8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül doğru kullanılmıştır?
- A Kalem; defter aldım.
- B Sınav bitti; herkes rahatladı.
- C Ali; okula gitti.
- D Bugün; hava güzel.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç nokta doğru kullanılmıştır?
- A Bugün hava çok güzel...
- B Söylemek istedim ama...
- C Ali eve gitti...
- D Sınav yarın...
Okul panosuna asılan yukarıdaki duyuruda dört söz numaralanmıştır. Buna göre bu sözlerden hangisi yanlış yazılmıştır?
- A I numaralı söz
- B II numaralı söz
- C III numaralı söz
- D IV numaralı söz
"Türkçe'yi doğru kullanmalıyız." cümlesindeki yazım yanlışının sebebi nedir?
- A Özel ada gelen çekim eki kesmeyle ayrılmaz sanılmış.
- B Dil adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
- C "doğru" büyük yazılmalıydı.
- D Yanlış yoktur.
Okul bahçesine asılan yukarıdaki şenlik afişi incelenmektedir. Buna göre afişin hangi satırında yazım yanlışı vardır?
- A Birinci satırda
- B İkinci satırda
- C Üçüncü satırda
- D Alt satırda
"Okulumuz 23 nisan'da tören düzenleyecek." cümlesinde kaç yazım yanlışı vardır?
- A 1
- B 2
- C 3
- D Yoktur
Aynı metnin son cümlesinde geçen “Toprak, emeği görür.” sözü incelenmektedir. Buna göre bu cümlede virgül hangi görevde kullanılmıştır?
- A Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için
- B Ara sözün başına ve sonuna konmak için
- C Özneyi belirginleştirip vurgulamak için
- D Eş görevli sözcükleri ayırmak için
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" nin yazımı yanlıştır?
- A Sen de bizimle gelir misin?
- B Kitabı çantada unutmuş.
- C Ben de tam bunu söyleyecektim.
- D Bahçe de çiçekler açmış.
Bir öğrencinin konser dönüşü yazdığı yukarıdaki anı metninde cümleler numaralanmıştır. Buna göre metinde abartma yapılan cümle hangisidir?
- A I numaralı cümle
- B II numaralı cümle
- C III numaralı cümle
- D IV numaralı cümle
Yukarıdaki haber metninde bir noktalama işareti çıkarılıp yeri parantezle gösterilmiştir. Buna göre boş bırakılan yere hangi işaret gelmelidir?
- A Virgül
- B Noktalı virgül
- C Kısa çizgi
- D İki nokta
"Karınca dedi ki: 'Bu yükü tek başıma taşıyamam.'" cümlesinde hangi söz sanatı vardır?
- A Benzetme
- B Abartma
- C Konuşturma
- D Karşıtlık
Aşağıdaki kısaltmalardan hangisi yanlış yazılmıştır?
- A TBMM
- B Prof. Dr.
- C cm.
- D Dr.
"Türkçe Matematik ve Fen derslerini seviyorum" cümlesine kaç virgül konmalıdır?
- A 1
- B 2
- C 3
- D Hiç konmaz
Aynı şiirin üçüncü dizesinde bir benzetme kurulmuştur. Bu benzetmede benzeyen ile kendisine benzetilen sırasıyla hangileridir?
- A cam – inci
- B damlalar – inci
- C inci – damlalar
- D cam – damlalar
Yukarıda bir öğrencinin noktalama konusunda aldığı notlar sıralanmıştır. Buna göre hangi maddedeki bilgi yanlıştır?
- A Birinci maddedeki
- B İkinci maddedeki
- C Üçüncü maddedeki
- D Dördüncü maddedeki
Müzik dinleyen iki arkadaşın konuşması yukarıda verilmiştir. Buna göre karşıt kavramların bir arada kullanıldığı tezat sanatı hangi balondadır?
- A Birinci balonda
- B İkinci balonda
- C Üçüncü balonda
- D Dördüncü balonda
Yukarıdaki kartta bir dizedeki benzetme incelenmektedir. Buna göre bu benzetmede benzeyen hangisidir?
- A buz
- B göl
- C yürek
- D “gibi” sözü
Sık yapılan yazım yanlışları için hazırlanan yukarıdaki çizelgede son satır eksik bırakılmıştır. Buna göre boş hücreye hangi yazım gelmelidir?
- A ya da
- B yada
- C ya-da
- D yâda
Yazım alıştırmasında öğrencilere yukarıdaki cümleler verilmiştir. Buna göre “ki” yazımıyla ilgili yanlışlık hangi cümlededir?
- A I numaralı cümlede
- B II numaralı cümlede
- C III numaralı cümlede
- D IV numaralı cümlede
Öğretmen yazım kurallarını pekiştirmek için yukarıdaki kartları dağıtmıştır. Buna göre hangi kartta yazım yanlışı yoktur?
- A A kartında
- B B kartında
- C C kartında
- D D kartında
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Anlamca yakın, bağımsız iki cümle noktalı virgülle ayrılır.
- Noktalı virgül, anlamca ilgili bağımsız cümleleri ayırır.
- B'de iki bağımsız yargı var ve aralarında sebep-sonuç ilgisi bulunuyor.
- Diğer seçeneklerde tek cümle bölünmüş — yanlış.
- Doğru kullanım B'dedir.
2. sorunun çözümü
Tamamlanmamış, sözün sürdürülmediği anlatımlarda üç nokta kullanılır.
- Üç nokta, sözün bitirilmediğini gösterir.
- B'de "ama" ile başlayan yargı yarım bırakılmış.
- Diğerlerinde cümle tamamlanmıştır, nokta gerekir.
- Doğru kullanım B'dedir.
3. sorunun çözümü
“Her şey” sözü iki ayrı sözcükten oluşur ve daima ayrı yazılır. Bayram adları büyük harfle, belirli bir tarih bildirmeyen gün adları küçük harfle, dil adları ise büyük harfle başlar; öteki üç kullanım doğrudur.
- I numaralı sözde bayram adı büyük harfle başlamıştır; doğrudur.
- II numaralı sözde gün adı belirli bir tarih bildirmediği için küçük yazılmıştır; doğrudur.
- III numaralı sözde dil adı büyük harfle başlamıştır; doğrudur.
- “Her şey” ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılmıştır; cevap D.
4. sorunun çözümü
Doğrusu "Türkçeyi"dir; dil adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
- Kesme işareti özel adlara gelen çekim eklerini ayırır.
- Ancak dil, din ve millet adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
- Doğru yazım: "Türkçeyi".
- Doğru açıklama B'dir.
5. sorunun çözümü
“Hiçbir” sözcüğü kalıplaşmış bir birleşik sözcüktür ve bitişik yazılır. Afişte “hiç bir” biçiminde ayrı yazıldığı için yanlışlık ikinci satırdadır.
- Birinci satırda belirli tarih bildiren ay ve gün adları büyük yazılmış; doğrudur.
- İkinci satırda “hiç bir” ayrı yazılmıştır.
- “Hiçbir” kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır.
- Yanlışlık ikinci satırdadır; cevap B.
6. sorunun çözümü
"nisan" büyük yazılmalı ve kesme kaldırılmalı: "23 Nisanda".
- Belirli tarih bildiren ay adı büyük harfle başlar: "Nisan". (1. yanlış)
- Ay adlarına gelen ek kesme işaretiyle ayrılmaz: "Nisanda". (2. yanlış)
- Doğru yazım: "23 Nisanda".
- Toplam 2 yanlış vardır.
7. sorunun çözümü
Cümlenin öznesi “Toprak” sözcüğüdür. Öznenin ardından konan virgül, bu ögeyi belirginleştirip cümlenin yanlış anlaşılmasını önler.
- Cümlenin yüklemi “görür”, öznesi “Toprak” sözcüğüdür.
- Virgül doğrudan öznenin ardına konmuştur.
- Cümlede sıralanan eş görevli sözcük ya da ara söz yoktur.
- Virgül özneyi vurgulamak için kullanılmıştır; cevap C.
8. sorunun çözümü
Bulunma bildiren "-de" bitişik yazılır: "Bahçede".
- Cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa "de" ektir, bitişik yazılır.
- "Bahçe çiçekler açmış" anlamsız → burada "-de" ektir.
- Bulunma bildirdiği için "bahçede" biçiminde bitişik yazılmalıdır.
- Yanlış yazım D seçeneğindedir.
9. sorunun çözümü
III. cümlede alkışın duvarları yerinden oynattığı söylenmiştir. Bu, gerçekte gerçekleşmesi mümkün olmayan, olağanüstü büyütülmüş bir anlatımdır.
- I, II ve IV numaralı cümleler olağan olayları aktarır.
- III numaralı cümlede alkışın etkisi anlatılmaktadır.
- Alkışın duvar oynatması gerçekte mümkün değildir.
- Olağandışı büyütme abartmadır; cevap C.
10. sorunun çözümü
Bir kişinin sözü doğrudan aktarılacağı zaman, aktarma cümlesinden sonra iki nokta konur; söz de tırnak içine alınır. Metinde tırnak zaten kullanıldığına göre eksik işaret iki noktadır.
- Boşluktan sonra tırnak içinde doğrudan bir söz aktarılmıştır.
- Doğrudan aktarmalardan önce iki nokta kullanılır.
- Virgül ya da noktalı virgül bu görevi üstlenmez.
- Kısa çizgi de aktarma için kullanılmaz; cevap D.
11. sorunun çözümü
İnsan dışı bir varlık konuşturulmuştur (intak).
- Karınca konuşamaz.
- Burada karıncaya söz söyletilmiş.
- İnsan dışı varlığı konuşturmaya konuşturma (intak) denir.
- Doğru seçenek C'dir.
12. sorunun çözümü
Ölçü birimi kısaltmalarından sonra nokta konmaz: "cm".
- Kuruluş kısaltmaları büyük harfle ve noktasız yazılır: TBMM.
- Unvan kısaltmalarında nokta kullanılır: Dr., Prof.
- Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz: cm, kg, m.
- Yanlış yazım C'dedir.
13. sorunun çözümü
Yalnızca "Türkçe" ile "Matematik" arasına konur; "ve" den önce virgül olmaz.
- Eş görevli sözcükler arasına virgül konur.
- Türkçe, Matematik ve Fen → ilk ikisinin arasına virgül.
- "Ve" bağlacından önce virgül konmaz.
- Toplam 1 virgül gerekir.
14. sorunun çözümü
Dizede yağmur damlalarının parlaklığı incinin parlaklığına benzetilmiştir. Nitelik bakımından zayıf olan taraf benzeyen, güçlü olan taraf kendisine benzetilendir.
- Dizede iki varlık yan yana getirilmiştir: damlalar ve inci.
- Anlatılmak istenen damlaların parlaklığıdır.
- Parlaklıkta güçlü olan taraf incidir; kendisine benzetilendir.
- Damlalar benzeyen olduğu için sıralama damlalar – incidir; cevap B.
15. sorunun çözümü
Soru eki taşıyan her cümle soru sormaz. “Bilmez miyim onu!” cümlesinde soru eki vardır; ancak cümle ünlem bildirdiği için sonuna ünlem işareti konur.
- İlk üç maddedeki kurallar doğrudur.
- Dördüncü maddede “her cümlenin” denilerek genelleme yapılmış.
- Soru eki alıp cevap beklemeyen cümleler vardır.
- Bu cümlelerin sonuna ünlem ya da nokta konur; cevap D.
16. sorunun çözümü
Birinci balonda “neşeli” ve “hüzünlü” sözcükleri birbirinin karşıtıdır ve aynı cümlede yan yana kullanılmıştır. Karşıt kavramların birlikte verilmesine tezat denir.
- Tezat, anlamca karşıt kavramların bir arada kullanılmasıdır.
- Birinci balonda “neşeli” ile “hüzünlü” sözcükleri geçiyor.
- Bu iki sözcük birbirinin karşıtıdır.
- Öteki balonlarda karşıtlık kurulmamıştır; cevap A.
17. sorunun çözümü
Dizede anlatılmak istenen yüreğin durumudur; yürek benzeyendir. Buz tutmuş göl ise kendisine benzetilendir, “gibi” sözü benzetme edatıdır.
- Benzetmede asıl anlatılmak istenen taraf benzeyendir.
- Dizede anlatılan, kişinin yüreğinin donukluğudur.
- Buz tutmuş göl bu duyguyu anlatmak için kullanılan güçlü taraftır.
- Öyleyse benzeyen yürektir; cevap C.
18. sorunun çözümü
“ya da” seçenek bildiren bir bağlaçtır ve her zaman ayrı yazılır. Bitişik yazımı kurala aykırıdır; arada kısa çizgi ya da düzeltme işareti de kullanılmaz.
- “ya da” iki ayrı sözcükten oluşan bir bağlaçtır.
- Bağlaçlar kendinden önceki ve sonraki sözcüklerden ayrı yazılır.
- Bu bağlaçta kısa çizgi kullanılmaz.
- Doğru yazım “ya da” olduğundan cevap A.
19. sorunun çözümü
I. cümledeki “ki” bağlaç değil, ilgi zamiridir ve “seninki” biçiminde bitişik yazılır. II ve III. cümlelerdeki bağlaç olan “ki” ayrı, IV. cümledeki sıfat yapan “-ki” bitişik yazılmıştır; bunlar doğrudur.
- Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır: “çalıştı ki”, “sanmıyorum ki”.
- Sıfat yapan “-ki” bitişik yazılır: “akşamki”.
- İlgi zamiri olan “-ki” de bitişik yazılır: “seninki”.
- I. cümlede bu ek ayrı yazıldığı için yanlıştır; cevap A.
20. sorunun çözümü
B kartında bağlaç olan “de” bitişik yazılmıştır; doğrusu “ben de”dir. C kartında soru eki bitişiktir; doğrusu “gelebilir misin”dir. D kartında “herkez” yanlıştır; doğrusu “herkes”tir.
- B kartındaki “bende” cümleden çıkarılabildiği için bağlaçtır, ayrı yazılmalıdır.
- C kartındaki soru eki her zaman ayrı yazılır.
- D kartındaki sözcüğün doğru yazımı “herkes”tir.
- A kartında bütün sözcükler kurala uygundur; cevap A.