9. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Ayıraç | Aradığı besin | Olumlu sonuç rengi |
|---|---|---|
| İyot çözeltisi | Nişasta | ? |
| Benedict | Glikoz | Kiremit kırmızısı |
| Biüret | Protein | Mor |
Tabloda besin ayıraçları ve olumlu sonuç renkleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan renk hangisidir?
- A Yeşil
- B Sarı
- C Mavi-mor (lacivert)
- D Kırmızı
- E Renksiz
Bir organik molekülün görevleri
Kas yapısına katılır, enzim ve hormon olarak görev alır, antikor oluşturur, gerektiğinde enerji verir.
Yukarıda görevleri verilen organik molekül grubu sorulmaktadır. Bu grup hangisidir?
- A Karbonhidratlar
- B Lipitler
- C Proteinler
- D Vitaminler
- E Mineraller
Bir tanım
Canlıları ve yaşamı; yapıları, işlevleri, gelişimleri ve çevreyle ilişkileri bakımından inceleyen bilim dalı.
Yukarıda tanımı verilen bilim dalının adı sorulmaktadır. Bu bilim dalı hangisidir?
- A Biyoloji
- B Kimya
- C Jeoloji
- D Astronomi
- E Coğrafya
Bir öğrenci üç farklı besinde nişasta olup olmadığını karşılaştırmak istemektedir. Deneyi geçerli kılmak için yapması gereken hangisidir?
- A Her besine farklı ayıraç damlatmak
- B Sonucu tahmin etmek
- C Yalnız bir besini denemek
- D Ayıraçları karıştırmak
- E Üç besine de eşit miktarda aynı ayıracı damlatıp aynı koşullarda gözlemek ve bir kontrol tüpü bulundurmak
İnsan vücudunun yaklaşık üçte ikisinin sudan oluştuğu bilinmektedir. Suyun canlılar için taşıdığı temel işlev sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
- A Enerji vermek
- B İyi bir çözücü olarak taşımayı, tepkimelerin gerçekleşmesini ve vücut sıcaklığının düzenlenmesini sağlamak
- C Kalıtsal bilgiyi taşımak
- D Kas oluşturmak
- E Bağışıklık sağlamak
Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde etik kurul izni aranmaktadır. Bu uygulamanın amacı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
- A Deneyleri tümüyle yasaklamak
- B Maliyeti artırmak
- C Gereksiz hayvan kullanımını önlemek, acıyı en aza indirmek ve araştırmanın gerçekten gerekli olduğunu denetlemek
- D Sonuçları gizlemek
- E Araştırmayı hızlandırmak
İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda katılımcıdan aydınlatılmış onam alınması zorunludur. Bu kuralın gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
- A Araştırmayı hızlandırmak
- B Katılımcı sayısını artırmak
- C Maliyeti düşürmek
- D Kişinin araştırmanın amacını ve olası risklerini bilerek özgürce karar verme hakkının korunması
- E Sonuçları gizlemek
Yeni bir gübrenin bitki boyuna etkisi araştırılmaktadır. Deneyde gübre verilmeyen bir saksı grubunun da bulundurulmasının gerekçesi nedir?
- A Saksı sayısını artırmak
- B Toprağı çoğaltmak
- C Bitkileri korumak
- D Karşılaştırma yapmak; gübresiz durumdaki boy artışının bilinmesi olmadan gübrenin etkisi ölçülemez
- E Süre kazanmak
| Değişken | Anlamı |
|---|---|
| Bağımsız değişken | Araştırmacının değiştirdiği |
| Bağımlı değişken | Ölçülen, sonuçta değişen |
| Kontrol değişkeni | ? |
Tabloda deney değişkenleri açıklanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan açıklama hangisidir?
- A Sabit tutulan; sonucu etkilemesi istenmeyen
- B Ölçülemeyen
- C Rastgele değişen
- D Hiç kullanılmayan
- E Sonradan eklenen
Bilimsel bilginin değişebilir olmasının bilimin bir zayıflığı sayılıp sayılamayacağı tartışılmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?
- A Zayıflıktır; bilim güvenilmezdir
- B Bilim zaten kesin sonuç vermez
- C Bilgi hiç değişmez
- D Değişim yalnız hatalardan doğar
- E Zayıflık değildir; yeni kanıt karşısında kendini düzeltebilmesi bilimin en güçlü yanıdır
| Ay | Dondurma satışı | Boğulma vakası |
|---|---|---|
| Ocak | Az | Az |
| Temmuz | Çok | Çok |
Bir araştırmada dondurma satışı ile boğulma vakalarının birlikte arttığı bulunmuştur. Bu bulgudan çıkarılacak doğru sonuç nedir?
- A Dondurma boğulmaya yol açar
- B Boğulma dondurma satışını artırır
- C Veriler yanlıştır
- D İki olay arasında hiçbir ilişki yoktur
- E İki olay birlikte değişir; ikisini de artıran ortak bir etken (sıcak hava) olabilir, birlikte değişim neden-sonuç demek değildir
| Grup | Örnek |
|---|---|
| İnorganik bileşikler | Su, mineraller, asitler, bazlar, tuzlar |
| Organik bileşikler | ? |
Tabloda canlıların yapısındaki bileşikler iki grupta verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan örnekler hangisidir?
- A Yalnız oksijen
- B Yalnız su
- C Yalnız kalsiyum
- D Karbonhidrat, lipit, protein, nükleik asit, vitamin
- E Yalnız demir
Yalnız tek bir besin grubuyla beslenmenin sakıncalı olduğu belirtilmektedir. Bu değerlendirmenin gerekçesi nedir?
- A Tek besinin pahalı olması
- B Tek besinin hızlı bozulması
- C Tek besinin tatsız olması
- D Her grubun farklı bir işlevi bulunması; yapı, enerji ve düzenleme gereksinimlerinin tek grupla karşılanamaması
- E Sakınca bulunmaması
Yağların gram başına karbonhidratlardan daha çok enerji vermesine karşın hücrenin acil enerji için karbonhidrat kullanması bir çelişki gibi görünmektedir. Bu durumun açıklaması nedir?
- A Yağların enerji vermemesi
- B Yağların zehirli olması
- C Yağların suda çözünmesi
- D Karbonhidratların depolanamaması
- E Yağların yıkımının daha yavaş olması; bu yüzden uzun süreli depo olarak kullanılmaları
| Vitamin grubu | Örnek | Özellik |
|---|---|---|
| Suda çözünen | B, C | Fazlası idrarla atılır, depolanmaz |
| Yağda çözünen | A, D, E, K | ? |
Tabloda vitaminler çözünürlüklerine göre ayrılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan özellik hangisidir?
- A Vücutta depolanabilir, aşırısı zararlı olabilir
- B Hiç emilmez
- C Yalnız bitkilerde bulunur
- D Enerji verir
- E Suda çözünür
| Alt dal | İnceleme konusu |
|---|---|
| Sitoloji | Hücre |
| Genetik | Kalıtım |
| Ekoloji | ? |
Tabloda biyolojinin bazı alt dalları ve inceleme konuları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan inceleme konusu hangisidir?
- A Kan hastalıkları
- B Kemik yapısı
- C Canlı ile çevresi arasındaki ilişkiler
- D Bitki adlandırması
- E Virüsler
Bir besine Benedict ayıracı damlatılıp ısıtıldığında kiremit kırmızısı renk oluşmuştur. Bu gözlemin anlamı nedir?
- A Besinde indirgen şeker (glikoz) vardır
- B Besinde nişasta vardır
- C Besinde protein vardır
- D Besinde yağ vardır
- E Besin bozulmuştur
Grafikte bir besinin miktarına göre verdiği enerji gösterilmiştir. Grafiğe göre yapılabilecek doğru yorum hangisidir?
- A Grafik yatay bir doğrudur
- B Enerji besin miktarından bağımsızdır
- C Enerji azalmaktadır
- D Besin enerji vermez
- E Besin miktarı arttıkça açığa çıkan enerji artmaktadır
Bir öğrenci bir besinde protein aramak istemektedir. Kullanması gereken ayıraç ve beklediği sonuç hangisidir?
- A İyot; mavi renk
- B Benedict; kırmızı renk
- C Sudan III; kırmızı renk
- D Biüret; mor renk
- E Turnusol; mavi renk
Diziliş neden önemli?
Aynı amino asitler farklı sırayla dizildiğinde farklı proteinler oluşur: A-B-C ile C-B-A aynı birimlerden kurulmuş, ayrı moleküllerdir.
Yirmi çeşit amino asitten sayısız farklı protein oluşabilmesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
- A Amino asit sayısının ve diziliş sırasının değişebilmesi; sıra değiştiğinde protein de değişmesi
- B Amino asitlerin bölünmesi
- C Amino asitlerin hepsinin aynı olması
- D Proteinlerin rastgele oluşması
- E Suyun etkisi
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
İyot çözeltisi nişastayla tepkidiğinde mavi-mor (lacivert) renk verir; tabloda eksik kalan renk budur.
- Tablonun kurgusu: her ayıracın aradığı besin ve olumlu sonuçta oluşan renk yazılı.
- Benedict glikozu kiremit kırmızısıyla, biüret proteini morla gösteriyor. Boş bırakılan, iyot–nişasta satırının rengi.
- İyot çözeltisi nişasta ile birleşince koyu mavi-mor (lacivert) bir renk oluşur; patates ya da ekmek üzerine damlatıldığında bu renk hemen görülür.
- Denetleyelim: nişasta yoksa iyot kendi sarı-kahve rengini korur ✓; renk değişimi nişastanın varlığını gösterir.
Sık yapılan hata: "Kırmızı" demek. Kiremit kırmızısı Benedict ayıracının glikozla verdiği renktir; iyotla karıştırılırsa iki ayrı deneyin sonucu birbirine karışır.
2. sorunun çözümü
Yapıya katılan, enzim ve hormon olarak görev yapan, antikor oluşturan ve gerektiğinde enerji veren organik moleküller proteinlerdir.
- Sayılan görevleri tek tek eşleştirelim: kas yapısına katılma → yapısal protein; enzim olma → enzimlerin tamamına yakını protein.
- Antikor oluşturma da protein işidir: bağışıklıkta mikroplara bağlanan antikorlar protein yapılıdır.
- Proteinler amino asitlerden kurulur; amino asitlerin diziliş çeşitliliği bu geniş görev yelpazesini mümkün kılar. Gerektiğinde yıkılıp enerji de verirler, ama bu son seçenektir.
- Denetleyelim: dört görevin dördünü birden üstlenen tek grup proteinler ✓.
Sık yapılan hata: "Lipitler" demek. Bazı hormonlar (steroit hormonlar) lipit yapılıdır, ama enzimler ve antikorlar lipit değildir; soruda sayılan görevlerin tamamını yalnız proteinler karşılar.
3. sorunun çözümü
Biyoloji "yaşam bilimi" demektir. Canlıyı hem molekül düzeyinde hem ekosistem düzeyinde ele aldığı için çok sayıda alt dala ayrılır.
- İnceleme konusu canlılar ve yaşamdır.
- Yapı, işlev, gelişim ve çevre ilişkisi kapsanır.
- Bu bilim dalı biyolojidir.
4. sorunun çözümü
Deneyin geçerli olması için üç besine de eşit miktarda aynı ayıraç damlatılmalı, koşullar eşitlenmeli ve bir kontrol tüpü bulundurulmalıdır.
- Karşılaştırmalı bir deneyde değişmesi gereken tek şey, etkisi araştırılan değişkendir. Burada o değişken besin türüdür.
- Öyleyse ayıracın türü, damlatılan miktar, bekleme süresi ve sıcaklık üç tüpte de aynı olmalıdır; yoksa renk farkının besinden mi koşuldan mı geldiği bilinemez.
- Kontrol tüpü de gereklidir: içinde besin bulunmayan tüpte ayıracın kendi rengi görülür ve diğer tüplerdeki değişim buna göre değerlendirilir.
- Denetleyelim: tek değişken besin ✓, diğer her şey sabit ✓, karşılaştırma ölçütü kontrol tüpü ✓ — bu üçü sağlandığında sonuç güvenilirdir.
Sık yapılan hata: "Her besine farklı ayıraç damlatmak" demek. O zaman iki şey birden değişirdi: hem besin hem ayıraç. Ortaya çıkan farkın hangisinden kaynaklandığı anlaşılamazdı.
5. sorunun çözümü
Su iyi bir çözücü olarak maddelerin taşınmasını ve tepkimelerin gerçekleşmesini sağlar; yüksek özısısıyla vücut sıcaklığını dengeler.
- Suyun polar yapısı onu çok iyi bir çözücü yapar; hücredeki tepkimelerin neredeyse tamamı sulu ortamda gerçekleşir.
- Maddeler suda çözünmüş hâlde taşınır: kanda besin, hormon ve atıklar suyla birlikte yol alır.
- Suyun özısısı yüksektir; ısınması ve soğuması yavaştır. Bu yüzden vücut sıcaklığındaki ani değişimleri önler, terlemeyle de fazla ısıyı uzaklaştırır.
- Denetleyelim: sayılan üç işlev de suyun enerji vermesine değil, çözücülüğüne ve ısı davranışına dayanıyor ✓.
Sık yapılan hata: "Enerji vermek" demek. Su bir inorganik bileşiktir ve yıkımından enerji elde edilmez; vücudun enerjisi karbonhidrat, yağ ve gerektiğinde proteinlerden sağlanır.
6. sorunun çözümü
Etik kurullar araştırmayı engellemez, gerekçesini ve yöntemini denetler. Aynı bilgiye hayvan kullanmadan ulaşılabiliyorsa o yol tercih edilir.
- Deney hayvanı acı çekebilir.
- Zorunluluk ve yöntem denetlenmelidir.
- Etik kurul bu denetimi yapar.
7. sorunun çözümü
Bilgi üretmek, insanları bilgilendirilmeden araç olarak kullanmayı meşrulaştırmaz. Aydınlatılmış onam, katılımcının araştırmanın öznesi değil ortağı olmasını sağlar.
- Katılımcı bir risk üstlenir.
- Riski bilerek kabul etmesi gerekir.
- Onam, özgür karar hakkını korur.
8. sorunun çözümü
Kontrol grubu olmadan bitkinin zaten uzayacağı gerçeği gözden kaçar ve doğal büyüme gübreye bağlanır. Bilimsel karşılaştırmanın temeli, tek farkın incelenen etken olmasıdır.
- Bitkiler gübresiz de uzar.
- Gübrenin katkısı ancak farkla ölçülür.
- Kontrol grubu bu farkı görünür kılar.
9. sorunun çözümü
Kontrol değişkenleri sabit tutulmazsa sonuçtaki değişimin hangi etkenden kaynaklandığı anlaşılamaz. Bir deneyde aynı anda yalnız tek bir etken değiştirilir.
- Deneyde tek bir etken değiştirilir.
- Diğerleri sabit tutulmalıdır.
- Sabit tutulanlara kontrol değişkeni denir.
10. sorunun çözümü
Kendini düzeltemeyen bir bilgi sistemi hatalarını sonsuza dek taşır. Bilim, kanıta açık olduğu için yanlışlarını ayıklayabilir; dünyanın merkez olmadığının anlaşılması bu düzeltme yetisinin ürünüdür.
- Bilim kanıta dayanır.
- Yeni kanıt geldiğinde bilgi güncellenir.
- Bu, güvenilirliği artıran bir özelliktir.
11. sorunun çözümü
Birlikte değişim ilişkiyi gösterir ama yönünü ve nedenini göstermez. Burada sıcak hava hem dondurma satışını hem suya girme sıklığını artırmaktadır.
- İki değişken birlikte artıyor.
- Ortak bir etken ikisini birden etkiliyor olabilir.
- Birlikte değişim nedensellik kanıtı değildir.
12. sorunun çözümü
Organik bileşikler karbon iskeletli moleküllerdir: karbonhidrat, lipit, protein, nükleik asit ve vitaminler bu gruba girer.
- Tablonun dolu satırını okuyalım: inorganik bileşiklere su, mineraller, asitler, bazlar ve tuzlar örnek verilmiş. Bunlar canlı tarafından üretilmez, dışarıdan alınır ve enerji vermez.
- Boş satır organik bileşiklere ait. Organik bileşiklerin ortak özelliği karbon atomlarından kurulu bir iskelet taşımaları ve canlılar tarafından sentezlenebilmeleridir.
- Bu tanıma uyan gruplar: karbonhidratlar, lipitler, proteinler, nükleik asitler ve vitaminler.
- Denetleyelim: sayılan beş grubun hepsi karbon içerir ✓ ve hiçbiri üst satırdaki inorganik örneklerle çakışmaz ✓.
Sık yapılan hata: "Yalnız su" demek. Su tablonun üst satırında zaten inorganik bileşik olarak verilmiştir; karbon iskeleti olmadığı için organik bileşik sayılamaz.
13. sorunun çözümü
Her besin grubunun farklı bir işlevi olduğu için tek besinle beslenmek yapı, enerji ve düzenleme gereksinimlerinin tamamını karşılayamaz.
- Besin gruplarını işlevlerine göre ayıralım: karbonhidrat ve yağ enerji, protein yapı ve düzenleme, vitamin ile mineral düzenleme, su ise çözücü ve taşıyıcı görev yapar.
- Tek bir grup alındığında diğer işlevler karşılıksız kalır: yalnız karbonhidrat yiyen biri yeterli amino asit ve vitamin alamaz.
- Karşılıksız kalan işlev eksiklik hastalıklarıyla kendini gösterir: protein eksikliğinde büyüme geriliği, demir eksikliğinde kansızlık, C vitamini eksikliğinde skorbüt.
- Denetleyelim: bütün gereksinimleri tek başına karşılayan bir besin yok ✓; bu yüzden dengeli ve çeşitli beslenme önerilir.
Sık yapılan hata: "Sakınca bulunmaması" demek. Tek grupla beslenmenin sakıncası doğrudan eksiklik hastalıklarıyla görülür; aynı besinden çok yemek, eksik olan işlevi tamamlamaz.
14. sorunun çözümü
Yağların yıkımı karbonhidratlarınkinden yavaş olduğu için yağlar acil enerji kaynağı değil, uzun süreli depo olarak kullanılır.
- Çelişki gibi görünen durumu iki ölçüye ayıralım: verilen enerjinin MİKTARI ve enerjinin elde edilme HIZI.
- Miktar ölçüsünde yağ öndedir: birim kütlede karbonhidrattan yaklaşık iki kat fazla enerji taşır ve suda çözünmediği için az yer kaplayarak depolanır.
- Hız ölçüsünde karbonhidrat öndedir: yağın yıkımı daha çok basamak gerektirir ve yavaş ilerler.
- Denetleyelim: kış uykusuna yatan hayvanlar ve göç eden kuşlar yağ depolar ✓ (uzun süre, çok enerji); ani çabada ise karbonhidrat kullanılır ✓.
Sık yapılan hata: "Karbonhidratların depolanamaması" demek. Karbonhidratlar da depolanır: bitkilerde nişasta, hayvanlarda glikojen olarak. Fark, yağın birim kütlede daha çok enerji taşıması ve daha yavaş yıkılmasıdır.
15. sorunun çözümü
Yağda çözünen A, D, E ve K vitaminleri vücutta depolanabilir; bu yüzden aşırı alındıklarında zararlı olabilirler.
- Tablonun karşılaştırma ölçütü çözünürlük: suda çözünenlerin fazlası idrarla atılır, depolanmaz.
- Yağda çözünen vitaminler suda çözünmediği için idrarla kolayca atılamaz; karaciğerde ve yağ dokusunda birikir.
- Birikim iki sonuç doğurur: bir süre dışarıdan alınmasa bile eksiklik hemen görülmez, ama aşırı alındıklarında zehirlenmeye varan etkiler ortaya çıkabilir.
- Denetleyelim: bilinçsiz A ve D vitamini takviyesinin zararlı olabilmesi ✓, suda çözünenlerde böyle bir riskin olmaması ✓ — fark depolanabilmeleridir.
Sık yapılan hata: "Suda çözünür" demek. Satırın başlığı zaten “yağda çözünen” diyor; aynı vitaminler hem yağda hem suda çözünen grupta olamaz.
16. sorunun çözümü
Ekoloji, canlıların birbirleriyle ve cansız çevreyle olan ilişkilerini inceler. Kirlilik, iklim değişikliği ve tür kaybı gibi sorunlar bu alanın konusudur.
- Ekoloji sözcüğü "yaşanılan yer" anlamına gelir.
- Canlı-çevre ilişkilerini konu alır.
- Eksik ifade bu ilişkilerdir.
17. sorunun çözümü
Benedict ayıracı ısıtıldığında kiremit kırmızısına döndüyse besinde indirgen şeker, yani glikoz vardır.
- Benedict ayıracının aradığını belirleyelim: glikoz gibi indirgen şekerler.
- Ayıraç kendi hâlinde mavidir; indirgen şeker varsa ve ısıtılırsa yeşilden turuncuya geçerek kiremit kırmızısına döner.
- Gözlenen renk kiremit kırmızısı olduğuna göre olumlu sonuç alınmıştır: örnekte indirgen şeker bulunmaktadır.
- Denetleyelim: rengin koyuluğu şeker miktarıyla artar ✓; şeker olmasaydı çözelti mavi kalırdı.
Sık yapılan hata: "Besinde nişasta vardır" demek. Nişasta indirgen bir şeker değildir ve Benedict ile renk değiştirmez; nişasta iyot çözeltisiyle mavi-mor renk vererek belirlenir.
18. sorunun çözümü
Grafik sürekli yükseliyor: besin miktarı arttıkça yıkımından açığa çıkan enerji de artmaktadır.
- Eksenleri okuyalım: yatay eksende besin miktarı (g), düşey eksende açığa çıkan enerji (kJ).
- Eğriyi izleyelim: 0 g’da enerji 0; 1 g’da yaklaşık 4 kJ; 2 g’da yaklaşık 9 kJ; 3 g’da yaklaşık 17 kJ.
- Her adımda hem besin hem enerji artıyor; eğri hiç düşmüyor, yatay da seyretmiyor. İki büyüklük birlikte artıyor, yani doğru orantılı bir eğilim var.
- Denetleyelim: besin miktarı üç katına çıkarken enerji de artmış ✓; enerji besinin yıkımından geldiği için bu beklenen sonuçtur.
Sık yapılan hata: "Enerji besin miktarından bağımsızdır" demek. Bağımsız olsaydı eğri yatay bir doğru olurdu; oysa grafikte her besin artışına daha yüksek bir enerji değeri karşılık geliyor.
19. sorunun çözümü
Proteinin varlığı biüret ayıracıyla sınanır; olumlu sonuçta mor renk oluşur.
- Aranan besini belirleyelim: protein. Her besin grubunun kendi ayıracı vardır.
- Biüret ayıracı proteinlerdeki peptit bağlarıyla tepkir; bu bağların varlığında çözelti mora döner.
- Renk ne kadar koyuysa örnekteki protein miktarı o kadar fazladır.
- Denetleyelim: örnekte protein yoksa biüret mavi kalır, mor görülmez ✓; renk değişimi doğrudan protein göstergesidir.
Sık yapılan hata: "Benedict; kırmızı renk" demek. Benedict glikoz gibi indirgen şekerleri arar ve ısıtıldığında kiremit kırmızısı verir; proteini göstermez.
20. sorunun çözümü
Yirmi çeşit amino asitten sayısız protein oluşabilmesinin nedeni, amino asit sayısının ve diziliş sırasının değişebilmesidir.
- Proteinler amino asitlerin peptit bağlarıyla art arda dizilmesinden oluşur.
- Kutudaki örneği okuyalım: A-B-C ile C-B-A aynı üç birimden kurulmuştur, ama sırası farklı olduğu için farklı moleküllerdir.
- Zincirdeki amino asit sayısı da değişebilir. Sayı ve sıra birlikte değişince olası dizi sayısı hızla büyür; 20 harfle sınırsıza yakın “sözcük” yazılabilir.
- Denetleyelim: tek bir amino asidin yer değiştirmesi bile proteinin katlanmasını ve işlevini bozabilir ✓ — orak hücreli anemi bunun bilinen örneğidir.
Sık yapılan hata: "Proteinlerin rastgele oluşması" demek. Amino asitlerin sırası rastgele değildir; diziliş, DNA’daki gen tarafından belirlenir. Çeşitliliği yaratan rastlantı değil, sıranın değişebilmesidir.