8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A Yağmur yağdığı için maç ertelendi.
  2. B Sınavı kazanmak için gece gündüz çalıştı.
  3. C Hava soğuyunca kar yağdı.
  4. D Kitabı okudu ve çok beğendi.
2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "geçmek" sözcüğü "bir hastalığın bulaşması" anlamında kullanılmıştır?

  1. A Otobüs durağı çoktan geçti.
  2. B Sınavı geçtiği için çok sevindi.
  3. C Grip kardeşinden ona geçmiş.
  4. D Konuyu hızlıca geçtik.
3
Metin 3Karadeniz kıyısındaki küçük bir kasabaya kurulan mikro şebekeüç yıldır kesintisiz çalışıyor. Kasabalılar, tepedekitürbinlerden gelen elektriği aralarında paylaşarak kullanıyor.Fazla üretilen enerji dere kenarındaki bataryalardadepolanıyor. Muhtar, yaz aylarında elektrik kesintisiyaşamamayı kasabanın en büyük kazancı sayıyor.

Yukarıdaki metinden çıkarılan fiilimsiler bir çizelgeye şöyle yazılmıştır: kurulan – sıfat-fiil, paylaşarak – zarf-fiil, üretilen – sıfat-fiil, yaşamamayı – ... Buna göre çizelgenin boş bırakılan hücresine ne yazılmalıdır?

  1. A İsim-fiil
  2. B Sıfat-fiil
  3. C Zarf-fiil
  4. D Çekimli fiil
4

Aşağıdaki cümlelerin hangisi öznel bir yargı içerir?

  1. A Roman 320 sayfadan oluşuyor.
  2. B Roman 1954 yılında yayımlandı.
  3. C Roman üç dile çevrildi.
  4. D Roman, yazarın en etkileyici eseridir.
5

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil kullanılmıştır?

  1. A Kırılan cam yerdeydi.
  2. B Yürüyerek okula gitti.
  3. C Yüzmek en sevdiği spordu.
  4. D Okunacak kitaplar masadaydı.
6
AyrılıkSen gideli bu sokak da sessizCamlarda buğu, avluda yaprakBir çay demlerdik akşamüstleriŞimdi iki fincan, biri hep boş

Yukarıdaki şiirin son dizesi sınıfta yorumlanmıştır. Buna göre son dizede örtülü olarak ne anlatılmaktadır?

  1. A Çay içme alışkanlığının bırakıldığı
  2. B Sokağın eskisinden kalabalık olduğu
  3. C Ayrılan kişinin geri dönmediği
  4. D Havaların iyice soğuduğu
7

"Okyanusun dibini görüntüleyebilen araçlar tasarlamayı başardık. Buna rağmen yan yana oturan iki insan birbirini hâlâ dinlemiyor." Bu parçada kaç fiilimsi vardır?

  1. A 1
  2. B 2
  3. C 3
  4. D 4
8

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde olasılık anlamı vardır?

  1. A Yarın kesinlikle geleceğim.
  2. B Dün akşam eve geç geldi.
  3. C Bu saatte trafik sıkışmış olabilir.
  4. D Her sabah aynı otobüse biner.
9
Öğrencinin doldurduğu çizelgeCümleSözcüğün anlamıMasanın ayağı kırılmış.Yan anlamBu konuda bize çok soğuk davrandı.Mecaz anlamÜçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir.Terim anlamÇocuk elindeki topu havaya attı.Mecaz anlam

Bir öğrenci koyu yazılmış sözcüklerin anlamlarını yukarıdaki çizelgeye yazmıştır. Buna göre anlam bilgisi hangi satırda hatalıdır?

  1. A Birinci satırda
  2. B İkinci satırda
  3. C Üçüncü satırda
  4. D Dördüncü satırda
10

"Burnu büyümek" deyimi aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğru kullanılmıştır?

  1. A Kaza sonrası burnu büyüdüğü için ameliyat oldu.
  2. B Soğuk havada burnu büyüyüp kızardı.
  3. C Ödülü alınca burnu büyüdü, kimseyi beğenmez oldu.
  4. D Çocuğun burnu büyükçe bir yüzü vardı.
11
SOMUT ANLAMSırt çantası bu sabah çokağırdı.SOYUT ANLAM?

Yukarıdaki kartta “ağır” sözcüğünün somut kullanımı verilmiş, soyut kullanımı ise boş bırakılmıştır. Buna göre boş kutuya hangi cümle konulmalıdır?

  1. A Merdivenleri ağır ağır çıktı.
  2. B Bu görevle çok ağır bir sorumluluk aldı.
  3. C Ağır kutuyu iki kişi zar zor taşıdı.
  4. D Valizin ağırlığını terazide ölçtürdü.
12
Tahtaya yazılan cümlelerAAkşamüstü sahilde yürümek insanı dinlendirir.BSınav sonuçları yarın sabah okulun sitesindeaçıklanacak.CBahçeye geçen hafta dikilen fidanlar hızlabüyüdü.DKapıyı çalmadan içeri girme.

Öğretmen konuyu pekiştirmek için tahtaya yukarıdaki dört cümleyi yazdı. Bu cümlelerden hangisinde fiilimsiye yer verilmemiştir?

  1. A Akşamüstü sahilde yürümek insanı dinlendirir.
  2. B Sınav sonuçları yarın sabah okulun sitesinde açıklanacak.
  3. C Bahçeye geçen hafta dikilen fidanlar hızla büyüdü.
  4. D Kapıyı çalmadan içeri girme.
13
EceDün akşam ders çalışırken uykum ağırağır bastırdı.PoyrazBen de sabaha karşı zar zor gözümüaçabildim.EceBugün ikinci deneme sınavımız var,biliyorsun.PoyrazKalemlerimi akşamdan çantaya koydum.

İki arkadaşın sabah yaptığı konuşma yukarıda verilmiştir. Buna göre ikilemeler hangi balonlarda kullanılmıştır?

  1. A 2 ve 3 numaralı balonlarda
  2. B 2 ve 4 numaralı balonlarda
  3. C 3 ve 4 numaralı balonlarda
  4. D 1 ve 2 numaralı balonlarda
14

"Susuz kalan bitkiler soldu." cümlesindeki fiilimsiyle aynı türde fiilimsi aşağıdakilerin hangisinde vardır?

  1. A Kapıyı çalmadan içeri girdi.
  2. B Anlatılan konuyu not aldı.
  3. C Erken kalkmak zor geliyor.
  4. D Sınavı kazanınca çok sevindi.
15

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "köpürmek" sözcüğü "sinirlerine hâkim olamamak, kendini tutamamak" anlamında kullanılmıştır?

  1. A Banyodaki jel çok fazla köpürüyor.
  2. B Karnesini gören babası sinirden köpürmüştü.
  3. C Dalgalar kayalara çarpınca deniz köpürdü.
  4. D Makine sabunu köpürterek halıyı temizledi.
16
Metin 1(I) Günde on bin adım hedefi, 1960’lardaki bir adım sayacıreklamından çıkmıştır. (II) Bu sayının başlangıçta bilimselbir dayanağı olmadığı sonradan anlaşılmıştır. (III) Düzenliyürüyüşün kalp sağlığına iyi geldiği pek çok araştırmaylagösterilmiştir. (IV) Bence sabah yapılan yürüyüş akşamyapılandan çok daha keyiflidir.

Sağlık köşesinden alınan yukarıdaki metinde cümleler numaralanmıştır. Buna göre bu cümlelerden hangisi öznel bir yargı taşır?

  1. A I numaralı cümle
  2. B II numaralı cümle
  3. C III numaralı cümle
  4. D IV numaralı cümle
17
Aday cümlelerASanatçı, eserini bitirince onu herkese gösterir.BSanatçı, eserlerini hiç kimseye göstermez.CSanatçı, yalnızca tamamladığı eserleri paylaşır.DSanatçı, eserini bitirmeden önce eleştiri alır.

Bir söyleşide sanatçı için “Eserini bitirmeden kimseye göstermez.” denilmiştir. Bu sözle anlamca en yakın cümle hangisidir?

  1. A A kartındaki cümle
  2. B B kartındaki cümle
  3. C C kartındaki cümle
  4. D D kartındaki cümle
18
Öğrencinin doldurduğu fiilimsi çizelgesiSıraSözcükEkTür1tanıştığımız-dıkSıfat-fiil2gülümseyerek-erekZarf-fiil3durmadan-madanİsim-fiil4bekleyiş-yışİsim-fiil

Bir öğrenci fiilimsileri çalışırken yukarıdaki çizelgeyi doldurdu; ancak bir satırda tür bilgisini yanlış yazdı. Buna göre yanlışlık hangi satırdadır?

  1. A 1. satır
  2. B 2. satır
  3. C 3. satır
  4. D 4. satır
19
Alıştırma cümleleriIOtobüsü kaçırdığı için toplantıya yarım saat geçkaldı.IISağlıklı kalmak için her sabah yarım saat yürüyor.IIIHava düzelirse hafta sonu sahilde yürüyeceğiz.IVBu kitap, geçen ay okuduğumdan daha kalın.

Anlam ilişkileri alıştırmasında öğrencilere yukarıdaki cümleler verilmiştir. Buna göre bu cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

  1. A I numaralı cümlede
  2. B II numaralı cümlede
  3. C III numaralı cümlede
  4. D IV numaralı cümlede
20
CÜMLEDE ANLAM İLİŞKİLERİNeden-sonuççünkü, -dığı için,-den dolayıAmaç-sonuç?Koşul-sa, -ince, yeter ki,ancakKarşılaştırmadaha, en, kadar, göre

Öğretmen anlam ilişkilerini yukarıdaki şemayla özetlemiş, bir kutuyu boş bırakmıştır. Buna göre soru işaretli kutuya hangi açıklama gelmelidir?

  1. A “ama, fakat, ancak” bağlaçlarıyla kurulur.
  2. B “sanki, gibi, kadar” sözleriyle kurulur.
  3. C “için, diye, üzere” sözleriyle kurulur ve henüz gerçekleşmemiş bir isteği bildirir.
  4. D “kesinlikle, mutlaka” sözleriyle kurulur.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. C 3. A 4. D 5. B 6. C 7. C 8. C 9. D 10. C 11. B 12. B 13. D 14. B 15. B 16. D 17. C 18. C 19. B 20. C
1. sorunun çözümü

"Kazanmak için" amaç bildirir.

  1. Amaç-sonuç cümlesi "niçin?" sorusuna cevap verir.
  2. A ve C sebep-sonuç bildirir (yağmur → erteleme).
  3. B'de "niçin çalıştı?" sorusunun cevabı var: kazanmak için.
  4. Amaç-sonuç ilişkisi B seçeneğindedir.
2. sorunun çözümü

Bulaşma anlamı yalnız C'dedir.

  1. A: bir yerin ötesine gitmek → gerçek anlam.
  2. B: başarılı olmak, D: üzerinden hızlıca gitmek → yan anlamlar.
  3. C'de hastalık bir kişiden diğerine aktarılmış.
  4. İstenen "bulaşmak" anlamı C seçeneğindedir.
3. sorunun çözümü

“yaşamamayı” sözcüğü “yaşa-” fiiline olumsuzluk eki ve -ma isim-fiil eki gelerek oluşmuştur; ardından belirtme durum eki almıştır. Durum eki alabilmesi de sözcüğün ad görevinde olduğunu gösterir.

  1. Sözcüğü köküne ayıralım: yaşa- / -ma- / -ma / -yı.
  2. Sondaki -ma eki isim-fiil ekidir; sözcüğü ada dönüştürmüştür.
  3. Sözcük belirtme durum eki (-yı) almıştır; yalnızca adlar bu eki alır.
  4. Cümlede “sayıyor” yükleminin nesnesi olduğu için isim-fiildir; cevap A.
4. sorunun çözümü

"En etkileyici" kişisel değerlendirmedir.

  1. Nesnel yargılar kanıtlanabilir.
  2. A, B ve C sayı ve tarihle doğrulanabilir.
  3. "Etkileyici" olmak kişiden kişiye değişir.
  4. Öznel yargı D seçeneğindedir.
5. sorunun çözümü

"-erek" zarf-fiil ekidir.

  1. A: "kırılan" → -an, sıfat-fiil.
  2. C: "yüzmek" → -mek, isim-fiil.
  3. D: "okunacak" → -acak, sıfat-fiil.
  4. B: "yürüyerek" → -erek, fiilin nasıl yapıldığını bildirir → zarf-fiil.
6. sorunun çözümü

Şiirde iki kişinin birlikte çay içtiği günlerden söz edilmiştir. Son dizede fincanlardan birinin boş kalması, o kişinin hâlâ geri dönmediğini dolaylı yoldan anlatır.

  1. Üçüncü dizede birlikte çay demlenen günler anlatılıyor.
  2. Son dizede iki fincandan söz ediliyor.
  3. Fincanlardan birinin boş olması ikinci kişinin yokluğunu gösterir.
  4. Bu, doğrudan söylenmeyen örtülü bir anlamdır; cevap C.
7. sorunun çözümü

görüntüleyebilen, tasarlamayı, oturan → 3 fiilimsi.

  1. Fiilimsi eklerini arayalım: isim-fiil (-ma/-mak/-ış), sıfat-fiil (-an/-ası/-mez/-ar/-dik/-ecek/-miş), zarf-fiil (-erek/-ince/-ip/-meden).
  2. "görüntüleyebilen" → -en eki, sıfat-fiil (1).
  3. "tasarlamayı" → -ma eki, isim-fiil (2).
  4. "oturan" → -an eki, sıfat-fiil (3). "başardık" ve "dinlemiyor" ise yüklemdir, fiilimsi değildir.
  5. Toplam 3 fiilimsi vardır.
8. sorunun çözümü

"-abilir" olasılık bildirir.

  1. Olasılık, gerçekleşmesi kesin olmayan durumdur.
  2. A kesinlik, B ve D gerçekleşmiş/alışkanlık bildirir.
  3. C'de "sıkışmış olabilir" ihtimal anlatıyor.
  4. Cevap C seçeneğidir.
9. sorunun çözümü

Dördüncü cümlede “atmak” fiili elle fırlatma işini anlatır; bu, sözcüğün ilk akla gelen anlamıdır. Cümlede hiçbir anlam kayması yoktur, kullanım gerçek anlamlıdır.

  1. Birinci cümlede “ayak” insan ayağına benzetilmiştir; yan anlamdır.
  2. İkinci cümlede “soğuk” ısıyla değil ilgisizlikle ilgilidir; mecazdır.
  3. Üçüncü cümlede “açı” geometriye özgüdür; terim anlamdır.
  4. Dördüncü cümlede “atmak” gerçek anlamındadır; bilgi hatalıdır, cevap D.
10. sorunun çözümü

Deyim, kibirlenmek anlamındadır.

  1. Deyimler gerçek anlamıyla kullanılmaz.
  2. A, B ve D'de burun organ olarak anlatılmış.
  3. C'de ödül sonrası kibirlenme anlatılıyor.
  4. Deyimin doğru kullanımı C seçeneğindedir.
11. sorunun çözümü

Somut anlam beş duyuyla algılanabilen varlıkları, soyut anlam ise algılanamayan kavramları karşılar. “Sorumluluk” tartılamayan bir kavramdır; bu yüzden B seçeneğindeki kullanım soyuttur.

  1. A seçeneğinde “ağır ağır” yürüyüş biçimini anlatır; bir ikilemedir.
  2. C ve D seçeneklerinde ağırlık tartılabilir bir niteliktir; somuttur.
  3. B seçeneğinde ağır olan sorumluluktur.
  4. Sorumluluk duyularla algılanamaz; cevap B.
12. sorunun çözümü

A seçeneğinde “yürümek” isim-fiil, C seçeneğinde “dikilen” sıfat-fiil, D seçeneğinde “çalmadan” zarf-fiil vardır. B seçeneğindeki “açıklanacak” ise gelecek zaman eki almış çekimli fiildir, yüklemdir.

  1. A seçeneğindeki “yürümek” -mek isim-fiil ekini almıştır.
  2. C seçeneğindeki “dikilen” -en sıfat-fiil ekini almıştır.
  3. D seçeneğindeki “çalmadan” -madan zarf-fiil ekini almıştır.
  4. B seçeneğindeki “açıklanacak” yargı bildiren çekimli fiildir; fiilimsi yoktur, cevap B.
13. sorunun çözümü

Birinci balonda “ağır ağır”, ikinci balonda “zar zor” ikilemesi vardır. İkilemeler anlamı pekiştirmek, abartmak ya da bir durumu belirtmek için kullanılan sözcük tekrarlarıdır.

  1. İkileme, aynı ya da yakın sözcüklerin yan yana kullanılmasıdır.
  2. Birinci balonda aynı sözcük yinelenmiştir: ağır ağır.
  3. İkinci balonda yakın sesli iki sözcük yan yanadır: zar zor.
  4. Üçüncü ve dördüncü balonlarda tekrar yoktur; cevap D.
14. sorunun çözümü

Her ikisinde de sıfat-fiil vardır.

  1. Örnek cümlede "kalan" → -an eki, sıfat-fiil.
  2. A: "çalmadan" → zarf-fiil. C: "kalkmak" → isim-fiil. D: "kazanınca" → zarf-fiil.
  3. B: "anlatılan" → -an eki, ismi niteliyor → sıfat-fiil.
  4. Aynı tür B seçeneğindedir.
15. sorunun çözümü

Öfkelenmeyi anlatan tek cümle B seçeneğidir; diğerlerinde gerçek anlam vardır.

  1. Sorulan anlam mecazdır: öfkelenmek, kendini tutamamak.
  2. A, C ve D seçeneklerinde köpük gerçekten oluşuyor → gerçek anlam.
  3. B seçeneğinde "sinirden" sözcüğü var; köpük yok, öfke var.
  4. Demek ki mecaz anlam B seçeneğindedir.
16. sorunun çözümü

IV numaralı cümlede hem “Bence” sözü hem de “daha keyifli” değerlendirmesi bulunur. Keyif kişiden kişiye değişir ve ölçülemez; bu yüzden cümle özneldir.

  1. Öznel yargı kişisel görüş bildirir, doğruluğu kanıtlanamaz.
  2. I ve II numaralı cümlelerde tarihsel bir bilgi aktarılmıştır.
  3. III numaralı cümlede araştırmalara dayanan bir sonuç verilmiştir.
  4. IV numaralı cümledeki “Bence” ve “daha keyifli” sözleri kişiseldir; cevap D.
17. sorunun çözümü

Verilen cümle, eserin ancak tamamlandıktan sonra paylaşıldığını bildirir. C kartındaki cümle de aynı yargıyı başka sözcüklerle anlatır.

  1. Verilen cümlede “bitirmeden göstermez” denilmektedir.
  2. Bu, ancak bittikten sonra gösterildiği anlamına gelir.
  3. B kartı hiç göstermediğini söyler; bu daha güçlü bir yargıdır.
  4. C kartı aynı anlamı verdiği için cevap C.
18. sorunun çözümü

“durmadan” sözcüğündeki -madan eki zarf-fiil ekidir; sözcük eylemin nasıl yapıldığını bildirir. Öğrenci bunu isim-fiil olarak yazarak hata yapmıştır.

  1. 1. satır: -dık eki sıfat-fiil ekidir, doğru yazılmış.
  2. 2. satır: -erek eki zarf-fiil ekidir, doğru yazılmış.
  3. 3. satır: -madan eki zarf-fiil ekidir; “Nasıl çalıştı? Durmadan.” Bu satır yanlıştır.
  4. 4. satır: -yış eki isim-fiil ekidir, doğru yazılmış; öyleyse hata 3. satırdadır.
19. sorunun çözümü

II. cümlede yürüyüşün hangi istekle yapıldığı bildirilir: sağlıklı kalmak. Bu istek henüz gerçekleşmemiştir, bu yüzden ilişki amaç-sonuçtur.

  1. I. cümlede geç kalmanın sebebi verilmiştir; neden-sonuçtur.
  2. III. cümlede yürüyüş bir şarta bağlanmıştır; koşuldur.
  3. IV. cümlede iki kitap kalınlık bakımından karşılaştırılmıştır.
  4. II. cümlede eylemin amacı bildirilmiştir; cevap B.
20. sorunun çözümü

Amaç-sonuç cümlesinde eylemin hangi istekle yapıldığı bildirilir. “Sınavı kazanmak için çalıştı.” cümlesinde kazanma isteği henüz gerçekleşmemiştir.

  1. Şemadaki öteki kutular neden-sonuç, koşul ve karşılaştırmayı gösteriyor.
  2. Boş kutu amaç-sonuç ilişkisine aittir.
  3. Amaç bildiren sözler “için, diye, üzere” biçimindedir.
  4. Amaç henüz gerçekleşmemiş bir istektir; cevap C.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.