8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Baz | Eşleştiği baz |
|---|---|
| Adenin (A) | Timin (T) |
| Guanin (G) | ? |
Yukarıdaki tabloda soru işaretiyle gösterilen yere hangi baz gelmelidir?
- A Timin
- B Sitozin
- C Urasil
- D Adenin
İklim ile hava olayları arasındaki temel fark nedir?
- A İklim kısa süreli, hava olayları uzun sürelidir.
- B İklim uzun yıllara ait ortalamadır, hava olayları kısa sürelidir.
- C İkisi de aynı anlama gelir.
- D Hava olayları yalnızca yazın görülür.
Yukarıdaki gibi art arda mitoz geçiren bir hücreden 4. bölünme sonunda kaç hücre oluşur?
- A 8
- B 16
- C 24
- D 32
| A | a | |
|---|---|---|
| A | AA | Aa |
| a | Aa | aa |
Yukarıdaki tabloda Aa × Aa çaprazlaması gösterilmiştir. Buna göre çekinik fenotipli birey oluşma olasılığı kaçtır?
- A 1
- B 1/4
- C 1/2
- D 3/4
Şekilde bir DNA molekülünün iki zinciri ve bazlar arasındaki eşleşmeler verilmiştir. Bu şekle bakarak DNA ile ilgili yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?
- A Adenin daima timinin karşısında bulunur.
- B Guanin daima sitozinin karşısında bulunur.
- C İki zincir birbirinin tamamlayıcısıdır.
- D Molekülde adenin sayısı guanin sayısına daima eşittir.
Mevsimlerin oluşmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi
- B Dünya'nın eksen eğikliği ile Güneş çevresinde dolanması
- C Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının değişmesi
- D Ay'ın Dünya çevresinde dolanması
Karttaki dört örnekten yalnızca biri mutasyona, diğer üçü modifikasyona örnektir. Mutasyona örnek olan ifade hangi numarayla verilmiştir?
- A I
- B II
- C III
- D IV
Aynı genlere sahip iki fide, biri gübreli biri gübresiz toprağa dikildi. Gübreli olan daha iri geliştiğine göre bu farkın nedeni nedir?
- A Kromozom sayısı
- B Mutasyon
- C Çevre koşulları
- D Gen değişimi
İnsanda cinsiyeti belirleyen kromozomlar hangileridir?
- A X ve Y
- B A ve B
- C X ve Z
- D A ve B
Yukarıdaki genlere sahip Aa genotipli bir bitkinin boyu nasıl olur?
- A Orta
- B Uzun
- C Kısa
- D Bilinemez
Melez uzun boylu bir bezelye ile kısa boylu bir bezelye çaprazlanmıştır. Şekilden yararlanarak oluşacak yavruların genotip oranı için ne söylenir?
- A 1 AA : 1 aa
- B 2 Aa : 2 aa
- C 3 Aa : 1 aa
- D Tamamı Aa
Güneş ışınlarının bir bölgeye dik gelmesi neye yol açar?
- A Birim yüzeye düşen enerji artar, sıcaklık yükselir.
- B Enerji geniş alana yayılır, sıcaklık düşer.
- C Sıcaklık değişmez.
- D Gece süresi uzar.
Dünya'nın eksen eğikliği ortadan kalksaydı aşağıdakilerden hangisi gerçekleşirdi?
- A Gece gündüz oluşmazdı.
- B Mevsimler oluşmazdı.
- C Dünya Güneş'e düşerdi.
- D Ekvator soğurdu.
Çekinik özelliğin ortaya çıkması için ne gerekir?
- A tek çekinik gen
- B iki çekinik gen
- C bir baskın bir çekinik
- D bir baskın bir çekinik
Şemada Güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşması, yansıması ve bir bölümünün atmosferde tutulması gösterilmiştir. Bu tutulmayı artırarak küresel ısınmayı hızlandıran gaz hangisidir?
- A Azot
- B Karbon dioksit
- C Helyum
- D Argon
DNA hücrenin neresinde bulunur?
- A çekirdekte
- B ribozomda
- C hücre zarında
- D sitoplazmada
Aşağıdakilerden hangisi iklim değişikliğinin sonuçlarından biri değildir?
- A Buzulların erimesi
- B Deniz seviyesinin yükselmesi
- C Kuraklığın artması
- D Dünya'nın dönme hızının artması
Grafikte dört ilin yıllık toplam yağış miktarları verilmiştir. Verilere göre en nemli iklime sahip olduğu söylenebilecek il hangisidir?
- A Rize
- B Konya
- C Antalya
- D Erzurum
Grafikte Kuzey Yarım Küre'deki bir şehirde ölçülen aylık ortalama gündüz süreleri verilmiştir. Grafiğe göre gece ile gündüz süresinin birbirine eşitlendiği aylar hangi seçenekte verilmiştir?
- A Ocak ve Şubat
- B Mart ve Eylül
- C Haziran ve Temmuz
- D Kasım ve Aralık
Yukarıdaki DNA molekülünde guanin oranı yüzde kaçtır?
- A %70
- B %20
- C %30
- D %40
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Guanin daima sitozinle eşleşir.
- DNA'da bazlar belirli çiftler kurar.
- Adenin timinle eşleşir.
- Guanin ise sitozinle eşleşir.
2. sorunun çözümü
İklim uzun yılların ortalaması, hava olayı ise anlık durumdur.
- Hava olayları saatler veya günler içinde değişir.
- İklim ise en az 30-35 yıllık ortalamalarla belirlenir.
- Bu nedenle iklim uzun, hava olayı kısa sürelidir.
3. sorunun çözümü
2⁴ = 16 hücre.
- Her bölünmede hücre sayısı ikiye katlanır.
- Sıra 1, 2, 4, 8, 16 biçiminde ilerler.
- 4. bölünme sonunda 16 hücre olur.
4. sorunun çözümü
Dört olasılıktan yalnız biri aa'dır.
- Tabloda dört olasılık var: AA, Aa, Aa, aa.
- Çekinik fenotip yalnız aa genotipinde görülür.
- Olasılık 1/4'tür.
5. sorunun çözümü
Adenin timine, guanin sitozine eşittir; ancak adenin ile guanin sayılarının eşit olması gerekmez. Şekilde 3 adenin, 1 guanin vardır.
- Şekilde eşleşmeler A-T, T-A, G-C, C-G ve A-T biçimindedir.
- Adenin sayısı timine, guanin sayısı sitozine eşittir.
- Şekilde adenin 3, guanin ise 1 kez geçmektedir.
- Bu nedenle "adenin sayısı guanine daima eşittir" yorumu yanlıştır.
6. sorunun çözümü
Eksen eğikliği (23°27') + yıllık hareket mevsimleri oluşturur.
- Dünya'nın ekseni yörünge düzlemine 23°27' eğiktir.
- Bu eğiklikle Güneş çevresinde dolanırken ışınların geliş açısı değişir.
- Geliş açısı değişince ısınma farklılaşır ve mevsimler oluşur.
7. sorunun çözümü
Mutasyon DNA dizilimindeki kalıtsal değişimdir; diğer üç örnek çevre etkisiyle oluşan ve kalıtsal olmayan modifikasyonlardır.
- Mutasyon DNA'nın yapısında meydana gelen değişimdir ve kalıtsaldır.
- Modifikasyon çevre etkisiyle görünüşte oluşur, DNA değişmez.
- II, III ve IV'te ışık, güneş ve çalışma yalnızca görünüşü değiştirir.
- I'de doğrudan DNA dizilimi değiştiği için bu bir mutasyondur.
8. sorunun çözümü
Genler aynı olduğu için farkı çevre yaratmıştır.
- İki fidenin genleri aynı.
- Aralarındaki tek fark toprak.
- Farkın nedeni çevre koşullarıdır.
9. sorunun çözümü
XX kız, XY erkek.
- 23. kromozom çifti cinsiyeti belirler.
- XX ise kız, XY ise erkek olur.
- Demek ki X ve Y kromozomlarıdır.
10. sorunun çözümü
Baskın gen varsa özelliği o belirler.
- Genotipte bir baskın (A) bir çekinik (a) gen var.
- Baskın gen çekiniği örter.
- Bitkinin boyu uzun olur.
11. sorunun çözümü
Aa × aa çaprazlamasında kareler Aa, Aa, aa, aa olur; oran 2 Aa'ya 2 aa, yani yarı yarıyadır.
- Melez uzun boylunun gametleri A ve a'dır.
- Kısa boylunun her iki gameti de a'dır.
- Kareler doldurulunca Aa, Aa, aa, aa çıkar.
- Genotip oranı 2 Aa : 2 aa biçimindedir.
12. sorunun çözümü
Dik gelen ışın dar alana düşer, birim alandaki enerji artar.
- Dik gelen ışınlar daha küçük bir yüzeye yayılır.
- Aynı enerji küçük alana düşünce birim alandaki enerji artar.
- Sonuç: sıcaklık yükselir.
13. sorunun çözümü
Mevsimler eksen eğikliğinden kaynaklanır.
- Gece-gündüz, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşünden oluşur — eğiklikle ilgisi yoktur.
- Mevsimler ise eğiklik + yıllık hareketten oluşur.
- Eğiklik olmazsa ışınların geliş açısı yıl boyu değişmez, mevsim oluşmaz.
14. sorunun çözümü
aa olmalıdır.
- Baskın gen varsa o özellik görünür.
- Çekinik özelliğin görünmesi için baskın gen olmamalıdır.
- Yani genotip aa (iki çekinik) olmalıdır.
15. sorunun çözümü
Karbon dioksit başlıca sera gazıdır; miktarı arttıkça yeryüzünden yayılan ısı daha fazla tutulur.
- Şemada gelen ışın yeryüzünü ısıtır.
- Yeryüzünden yayılan ısının bir bölümü atmosferde tutulur.
- Bu tutulmayı sağlayan gazlara sera gazı denir.
- Sanayi ve ulaşım kaynaklı karbon dioksit bu gazların başında gelir.
16. sorunun çözümü
Kalıtım maddesi çekirdektedir.
- Ribozom protein sentezi yapar.
- Hücre zarı madde alışverişini denetler.
- Kalıtım maddesi DNA ise çekirdekte bulunur.
17. sorunun çözümü
Dünya'nın dönme hızı iklimle ilgili değildir.
- Isınma buzulları eritir, deniz seviyesi yükselir.
- Yağış düzeni bozulur, kuraklık artar.
- Dönme hızı ise iklimden etkilenmez — cevap D.
18. sorunun çözümü
Grafikteki en yüksek sütun 2200 mm ile Rize'ye aittir; yağış arttıkça nem de artar.
- Grafikte dört sütunun yükseklikleri karşılaştırılır.
- Değerler 2200, 320, 1050 ve 560 mm'dir.
- En büyük değer 2200 mm'dir.
- Bu değer Rize'ye ait olduğundan en nemli iklim Rize'dedir.
19. sorunun çözümü
Gündüz süresi 12 saat okunan aylar Mart ve Eylül'dür; bu aylarda gece de 12 saattir.
- Bir günde gece ile gündüzün toplamı 24 saattir.
- İkisinin eşit olması için gündüzün 12 saat olması gerekir.
- Grafikte 12 saat değeri Mart ve Eylül noktalarında okunur.
- Bu aylar ekinoks tarihlerinin bulunduğu aylardır.
20. sorunun çözümü
A = T = %30 → G + S = %40, G = %20.
- Adenin %30 ise timin de %30'dur.
- Kalan pay: 100 − 60 = %40, bu guanin ile sitozine aittir.
- İkisi eşit olduğundan guanin %20'dir.