 g suda en çok 32 gram katı çözünebilir.
9. sorunun çözümü
Kimyasal sindirimde besinin yapısı enzimlerle değiştirilir; diğer üç olay besini yalnızca küçük parçalara ayırır.
- Çiğneme besini yalnızca küçültür, yapısını değiştirmez.
- Midede çalkalanma da fiziksel bir olaydır.
- Safra yağı küçük damlacıklara ayırır, yapısını bozmaz.
- Enzimler besini yapı taşlarına dönüştürdüğü için bu olay kimyasaldır.
10. sorunun çözümü
Protein ve glikoz kanda kalırken üre idrara geçmiştir; böbrek seçici süzme yapar.
- Protein ve glikoz kanda vardır, idrarda yoktur.
- Bu maddeler vücut için gereklidir ve geri emilir.
- Üre ise hem kanda hem idrarda bulunmaktadır.
- Üre zararlı bir atık olduğu için böbrek onu dışarı atmaktadır.
11. sorunun çözümü
Karıştırma ve ısıtma tanecik hareketini, toz hâline getirme ise temas yüzeyini artırır.
- Karıştırmak tanecikleri hareketlendirir.
- Isıtmak hareketi hızlandırır.
- Toz hâline getirmek temas yüzeyini büyütür.
12. sorunun çözümü
Ortam yoğunlaştıkça ışın normale daha çok yaklaşır, yani kırılma açısı küçülür: 28° < 35° < 41° olduğundan L en yoğundur.
- Üç geçişte de gelme açısı 50° ile aynıdır.
- Kırılma açıları K için 35°, L için 28°, M için 41°'dir.
- Küçük kırılma açısı, normale daha çok yaklaşma yani daha yoğun ortam demektir.
- Sıralama çoktan aza L, K, M biçiminde olur.
13. sorunun çözümü
Sol karıncık kanı tüm vücuda pompalar; bu yüzden kas duvarı en kalın odacıktır.
- Şemada kalın çizgi sağ alttaki değil, sağdaki alt odacığın duvarındadır.
- Bu odacık şemada sol karıncık olarak etiketlenmiştir.
- Sol karıncık kanı tüm vücuda göndermek zorundadır.
- Uzağa pompalamak daha çok kas gerektirdiği için duvarı kalındır.
14. sorunun çözümü
Modelde çekirdekte 6 proton, katmanlarda 2 + 4 = 6 elektron vardır; sayılar eşit olduğundan atom nötrdür.
- Çekirdekte 6 proton ve 6 nötron yazmaktadır.
- İç katmanda 2, dış katmanda 4 elektron çizilmiştir.
- Toplam elektron sayısı 2 + 4 = 6'dır.
- Proton ve elektron sayısı eşit olduğu için atom nötrdür.
15. sorunun çözümü
Grafikte sıcaklık arttıkça çözünen gaz miktarı 70 birimden 26 birime düşmektedir; sıcak suda oksijen azalır.
- 0 °C'de çözünen gaz 70 birimdir.
- 80 °C'de bu değer 26 birime inmiştir.
- Katıların tersine gazlar sıcak suda daha az çözünür.
- Oksijen azalınca balıklar solunum için yeterli gazı bulamaz.
16. sorunun çözümü
Kılcal damarların çeperi tek sıra hücreden oluştuğu için madde geçişine izin verir.
- Atardamarın çeperi kalın ve esnektir, madde geçişine kapalıdır.
- Toplardamarın çeperi de birden çok tabakalıdır.
- Kılcal damarın çeperi tek sıra hücredir.
- Bu incelik oksijen ve besinin dokuya geçmesine olanak verir.
17. sorunun çözümü
Görüntü sarı beneğin arkasına düşüyorsa kusur hipermetroptur; ışınları daha çok toplayan ince kenarlı mercekle düzeltilir.
- Şekilde kesişme noktası sarı beneğin arkasındadır.
- Görüntü retinaya düşmediği için yakın net görülmez.
- Bu kusurun adı hipermetroptur.
- Odak noktasını öne çekmek için toplayıcı, yani ince kenarlı mercek kullanılır.
18. sorunun çözümü
Her satırda kırılma açısı gelme açısından küçüktür, ama gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artmaktadır.
- 20° gelme açısına 15° kırılma açısı düşmüştür.
- 40°'de 29°, 60°'de 41° ölçülmüştür.
- Her satırda kırılma açısı gelme açısından küçüktür.
- Aynı zamanda gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artmaktadır.
19. sorunun çözümü
Talaş suda batmayıp yüzdüğü için yoğunluk farkından yararlanılarak yüzdürmeyle ayrılır.
- Talaş suda çözünmez.
- Yoğunluğu sudan küçük olduğu için yüzer.
- Bu fark yüzdürmeyle ayırmayı sağlar.
20. sorunun çözümü
Su ve kum heterojen bir karışımdır; bileşenleri gözle ayırt edilebilir.
- Şekerli su homojendir: her yeri aynı.
- Su ve kum bunun tersidir.
- Bileşenleri gözle görülür.