8. Sınıf Türkçe 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
SIFIR ATIK HAFTASIAyrıntılı bilgi için çevre kulübüne başvurunuz.Sınıflardaki geri dönüşüm kutuları her cumaboşaltılacaktır.Toplanan atıklar ilçedeki tesisegönderilecektir.Öğrencilerimiz kapak biriktirme kampanyasınakatılabilir.

Çevre kulübünün hazırladığı yukarıdaki afiş okul girişine asılmıştır. Afiş metninde kaç cümlenin yüklemi edilgen çatılıdır?

  1. A Bir
  2. B İki
  3. C Üç
  4. D Dört
2
ÖZNESİNE GÖRE ÇATIEtkenGerçek öznesi bulunanfiilEdilgen?DönüşlüÖznenin işi kendineyapmasıİşteşİşin karşılıklı ya dabirlikte yapılması

Öğretmen tahtaya yukarıdaki şemayı çizmiş, bir kutuyu ise boş bırakmıştır. Soru işaretiyle gösterilen kutuya aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

  1. A İşi yapanın belli olmadığı, öznesi sözde olan fiil
  2. B Birden çok kişinin işi karşılıklı yaptığı fiil
  3. C Nesne alabilen, geçişli sayılan fiil
  4. D Öznenin işten hiç etkilenmediği fiil
3

(I) Pencere açıldı. (II) Çocuk süslendi. (III) Kardeşler kucaklaştı. (IV) Ödevini bitirdi. Numaralanmış cümlelerin çatıları sırasıyla hangisidir?

  1. A edilgen – dönüşlü – işteş – etken
  2. B dönüşlü – edilgen – etken – işteş
  3. C işteş – etken – edilgen – dönüşlü
  4. D etken – işteş – dönüşlü – edilgen
4
Metin 3Şehre vardığımızda ilk iş olarak kaleye çıkan dik sokaklarıtırmandık. Burçtan bakınca kırmızı kiremitli çatılar denizekadar iniyordu. Çarşıda bakırcıların çekiç sesi sabahtanakşama hiç kesilmiyor. Akşamüstü limana indik, balıkçıteknelerinin dönüşünü iskelede oturup izledik.

Yukarıdaki metin bir yazarın kitabından alınmıştır. Buna göre bu metin hangi türde yazılmıştır?

  1. A Anı
  2. B Deneme
  3. C Gezi yazısı
  4. D Öykü
5

"Öğrenciler sınıfta toplandılar." cümlesindeki fiil hangi çatıdadır?

  1. A Edilgen
  2. B İşteş
  3. C Geçişli
  4. D Ettirgen
6
Muhabirİlk kitabınızı hangi yaşta yazdınız?YazarOn dokuz yaşımdaydım; bir yaz boyuncayazdım.MuhabirYazarken sizi en çok zorlayan bölümhangisi?YazarSonu bulmak benim için hep en zor bölümoldu.

Bir dergi için yapılan yukarıdaki konuşma banda alınmış ve yazıya geçirilmiştir. Buna göre bu konuşmadan hangi tür metin ortaya çıkar?

  1. A Deneme
  2. B Söyleşi (mülakat)
  3. C Anı
  4. D Makale
7
Öğrencinin doldurduğu çizelgeTürÖzelliğiGünlükYaşandığı gün, tarih atılarak yazılırDenemeYazar kanıtlama kaygısı gütmeden düşüncesini anlatırBiyografiYazarın kendi hayatını anlattığı türdürTiyatroSahnede oynanmak üzere yazılır

Bir öğrenci metin türlerini ve özelliklerini yukarıdaki çizelgeye yazmıştır. Buna göre tür ile özellik hangi satırda yanlış eşleştirilmiştir?

  1. A Birinci satırda
  2. B İkinci satırda
  3. C Üçüncü satırda
  4. D Dördüncü satırda
8

"İki arkadaş uzun süre bakıştılar." cümlesinin yüklemi hangi çatıdadır?

  1. A Dönüşlü
  2. B İşteş
  3. C Edilgen
  4. D Geçişli
9

"Yemekler misafirler için özenle hazırlanmıştı." cümlesinin yüklemi için hangisi doğrudur?

  1. A Etken ve geçişli
  2. B Edilgen ve geçişsiz
  3. C Dönüşlü ve geçişli
  4. D İşteş ve geçişsiz
10

"Bu kitabı okuyanlar, mutlaka etkileneceklerdir ve düşünmeye başlarlar." cümlesindeki bozukluk nasıl giderilir?

  1. A Yüklemlerin kipleri uyumlu hâle getirilmeli
  2. B Özne çıkarılmalı
  3. C Nesne eklenmeli
  4. D Tamlama düzeltilmeli
11
Çatı türüÖrnek cümle1Etken2Edilgen3Dönüşlü4İşteşaArkadaşlar telefonda uzunuzun anlaştı.bÇocuk banyoda güzelceyıkandı.cBahçe kapısı akşamkilitlendi.dAnnem balkondaki çiçeklerisuladı.

Sınıf panosunda çatı türleri ile örnek cümleler karışık asılmıştır. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenektedir?

  1. A 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
  2. B 1-d, 2-c, 3-b, 4-a
  3. C 1-d, 2-b, 3-c, 4-a
  4. D 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
12

Yazarın gezip gördüğü yerleri, oraların doğasını ve insanlarını anlattığı tür hangisidir?

  1. A Gezi yazısı
  2. B Biyografi
  3. C Öykü
  4. D Tiyatro
13
Etkinlik kâğıdındaki cümlelerITakım arkadaşları maçtan sonra sahada tebrikleşti.IIÇocuk aynanın karşısında saçını taradı.IIISalondaki bütün ışıklar birden söndürüldü.IVKonuk, kapının önünde paltosunu giyindi.

Dil bilgisi etkinliğinde öğrencilere yukarıdaki dört cümle verilmiştir. Buna göre bu cümlelerin hangisinde işteş çatılı fiil vardır?

  1. A I numaralı cümlede
  2. B II numaralı cümlede
  3. C III numaralı cümlede
  4. D IV numaralı cümlede
14

"Toplantıya yaklaşık 50 civarında kişi katıldı." cümlesinde hangi bozukluk vardır?

  1. A Gereksiz sözcük kullanımı
  2. B Özne-yüklem uyuşmazlığı
  3. C Anlam belirsizliği
  4. D Çatı uyuşmazlığı
15
BOZUK CÜMLEBu olaydan çok şeyöğrendim ve hiç unutmadım.DÜZELTİLMİŞ HÂLİ?

Bir öğrencinin denemesinden alınan cümle düzeltilecek ve sağdaki kutuya yazılacaktır. Boş bırakılan yere hangisi yazılmalıdır?

  1. A Bu olaydan çok şey öğrendim ve hiç unutmayacağım.
  2. B Bu olaydan çok şey öğrendim ve onu hiç unutmadım.
  3. C Bu olayı çok şey öğrendim ve hiç unutmadım.
  4. D Bu olaydan çok şey öğrenip hiç unutmadım.
16

"Ali, arkadaşının kalemini kaybettiğini söyledi." cümlesindeki sorun nedir?

  1. A Anlam belirsizliği vardır.
  2. B Yüklem yanlış çekimlenmiştir.
  3. C Gereksiz sözcük vardır.
  4. D Sorun yoktur.
17

"Yukarıya yukarı çıkarken düştü." cümlesindeki anlatım bozukluğunun sebebi nedir?

  1. A Özne eksikliği
  2. B Gereksiz sözcük kullanımı
  3. C Tamlama yanlışı
  4. D Yüklem eksikliği
18
Tekrar çizelgesiCümleÖznesine göre çatısıKapı rüzgârdan hızla çarptı.EtkenSınıfın duvarları yeniden boyandı.EdilgenÖğrenciler koridorda selamlaştı.İşteşSporcu maç öncesinde iyice ısındı.?

Konu tekrarı için hazırlanan yukarıdaki çizelgede son satır boş bırakılmıştır. Buna göre boş hücreye ne yazılmalıdır?

  1. A Etken
  2. B Edilgen
  3. C İşteş
  4. D Dönüşlü
19

"Öğrencilere kitap ve kırtasiye malzemeleri dağıtıldı, sevindirildi." cümlesindeki bozukluk nedir?

  1. A Nesne eksikliği
  2. B Özne eksikliği
  3. C Tamlayan eksikliği
  4. D Yüklem fazlalığı
20

Aşağıdaki türlerden hangisi olay çevresinde gelişen kurmaca metinlerden değildir?

  1. A Roman
  2. B Öykü
  3. C Tiyatro
  4. D Makale
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. A 3. A 4. C 5. B 6. B 7. C 8. B 9. B 10. A 11. B 12. A 13. A 14. A 15. B 16. A 17. B 18. D 19. B 20. D
1. sorunun çözümü

“boşaltılacaktır” ve “gönderilecektir” fiilleri edilgenlik eki almıştır; kutuları kimin boşaltacağı, atıkları kimin göndereceği söylenmemiştir. “katılabilir” fiilinin öznesi ise öğrencilerdir.

  1. Birinci cümlede “Kim boşaltacak?” sorusunun cevabı yoktur; edilgendir.
  2. İkinci cümlede “Kim gönderecek?” sorusunun cevabı yoktur; edilgendir.
  3. Üçüncü cümlede işi yapan bellidir: öğrencilerimiz; etkendir.
  4. Edilgen yüklem sayısı ikidir; cevap B.
2. sorunun çözümü

Edilgen çatıda gerçek özne cümlede yer almaz; işten etkilenen varlık özne gibi görünür, buna sözde özne denir. “Camlar silindi.” cümlesinde silen kişi belli değildir.

  1. Şemadaki öteki kutular etken, dönüşlü ve işteş çatıyı tanımlıyor.
  2. Boş kalan kutu edilgen çatıya aittir.
  3. Edilgen çatıda işi yapan söylenmez; -l ya da -n eki kullanılır.
  4. Cümledeki özne sözde öznedir; öyleyse cevap A.
3. sorunun çözümü

Sırasıyla edilgen, dönüşlü, işteş ve etken çatı vardır.

  1. I: açan belli değil → edilgen.
  2. II: iş öznenin kendisine dönüyor → dönüşlü.
  3. III: iş karşılıklı → işteş.
  4. IV: yapan belli, nesne var → etken. Sıralama A'dır.
4. sorunun çözümü

Metinde yazar gittiği şehri, sokakları, çarşıyı ve limanı kendi gözlemleriyle anlatmaktadır. Gezilip görülen yerlerin izlenimlerle aktarıldığı tür gezi yazısıdır.

  1. Metinde bir şehrin sokakları, çarşısı ve limanı anlatılıyor.
  2. Yazar bunları bizzat gezerek gözlemlemiş.
  3. Geçmişe dönüş ya da kurmaca bir olay örgüsü yoktur.
  4. Görülen yerlerin anlatıldığı tür gezi yazısıdır; cevap C.
5. sorunun çözümü

İş birlikte yapıldığı için işteş çatıdır.

  1. Toplanma işini öğrenciler birlikte yapıyor.
  2. Karşılıklı ya da birlikte yapılan işler işteş çatılıdır.
  3. Burada "-n" eki birliktelik anlamı katmıştır.
  4. Doğru seçenek B'dir.
6. sorunun çözümü

Bir kişiyle önceden hazırlanmış sorular üzerinden yapılan ve soru-cevap biçiminde yayımlanan metinlere söyleşi (mülakat) denir. Metinde soruyu soran ve cevap veren ayrı ayrı bellidir.

  1. Metin soru-cevap biçiminde ilerliyor.
  2. Soruyu soran muhabir, cevap veren yazardır.
  3. Konuşma bir dergi için yapılmış ve yazıya geçirilmiştir.
  4. Bu özellikleri taşıyan tür söyleşidir; cevap B.
7. sorunun çözümü

Biyografide bir yazar, tanınmış başka bir kişinin hayatını anlatır. Kişinin kendi hayatını kendisinin anlattığı tür ise otobiyografidir.

  1. Birinci, ikinci ve dördüncü satırlardaki özellikler doğrudur.
  2. Üçüncü satırda kendi hayatını anlatmaktan söz edilmiştir.
  3. Bu özellik otobiyografiye aittir.
  4. Biyografide başkasının hayatı anlatılır; yanlışlık üçüncü satırdadır.
8. sorunun çözümü

İş karşılıklı yapıldığı için işteş çatıdır.

  1. "Bakışmak" fiili "-ş" ekini almış.
  2. İş, iki kişi tarafından karşılıklı yapılıyor.
  3. Karşılıklı veya birlikte yapılan işler işteş çatılıdır.
  4. Doğru seçenek B'dir.
9. sorunun çözümü

Edilgen fiiller nesne alamaz; cümlede sözde özne vardır.

  1. "Hazırlanmıştı" fiili "-n" edilgenlik ekini almış → edilgen.
  2. Edilgen fiiller nesne alamaz.
  3. "Yemekler" nesne değil, sözde öznedir.
  4. Yüklem edilgen ve geçişsizdir.
10. sorunun çözümü

"Etkileneceklerdir" gelecek, "başlarlar" geniş zaman — kip uyumsuzluğu vardır.

  1. Aynı özneye bağlı iki yüklem: "etkileneceklerdir", "başlarlar".
  2. Biri gelecek zaman, diğeri geniş zaman kipinde.
  3. Ortak özneli yüklemlerin zaman-kip uyumu olmalıdır.
  4. Doğru çözüm A'dır.
11. sorunun çözümü

“suladı” fiilinin öznesi bellidir, etkendir (1-d). “kilitlendi” fiilinde işi yapan belli değildir, edilgendir (2-c). “yıkandı” fiilinde özne işi kendine yapmıştır, dönüşlüdür (3-b). “anlaştı” fiilinde iş karşılıklıdır, işteştir (4-a).

  1. d cümlesinde “Kim suladı?” sorusunun cevabı vardır: 1-d.
  2. c cümlesinde kapıyı kimin kilitlediği söylenmemiştir: 2-c.
  3. b cümlesinde yıkanan ile yıkayan aynı kişidir: 3-b.
  4. a cümlesinde iş iki taraf arasında karşılıklıdır: 4-a; cevap B.
12. sorunun çözümü

Gezilip görülen yerlerin anlatıldığı tür gezi yazısıdır.

  1. Biyografi bir kişinin hayatını anlatır.
  2. Öykü ve tiyatro kurmaca olay türleridir.
  3. Gezip görülen yerlerin anlatıldığı tür gezi yazısıdır (seyahatname).
  4. Doğru seçenek A'dır.
13. sorunun çözümü

“tebrikleşti” fiilindeki -ş eki işin karşılıklı yapıldığını bildirir. II. cümlede etken, III. cümlede edilgen, IV. cümlede dönüşlü çatı vardır.

  1. İşteşlik eki -ş, işin karşılıklı ya da birlikte yapıldığını gösterir.
  2. I. cümlede takım arkadaşları birbirini tebrik etmiştir.
  3. II. cümlede işi yapan bellidir ve iş başkasına yönelmiştir; etkendir.
  4. III. cümlede işi yapan belli değildir, IV. cümlede özne işi kendine yapmıştır; cevap A.
14. sorunun çözümü

"Yaklaşık" ve "civarında" aynı anlamı verir; biri gereksizdir.

  1. "Yaklaşık" tahmini sayı bildirir.
  2. "Civarında" da aynı anlamı taşır.
  3. İkisinin birlikte kullanımı gereksiz tekrardır.
  4. Doğru seçenek A'dır.
15. sorunun çözümü

İkinci yüklem olan “unutmadım” fiili “neyi?” sorusunun cevabını ister; cümlede bu nesne yoktur. “onu” nesnesi eklendiğinde bozukluk giderilir.

  1. Birinci yüklemin tümleci “bu olaydan” sözüdür.
  2. İkinci yüklem “unutmadım” ise nesne ister: “Neyi unutmadım?”
  3. Cümlede bu soruya cevap veren söz bulunmamaktadır.
  4. “onu” nesnesini ekleyen B seçeneği doğru düzeltmedir.
16. sorunun çözümü

Kalemi kimin kaybettiği (Ali mi arkadaşı mı) belli değildir.

  1. Cümleden iki farklı anlam çıkabiliyor.
  2. 1) Ali kaybetti, 2) arkadaşı kaybetti.
  3. Bu duruma anlam belirsizliği denir.
  4. Doğru seçenek A'dır.
17. sorunun çözümü

"Yukarıya" ile "yukarı çıkmak" aynı anlamı iki kez verir.

  1. "Çıkmak" fiili zaten yukarı yönü bildirir.
  2. Ayrıca "yukarıya" denmesi aynı bilgiyi tekrarlar.
  3. Aynı anlamdaki sözcüğün gereksiz tekrarı anlatımı bozar.
  4. Doğru seçenek B'dir.
18. sorunun çözümü

Son cümlede ısınan da ısıtan da aynı kişidir; sporcu işi kendi üzerinde gerçekleştirmiştir. Bu yüzden fiil dönüşlü çatılıdır.

  1. Cümlenin yüklemi “ısındı” fiilidir.
  2. “Kim ısındı?” sorusunun cevabı “Sporcu”dur; özne bellidir.
  3. Isıtma işini de yine sporcunun kendisi yapmıştır.
  4. Özne işten kendisi etkilendiği için çatı dönüşlüdür; cevap D.
19. sorunun çözümü

İkinci yüklemin öznesi (öğrenciler) cümlede özne olarak yer almıyor.

  1. İlk yargının öznesi "kitap ve malzemeler"dir (dağıtılan).
  2. İkinci yargıda sevinen "öğrenciler"dir.
  3. Ancak "öğrencilere" dolaylı tümleçtir, özne değildir.
  4. Bu, özne eksikliğinden kaynaklanan bozukluktur.
20. sorunun çözümü

Makale, bir düşünceyi savunan öğretici metindir.

  1. Roman, öykü ve tiyatro kurmaca olaylara dayanır.
  2. Makalede kurmaca olay yoktur; düşünce kanıtlanır.
  3. Makale öğretici (bilgilendirici) metin türüdür.
  4. Doğru seçenek D'dir.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.