7. Sınıf Fen Bilimleri 2. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
🌈

Yağmurdan hemen sonra Güneş'e sırtını dönen bir gözlemci gökyüzünde gökkuşağı görmüştür. Bu doğa olayının oluşumu hangi olaylarla açıklanır?

  1. A Güneş ışığının bulutlar tarafından soğurulmasıyla
  2. B Güneş ışığının havada asılı su damlacıklarında kırılıp renklerine ayrılmasıyla
  3. C Su damlacıklarının kendi ışığını üretmesiyle
  4. D Işığın hiç kırılmadan doğrudan göze ulaşmasıyla
2
Tüpİçerikİyot sonucuINişasta + suMavi-siyahIINişasta + tükürükRenk değişmedi

İyot çözeltisi nişasta ile karşılaştığında mavi-siyah renk verir. Tabloda 37 °C'de 20 dakika bekletilen iki tüpe iyot damlatıldıktan sonraki sonuçlar verilmiştir. Bu deneyin ulaştığı sonuç nedir?

  1. A Tükürük nişasta miktarını artırmıştır.
  2. B Tükürükteki enzim nişastayı parçalamış, tüpte nişasta kalmamıştır.
  3. C İyot yalnızca su ile tepkime vermektedir.
  4. D Nişasta yalnızca midede sindirilebilir.
3
KarışımUygun ayırma yöntemiDemir tozu + kumMıknatısla ayırmaTebeşir tozu + suSüzmeTalaş + kumYüzdürme

Tabloda bazı karışımlar ve onları ayırmak için seçilen yöntemler eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerde yöntem seçilirken temel olarak neye bakılmıştır?

  1. A Karışımı oluşturan maddelerin birbirinden farklı özelliklerine
  2. B Karışımın rengine
  3. C Karışımın kap içindeki miktarına
  4. D Karışımın hazırlandığı saate
4
2 CO₂

Yukarıdaki gösterimde iki karbondioksit molekülü verilmiştir. Bir karbondioksit molekülünde 1 karbon ve 2 oksijen atomu bulunduğuna göre bu gösterimdeki toplam atom sayısı kaçtır?

  1. A 3
  2. B 6
  3. C 4
  4. D 9
5
dinlenmekoşu sonu2. dk5. dk10. dk13272nabız (atım/dk)ölçüm anı

Bir öğrenci koşudan sonra nabzını belirli aralıklarla ölçüp grafiğe aktarmıştır. Grafikteki değişim vücut hakkında neyi gösterir?

  1. A Egzersizle yükselen nabız, dinlenmeyle birlikte kademeli olarak eski değerine yaklaşır.
  2. B Nabız koşudan sonra sürekli yükselmeye devam eder.
  3. C Nabız yalnızca dinlenirken ölçülebilir.
  4. D Egzersiz nabzı hiç etkilemez.
6
soluk borusuakciğerakciğerdiyafram (nefes alırken)kesikli çizgi: nefes vermeden önceki konum

Şekilde nefes alma sırasında diyaframın aldığı konum ile bir önceki konumu birlikte çizilmiştir. Nefes alırken diyafram ve göğüs boşluğunda ne olur?

  1. A Diyafram yukarı kubbeleşir, göğüs boşluğu daralır.
  2. B Diyafram hiç hareket etmez.
  3. C Kaburgalar aşağı iner, akciğerler küçülür.
  4. D Diyafram aşağı doğru düzleşir, göğüs boşluğu genişler.
7
KLM

Şekilde üç kabın tanecik modeli verilmiştir. Bu modellere göre yalnızca karışım içeren kap hangisidir ve bunun gerekçesi nedir?

  1. A L, çünkü molekül içerir
  2. B M, çünkü iki farklı atom bağlıdır
  3. C K, çünkü birden çok farklı tanecik bir arada bulunmaktadır
  4. D Üçü de karışımdır
8
0 °C20 °C40 °C60 °C80 °C6414çözünen katı (g/100 g su)sıcaklık

Grafikte bir katının 100 gram suda çözünebilen en fazla miktarı sıcaklığa göre verilmiştir. Bu grafiğe göre 40 °C'deki suya en çok kaç gram katı eklenebilir?

  1. A 14 gram
  2. B 21 gram
  3. C 32 gram
  4. D 64 gram
9
DişlerleçiğnemeMidedeçalkalanmaEnzimleparçalanmaSafra ileyağınufalanması

Kartlarda sindirim sırasında gerçekleşen dört olay verilmiştir. Bu olaylardan hangisi besinin yapısını değiştiren kimyasal sindirime örnektir?

  1. A Dişlerle çiğneme
  2. B Enzimle parçalanma
  3. C Midede çalkalanma
  4. D Safra ile yağın ufalanması
10
MaddeKandaİdrardaProteinVarYokGlikozVarYokÜreVarVar

Tabloda sağlıklı bir kişinin kanında ve idrarında bulunan maddeler karşılaştırılmıştır. Bu veriler böbreklerin çalışması hakkında hangi sonucu verir?

  1. A Böbrekler kandaki bütün maddeleri idrara aktarır.
  2. B Böbrekler yalnızca su geçirir.
  3. C İdrarda protein bulunması sağlıklı bir durumdur.
  4. D Böbrekler vücuda gerekli maddeleri kanda tutup zararlı atık olan üreyi dışarı atar.
11
KarıştırmakIsıtmakToz hâlinegetirmek

Kartlarda bir katının suda çözünmesini hızlandıran işlemler verilmiştir. Bu işlemlerin ortak etkisi hangisidir?

  1. A Su ile temas eden yüzeyi ya da tanecik hareketini artırmak
  2. B Maddenin kütlesini artırmak
  3. C Suyun miktarını azaltmak
  4. D Çözünürlüğü ortadan kaldırmak
12
GeçişGelme açısıKırılma açısıHava → K50°35°Hava → L50°28°Hava → M50°41°

Aynı gelme açısıyla havadan üç saydam ortama gönderilen ışınların kırılma açıları tabloda verilmiştir. Bu ortamların yoğunluğu çoktan aza doğru nasıl sıralanır?

  1. A L, K, M
  2. B M, K, L
  3. C K, L, M
  4. D M, L, K
13
sağkulakçıksolkulakçıksağkarıncıksolkarıncıkkalın çizgi: kalın kas duvarıkalp kesiti

Şemada kalbin dört odacığı ve kas duvarı kalın çizilen bölümü gösterilmiştir. Kanı bütün vücuda pompaladığı için kas duvarı en kalın olan odacık hangisidir?

  1. A Sol karıncık
  2. B Sağ kulakçık
  3. C Sağ karıncık
  4. D Sol kulakçık
14
6proton6nötronküçük daireler: elektronlarnötr bir atomun modeli

Şekilde bir atomun modeli verilmiştir. Çekirdekteki parçacıklar ve katmanlardaki elektronlar sayıldığında bu atom için hangi bilgi doğrudur?

  1. A Proton sayısı elektron sayısına eşittir, atom nötrdür.
  2. B Elektronlar çekirdeğin içindedir.
  3. C Nötronlar katmanlarda dolanmaktadır.
  4. D Atomun elektron sayısı proton sayısından fazladır.
15
0 °C20 °C40 °C60 °C80 °C7026çözünen gaz (birim)sıcaklık

Grafikte bir gazın suda çözünen miktarının sıcaklıkla değişimi verilmiştir. Bu grafiğe dayanarak sıcak yaz günlerinde göllerde balık ölümlerinin artmasını açıklayan yorum hangisidir?

  1. A Sıcakta suda çözünen gaz miktarı arttığı için balıklar zehirlenir.
  2. B Sıcaklığın gaz çözünürlüğüne etkisi yoktur.
  3. C Su ısındıkça çözünen oksijen miktarı azalır, balıklar yeterli oksijen bulamaz.
  4. D Balıklar sıcak suda oksijene gerek duymaz.
16
DamarÇeper kalınlığıAtardamarKalın ve esnekToplardamarİnce, kapakçıklıKılcal damarTek sıra hücre

Tabloda üç damar türünün çeper yapısı karşılaştırılmıştır. Madde alışverişinin yalnızca kılcal damarlarda gerçekleşebilmesi tabloya göre neyle açıklanır?

  1. A Çeperinin en kalın olması
  2. B Çeperinin tek sıra hücreden oluşacak kadar ince olması
  3. C İçinde kapakçık taşıması
  4. D Kanı kalpten uzaklaştırması
17
sarı benekgöz merceğigörüntü sarı beneğin arkasına düşüyor

Şekildeki gözde ışınlar sarı beneğin arkasında bir noktada kesişmektedir. Yakını net göremeyen bu kişide görülen kusur ve kullanılacak mercek hangisidir?

  1. A Miyop, kalın kenarlı mercek
  2. B Miyop, ince kenarlı mercek
  3. C Hipermetrop, kalın kenarlı mercek
  4. D Hipermetrop, ince kenarlı mercek
18
Gelme açısıKırılma açısı0°0°20°15°40°29°60°41°

Havadan suya geçen ışın için ölçülen gelme ve kırılma açıları tabloda verilmiştir. Bu ölçümlerden çıkarılacak doğru yorum hangisidir?

  1. A Kırılma açısı her zaman gelme açısına eşittir.
  2. B Gelme açısı büyüdükçe kırılma açısı küçülmektedir.
  3. C Gelme açısı büyüdükçe kırılma açısı da büyür; ancak dik gelen ışın dışında hep gelme açısından küçük kalır.
  4. D Işın yüzeye dik geldiğinde en çok kırılır.
19
SüzmeBuharlaştırmaMıknatıslaayırmaYüzdürme

Kartlarda ayırma yöntemleri verilmiştir. Bir öğrenci su ile talaş karışımını ayırmak istemektedir. Kartlara göre kullanacağı yöntem hangisidir?

  1. A Yüzdürme
  2. B Buharlaştırma
  3. C Mıknatısla ayırma
  4. D Çözme
20
KarışımGörünüm
Şekerli suHer yeri aynı görünür
Su ve kum?

Tabloda karışımların görünümü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulur?

  1. A Renksizdir
  2. B Her yeri aynı görünür
  3. C Bileşenleri gözle ayırt edilir
  4. D Kokusuzdur
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. B 3. A 4. B 5. A 6. D 7. C 8. C 9. B 10. D 11. A 12. A 13. A 14. A 15. C 16. B 17. D 18. C 19. A 20. C
1. sorunun çözümü

Havada asılı su damlacıkları küçük birer prizma gibi davranır; Güneş ışığı bu damlacıklarda kırılarak renklerine ayrılır.

  1. Yağmurdan sonra havada su damlacıkları asılı kalır.
  2. Güneş ışığı bu damlacıklara girerken kırılır.
  3. Her renk farklı miktarda kırıldığı için ışık ayrışır.
  4. Damlacıktan çıkan renkli ışıklar gözlemciye gökkuşağı olarak görünür.
2. sorunun çözümü

II. tüpte iyot renk vermediğine göre nişasta kalmamıştır; tükürükteki enzim nişastayı parçalamıştır.

  1. Deneyin ölçütünü yazalım: iyot, ortamda nişasta varsa mavi-siyah renk verir; renk oluşmuyorsa nişasta yok demektir.
  2. I. tüpte nişasta ile su var ve iyot mavi-siyah renk vermiş: nişasta olduğu gibi durmaktadır. Bu tüp karşılaştırma grubudur.
  3. II. tüpte nişasta ile tükürük var ve 37 °C’de 20 dakika sonunda renk değişmemiş. Öyleyse bu tüpte nişasta kalmamıştır.
  4. Denetleyelim: iki tüp arasındaki tek fark tükürük ✓ — tek değişken buysa nişastayı parçalayan da tükürükteki enzimdir.

Sık yapılan hata: "Tükürük nişasta miktarını artırmıştır." demek. Nişasta artsaydı iyot II. tüpte daha da koyu bir renk verirdi; rengin hiç oluşmaması nişastanın arttığını değil tükendiğini gösterir.

3. sorunun çözümü

Her yöntem karışımdaki maddelerden birinin ayırt edici özelliğini kullanır: mıknatıstan etkilenme, tanecik büyüklüğü, yoğunluk.

  1. Üç eşleştirmeyi tek tek çözelim.
  2. Demir tozu + kum: demir mıknatıstan etkilenir, kum etkilenmez. Ayrım bu farktan doğuyor.
  3. Tebeşir tozu + su: tebeşir suda çözünmez ve taneleri süzgeç gözeneklerinden geçemez. Talaş + kum: talaş suda yüzer, kum çöker — yani yoğunluk farkı.
  4. Denetleyelim: üç yöntemde de kullanılan şey maddelerin FARKLI olan bir özelliği ✓ — ortak yön bu.

Sık yapılan hata: "Karışımın rengine" demek. Renk yöntemi belirlemez; mıknatıs, süzgeç ve su hiçbir zaman renge göre değil, ayırt edici FİZİKSEL özelliğe göre seçilir.

4. sorunun çözümü

Bir molekülde 1 + 2 = 3 atom vardır; 2 molekülde 2 × 3 = 6 atom bulunur.

  1. Bir karbondioksit molekülünde 1 karbon atomu vardır.
  2. Aynı molekülde 2 oksijen atomu bulunur.
  3. Bir molekülde toplam 1 + 2 = 3 atom vardır.
  4. İki molekül için 2 × 3 = 6 atom bulunur.
5. sorunun çözümü

Nabız koşu sonunda 132'ye çıkmış, dinlenme süresince 118, 96 ve 78'e inerek başlangıç değerine yaklaşmıştır.

  1. Dinlenme nabzı 72 atım/dk ölçülmüştür.
  2. Koşu sonunda 132 atım/dk ile en yüksek değere çıkmıştır.
  3. Sonraki ölçümlerde 118, 96 ve 78 değerleri okunur.
  4. Değerler düzenli olarak azalıp dinlenme nabzına yaklaşmaktadır.
6. sorunun çözümü

Nefes alırken diyafram kasılıp aşağı doğru düzleşir ve göğüs boşluğu genişler.

  1. Şekilde iki konum var: kesikli çizgi nefes almadan önceki kubbeli durumu, düz çizgi ise nefes alırken aldığı durumu gösteriyor.
  2. Çizimde diyafram aşağı inmiş ve kubbeliliği kaybolmuş; bu, diyafram kasının kasıldığı anlamına gelir.
  3. Diyafram aşağı inince göğüs boşluğunun hacmi büyür, içerideki hava basıncı düşer ve dışarıdaki hava akciğerlere dolar.
  4. Denetleyelim: nefes verirken diyafram gevşeyip yeniden yukarı kubbeleşir ✓ — boşluk daralınca hava dışarı çıkar.

Sık yapılan hata: "Diyafram yukarı kubbeleşir, göğüs boşluğu daralır." demek. Bu, nefes VERME sırasında olanların anlatımıdır; nefes alırken diyafram tersine aşağı iner ve boşluk genişler.

7. sorunun çözümü

K kabında hem iki atomlu bileşik molekülleri hem de bağımsız atomlar bir arada bulunur; bu bir karışımdır.

  1. L kabında tek tür molekül vardır, saf bir elementtir.
  2. M kabında yalnızca aynı bileşiğin molekülleri vardır, saf maddedir.
  3. K kabında farklı türde tanecikler bir aradadır.
  4. Bağlanmadan bir arada bulunan farklı tanecikler karışımı oluşturur.
8. sorunun çözümü

Grafikte 40 °C'nin karşısındaki değer 32 g/100 g sudur.

  1. Yatay eksende 40 °C bulunur.
  2. Bu noktadan yukarı çıkılıp eğri üzerindeki nokta bulunur.
  3. Noktanın düşey eksendeki karşılığı 32'dir.
  4. Demek ki 100 g suda en çok 32 gram katı çözünebilir.
9. sorunun çözümü

Kimyasal sindirimde besinin yapısı enzimlerle değişir; kartlardan yalnız enzimle parçalanma bu tanıma uyar.

  1. İki sindirim türünü ayıralım: fiziksel sindirimde besin yalnızca küçük parçalara ayrılır, kimyasal sindirimde ise besinin yapısı bozulup yapı taşlarına dönüşür.
  2. Kartları tarayalım: dişlerle çiğneme besini küçültür, midede çalkalanma da parçaları ufaltır. İkisinde de ekmek yine ekmektir.
  3. Safra yağı küçük damlacıklara ayırır ama yağı başka bir maddeye çevirmez, bu yüzden o da fizikseldir. Enzimler ise nişastayı şekere, proteini amino asitlere dönüştürür.
  4. Denetleyelim: yapı değişikliği yalnız enzimli olayda var ✓ — kimyasal sindirime örnek enzimle parçalanmadır.

Sık yapılan hata: "Safra ile yağın ufalanması" demek. Safra enzim içermez; yağı yalnızca damlacıklara ayırarak enzimlerin işini kolaylaştırır, yağın yapısını değiştirmez.

10. sorunun çözümü

Protein ve glikoz kanda kalırken üre idrara geçmiştir; böbrek seçici süzme yapar.

  1. Protein ve glikoz kanda vardır, idrarda yoktur.
  2. Bu maddeler vücut için gereklidir ve geri emilir.
  3. Üre ise hem kanda hem idrarda bulunmaktadır.
  4. Üre zararlı bir atık olduğu için böbrek onu dışarı atmaktadır.
11. sorunun çözümü

Karıştırma ve ısıtma tanecik hareketini, toz hâline getirme ise su ile temas eden yüzeyi artırır.

  1. Üç kartı tek tek çözelim. Karıştırmak, çözünen taneciklerin çevresindeki doymuş suyu uzaklaştırır ve hareketi artırır.
  2. Isıtmak su taneciklerinin hızını artırır; katı taneciklerini daha çabuk koparıp aralarına alırlar.
  3. Toz hâline getirmek ise aynı kütleyi çok daha geniş bir yüzeye yayar; suyla temas eden alan büyür.
  4. Denetleyelim: üçünde de artan şey ya hareket ya temas yüzeyi ✓ — ortak etki budur.

Sık yapılan hata: "Maddenin kütlesini artırmak" demek. Üç işlemin hiçbiri kütleyi değiştirmez; toz hâline getirilen şekerin kütlesi aynı kalır, yalnız yüzeyi büyür.

12. sorunun çözümü

Ortam yoğunlaştıkça ışın normale daha çok yaklaşır, yani kırılma açısı küçülür: 28° < 35° < 41° olduğundan L en yoğundur.

  1. Üç geçişte de gelme açısı 50° ile aynıdır.
  2. Kırılma açıları K için 35°, L için 28°, M için 41°'dir.
  3. Küçük kırılma açısı, normale daha çok yaklaşma yani daha yoğun ortam demektir.
  4. Sıralama çoktan aza L, K, M biçiminde olur.
13. sorunun çözümü

Sol karıncık kanı tüm vücuda pompalar; bu yüzden kas duvarı en kalın odacıktır.

  1. Şemada kalın çizgi sağ alttaki değil, sağdaki alt odacığın duvarındadır.
  2. Bu odacık şemada sol karıncık olarak etiketlenmiştir.
  3. Sol karıncık kanı tüm vücuda göndermek zorundadır.
  4. Uzağa pompalamak daha çok kas gerektirdiği için duvarı kalındır.
14. sorunun çözümü

Modelde çekirdekte 6 proton, katmanlarda 2 + 4 = 6 elektron vardır; sayılar eşit olduğundan atom nötrdür.

  1. Çekirdekte 6 proton ve 6 nötron yazmaktadır.
  2. İç katmanda 2, dış katmanda 4 elektron çizilmiştir.
  3. Toplam elektron sayısı 2 + 4 = 6'dır.
  4. Proton ve elektron sayısı eşit olduğu için atom nötrdür.
15. sorunun çözümü

Grafikte sıcaklık arttıkça çözünen gaz miktarı 70 birimden 26 birime düşmektedir; sıcak suda oksijen azalır.

  1. 0 °C'de çözünen gaz 70 birimdir.
  2. 80 °C'de bu değer 26 birime inmiştir.
  3. Katıların tersine gazlar sıcak suda daha az çözünür.
  4. Oksijen azalınca balıklar solunum için yeterli gazı bulamaz.
16. sorunun çözümü

Madde alışverişi kılcal damarlarda gerçekleşir, çünkü çeperleri tek sıra hücreden oluşacak kadar incedir.

  1. Tabloyu okuyalım: atardamarın çeperi kalın ve esnek, toplardamarınki ince ve kapakçıklı, kılcal damarınki ise tek sıra hücre.
  2. Madde alışverişi için oksijenin, besinin ve atıkların damar çeperinden geçebilmesi gerekir; kalın bir çeper bu geçişe izin vermez.
  3. Kılcal damarın çeperi yalnızca tek sıra hücre kalınlığındadır. Bu incelik maddelerin kan ile doku arasında geçmesini olanaklı kılar.
  4. Denetleyelim: alışveriş kalın çeperli atardamar ve toplardamarda görülmüyor ✓ — belirleyici olan çeperin inceliğidir.

Sık yapılan hata: "İçinde kapakçık taşıması" demek. Kapakçık toplardamarın özelliğidir ve kanın geri kaçmasını önler; madde geçişiyle bir ilgisi yoktur.

17. sorunun çözümü

Görüntü sarı beneğin arkasına düşüyorsa kusur hipermetroptur; ışınları daha çok toplayan ince kenarlı mercekle düzeltilir.

  1. Şekilde kesişme noktası sarı beneğin arkasındadır.
  2. Görüntü retinaya düşmediği için yakın net görülmez.
  3. Bu kusurun adı hipermetroptur.
  4. Odak noktasını öne çekmek için toplayıcı, yani ince kenarlı mercek kullanılır.
18. sorunun çözümü

0° dışındaki her satırda kırılma açısı gelme açısından küçüktür, ama gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artmaktadır.

  1. 20° gelme açısına 15° kırılma açısı düşmüştür.
  2. 40°'de 29°, 60°'de 41° ölçülmüştür.
  3. Dik gelen ışın (0°) kırılmaz; öteki satırlarda kırılma açısı gelme açısından küçüktür.
  4. Aynı zamanda gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artmaktadır.
19. sorunun çözümü

Talaş suda çözünmez ve yoğunluğu sudan küçük olduğu için yüzer; ayırma yöntemi yüzdürmedir.

  1. Önce talaşın sudaki davranışını belirleyelim: çözünmüyor, üstelik batmıyor da.
  2. Yüzmesinin nedeni yoğunluğunun sudan küçük olmasıdır.
  3. Bu fark ayırmayı kolaylaştırır: talaş yüzeyde toplanır, kepçeyle alınabilir. Yöntemin adı yüzdürmedir.
  4. Denetleyelim: talaş suda çözünmediği için buharlaştırma gereksiz, demir olmadığı için mıknatıs işlevsiz ✓.

Sık yapılan hata: Buharlaştırma demek. Buharlaştırma ÇÖZÜNMÜŞ maddeyi geri kazanmak içindir; talaş çözünmemiştir, üstelik suyu kaynatmak gereksiz bir zahmet olurdu.

20. sorunun çözümü

Su ve kum heterojen bir karışımdır; bileşenleri gözle ayırt edilebilir.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda karışım, sağda görünümü.
  2. Dolu satır: şekerli su → her yeri aynı görünür. Bu homojen karışımın belirtisidir.
  3. Su ve kum bunun tersidir: kum taneleri suyun içinde ayrı ayrı durur ve gözle seçilir.
  4. Denetleyelim: kum suda çözünmez, yalnızca dağılır ✓ — bu yüzden karışım heterojendir.

Sık yapılan hata: "Her yeri aynı görünür" demek. Bu, ÜST SATIRDA şekerli su için zaten yazılmış; su-kum karışımında kum taneleri açıkça görülür.

Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.