7. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
1. sözİşleyen demir ışıldar.2. sözpabucu dama atılmak

Türkçe öğretmeni tahtaya iki kalıplaşmış söz yazdı ve öğrencilerden bunlar arasındaki temel farkı bulmalarını istedi. Öğrencilerin bulması gereken en belirgin fark nedir?

  1. A 1. söz mecazlı, 2. söz gerçek anlamlıdır.
  2. B 1. söz bir yargı bildirip öğüt verir, 2. söz yalnızca bir durumu anlatır.
  3. C 1. söz kalıplaşmamış, 2. söz kalıplaşmıştır.
  4. D 1. söz bir kişiye, 2. söz bir topluluğa seslenir.
2
Ek Fiilin Dört ÇekimiÇekimÖrnekGörülen geçmiş (idi)öğrenciydiDuyulan geçmiş (imiş)öğrenciymişŞart (ise)öğrenciyseGeniş zaman (-dir)?

Ek fiilin dört çekimini gösteren yukarıdaki tabloda son satırdaki örnek boş bırakılmıştır. Tablodaki sıraya ve çekim adına göre bu hücreye hangi biçim yazılmalıdır?

  1. A öğrencidir
  2. B öğrenciydi
  3. C öğrencilik
  4. D öğrenciler
3
AKütüphanenin ikinci katındaki pencereyıllardır açılmıyordu.BTilki, üzümlere erişemeyince “Zaten korukbunlar.” deyip uzaklaştı.CEbru sanatı, su üzerine boya serpilerekyapılan bir süslemedir.DSivas’tan yola çıkan kağnılar üç gün sonraAnkara’ya vardı.

Yukarıdaki kartlardan yalnızca biri, kahramanları hayvanlardan seçilen ve sonunda ders vermeyi amaçlayan bir metinden alınmıştır. Bu kart hangisidir?

  1. A A kartı
  2. B B kartı
  3. C C kartı
  4. D D kartı
4
ABahçedeki güller rüzgârda dans etti.BÖyle hızlı koştu ki aslan gibi rüzgârıgeride bıraktı.CKitap raftan düştü.DSınıf çok sessizdi.

Yarışma sunumu için hazırlanan kartlardan birinde hem benzetme hem abartma sanatı birlikte kullanılmıştır. Bu iki sanatın bir arada bulunduğu kart hangisidir?

  1. A A kartı
  2. B B kartı
  3. C C kartı
  4. D D kartı
5
Şiir Atölyesi — Benzetme DefteriKüçük kızın elleri, yeni açmış bir gül kadar narindi.

Şiir atölyesinde öğrenciler benzetmeli cümleler yazıp defterlerine kaydediyor. Zehra'nın yazdığı yukarıdaki cümlede benzeyen (asıl anlatılmak istenen varlık) hangisidir?

  1. A gül
  2. B narin
  3. C küçük kızın elleri
  4. D kadar
6
AAtölyenin havası bugün oldukça sıcaktı.BÇırak, boyaları özenle kaselere paylaştırdı.CUstanın anlattıkları hepimize çok ilginçgelmiş.DEn sevdiğim desen çiçekli ebrudur.

Duru, dört karttan üçünün yükleminde ek fiil bulunduğunu, birinde ise bulunmadığını fark etti. Duru’nun ayırdığı, ek fiil içermeyen kart hangisidir?

  1. A A kartı
  2. B B kartı
  3. C C kartı
  4. D D kartı
7
Deyim DefteriDeyimAnlamıağzı kulaklarına varmakçok sevinmekpişmiş aşa su katmakyolunda giden işi bozmakgöze girmek?

Kerem, deyim defterindeki tablonun son satırındaki açıklamayı boş bırakmıştır. Tabloda izlenen düzene göre bu boşluğa hangi açıklama yazılmalıdır?

  1. A Birini uzun süre beklemek
  2. B Başlanan bir işten hemen vazgeçmek
  3. C Beğenilip değer verilir duruma gelmek
  4. D Kalabalıkta kaybolup görünmez olmak
8
Şiir Atölyesi — Benzetme DefteriKüçük kızın elleri, yeni açmış bir gül kadar narindi.

Şiir atölyesinde öğrenciler benzetmeli cümleler yazıp defterlerine kaydediyor. Zehra'nın yazdığı yukarıdaki cümlede benzeyen (asıl anlatılmak istenen varlık) hangisidir?

  1. A gül
  2. B narin
  3. C küçük kızın elleri
  4. D kadar
9
MetinO yıl kışın ilk karı erken yağmıştı. Köy okulununsobası tütünce hepimiz sıraları pencere kenarınaçekerdik. Öğretmenimiz elinde kalın bir defterle içerigirer, adımızı tek tek okurdu. Aradan otuz yıl geçti;o defteri düşününce hâlâ aynı sesi duyar gibioluyorum.

Yukarıdaki metin, yazarın geçmişte yaşadıklarını uzun yıllar sonra kaleme almasıyla oluşmuştur. Metnin türü ve bu türü belirleyen özellik hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A Anı — yaşanmış olaylar aradan zaman geçtikten sonra anlatılmıştır
  2. B Masal — olaylar bütünüyle hayal ürünüdür
  3. C Makale — bir düşünce kanıtlarla savunulmuştur
  4. D Fabl — kahramanlar hayvanlardan seçilmiştir
10
OKUL GAZETESİKitap şenliği erken başladı, geçbittiKitap şenliği dün sabah erkenden açıldı.Katılımcılar salona hızlıca yerleşti.Program gece geç saatlerde sona erdi.

Yukarıdaki haber metninde geçen “erkenden”, “hızlıca” ve “geç” sözcükleri zarf görevindedir. Bu üç sözcüğün türü incelendiğinde hangi sonuca ulaşılır?

  1. A Üçü de yer-yön zarfıdır.
  2. B Üçü de miktar zarfıdır.
  3. C “Erkenden” ve “geç” zaman, “hızlıca” durum zarfıdır.
  4. D “Erkenden” durum, “hızlıca” ile “geç” zaman zarfıdır.
11
Söz Sanatları DefteriCümleSöz SanatıBahçedeki güller bize baktı.kişileştirmeYorgunluktan bir fil kadarağırlaştım.abartmaGözleri deniz gibi maviydi.tezatKitap, "Beni oku." dedi.konuşturma

Ders defterine tutulan söz sanatları tablosunda dört örnek ve karşılarına yazılan söz sanatları yer almaktadır. Tabloda hangi satırdaki eşleştirme YANLIŞTIR?

  1. A 1. satır
  2. B 2. satır
  3. C 3. satır
  4. D 4. satır
12
Aetekleri zil çalmakBpabucu dama atılmakCkulak kabartmakDSakla samanı, gelir zamanı.

Duru, panoya asmak için hazırladığı dört kartın yalnızca birinde atasözü, ötekilerinde deyim bulunduğunu fark etti. Duru’nun atasözü yazdığı kart hangisidir?

  1. A A kartındaki söz
  2. B B kartındaki söz
  3. C C kartındaki söz
  4. D D kartındaki söz
13
AYağmur bütün gece yağdı.BKardeşinin gözleri, ablasınınkiler gibikahverengiydi.CSokak lambaları teker teker yandı.DOtobüs durakta durdu.

Sınıf panosundaki “Günlük Cümleler” köşesinde dört örnek yer almaktadır. Öğretmen, öğrencilerden iki varlığın ortak bir özellik yönünden birbirine benzetildiği cümleyi bulmalarını istiyor. Panodaki hangi kart bu isteğe uygundur?

  1. A A kartındaki cümle
  2. B B kartındaki cümle
  3. C C kartındaki cümle
  4. D D kartındaki cümle
14
Bir metinden bölümZEYNEP (elinde defterle)Sahneye ilk sen çıkacaksın, sakınunutma.KEREM (heyecanlı)Ya rolümü unutursam ne olacak?ZEYNEPUnutmazsın. Perde açıldığında her şeyyerine oturur.

Yukarıdaki bölümde kişilerin adları büyük harfle yazılmış, parantez içinde davranışları belirtilmiştir. Bu biçim özellikleri metnin hangi türe ait olduğunu gösterir?

  1. A Makale
  2. B Anı
  3. C Biyografi
  4. D Tiyatro
15
Ankara YoluKağnılar geçti, izleri kaldı karda,Bir avuç undan ekmek yoğuran ellere,Selam olsun, bin selam o ağır yıllara.

Yukarıdaki dizelerde bir dönemin kahramanlığı ve çekilen sıkıntılar yüceltilerek anlatılmaktadır. Bu özellikleriyle dizeler hangi şiir türüne örnek gösterilir?

  1. A Epik (destansı) şiir
  2. B Pastoral şiir
  3. C Didaktik şiir
  4. D Satirik şiir
16
Okuma Kulübü Şiir SeçkisiFırtına GecesiDeniz kükredi, dağlar sarsıldı,Yıldızlar bir bir söndü sandık,Rüzgâr "Sakının!" diye bağırdı,Dalgalar gökyüzüne değdi.

Okuma kulübünün seçkisine giren yukarıdaki dizelerde kişileştirme, konuşturma ve abartma sanatlarından kaçı bir arada kullanılmıştır?

  1. A 1
  2. B 2
  3. C 3
  4. D 4
17
Bir öykü cümlesiKütüphane yarışmasında dereceye giremeyince eli boş döndü,ama pes etmedi; bir sonraki yıl için hemen çalışmaya başladı.

Yukarıdaki cümlede iki deyim bir arada kullanılmıştır. Bu deyimlerle ilgili aşağıda verilen açıklamalardan hangisi doğru değildir?

  1. A “Eli boş dönmek”, elindeki eşyaları kaybetmek demektir.
  2. B “Eli boş dönmek”, istediğini elde edemeden geri gelmek demektir.
  3. C “Pes etmek”, yenilgiyi kabul edip vazgeçmek demektir.
  4. D Her iki söz de kalıplaşmış olduğu için sözcükleri gelişigüzel değiştirilemez.
18
Tür-özellik kartları1Makale — Yazar bir düşünceyi kanıtgöstermeden yalnızca sezdirir.2Mektup — Uzaktaki bir kişiye seslenilerekyazılır.3Masal — Olaylar belirsiz bir zamanda,olağanüstü ögelerle geçer.4Röportaj — Bir kişi ya da yer, araştırma vegörüşmeyle tanıtılır.

Türkçe panosuna asılan yukarıdaki kartlardan birinde tür ile özellik yanlış eşleştirilmiştir. Bu yanlış eşleştirmenin bulunduğu kart kaç numaralıdır?

  1. A 1. kart
  2. B 2. kart
  3. C 3. kart
  4. D 4. kart
19
Tiyatro Kulübü ProvasıKarıncaYazın tane tane topladım, kışın sıkıntıçekmem.AğustosböceğiBen türkü söyledim, hiç düşünmedim.

Tiyatro kulübü "Karınca ile Ağustosböceği" masalını canlandırmak için repliklerini yukarıdaki gibi hazırladı. Metinde karınca ve ağustosböceği insan gibi konuşturulmuştur. Bu anlatım biçimine ne ad verilir?

  1. A konuşturma (intak)
  2. B benzetme
  3. C tezat
  4. D ad aktarması
20
Taslak cümleSergide ekonomik ve sanat değeri yüksekeserler vardı.Düzeltilmiş cümleSergide ekonomik değeri ve sanat değeri yüksekeserler vardı.

Yukarıdaki taslak cümle ile düzeltilmiş biçimi karşılaştırıldığında yapılan düzeltmenin sebebi hangisidir?

  1. A Ortak kullanılan tamlanana tamlayanlardan biri uymuyordu.
  2. B Cümlede gereksiz bir sıfat kullanılmıştı.
  3. C Yüklem yanlış zamanda çekimlenmişti.
  4. D Özne ile yüklem sayı bakımından uyuşmuyordu.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. A 3. B 4. B 5. C 6. B 7. C 8. C 9. A 10. C 11. C 12. D 13. B 14. D 15. A 16. C 17. A 18. A 19. A 20. A
1. sorunun çözümü

Atasözleri tam bir cümle kurar, genel bir yargı ve öğüt bildirir. Deyimler ise çoğunlukla mastar hâlindedir, tek başına yargı bildirmez; bir durumu, davranışı anlatmak için cümlede kullanılır.

  1. 1. söz kurulmuş bir cümledir ve “çalışan gelişir” öğüdünü verir.
  2. 2. söz mastar hâlindedir, tek başına bir yargı kurmaz.
  3. İki söz de mecazlıdır; bu yüzden A yanlıştır.
  4. İkisi de kalıplaşmıştır; C de yanlıştır. Doğru fark B’dedir.
2. sorunun çözümü

Ek fiilin geniş zaman çekimi “-dır/-dir/-dur/-dür” ekiyle yapılır. “Öğrenci” adına bu ek getirildiğinde “öğrencidir” biçimi elde edilir.

  1. Satırın istediği çekimi oku: geniş zaman, yani “-dir”.
  2. “Öğrencilik” bir yapım ekiyle kurulmuştur, ek fiil değildir.
  3. “Öğrenciler” çoğul ekidir, yüklem yapmaz.
  4. “Öğrenci” + “-dir” = öğrencidir → A.
3. sorunun çözümü

B kartındaki cümlede kahraman bir hayvandır ve tilkinin sözü, elde edemediğini küçümseme davranışına ders niteliğinde bir gönderme yapar. Bu, fabl türünün belirgin özelliğidir.

  1. A ve D’de kahramanlar insan ya da nesnedir.
  2. C’de bir sanat tanımlanmakta, bilgi verilmektedir.
  3. B’de kahraman tilkidir ve insan gibi konuşmaktadır.
  4. Hayvan kahramanlı, ders veren tür fabldır → B kartı.
4. sorunun çözümü

"Aslan gibi" benzetme, "rüzgârı geride bırakmak" ise imkânsız ölçüde büyütme, yani abartmadır; B kartında ikisi bir aradadır.

  1. A kartında yalnızca kişileştirme vardır: güllerin dans etmesi.
  2. B kartında "aslan gibi" benzetme, "rüzgârı geride bırakmak" ise abartmadır.
  3. C ve D'de herhangi bir söz sanatı yoktur.
  4. İki sanatın bir arada olduğu kart B'dir.
5. sorunun çözümü

Benzetmede asıl anlatılmak istenen öge "benzeyen"dir; burada eller güle benzetilmiştir.

  1. Benzetmede dört öge vardır: benzeyen, benzetilen, benzetme yönü, benzetme edatı.
  2. Burada "gül" benzetilen, "narin" ortak özelliktir (benzetme yönü).
  3. Asıl anlatılmak istenen "küçük kızın elleri" ise benzeyendir.
6. sorunun çözümü

A’da “sıcaktı” (sıcak + tı), C’de “gelmiş” fiiline gelen değil ama D’de “ebrudur” (ebru + dur) ek fiil taşır. B’deki “paylaştırdı” ise doğrudan fiil kökünden kip ekiyle çekimlenmiştir, ek fiil yoktur.

  1. A’daki “sıcaktı” bir sıfata gelen ek fiildir.
  2. D’deki “ebrudur” bir ada gelen ek fiildir.
  3. C’de “ilginç gelmiş” yapısında ad soylu bölüm yüklemin parçasıdır.
  4. B’de “paylaştır-” fiil kökü doğrudan çekimlenmiş → B kartı.
7. sorunun çözümü

Tabloda her deyimin karşısına anlamı yazılmıştır. “Göze girmek”, davranışlarıyla beğeni kazanıp değerli görülmektir.

  1. Tablonun düzenini bul: solda deyim, sağda anlamı.
  2. “Göze girmek” sözünde “göz” beğeni ve değerlendirmeyi simgeler.
  3. Bir kişi göze girdiğinde beğenilmiş, değer verilir olmuştur.
  4. Bu anlamı veren açıklama C’dedir.
8. sorunun çözümü

Benzetmede asıl anlatılmak istenen öge "benzeyen"dir; burada eller güle benzetilmiştir.

  1. Benzetmede dört öge vardır: benzeyen, benzetilen, benzetme yönü, benzetme edatı.
  2. Burada "gül" benzetilen, "narin" ortak özelliktir (benzetme yönü).
  3. Asıl anlatılmak istenen "küçük kızın elleri" ise benzeyendir.
9. sorunun çözümü

Metinde yazar kendi yaşadıklarını anlatmakta ve “aradan otuz yıl geçti” diyerek olayın üzerinden uzun süre geçtiğini belirtmektedir. Yaşanmışın zaman geçtikten sonra anlatılması anı türünün temel özelliğidir.

  1. Anlatılanlar gerçek mi hayal ürünü mü, belirle: gerçek yaşantı.
  2. Anlatan kişi kim? Olayı yaşayan kişinin kendisi.
  3. “Aradan otuz yıl geçti” sözü zaman aralığını gösteriyor.
  4. Yaşanmışın sonradan anlatılması anıdır → A.
10. sorunun çözümü

“Erkenden açıldı” ve “geç sona erdi” sözlerinde “ne zaman?” sorusunun cevabı verilmiştir: zaman zarfı. “Hızlıca yerleşti” sözünde ise “nasıl?” sorusu cevaplanmıştır: durum zarfı.

  1. “Ne zaman açıldı?” sorusunun cevabı “erkenden”dir.
  2. “Ne zaman sona erdi?” sorusunun cevabı “geç”tir.
  3. “Nasıl yerleşti?” sorusunun cevabı “hızlıca”dır.
  4. İki zaman, bir durum zarfı vardır → C.
11. sorunun çözümü

"Gözleri deniz gibi maviydi." cümlesinde zıtlık değil benzetme vardır; "gibi" benzetme edatıdır.

  1. 1. satırda güllerin bakması kişileştirmedir, doğru eşleştirilmiş.
  2. 2. satırda fil kadar ağırlaşmak abartmadır, doğru eşleştirilmiş.
  3. 3. satırda "deniz gibi" benzetme edatıdır; tezat değil benzetmedir → yanlış eşleştirme.
  4. 4. satırda kitabın konuşması konuşturmadır, doğru eşleştirilmiş.
12. sorunun çözümü

Deyimler bir durumu anlatır, çekimli bir yargı bildirmez; atasözleri ise tam bir yargı kurar ve öğüt verir. “Sakla samanı, gelir zamanı.” bir öğüt cümlesidir; ötekiler mastar hâlinde deyimlerdir.

  1. A, B ve C’deki sözler “-mak/-mek” ile biten kalıplardır: bunlar deyimdir.
  2. Deyimler tek başına yargı bildirmez, cümlede kullanılmayı bekler.
  3. D’deki söz kurulmuş bir cümledir ve öğüt verir.
  4. Öğüt veren, yargı bildiren kalıplaşmış söz atasözüdür → D kartı.
13. sorunun çözümü

B kartında kardeşin gözleri, ablasının gözlerine renk yönünden benzetilmiştir.

  1. Benzetmede iki farklı varlık ortak bir özellik yönünden karşılaştırılır.
  2. A, C ve D'de yalnızca bir olay anlatılır, karşılaştırma yoktur.
  3. B'de gözler renk yönünden birbirine benzetilmiştir → cevap B kartı.
14. sorunun çözümü

Tiyatro metinlerinde konuşacak kişinin adı yazılır, parantez içinde oyuncuya yönelik davranış açıklamaları verilir. Metin baştan sona konuşmalardan oluşur.

  1. Metin baştan sona konuşmalardan oluşuyor.
  2. Her konuşmanın başında kişinin adı büyük harfle yazılmış.
  3. Parantez içindeki bilgiler oyuncuya yönerge veriyor.
  4. Bu düzen tiyatro metnine özgüdür → D.
15. sorunun çözümü

Kahramanlık, savaş ve yiğitlik konularını coşkulu bir dille işleyen şiirlere epik şiir denir. Pastoral doğayı, didaktik öğretmeyi, satirik ise eleştiri ve yergiyi amaçlar.

  1. Dizelerin konusunu belirle: bir dönemin kahramanlığı ve çilesi.
  2. Doğa güzelliği anlatılmıyor, öyleyse pastoral değil.
  3. Bilgi öğretme ya da alay etme amacı yok.
  4. Kahramanlığı yücelten şiir epiktir → A.
16. sorunun çözümü

Denizin kükremesi kişileştirme, rüzgârın "Sakının!" diye bağırması konuşturma, dalgaların gökyüzüne değmesi ise abartmadır: üç sanat bir aradadır.

  1. "Deniz kükredi" ve "dağlar sarsıldı" kişileştirmedir.
  2. "Rüzgâr, 'Sakının!' diye bağırdı" konuşturmadır; rüzgâr doğrudan konuşuyor.
  3. "Dalgalar gökyüzüne değdi" imkânsız bir büyütmedir, yani abartmadır.
  4. Üç farklı söz sanatı bir arada kullanılmıştır → cevap 3.
17. sorunun çözümü

“Eli boş dönmek” eşya kaybetmekle ilgili değildir; bir yere gidip istediğini elde edemeden geri gelmeyi anlatır. Cümlede de yarışmadan derece alamadan dönme durumu vardır.

  1. Cümlede deyimin geçtiği bağlama bak: dereceye girememe.
  2. Öyleyse deyim, amaçlanana ulaşamadan dönmeyi anlatıyor.
  3. B bu anlamı doğru veriyor, C ve D de doğru bilgilerdir.
  4. Eşya kaybetmeyle ilgili açıklama yanlıştır → A.
18. sorunun çözümü

Makale, bir düşüncenin kanıtlarla, belgelerle savunulduğu türdür. Kanıt göstermeden sezdirmek denemenin özelliğidir. Öteki kartlardaki eşleştirmeler doğrudur.

  1. 2. kartta mektubun tanımı doğru verilmiş.
  2. 3. kartta masalın olağanüstülük özelliği doğru verilmiş.
  3. 4. kartta röportajın araştırma ve görüşme yönü doğru verilmiş.
  4. 1. kartta makaleye denemenin özelliği yazılmış → yanlış olan 1. karttır.
19. sorunun çözümü

İnsan dışı varlıklara söz söyletme sanatına konuşturma (intak) denir.

  1. Karınca ve ağustosböceği gerçekte konuşamaz.
  2. Metinde ikisine de insan gibi cümleler söyletilmiştir.
  3. İnsan dışı varlığa söz söyletmeye konuşturma (intak) denir.
20. sorunun çözümü

Taslakta “ekonomik” ve “sanat” sözcükleri tek bir “değeri” tamlananını paylaşmaktadır. Ancak “sanat değeri” bir ad tamlamasıyken “ekonomik değer” sıfat tamlamasıdır; ikisi aynı tamlananı ortak kullanamaz.

  1. Taslak cümlede ortak kullanılan sözcüğü bul: “değeri”.
  2. “Sanat değeri” bir ad tamlamasıdır.
  3. “Ekonomik değeri” ise sıfat tamlamasıdır, yapısı ayrıdır.
  4. Farklı yapıdaki tamlamalar tamlananı ortak kullanamaz → A.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.