8. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Tabloda bir dersin sınav ağırlıkları ve öğrencinin aldığı notlar verilmiştir. Buna göre öğrencinin ders başarı notu kaçtır?
- A 77
- B 79
- C 80
- D 82
Tabloda iki grubun beş özet değeri verilmiştir. Bu iki grup karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A A grubunun ortancası B grubununkinden büyüktür.
- B İki grubun açıklığı birbirine eşittir.
- C B grubunun çeyrekler açıklığı daha büyüktür.
- D A grubunun verileri B grubuna göre daha yayılmıştır.
Bir öğrenci √18 sayısını şemadaki gibi sadeleştirmiştir. Bu çözümdeki hata aşağıdakilerden hangisidir?
- A 18 sayısı 9 × 2 biçiminde yazılamaz.
- B Kök dışına 9 değil, √9 = 3 çıkarılmalıydı.
- C Sonuç doğrudur, 9√2 bulunur.
- D √2 çarpanı da kök dışına çıkarılmalıydı.
Kartların üzerinde dört üslü ifade yazılıdır. Bu ifadelerden kaç tanesinin değeri pozitiftir?
- A 1
- B 3
- C 2
- D 4
Kare biçimindeki bir bahçenin alanı 200 m² olarak ölçülmüştür. Bahçenin çevresine tel çekilecektir. Buna göre kaç metre tel gerekir?
- A 40√2
- B 20√2
- C 80√2
- D 200√2
Şemada 360 sayısının çarpan ağacı verilmiştir. Ağacın daha fazla bölünemeyen uç sayılarının toplamı kaçtır?
- A 15
- B 19
- C 21
- D 17
Tabloda 20 öğrencinin kardeş sayıları sıklıklarıyla birlikte verilmiştir. Bu veri grubunun ortanca değeri kaçtır?
- A 0
- B 2
- C 1
- D 3
Çizgi grafiğinde bir ürünün dört haftalık satış sayıları verilmiştir. Aynı düzen sürerse 6. haftada beklenen satış sayısı kaçtır?
- A 90
- B 105
- C 100
- D 120
Alanı 49 cm² olan bir karenin bir kenarı kaç cm'dir?
- A 7
- B 24,5
- C 14
- D 49
Kartların üzerinde dört kareköklü ifade yazılıdır. Bu ifadelerin değerlerinin toplamı kaçtır?
- A 30
- B 36
- C 34
- D 40
Tabloda iki ülkenin nüfusu bilimsel gösterimle verilmiştir. Buna göre A ülkesinin nüfusu B ülkesinin nüfusunun kaç katıdır?
- A 2
- B 50
- C 5
- D 0,2
Bir öğrenci 3² × 3⁴ işlemini şemadaki adımlarla çözmüştür. Bu çözümde yapılan hata aşağıdakilerden hangisidir?
- A Üsler çarpılmaz, toplanmalıydı.
- B Tabanlar da çarpılmalıydı.
- C Üsler çıkarılmalıydı.
- D Hata yoktur, sonuç 3⁸ doğrudur.
Bir üçgenin taban uzunluğu ile yüksekliği tabloda verilmiştir. Buna göre bu üçgenin alanı kaç cm² dir?
- A 6
- B 12
- C 18
- D 9
Bir satranç tahtasının birinci karesine 2, ikinci karesine 4, üçüncü karesine 8 buğday tanesi konulmaktadır. Aynı kurala göre 8. kareye kaç buğday tanesi konulur?
- A 256
- B 128
- C 512
- D 64
Bir marangoz alanı 98 cm² olan kare bir levha kesecektir. Levhanın bir kenar uzunluğunu en sade kökle ifade ettiğinde ne yazmalıdır?
- A 2√7 cm
- B 49√2 cm
- C 14√2 cm
- D 7√2 cm
İşleminin sonucu kaçtır?
- A 2¹⁰
- B 4¹⁰
- C 2⁶
- D 4⁵
Bir doğal sayı 4, 6 ve 9 ile bölündüğünde her seferinde 1 kalanını vermektedir. Bu koşulu sağlayan en küçük iki basamaklı doğal sayı kaçtır?
- A 37
- B 36
- C 13
- D 19
Bir çiftçi kare biçimindeki tarlasına 225 fidan dikmiştir. Fidanlar eşit sayıda sıra ve sütun oluşturmaktadır. Buna göre bir sırada kaç fidan bulunur?
- A 12
- B 18
- C 25
- D 15
İşleminin sonucu kaçtır?
- A 64
- B 32
- C 12
- D 36
İşleminin sonucu kaçtır?
- A 8√4
- B 15√2
- C 8√2
- D 8
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Her not kendi ağırlığıyla çarpılıp toplanır: 0,4 × 70 + 0,6 × 85 = 28 + 51 = 79.
- Ağırlıklı ortalamada notlar eşit sayılmaz; her biri kendi ağırlığıyla çarpılır.
- 1. yazılının katkısı: 70 × 0,40 = 28.
- 2. yazılının katkısı: 85 × 0,60 = 51. Toplayalım: 28 + 51 = 79.
- Denetleyelim: ağırlığı büyük olan not 85 olduğu için sonuç iki notun düz ortalamasından (77,5) YÜKSEK çıkmalı — 79 öyle ✓.
Sık yapılan hata: 77 demek. Notların düz ortalaması alınmış ((70 + 85) ÷ 2 = 77,5); ağırlıklar EŞİT DEĞİL, ikinci sınav daha ağır basıyor.
2. sorunun çözümü
A'nın açıklığı 40 ve çeyrekler açıklığı 20, B'nin ise 30 ve 10'dur; A daha yayılmıştır.
- A açıklığı: 50 − 10 = 40, B açıklığı: 45 − 15 = 30
- A çeyrekler açıklığı: 40 − 20 = 20
- B çeyrekler açıklığı: 35 − 25 = 10
- İki ölçü de A için büyüktür, A daha yayılmıştır.
3. sorunun çözümü
Kök dışına çarpanın kendisi değil KAREKÖKÜ çıkar: √18 = √9 × √2 = 3√2.
- Öğrencinin ilk adımı doğru: 18 = 9 × 2 ve 9 tam kare.
- Hata ikinci adımda: √(9 × 2) ifadesi √9 × √2 olarak ayrılır, 9 × √2 olarak değil.
- √9 = 3 olduğuna göre doğru sonuç 3√2’dir.
- Denetleyelim: (3√2)² = 9 × 2 = 18 ✓ ama (9√2)² = 81 × 2 = 162 ✗. Öğrencinin sonucu 18’e dönmüyor.
Sık yapılan hata: "Sonuç doğrudur" demek. Adımlar tanıdık göründüğü için kabul ediliyor; denetleme yapılsaydı 9√2 ifadesinin karesinin 18 etmediği hemen görülürdü.
4. sorunun çözümü
(−2)⁴ = 16 ve (−3)² = 9 pozitiftir; (−2)³ = −8 ve −2⁴ = −16 negatiftir.
- Negatif tabanın çift kuvveti pozitiftir: (−2)⁴ = 16
- Tek kuvveti negatiftir: (−2)³ = −8
- −2⁴ ifadesinde üs yalnızca 2 ye aittir: −16
- (−3)² = 9 → toplam 2 pozitif değer
5. sorunun çözümü
Kenar √200 = 10√2 m’dir; çevre 4 × 10√2 = 40√2 m eder.
- Bahçe kare olduğuna göre kenar = √200.
- Sadeleştirelim: 200 = 100 × 2 ve 100 tam kare, yani √200 = 10√2 m.
- Soru kenarı değil ÇEVREYİ istiyor: 4 × 10√2 = 40√2 m tel gerekir.
- Denetleyelim: (10√2)² = 100 × 2 = 200 m² ✓; kenar doğru, çevre dört katı.
Sık yapılan hata: 10√2 ya da 20√2 demek. Kenar bulunup orada duruluyor ya da dört yerine iki ile çarpılıyor; karenin çevresi DÖRT kenarın toplamıdır.
6. sorunun çözümü
Uçlardaki asal çarpanlar 2, 3, 2, 3, 2, 5 tir; toplamları 17 dir.
- 360 = 36 × 10 biçiminde ayrılmış.
- Uç sayılar: 2, 3, 2, 3, 2, 5
- 2 + 3 + 2 + 3 = 10
- 10 + 2 + 5 = 17
7. sorunun çözümü
20 veri olduğundan 10. ve 11. veriler ortancayı belirler; ikisi de 1'dir.
- Toplam veri: 3 + 9 + 6 + 2 = 20
- Ortanca 10. ve 11. verinin ortalamasıdır.
- İlk 3 veri 0, sonraki 9 veri 1 (4-12. sıralar)
- 10. ve 11. veri 1 → ortanca 1
8. sorunun çözümü
Her hafta 15 artış var: 5. hafta 90, 6. hafta 105.
- Önce düzeni bulalım: 45 − 30 = 15, 60 − 45 = 15, 75 − 60 = 15. Her hafta 15 artıyor.
- Düzen sürerse 5. hafta: 75 + 15 = 90.
- 6. hafta: 90 + 15 = 105.
- Denetleyelim: 1. haftadan 6. haftaya beş adım var; 30 + 5 × 15 = 30 + 75 = 105 ✓. İki yol aynı sonucu verdi.
Sık yapılan hata: 90 demek. Bir hafta eksik sayılmış; 90 sayısı 5. HAFTANIN değeridir, altıncının değil.
9. sorunun çözümü
Karenin alanı kenarın karesi olduğuna göre kenar alanın kareköküdür: √49 = 7 cm.
- Karenin alanı kenar × kenar, yani kenar² olarak hesaplanır.
- Burada tersine gidiyoruz: kenar² = 49 olduğuna göre kenar = √49.
- √49 = 7, çünkü 7 × 7 = 49. Kenar 7 cm.
- Denetleyelim: 7 × 7 = 49 cm². Verilen alana döndük.
Sık yapılan hata: 24,5 demek. Alan ikiye bölünüyor; karekök almak İKİYE BÖLMEK değildir, "karesi bu olan sayıyı bulmak"tır.
10. sorunun çözümü
Dört kökün değerleri 7, 8, 9 ve 10’dur; toplamları 34 eder.
- Her kökü ayrı hesaplayalım: √49 = 7 ve √64 = 8.
- √81 = 9 ve √100 = 10.
- Toplayalım: 7 + 8 + 9 + 10 = 34.
- Denetleyelim: sayılar ardışık (7, 8, 9, 10); dördünün toplamı ortalamanın dört katıdır — 8,5 × 4 = 34. Tutuyor.
Sık yapılan hata: 30 demek. Toplama sırasında bir terim atlanıyor ya da 10 yerine 6 gibi bir değer kullanılıyor; dört kökün de hesaplanması gerekiyor.
11. sorunun çözümü
Sayı kısmı ve 10’un kuvveti ayrı ayrı bölünür: (4,5 ÷ 9) × 10⁷⁻⁶ = 0,5 × 10 = 5 kat.
- "Kaç katı" sorusu bölme demektir: (4,5 × 10⁷) ÷ (9 × 10⁶).
- Bilimsel gösterimde iki parça ayrı bölünür — sayı kısmı: 4,5 ÷ 9 = 0,5.
- 10’un kuvveti kısmı: 10⁷ ÷ 10⁶ = 10¹ = 10. İkisini çarpalım: 0,5 × 10 = 5.
- Denetleyelim: 9 × 10⁶ = 9.000.000 ve bunun 5 katı 45.000.000; 4,5 × 10⁷ de 45.000.000 ediyor.
Sık yapılan hata: 50 demek. Yalnız 10’un kuvvetlerine bakılıp sayı kısmı (4,5 ÷ 9 = 0,5) hesaba katılmamış; o çarpan sonucu yarıya indiriyor.
12. sorunun çözümü
Aynı tabanlı ifadeler çarpılırken üsler toplanır; öğrenci üsleri çarpmış, doğru sonuç 3⁶’dır.
- Şemadaki adım "üsler çarpılır" diyor ve 3² × 3⁴ için 3⁸ buluyor.
- Oysa kural şudur: aᵐ × aⁿ = aᵐ⁺ⁿ. Çarpımda üsler TOPLANIR.
- Doğrusu: 2 + 4 = 6, yani 3⁶ = 729.
- Denetleyelim: 3² = 9 ve 3⁴ = 81; 9 × 81 = 729. 3⁸ ise 6561 ederdi, çok büyük.
Sık yapılan hata: "Hata yoktur" demek. Sonuç doğru görünüyor çünkü işlem tanıdık; oysa uygulanan kural üssün üssüne ait, çarpmaya değil.
13. sorunun çözümü
Üçgenin alanı taban × yükseklik ÷ 2’dir: √324 ÷ 2 = 18 ÷ 2 = 9 cm².
- Üçgen alanı formülü: (taban × yükseklik) ÷ 2.
- Önce çarpalım — çarpmada içler çarpılır: √12 × √27 = √(12 × 27) = √324.
- 18 × 18 = 324 olduğuna göre √324 = 18. Şimdi ikiye bölelim: 18 ÷ 2 = 9 cm².
- Denetleyelim: √12 = 2√3 ve √27 = 3√3; 2√3 × 3√3 = 6 × 3 = 18 ve 18 ÷ 2 = 9. Tutuyor.
Sık yapılan hata: 18 demek. Taban ile yükseklik çarpılıp İKİYE BÖLME adımı atlanıyor; 18 dikdörtgenin alanı olurdu, üçgenin değil.
14. sorunun çözümü
Kare numarası üs olur: 8. kareye 2⁸ = 256 buğday tanesi konulur.
- Verilenleri üslü yazalım: 1. kare 2 = 2¹, 2. kare 4 = 2², 3. kare 8 = 2³.
- Her karede önceki sayı 2 ile çarpılıyor; kare numarası doğrudan üs oluyor.
- 8. kare için 2⁸ = 256.
- Denetleyelim: 7. kare 2⁷ = 128, bir kare daha 128 × 2 = 256. Tutuyor.
Sık yapılan hata: 128 demek. Bir kare eksik sayılmış: 128 sayısı 7. karenin değeridir.
15. sorunun çözümü
98 sayısı 49 × 2 biçiminde yazılır ve √49 = 7 kök dışına çıkar: 7√2 cm.
- Levha kare olduğuna göre kenar = √98.
- 98 sayısının tam kare çarpanını arayalım: 98 = 49 × 2 ve 49 tam karedir.
- √98 = √49 × √2 = 7√2 cm.
- Denetleyelim: (7√2)² = 49 × 2 = 98 cm² ✓. Verilen alana döndük.
Sık yapılan hata: 49√2 demek. Kök dışına tam kare çarpanın kendisi yazılıyor; dışarı KAREKÖKÜ çıkar, yani 7.
16. sorunun çözümü
Toplamada üsler toplanmaz; iki eşit terim vardır: 2⁵ + 2⁵ = 2 × 2⁵ = 2⁶.
- İki terim de aynı: 2⁵ + 2⁵ ifadesi "2⁵ sayısından iki tane" demektir.
- Öyleyse toplam 2 × 2⁵ olur.
- 2 sayısı 2¹ demektir; aynı tabanlı çarpımda üsler toplanır: 2¹ × 2⁵ = 2⁶.
- Denetleyelim: 2⁵ = 32, yani 32 + 32 = 64. 2⁶ da 64 ediyor.
Sık yapılan hata: 2¹⁰ demek. Üs kuralları TOPLAMA için geçerli değildir; üsler yalnız çarpmada toplanır. Toplamada önce ortak çarpan bulunur.
17. sorunun çözümü
EKOK(4, 6, 9) = 36 olduğundan sayılar 36 nın katının 1 fazlasıdır; iki basamaklı en küçüğü 37 dir.
- 4 = 2², 6 = 2 × 3, 9 = 3²
- EKOK = 2² × 3² = 36
- Aranan sayılar 1, 37, 73 biçimindedir.
- İki basamaklı en küçüğü 37 dir.
18. sorunun çözümü
Fidanlar kare dizildiği için bir sıradaki sayı √225 = 15’tir.
- Tarla kare ve fidanlar eşit sayıda sıra ve sütun oluşturuyor; öyleyse sıra sayısı sütun sayısına eşit.
- Sıra × sütun = 225 ve ikisi eşit olduğuna göre sıra² = 225.
- Sıra = √225 = 15, çünkü 15 × 15 = 225.
- Denetleyelim: 15 × 15 = 225 fidan. Verilen sayıya döndük.
Sık yapılan hata: 25 demek. 225 sayısının kökü olarak 25 sanılıyor; 25² = 625’tir. Denetleme adımı bu hatayı hemen gösterir.
19. sorunun çözümü
Üslü sayının üssü alınırken üsler çarpılır: (2³)² = 2⁶ = 64.
- (2³)² ifadesi 2³ sayısının iki kez çarpılması demektir: 2³ × 2³.
- Aynı tabanlı çarpımda üsler toplanır: 3 + 3 = 6, yani 2⁶.
- Aynı üssü iki kez toplamak onu 2 ile çarpmaktır; kural budur: (aᵐ)ⁿ = aᵐˣⁿ.
- Denetleyelim: 2³ = 8 ve 8² = 64. 2⁶ da 64 ediyor.
Sık yapılan hata: 32 demek, yani 2⁵. Üsler toplanmış; üssün üssünde üsler ÇARPILIR.
20. sorunun çözümü
Benzer köklü terimler toplanır: 8√2
- Kök içleri aynı olan terimler toplanabilir.
- Katsayıları toplarız: 3 + 5 = 8
- Sonuç: 8√2