9. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
| Grup | Uygulama |
|---|---|
| Deney grubu | Sınanan etken uygulanır |
| Kontrol grubu | ? |
Tabloda bir deneyin grupları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Bütün koşullar değiştirilir
- B Sınanan etken dışında her koşul aynı tutulur
- C Hiçbir ölçüm yapılmaz
- D İki etken birden uygulanır
- E Grup gözlenmez
Çekirdek içinde bulunan ve ribozom yapımında görev alan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- A Çekirdek zarı
- B Kromatin iplik
- C Çekirdek özsuyu
- D Sentrozom
- E Çekirdekçik
Bitki hücresinde bulunup hayvan hücresinde bulunmayan yapılar aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
- A Hücre zarı ve ribozom
- B Mitokondri ve çekirdek
- C Hücre duvarı ve kloroplast
- D Lizozom ve sentrozom
- E Golgi aygıtı ve sitoplazma
| Kuvvet | Tanım |
|---|---|
| Kohezyon | Su moleküllerinin birbirini çekmesi |
| Adezyon | ? |
Tabloda suyun iki özelliği tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan tanım hangisidir?
- A Suyun buharlaşması
- B Su moleküllerinin birbirini çekmesi
- C Su moleküllerinin farklı yüzeylere tutunması
- D Suyun donması
- E Suyun çözünmesi
Bir davranış üzerine
Bir araştırmacı, hipotezini desteklemeyen ölçümleri raporundan çıkarmıştır.
Yukarıdaki davranışın bilim etiği açısından değerlendirilmesi sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Veri gizlemek bilimsel bir yöntemdir.
- B Etiktir; veri seçilebilir.
- C Hipotezi güçlendirdiği için doğrudur.
- D Etik değildir; bütün veriler eksiksiz bildirilmelidir.
- E Değerlendirme yapılamaz.
Salgı maddelerinin paketlenerek hücre dışına gönderilmek üzere hazırlandığı organel aşağıdakilerden hangisidir?
- A Ribozom
- B Mitokondri
- C Lizozom
- D Golgi aygıtı
- E Sentrozom
| Tepkime | Su |
|---|---|
| Dehidrasyon | Açığa çıkar, birimler birleşir |
| Hidroliz | ? |
Tabloda iki tepkime türü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bölüm hangisidir?
- A Açığa çıkar
- B Harcanır, büyük molekül parçalanır
- C Değişmez
- D Buharlaşır
- E Donar
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, enzimlerin tepkimede harcandığı için sürekli yeniden üretilmesi gerektiğini söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Enzimler tepkimeyi yavaşlatır.
- B Enzimler harcanır.
- C Enzimler tepkimeye girmez.
- D Enzimler tepkimede harcanmaz; değişmeden çıkıp yeniden kullanılır.
- E Hata yoktur.
Grafikte bir enzimin etkinliği sıcaklığa göre verilmiştir. Son ölçümdeki düşüşün nedeni sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru açıklama hangisidir?
- A Yorum yapılamaz.
- B Enzim çoğalmıştır.
- C Substrat artmıştır.
- D Sıcaklık etkisizdir.
- E Yüksek sıcaklıkta enzimin yapısı bozulmuştur.
Şekilde bir hayvan hücresinin şeması verilmiştir. Kalıtım maddesini (DNA) taşıyan ve hücrenin yönetim merkezi olan yapı kaç numara ile gösterilmiştir?
- A 1
- B 2
- C 3
- D 4
- E Hiçbiri
Prokaryot hücreleri ökaryot hücrelerden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A Hücre zarlarının bulunmaması
- B Kalıtım maddelerinin bulunmaması
- C Zarla çevrili çekirdek ve organellerinin bulunmaması
- D Ribozomlarının bulunmaması
- E Protein sentezi yapamamaları
Bir model
Enzimin aktif bölgesi, substrat bağlandığında ona uyacak biçimde hafifçe şekil değiştirmektedir.
Yukarıda anlatılan model sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?
- A Hidroliz
- B Denatürasyon
- C Polimerizasyon
- D İndüklenmiş uyum modeli
- E Difüzyon
Bir öneri üzerine
Bir öğrenci, "Bitkiler müzikten hoşlanır." önermesini hipotez olarak kullanmak istemektedir.
Yukarıdaki önermenin hipotez olarak kullanılamamasının nedeni sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Bitkilerle ilgilidir.
- B Çok kısadır.
- C Ölçülebilir ve sınanabilir biçimde ifade edilmemiştir.
- D Müzikle ilgilidir.
- E Neden yoktur.
Akyuvar hücreleri vücuda giren bakterileri yutarak hücre içinde parçalar. Bu parçalama işlemini gerçekleştiren sindirim enzimlerini taşıyan organel aşağıdakilerden hangisidir?
- A Kloroplast
- B Ribozom
- C Sentrozom
- D Koful
- E Lizozom
| Hücre türü | Çekirdek zarı |
|---|---|
| Ökaryot | Vardır |
| Prokaryot | ? |
Tabloda hücre türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Belirsizdir
- B Vardır
- C İki tane vardır
- D Ölçülemez
- E Yoktur
Bir gözlem
Bir ağaçta su, kökten yapraklara kadar kesintisiz bir sütun hâlinde yükselmektedir.
Yukarıdaki taşınmayı olanaklı kılan özellik sorulmaktadır. Buna göre doğru olan yargı hangisidir?
- A Suyun tatsızlığı
- B Suyun donma noktası
- C Suyun renksizliği
- D Suyun kohezyon ve adezyon özellikleri
- E Suyun buhar basıncı
Bir öğrenci alyuvar hücrelerini saf suyun içine bıraktığında hücrelerin şişip patladığını gözlemlemiştir. Bu gözlemin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A Hücreden dışarı net su çıkışı olması
- B Hücrenin aktif taşımayla tuz alması
- C Saf suyun hücre zarını eritmesi
- D Hücrenin bölünmeye başlaması
- E Hücre içine net su girişi olması
Bir gözlem
Bir enzim yalnızca belirli bir tepkimeyi hızlandırmakta, tepkime sonunda değişmeden kalmaktadır.
Yukarıda anlatılan iki özellik sorulmaktadır. Buna göre aranan sonuç hangisidir?
- A Enzimler tepkimede tükenir.
- B Enzimler her tepkimeyi hızlandırır.
- C Enzimler özgüldür ve tepkimeden değişmeden çıkar.
- D Enzimler tepkimeyi yavaşlatır.
- E Enzimler tepkimeye girmez.
Bir araştırma
Bir araştırmacı, farklı ışık sürelerinin fide boyuna etkisini incelemek istemektedir.
Yukarıdaki araştırmada bağımlı değişken sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Toprak türü
- B Işık süresi
- C Fidenin boyu
- D Sulama miktarı
- E Sıcaklık
Bir bilim insanı incelediği hücrede ribozom bulunduğunu, ancak zarla çevrili hiçbir organel ve çekirdek zarı bulunmadığını belirlemiştir. Buna göre bu hücre için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A Bir bitki hücresidir.
- B Bir hayvan hücresidir.
- C Bir prokaryot hücredir.
- D Bir mantar hücresidir.
- E Cansız bir yapıdır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Kontrol grubunda yalnızca sınanan etken uygulanmaz; diğer koşullar aynı tutulur.
- Deney grubunda etken uygulanır.
- Karşılaştırma için bir ölçüt gerekir.
- Kontrol grubunda yalnızca o etken yoktur.
2. sorunun çözümü
Çekirdekçik (nükleolus) ribozomal RNA üretiminde ve ribozom yapımında görev alır.
- Çekirdek zarı çekirdeği sınırlar.
- Kromatin iplik kalıtım maddesini taşır.
- Çekirdekçik rRNA sentezler.
- Ribozom alt birimleri burada hazırlanır.
3. sorunun çözümü
Hücre duvarı ve kloroplast bitki hücresine özgüdür; lizozom ve sentrozom hayvan hücresinde belirgindir.
- Zar, ribozom, mitokondri, çekirdek, golgi ikisinde de var.
- Selülozdan yapılı hücre duvarı bitkiye özgüdür.
- Fotosentez yapan kloroplast bitkiye özgüdür.
- Doğru seçenek: hücre duvarı ve kloroplast
4. sorunun çözümü
Adezyon, su moleküllerinin farklı bir yüzeye tutunmasıdır.
- Kohezyon aynı moleküller arasındadır.
- Adezyon farklı yüzeyle arasındadır.
- Tanım tutunmayı anlatır.
5. sorunun çözümü
Bilimsel dürüstlük, hipotezle uyuşmayan verilerin de bildirilmesini gerektirir.
- Bilim yinelenebilirlik ister.
- Veri seçmek sonucu çarpıtır.
- Bütün veriler bildirilmelidir.
6. sorunun çözümü
Golgi aygıtı, salgıları işler, paketler ve hücre dışına yönlendirir.
- Ribozom protein sentezler.
- Sentezlenen ürünler golgiye taşınır.
- Golgi bunları işler ve keseciklerle paketler.
- Paketler hücre zarına gönderilir.
7. sorunun çözümü
Hidroliz tepkimesinde su harcanarak büyük molekül birimlerine ayrılır.
- Dehidrasyonda su açığa çıkar ve birleşme olur.
- Hidroliz bunun tersidir.
- Su harcanır, molekül parçalanır.
8. sorunun çözümü
Enzim bir biyolojik katalizördür; tepkime sonunda değişmeden kalır.
- Enzim tepkimeyi hızlandırır.
- Tepkime sonunda yapısı değişmez.
- Yeniden kullanılabilir.
9. sorunun çözümü
Belirli bir sıcaklığın üzerinde enzimin protein yapısı bozulur ve etkinlik düşer.
- Etkinlik önce artmış, sonra düşmüştür.
- Düşüş yüksek sıcaklıkta gerçekleşmiştir.
- Enzimin yapısı bozulmuştur.
10. sorunun çözümü
Çekirdek, DNA’yı taşır ve hücre etkinliklerini yönetir.
- 1 numara hücre zarını gösterir.
- 2 numara içinde çekirdekçik bulunan çekirdektir.
- 3 numara mitokondri, 4 numara koful.
- DNA’yı taşıyan yapı çekirdektir → 2
11. sorunun çözümü
Prokaryotlarda DNA sitoplazmada serbesttir; zarlı organel yoktur, ribozom bulunur.
- Prokaryotlarda hücre zarı vardır.
- DNA vardır ama zarla çevrili çekirdek içinde değildir.
- Ribozom bulunur, protein sentezi yapılır.
- Ayırt edici özellik: zarla çevrili çekirdek ve organel yokluğu
12. sorunun çözümü
Aktif bölgenin substrata uyum sağlaması indüklenmiş uyum modeliyle açıklanır.
- Aktif bölge şekil değiştiriyor.
- Değişim substrat bağlanınca oluyor.
- Bu, indüklenmiş uyum modelidir.
13. sorunun çözümü
Hipotez, gözlem ve ölçümle sınanabilecek biçimde kurulmalıdır.
- Hoşlanmak ölçülebilir bir büyüklük değildir.
- Sınama için ölçüt gerekir.
- Önerme bu biçimiyle sınanamaz.
14. sorunun çözümü
Lizozom, hücre içi sindirimi sağlayan enzimleri içerir.
- Akyuvar bakteriyi endositozla hücre içine alır.
- Oluşan kesecik lizozomla birleşir.
- Lizozomdaki sindirim enzimleri bakteriyi parçalar.
- Bu olay hücre içi sindirimdir.
15. sorunun çözümü
Prokaryot hücrelerde kalıtım maddesi zarla çevrili bir çekirdek içinde bulunmaz.
- Ökaryotta çekirdek zarla çevrilidir.
- Prokaryotta böyle bir zar yoktur.
- Kalıtım maddesi sitoplazmadadır.
16. sorunun çözümü
Su moleküllerinin birbirine ve iletim borusu çeperlerine tutunması sütunun kopmadan yükselmesini sağlar.
- Su sütunu kesintisiz yükseliyor.
- Moleküller birbirini çekiyor.
- Çeperlere de tutunuyorlar.
17. sorunun çözümü
Saf suda su derişimi hücre içinden yüksektir; su hücreye girer ve hücre şişer.
- Saf suda çözünen madde yoktur, su derişimi en yüksektir.
- Hücre içi ise çözelti hâlindedir.
- Osmozla su, dışarıdan hücre içine girer.
- Hayvan hücresinde hücre duvarı olmadığından hücre şişer ve patlar.
18. sorunun çözümü
Enzimler substratına özgüldür ve tepkime sonunda yeniden kullanılabilir.
- Yalnızca belirli tepkimeyi hızlandırıyor, demek ki özgüldür.
- Değişmeden kalıyor.
- Yeniden kullanılabilir.
19. sorunun çözümü
Bağımlı değişken, uygulanan etkene bağlı olarak ölçülen sonuçtur.
- Işık süresi araştırmacı tarafından değiştiriliyor.
- Değiştirilen bağımsız değişkendir.
- Ölçülen sonuç fidenin boyudur.
20. sorunun çözümü
Zarlı organel ve çekirdek zarı yokluğu prokaryot hücrenin ayırt edici özelliğidir.
- Bitki, hayvan ve mantar hücreleri ökaryottur.
- Ökaryotlarda çekirdek zarı ve zarlı organeller bulunur.
- İncelenen hücrede bunlar yok, ribozom var.
- Bu bir prokaryot hücredir (örneğin bakteri).