9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
MerkezYerel saat
A09:00
B09:36

Aynı anda ölçülen iki merkezin yerel saatleri tabloda verilmiştir. Buna göre bu iki merkez arasındaki boylam farkı kaç derecedir?

  1. A 3
  2. B 6
  3. C 8
  4. D 9
  5. E 12
2

Karadeniz’deki bir limandan yola çıkan yük gemisi, Akdeniz’e ulaşmak istemektedir. Buna göre bu geminin sırasıyla geçmesi gereken boğazlar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Cebelitarık ve Süveyş
  2. B Hürmüz ve Bab-ül Mendep
  3. C Kerç ve Messina
  4. D İstanbul ve Çanakkale
  5. E Malakka ve Bering
3
OrmanlarkesilirYamaçta tutunmaazalırSonuçtoprakerozyonuhızlanır

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu zincirin gösterdiği en uygun sonuç hangisidir?

  1. A Erozyon yağışla ilgisizdir.
  2. B Küreler birbirini etkilemez.
  3. C Orman kesimi toprağı korur.
  4. D Bir küredeki müdahale ötekilerde zincirleme sonuç doğurur.
  5. E Yamaç eğimi etkisizdir.
4

Bir yolcu, 29° doğu meridyeninde bulunan İstanbul’dan 43° doğu meridyeninde bulunan Kars’a uçmaktadır. Yolcu iki şehrin yerel saatleri arasındaki farkı merak etmektedir. Buna göre bu fark kaç dakikadır?

  1. A 28
  2. B 36
  3. C 42
  4. D 48
  5. E 56
5
YönKomşu ülke
BatıYunanistan, Bulgaristan
DoğuGürcistan, Ermenistan, Nahçıvan, İran
Güney?

Türkiye’nin kara sınırı komşuları tabloda yönlere göre verilmiştir. Soru işareti bulunan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

  1. A Romanya ve Ukrayna
  2. B Azerbaycan ve Türkmenistan
  3. C Irak ve Suriye
  4. D Mısır ve Libya
  5. E Kıbrıs ve Malta
6
KüreSınırı
BiyosferCanlıların bulunduğu ince kuşak
Bu kuşağın özelliği?

Tabloda bir kürenin sınırı verilmiş, bir bölümü boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Öteki üç küreyle iç içe geçmiş olması
  2. B Öteki kürelerden ayrı durması
  3. C Yalnızca denizlerde bulunması
  4. D Yalnızca karada bulunması
  5. E Atmosferle ilgisiz olması
7
KüreCanlılar için işlevi
AtmosferSolunum gazlarını ve ısı dengesini sağlar
Hidrosfer?

Tabloda küreler ve işlevleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Hangi seçenek bu boşluğa uygundur?

  1. A Isı dengesini bozar
  2. B Solunum gazlarını sağlar
  3. C Kayaçları oluşturur
  4. D Canlıları barındırmaz
  5. E Canlıların su ihtiyacını karşılar ve iklimi yumuşatır
8
SoruCoğrafyanın ilgilendiği yön
Nerede?Konum
Niçin orada??

Tabloda coğrafyanın temel soruları ve ilgilendiği yönler eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?

  1. A Konumun kendisi
  2. B Dağılışın nedenleri
  3. C Yükseltinin ölçümü
  4. D Nüfusun sayımı
  5. E Haritanın çizimi
9

Bir tanım

Yer kürenin donmuş sularını, buzulları ve kalıcı kar örtüsünü kapsayan küre.

Yukarıda tanımı verilen küre hangisidir?

  1. A Yaşam küre (biyosfer)
  2. B Su küre (hidrosfer)
  3. C Taş küre (litosfer)
  4. D Hava küre (atmosfer)
  5. E Buz küre (kriyosfer)
10

Türkiye’de aynı mevsimde bir bölgede kayak yapılırken başka bir bölgede deniz turizmi yapılabilmektedir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Ülkenin tek bir saat dilimi kullanması
  2. B Ülkenin tamamının aynı enlemde bulunması
  3. C Başlangıç meridyenine olan uzaklık
  4. D Yer şekillerinin çeşitli ve yükselti farklarının fazla olması
  5. E Ülkenin Güney Yarım Küre’de bulunması
11
BölgeYıllık yağış (mm)
Doğu Karadeniz kıyısı2.200
İç Anadolu350

Tabloda iki bölgenin yıllık yağış tutarları verilmiştir. Bu tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A Yağış her yerde aynıdır.
  2. B İki bölgede yağış eşittir.
  3. C İç Anadolu daha yağışlıdır.
  4. D Aynı ülkede yağış bölgeler arasında büyük fark gösterebilir.
  5. E Yağış ölçülemez.
12

Türkiye’de aynı tarım ürünü Akdeniz kıyılarında, Karadeniz’in iç kesimlerine göre daha erken olgunlaşmaktadır. Bir öğrenci bu durumun nedenini araştırmaktadır. Buna göre bu farkın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Akdeniz kıyılarının başlangıç meridyenine yakın olması
  2. B Karadeniz’in yerel saatinin geri olması
  3. C Akdeniz kıyılarında toprakların daha genç olması
  4. D Karadeniz’de gündüz süresinin daha uzun olması
  5. E Akdeniz kıyılarının daha güneyde olması ve sıcaklığın yüksek olması
13
ILitosferIIHidrosferIIIAtmosferIVBiyosfer

Kartlarda yer kürenin dört küresi numaralandırılarak verilmiştir. Kayaçlardan oluşan ve üzerinde yaşadığımız katı küre sorulmaktadır. Numaralara göre bu küre hangisidir?

  1. A I
  2. B II
  3. C III
  4. D IV
  5. E Hiçbiri
14
Nerede?Niçin orada?Sonucu ne?

Kartlarda coğrafi bakışın üç sorusu verilmiştir. Bu üç sorunun birlikte sorulmasının gerekçesi hangisidir?

  1. A Nedeni dışarıda bırakmak
  2. B Yalnızca yeri belirlemek
  3. C Bir olayı yer, neden ve sonuç bütünlüğü içinde açıklamak
  4. D Sonucu önemsiz saymak
  5. E Soruların sırasını değiştirmek
15

Türkiye’nin başlangıç meridyenine (Greenwich) göre konumu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A Tamamı başlangıç meridyeninin doğusundadır.
  2. B Tamamı başlangıç meridyeninin batısındadır.
  3. C Başlangıç meridyeni ülkenin ortasından geçer.
  4. D Bir bölümü kuzeyinde, bir bölümü güneyindedir.
  5. E Başlangıç meridyeniyle ilişkisi yoktur.
16

Türkiye 26° ile 45° doğu meridyenleri arasında yer almaktadır. Buna göre ülkenin en doğusu ile en batısı arasındaki yerel saat farkı kaç dakikadır?

  1. A 36
  2. B 48
  3. C 60
  4. D 68
  5. E 76
17
MeslekCoğrafi bilgiyi kullanma biçimi
Şehir plancısıYerleşime uygun alanları belirlemek
Tarım mühendisi?

Tabloda meslekler ve coğrafi bilgiyi kullanma biçimleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?

  1. A Yol güzergâhı çizmek
  2. B Yerleşim alanı belirlemek
  3. C İklim ve toprağa uygun ürünü seçmek
  4. D Nüfus sayımı yapmak
  5. E Harita basmak
18

Aynı anda ölçüm yapılan iki merkez arasındaki yerel saat farkı 1 saat 4 dakikadır. Buna göre bu iki merkez arasındaki boylam farkı kaç derecedir?

  1. A 16
  2. B 18
  3. C 20
  4. D 24
  5. E 32
19

Bir öğrenci, “Türkiye Güney Yarım Küre’de bulunduğu için haziran ayında kış mevsimi yaşanır.” demiştir. Bu ifadedeki yanlışlık aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Haziran ayında hiçbir yerde kış yaşanmaz.
  2. B Mevsimler yarım küreye göre değişmez.
  3. C Türkiye’de mevsim kavramı kullanılmaz.
  4. D Güney Yarım Küre’de haziran ayında yaz yaşanır.
  5. E Türkiye Kuzey Yarım Küre’dedir; haziranda yaz yaşanır.
20
Eğimli yamaçteraslanırTarım alanıkazanılırSonuçdoğal ortambeşerî etkiyledeğişir

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre doğal ve beşerî ortam ilişkisi hakkında söylenebilecek en uygun yargı hangisidir?

  1. A Teraslama tarımı engeller.
  2. B Doğal ortam hiç değişmez.
  3. C İnsan doğadan etkilenmez.
  4. D İnsan doğal ortamı kendi ihtiyacına göre değiştirebilir.
  5. E Eğim tarımı kolaylaştırır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. D 2. D 3. D 4. E 5. C 6. A 7. E 8. B 9. E 10. D 11. D 12. E 13. A 14. C 15. A 16. E 17. C 18. A 19. E 20. D
1. sorunun çözümü

Yerel saat farkı dakikaya çevrilip 4’e bölünerek boylam farkı bulunur.

  1. Yerel saat farkı = 09:36 − 09:00 = 36 dakika
  2. Her 1° boylam farkı 4 dakikadır.
  3. 36 ÷ 4 = 9
  4. Boylam farkı 9°’dir.
2. sorunun çözümü

Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayan su yolu Türk Boğazlarıdır.

  1. Gemi önce İstanbul Boğazı’ndan geçerek Marmara’ya girer.
  2. Ardından Çanakkale Boğazı’ndan Ege’ye açılır.
  3. Ege üzerinden Akdeniz’e ulaşır.
  4. Sıra: İstanbul → Çanakkale
3. sorunun çözümü

Bitki örtüsüne (biyosfer) yapılan müdahale toprağı (litosfer) etkileyerek zincirleme sonuç doğurur.

  1. Ormanlar biyosferin parçasıdır.
  2. Kesim toprağın tutunmasını azaltıyor.
  3. Erozyon litosferi etkiliyor.
4. sorunun çözümü

Doğuda bulunan Kars’ın yerel saati ileridir; fark boylam farkından hesaplanır.

  1. Boylam farkı = 43° − 29° = 14°
  2. Her 1° için 4 dakika
  3. 14 × 4 = 56
  4. Fark 56 dakikadır ve Kars ileridedir.
5. sorunun çözümü

Türkiye’nin güneyindeki kara komşuları Suriye ve Irak’tır.

  1. Türkiye’nin sekiz kara komşusu vardır.
  2. Batıda Yunanistan ve Bulgaristan bulunur.
  3. Doğuda Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan ve İran vardır.
  4. Güneyde Irak ve Suriye yer alır.
6. sorunun çözümü

Biyosfer taş, su ve hava kürelerinin kesiştiği ince kuşakta yer alır.

  1. Canlılar karada, suda ve havada bulunur.
  2. Bu üç ortam farklı kürelerdir.
  3. Biyosfer üçüyle iç içedir.
7. sorunun çözümü

Su küre canlıların su ihtiyacını karşılar ve ısıyı depolayarak iklimi yumuşatır.

  1. Atmosfer gaz ve ısı dengesini sağlıyor.
  2. Hidrosfer su ile ilgilidir.
  3. Su ihtiyacını karşılar ve iklimi yumuşatır.
8. sorunun çözümü

"Nerede?" konumu, "Niçin orada?" ise dağılışın nedenlerini sorar.

  1. Birinci soru yeri belirlemektedir.
  2. İkinci soru nedeni aramaktadır.
  3. Bu, dağılışın nedenleridir.
9. sorunun çözümü

Donmuş suları ve buzulları kapsayan küre buz küre, yani kriyosferdir.

  1. Tanımda donmuş sular geçiyor.
  2. Buzul ve kalıcı kar örtüsü sayılıyor.
  3. Bu küre kriyosferdir.
10. sorunun çözümü

Yükselti ve yer şekilleri çeşitliliği özel konumun sonucudur; kısa mesafede farklı iklim koşulları oluşturur.

  1. Kayak için düşük sıcaklık ve kar gerekir.
  2. Deniz turizmi için yüksek sıcaklık gerekir.
  3. Türkiye’de yükselti kısa mesafede çok değişir.
  4. Bu da aynı anda farklı turizm türlerini mümkün kılar.
11. sorunun çözümü

2.200 mm ile 350 mm arasındaki fark bölgeler arası büyük farkı gösterir.

  1. Karadeniz kıyısında 2.200 mm yağış var.
  2. İç Anadolu'da 350 mm yağış var.
  3. Fark altı katı aşmaktadır.
12. sorunun çözümü

Enlem farkı sıcaklık farkı doğurur; sıcaklık ürünlerin olgunlaşma süresini belirler.

  1. Akdeniz kıyıları daha güney enlemlerdedir.
  2. Güneye inildikçe güneş ışınları daha dik gelir.
  3. Ortalama sıcaklık yükselir.
  4. Yüksek sıcaklık olgunlaşmayı hızlandırır.
13. sorunun çözümü

Kayaçlardan oluşan katı küre taş küredir; İngilizce karşılığı litosferdir ve I numaralı karttır.

  1. Aranan küre katı ve kayaçlardan oluşur.
  2. Hidrosfer su, atmosfer hava küresidir.
  3. Biyosfer canlıların yaşam alanıdır.
14. sorunun çözümü

Coğrafi bakış bir olayı yer, neden ve sonucuyla birlikte ele alır.

  1. Birinci soru yeri veriyor.
  2. İkinci soru nedeni ekliyor.
  3. Üçüncü soru sonucu getiriyor.
15. sorunun çözümü

Türkiye 26°–45° DOĞU meridyenleri arasındadır.

  1. Boylam değerleri “doğu” olarak verilmiştir.
  2. Doğu boylamları başlangıç meridyeninin doğusundadır.
  3. Türkiye’nin en batısı bile 26° doğudadır.
  4. Dolayısıyla ülkenin tamamı doğudadır.
16. sorunun çözümü

Boylam farkı bulunup 4 ile çarpılır.

  1. Boylam farkı = 45° − 26° = 19°
  2. Her 1° için 4 dakika
  3. 19 × 4 = 76
  4. Yerel saat farkı 76 dakikadır.
17. sorunun çözümü

Tarım mühendisi iklim ve toprak bilgisini ürün seçiminde kullanır.

  1. Şehir plancısı yerleşimle ilgileniyor.
  2. Tarım mühendisi üretimle ilgilenir.
  3. İklim ve toprağa göre ürün seçer.
18. sorunun çözümü

Süre önce dakikaya çevrilir, sonra 4’e bölünür.

  1. 1 saat 4 dakika = 64 dakika
  2. Boylam farkı = 64 ÷ 4
  3. = 16
  4. İki merkez arasında 16° boylam farkı vardır.
19. sorunun çözümü

Türkiye 36°–42° kuzey paralelleri arasındadır, yani Kuzey Yarım Küre’dedir.

  1. Türkiye’nin enlemleri kuzey paralelleridir.
  2. Bu nedenle Kuzey Yarım Küre’dedir.
  3. Kuzey Yarım Küre’de haziran ayında yaz yaşanır.
  4. Öğrencinin hatası yarım küreyi yanlış belirlemesidir.
20. sorunun çözümü

Teraslama, insanın doğal ortamı ihtiyacına göre biçimlendirmesinin örneğidir.

  1. Yamaç doğal bir unsurdur.
  2. Teraslama insan eliyle yapılıyor.
  3. Doğal ortam beşerî etkiyle değişiyor.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.