9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
AmaçUygun harita
Bir şehrin sokaklarını göstermekBüyük ölçekli harita
Bir kıtanın konumunu göstermek?

Tabloda amaçlar ve uygun harita türleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda boş kalan yere ne gelir?

  1. A Küçük ölçekli harita
  2. B Büyük ölçekli harita
  3. C Kroki
  4. D Plan
  5. E Maket
2

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, iki şehrin haritada birbirine yakın çizildiğini görüp "Öyleyse aralarındaki gerçek uzaklık da azdır." demiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?

  1. A Enlemi ölçmemek
  2. B Şehirleri tanımamak
  3. C Haritayı görmemek
  4. D Yönleri bilmemek
  5. E Ölçeği hesaba katmadan harita üzerindeki uzaklığı gerçek uzaklık saymak
3
İhtiyaçCBS ile çözüm
Yeni okul yeri seçmekNüfus ve ulaşım katmanlarını üst üste bindirmek
Sel riskli alanları belirlemek?

Tabloda ihtiyaçlar ve CBS çözümleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?

  1. A Katmanları kapatmak
  2. B Nüfus katmanına bakmak
  3. C Yalnızca yol katmanını açmak
  4. D Eğim, akarsu ve yağış katmanlarını birlikte değerlendirmek
  5. E Ölçeği büyütmek
4
Uydugörüntü alırGörüntüişlenirSonuçorman yangınıalanı ölçülür

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre uzaktan algılamanın sağladığı en önemli üstünlük hangisidir?

  1. A Görüntü işlemeyi gereksizleştirmesi
  2. B Sahaya gitmeyi zorunlu kılması
  3. C Yalnızca küçük alanları görmesi
  4. D Geniş alanların sahaya gidilmeden ölçülebilmesi
  5. E Ölçüm yapamaması
5
Konum türüNasıl belirtilir
Mutlak konumEnlem ve boylam değerleriyle
Göreceli konum?

Tabloda konum türleri ve belirtilme biçimleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?

  1. A Çevresindeki yerlere göre
  2. B Enlem ve boylamla
  3. C Yükseltisiyle
  4. D Nüfusuyla
  5. E Yüz ölçümüyle
6

Bir kural

Küre biçimindeki yeryüzünün düzleme aktarılmasında biçim, alan ya da açılardan biri mutlaka bozulur.

Yukarıdaki kuralın haritacılıktaki karşılığı hangisidir?

  1. A Ölçek bozulmayı önler
  2. B Bütün haritalar hatasızdır
  3. C Projeksiyon gereksizdir
  4. D Küre düzleme sorunsuz aktarılır
  5. E Her projeksiyonun bir bozulma payı vardır
7
DönemKüresel ortalama sıcaklık artışı
1880-1980+0,3 °C
1980-2020+0,8 °C

Tabloda küresel ortalama sıcaklık artışları verilmiştir. Bu tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A Sıcaklık değişmemiştir.
  2. B Isınma yavaşlamıştır.
  3. C Isınma son dönemde daha hızlı gerçekleşmiştir.
  4. D İlk dönemde artış daha büyüktür.
  5. E Ölçüm yapılmamıştır.
8
KaynakTürü
İstasyon sıcaklık ölçümleriBirinci el sayısal kaynak
Bir haber yorumu?

Tabloda kaynaklar sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda boş kalan yere ne gelir?

  1. A Birinci el sayısal kaynak
  2. B İkinci el kaynak
  3. C Ölçüm verisi
  4. D Arşiv belgesi
  5. E Kaynak sayılmaz
9
HareketSonucu
Dönme (kendi ekseni)Gece ve gündüz
Dolanma (güneş çevresi)?

Tabloda dünyanın hareketleri ve sonuçları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?

  1. A Rüzgârların esmesi
  2. B Gece ve gündüzün oluşması
  3. C Mevsimlerin oluşması
  4. D Yağışın artması
  5. E Basıncın düşmesi
10
AlanBasınç
A1.028 mb
B1.006 mb

Tabloda iki alanın basınç değerleri verilmiştir. Bu alanlar arasında oluşacak rüzgârın yönü sorulmaktadır. Tabloya göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A B alanından A alanına doğru
  2. B A alanından B alanına doğru
  3. C Rüzgâr oluşmaz
  4. D İki yöne birden
  5. E Belirlenemez
11
HavaısınırYükselen havabasıncıdüşürürSonuçalçak basınçalanı oluşur

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre alçak basınç alanlarında beklenen hava durumu hangisidir?

  1. A Yükselen hava nedeniyle bulutlanma ve yağış
  2. B Açık ve durgun hava
  3. C Kar yağışının kesilmesi
  4. D Rüzgârın durması
  5. E Sıcaklığın düşmesi
12
Eksen eğikliğibulunurIşınların geliş açısıyıl içindedeğişirSonuçmevsimleroluşur

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre mevsimlerin oluşmasının temel nedeni hangisidir?

  1. A Yalnızca dünyanın dönmesi
  2. B Eksen eğikliğiyle birlikte dolanma hareketi
  3. C Güneşin sönmesi
  4. D Atmosferin incelmesi
  5. E Denizlerin ısınması
13
İklimdeğişirBitki ve hayvan yaşam alanlarıkayarSonuçbiyoçeşitlilikbaskı altınagirer

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre iklim değişikliğinin canlılara etkisi hangisidir?

  1. A Türlerin yaşam alanlarının daralması ya da yer değiştirmesi
  2. B Türlerin etkilenmemesi
  3. C Yaşam alanlarının sabit kalması
  4. D Çeşitliliğin artması
  5. E İklimin canlılarla ilgisizliği
14
AlanGece sıcaklığı
Kent merkezi19 °C
Kent çevresi kırsal15 °C

Tabloda aynı gecede ölçülen sıcaklıklar verilmiştir. Bu farkı açıklayan kavram sorulmaktadır. Tabloya göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Denizellik
  2. B Kentsel ısı adası
  3. C Karasallık
  4. D Eksen eğikliği
  5. E Bağıl nem
15
Veri toplamaKatmanoluşturmaSorgulamaHaritalama

Kartlarda bir sistemin çalışma basamakları verilmiştir. Bu basamakların işaret ettiği teknoloji hangisidir?

  1. A Barometre
  2. B Pusula
  3. C Coğrafi bilgi sistemleri (CBS)
  4. D Termometre
  5. E Rüzgâr gülü
16
DurumArazideki karşılığı
İzohipsler sık geçiyorEğim fazladır
İzohipsler seyrek geçiyor?

Tabloda izohips aralıkları ve arazi karşılıkları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?

  1. A Arazi denizdir
  2. B Eğim fazladır
  3. C Yükselti sıfırdır
  4. D Eğim azdır
  5. E Ölçek büyüktür
17
KaynakDeğerlendirme
Güncel uydu görüntüsüŞu anki durumu gösterir
Elli yıllık bir topoğrafya haritası?

Tabloda kaynaklar değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Hangi seçenek bu boşluğa uygundur?

  1. A Hiçbir bilgi vermez
  2. B Şu anki durumu gösterir
  3. C Kaynak sayılmaz
  4. D Geçmiş durumu gösterir; değişimi ölçmek için değerlidir
  5. E Uydu görüntüsüyle aynıdır
18
Katmanİçerdiği veri
Yol katmanıKarayolu ve demir yolu hatları
Nüfus katmanı?

Tabloda CBS katmanları ve içerdikleri veriler eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Bitki örtüsü
  2. B Yol hatları
  3. C Yükselti eğrileri
  4. D Toprak türleri
  5. E Yerleşim birimlerinin nüfus değerleri
19
ÖlçütKâğıt haritaCBS
GüncellemeYeniden basım gerekirVeri girilerek yapılır
SorgulamaElle yapılır?

Tabloda iki yöntem karşılaştırılmış, bir bölüm boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl yazılmalıdır?

  1. A Yapılamaz
  2. B Elle yapılır
  3. C Ölçütlere göre saniyeler içinde yapılır
  4. D Yeniden basım gerekir
  5. E Ölçek gerektirir
20
MerkezEnlem
A38° K
B52° K

Tabloda iki merkezin enlem değerleri verilmiştir. Bu merkezlerin güneş ışınlarını alma açısı karşılaştırılmak istenmektedir. Tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A B merkezi ışınları daha dik alır.
  2. B A merkezi güneş ışınlarını daha dik açıyla alır.
  3. C İki merkez aynı açıyla alır.
  4. D Enlem açıyı etkilemez.
  5. E A merkezi kutba daha yakındır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. A 2. E 3. D 4. D 5. A 6. E 7. C 8. B 9. C 10. B 11. A 12. B 13. A 14. B 15. C 16. D 17. D 18. E 19. C 20. B
1. sorunun çözümü

Geniş alanlar küçük ölçekli haritalarda gösterilir.

  1. Sokaklar için ayrıntı gerekir.
  2. Kıta çok geniş bir alandır.
  3. Geniş alan küçük ölçekle gösterilir.
2. sorunun çözümü

Harita üzerindeki uzaklık ancak ölçekle çarpılarak gerçek uzaklığa çevrilir.

  1. Harita gerçeğin küçültülmüş biçimidir.
  2. Küçültme oranı ölçekle verilir.
  3. Ölçek hesaba katılmadan yorum yapılamaz.
3. sorunun çözümü

Sel riski eğim, akarsu ağı ve yağış katmanlarının birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.

  1. Okul yeri nüfus ve ulaşımla ilgilidir.
  2. Sel riski farklı katmanlar ister.
  3. Eğim, akarsu ve yağış birlikte bakılır.
4. sorunun çözümü

Uzaktan algılama geniş alanların sahaya gidilmeden hızla ölçülmesini sağlar.

  1. Görüntü uydudan alınıyor.
  2. İşlenerek ölçüme dönüşüyor.
  3. Sahaya gitmeye gerek kalmıyor.
5. sorunun çözümü

Göreceli konum bir yerin çevresindeki yerlere göre tanımlanmasıdır.

  1. Mutlak konum sayısal değerlerle verilir.
  2. Göreceli konum farklıdır.
  3. Çevredeki yerlere göre tanımlanır.
6. sorunun çözümü

Küresel yüzey düzleme aktarılırken bozulma kaçınılmazdır; projeksiyon hangi özelliğin korunacağını belirler.

  1. Yeryüzü küre biçimindedir.
  2. Harita düzlemdir.
  3. Aktarımda bir özellik bozulur.
7. sorunun çözümü

İlk dönem 100 yılda 0,3 °C, ikinci dönem 40 yılda 0,8 °C artmıştır; hız belirgin biçimde yükselmiştir.

  1. İlk dönem 100 yıl sürmüş ve 0,3 °C artmış.
  2. İkinci dönem 40 yılda 0,8 °C artmış.
  3. Kısa sürede daha büyük artış olmuştur.
8. sorunun çözümü

Ölçüm kayıtları birinci el; onları yorumlayan haber ikinci el kaynaktır.

  1. Ölçüm doğrudan bir kayıttır.
  2. Haber yorumu sonradan üretilir.
  3. Bu yüzden ikinci el kaynaktır.
9. sorunun çözümü

Dolanma hareketi eksen eğikliğiyle birlikte mevsimleri oluşturur.

  1. Dönme gece-gündüzü doğuruyor.
  2. Dolanma bir yılda tamamlanır.
  3. Mevsimleri bu hareket getirir.
10. sorunun çözümü

Rüzgâr yüksek basınçtan alçak basınca doğru eser; A yüksek, B alçak basınçtır.

  1. A alanında basınç 1.028 mb'dir.
  2. B alanında 1.006 mb'dir.
  3. Rüzgâr yüksekten alçağa eser.
11. sorunun çözümü

Alçak basınçta hava yükselir, soğur ve yoğunlaşarak bulut ile yağış oluşturur.

  1. Isınan hava yükselir.
  2. Yükselen hava soğur.
  3. Soğuyan nem yoğunlaşır ve yağış oluşur.
12. sorunun çözümü

Mevsimler, eksen eğikliği ile dolanma hareketinin birlikte etkisiyle oluşur.

  1. Eksen eğik durmaktadır.
  2. Dünya güneş çevresinde dolanır.
  3. Işınların açısı yıl içinde değişir.
13. sorunun çözümü

İklim koşulları değiştikçe türlerin yaşam alanları daralır ya da yer değiştirir.

  1. İklim değişiyor.
  2. Yaşam alanları kayıyor.
  3. Türler baskı altına giriyor.
14. sorunun çözümü

Yapı ve asfaltın gündüz depoladığı ısıyı gece salması kent merkezini çevresinden sıcak tutar.

  1. Kent merkezi 4 °C daha sıcaktır.
  2. Beton ve asfalt ısı depolar.
  3. Bu durum kentsel ısı adasıdır.
15. sorunun çözümü

Veri toplama, katmanlama, sorgulama ve haritalama CBS'nin temel basamaklarıdır.

  1. Kartlarda veri ve katman geçiyor.
  2. Sorgulama ve haritalama ekleniyor.
  3. Bu basamaklar CBS'ye aittir.
16. sorunun çözümü

İzohipsler seyrekleştikçe arazi daha az eğimlidir.

  1. Sık izohips dik yamacı gösterir.
  2. Seyrek izohips bunun tersidir.
  3. Eğim az olur.
17. sorunun çözümü

Eski haritalar güncel durumu vermez; ancak güncel görüntüyle karşılaştırılınca değişimi ölçmeye yarar.

  1. Uydu görüntüsü bugünü gösteriyor.
  2. Eski harita geçmişi gösterir.
  3. İkisi birlikte değişimi verir.
18. sorunun çözümü

Nüfus katmanı yerleşim birimlerinin nüfus değerlerini taşır.

  1. Yol katmanı ulaşım verisini taşıyor.
  2. Nüfus katmanı insanlarla ilgilidir.
  3. Yerleşimlerin nüfus değerlerini içerir.
19. sorunun çözümü

CBS'de sorgulama tanımlanan ölçütlere göre çok kısa sürede yapılır.

  1. Kâğıt haritada sorgulama elle yapılıyor.
  2. CBS veriyi sayısal tutar.
  3. Sorgulama saniyeler içinde sonuçlanır.
20. sorunun çözümü

Ekvatora daha yakın enlemde ışınlar daha dik gelir; 38° K, 52° K'ye göre ekvatora yakındır.

  1. A merkezi 38° K enlemindedir.
  2. B merkezi 52° K enlemindedir.
  3. Ekvatora yakın olan A daha dik ışın alır.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.