9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Bileşik | Molekül kütlesi | Kaynama noktası |
|---|---|---|
| H₂S | Büyük | Düşük |
| H₂O | Küçük | ? |
Tabloda iki bileşiğin özellikleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Suyun molekülleri arasındaki bağ dikkate alındığında boşluğa ne gelmelidir?
- A Yüksek
- B Düşük
- C Aynı
- D Sıfır
- E Ölçülemez
| Katı | Örnek | Erime noktası |
|---|---|---|
| İyonik katı | NaCl | Yüksek |
| Moleküler katı | Kuru buz | ? |
Tabloda katı türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bölüm hangisidir?
- A Ölçülemez
- B Yüksek
- C Aynı
- D Sonsuz
- E Düşük
| Kuvvet | Tanım |
|---|---|
| Kohezyon | Aynı tür moleküller arasındaki çekim |
| Adezyon | ? |
Tabloda kılcallığı belirleyen iki kuvvet tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan tanım hangisidir?
- A İyonlar arasındaki itme
- B Aynı tür moleküller arasındaki çekim
- C Çekirdek ile elektron arasındaki çekim
- D Farklı tür moleküller arasındaki çekim
- E Atomlar arasındaki bağ
| Bağ | Elektronegatiflik farkı |
|---|---|
| H – F | Büyük |
| H – I | ? |
Tabloda iki bağın elektronegatiflik farkı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?
- A Sıfır
- B Büyük
- C Aynı
- D Küçük
- E Belirsiz
| NaCl | Elektrik iletimi |
|---|---|
| Katı hâlde | İletmez |
| Suda çözünmüş hâlde | ? |
Tabloda sofra tuzunun iletkenliği incelenmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangisidir?
- A İletmez
- B İletir; iyonlar serbest hareket eder
- C Yalnızca ısıtılırsa iletir
- D İletim ölçülemez
- E İletim kütleye bağlıdır
| Molekül | Atomlar | Bağ |
|---|---|---|
| H₂ | Aynı iki ametal | Apolar kovalent |
| HCl | Farklı iki ametal | ? |
Tabloda kovalent bağ türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A İyonik
- B Apolar kovalent
- C Polar kovalent
- D Metalik
- E Hidrojen bağı
Kartlarda üç etkileşim numaralandırılmıştır. Bunlar güçten zayıfa doğru sıralanmak istenmektedir. Numaralara göre doğru sıralama hangisidir?
- A II – I – III
- B III – II – I
- C I – II – III
- D I – III – II
- E III – I – II
Bir gözlem
Zeytinyağı suda çözünmezken benzinde kolayca çözünmektedir.
Yukarıdaki gözlemin nedeni sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?
- A Benzin polardır.
- B Yağ polardır.
- C Su apolardır.
- D Apolar maddeler apolar çözücülerde çözünür.
- E Çözünme kütleye bağlıdır.
Bir gözlem
Bir katı, elektriği ve ısıyı iyi iletmekte, dövülüp tel hâline getirilebilmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen katının bağ türü sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Dipol-dipol etkileşimi
- B İyonik bağ
- C Kovalent bağ
- D Hidrojen bağı
- E Metalik bağ
Bir gözlem
Su yüzeyine dikkatlice bırakılan çelik bir ataç batmadan durabilmektedir.
Yukarıdaki durumun nedeni sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Suyun kaldırma kuvvetinin sonsuz olması
- B Atacın yoğunluğunun sudan küçük olması
- C Suyun yüksek yüzey gerilimi
- D Atacın polar olması
- E Suyun apolar olması
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Fiziksel özellikler yalnızca kütleye bağlıdır.
- C Bağ türü özellikleri etkilemez.
- D Polarlık çözünmeyi etkilemez.
- E Maddelerin fiziksel özellikleri, tanecikleri arasındaki etkileşimin türü ve gücüyle açıklanır.
Şemada bir katının ısıtılması verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında ne yazmalıdır?
- A Madde sıvı hâle geçer ve akışkanlık kazanır
- B Madde katı kalır
- C Tanecikler durur
- D Madde iyonlaşır
- E Kütle azalır
| Etkileşim türü | Örnek |
|---|---|
| Güçlü etkileşim | İyonik bağ, kovalent bağ, metalik bağ |
| Zayıf etkileşim | ? |
Tabloda kimyasal türler arası etkileşimler sınıflandırılmış, bir bölüm boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Hidrojen bağı, dipol-dipol ve London kuvvetleri
- B İyonik bağ
- C Kovalent bağ
- D Metalik bağ
- E Çekirdek kuvvetleri
| Molekül | Molekül kütlesi | London kuvveti |
|---|---|---|
| F₂ | Küçük | Zayıf |
| I₂ | Büyük | ? |
Tabloda apolar moleküllerde London kuvvetleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Zayıf
- B Güçlü
- C Aynı
- D Yok
- E Ölçülemez
| Katı | Düzen | Erime |
|---|---|---|
| Kristal katı | Düzenli | Belirli sıcaklıkta |
| Amorf katı | Düzensiz | ? |
Tabloda kristal ve amorf katılar karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Belirli bir aralıkta yumuşayarak
- B Belirli sıcaklıkta
- C Hiç erimeyerek
- D Anında
- E Ölçülemez biçimde
| Sıvı | Moleküller arası çekim | Viskozite |
|---|---|---|
| Su | Orta | Düşük |
| Bal | Güçlü | ? |
Tabloda sıvıların akmaya karşı direnci karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Boşluğa gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A Düşük
- B Yüksek
- C Aynı
- D Sıfır
- E Ölçülemez
| Molekül | Geometri | Molekül polarlığı |
|---|---|---|
| CO₂ | Doğrusal, simetrik | Apolar |
| H₂O | Açısal, simetrik değil | ? |
Tabloda molekül geometrisi ile polarlık ilişkilendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?
- A Nötr
- B Apolar
- C Polar
- D İyonik
- E Belirsiz
| Sıvı | Moleküller arası çekim | Buhar basıncı |
|---|---|---|
| Eter | Zayıf | Yüksek |
| Su | Güçlü | ? |
Tabloda sıvıların buharlaşma eğilimi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Belirsiz
- B Yüksek
- C Aynı
- D Sonsuz
- E Düşük
Yukarıda bir bileşiğin oluşumu verilmiştir. Bu bileşikteki bağ türü sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Kovalent bağ
- B İyonik bağ
- C Metalik bağ
- D Hidrojen bağı
- E London kuvveti
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, hidrojen bağını iki atom arasında kurulan bir kimyasal bağ olarak tanımlamıştır.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Hidrojen bağı metalik bağdır.
- B Hidrojen bağı yoktur.
- C Hidrojen bağı iyonik bağdır.
- D Hidrojen bağı bir kimyasal bağ değil, moleküller arası zayıf bir etkileşimdir.
- E Hata yoktur.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Su molekülleri arasındaki hidrojen bağı, düşük kütlesine karşın kaynama noktasını yükseltir.
- Kaynama noktası genellikle kütleyle artar.
- Suda hidrojen bağı bulunur.
- Bu güçlü çekim kaynama noktasını yükseltir.
2. sorunun çözümü
Moleküler katıları zayıf etkileşimler tuttuğu için erime noktaları düşüktür.
- İyonik katıda güçlü elektriksel çekim vardır.
- Moleküler katıda zayıf etkileşim vardır.
- Zayıf etkileşim düşük erime noktası verir.
3. sorunun çözümü
Adezyon, sıvı ile temas ettiği yüzey gibi farklı tür tanecikler arasındaki çekimdir.
- Kohezyon aynı türden moleküller arasındadır.
- Adezyon farklı türler arasındadır.
- Kılcallık ikisinin yarışıyla açıklanır.
4. sorunun çözümü
Flor en elektronegatif elementtir; iyot ile hidrojen arasındaki fark çok daha küçüktür.
- Elektronegatiflik periyotta sağa doğru artar.
- Grupta aşağı doğru azalır.
- İyodun elektronegatifliği flordan çok küçüktür.
5. sorunun çözümü
Katı hâlde iyonlar örgüde sabittir; çözündüğünde serbest kalarak yükü taşır.
- Katıda iyonlar hareket edemez.
- Çözünmede iyonlar serbest kalır.
- Serbest iyonlar elektriği iletir.
6. sorunun çözümü
Elektronegatiflikleri farklı iki ametal arasındaki kovalent bağ polardır.
- Aynı atomlar arasında elektron eşit paylaşılır.
- Farklı atomlarda elektronegatiflik farkı vardır.
- Bağ polar kovalent olur.
7. sorunun çözümü
İyonik bağ güçlü etkileşimdir; hidrojen bağı zayıf etkileşimlerin en güçlüsü, London kuvveti ise en zayıfıdır.
- İyonik bağ bir kimyasal bağdır, en güçlüsüdür.
- Hidrojen bağı moleküller arası en güçlü çekimdir.
- London kuvveti en zayıf olanıdır.
8. sorunun çözümü
Benzer benzeri çözer: apolar yağ, apolar benzinde çözünür.
- Su polar bir çözücüdür.
- Yağ ve benzin apolardır.
- Benzer polarlıktaki maddeler birbirini çözer.
9. sorunun çözümü
Metalik bağdaki serbest elektron denizi iletkenliği ve şekil verilebilirliği sağlar.
- İletkenlik serbest elektron gerektirir.
- Dövülebilirlik katmanların kayabilmesini gerektirir.
- İkisini de metalik bağ sağlar.
10. sorunun çözümü
Yüzeydeki su moleküllerinin içe doğru çekilmesi bir zar etkisi oluşturur; buna yüzey gerilimi denir.
- Çeliğin yoğunluğu sudan büyüktür.
- Yine de ataç yüzeyde duruyor.
- Yüzey gerilimi bu etkiyi sağlar.
11. sorunun çözümü
Kartlar bağ türünü, etkileşim gücünü ve polarlığı ortak bir açıklamada birleştirir.
- Birinci kart yapıyı veriyor.
- İkinci kart hâli ekliyor.
- Üçüncü kart çözünmeyi getiriyor.
12. sorunun çözümü
Isı taneciklerin düzenini bozar; madde akışkan sıvı hâle geçer.
- Isı tanecik hareketini artırır.
- Düzenli yapı bozulur.
- Madde akışkan hâle gelir.
13. sorunun çözümü
Moleküller arası hidrojen bağı, dipol-dipol etkileşimi ve London kuvvetleri zayıf etkileşimlerdir.
- Güçlü etkileşimler bağ kurar.
- Zayıf etkileşimler molekülleri bir arada tutar.
- Hidrojen bağı ve van der Waals kuvvetleri bu gruptadır.
14. sorunun çözümü
Molekül büyüdükçe elektron bulutu kolay kutuplanır ve London kuvvetleri güçlenir.
- London kuvveti anlık kutuplanmadan doğar.
- Büyük moleküllerde elektron bulutu daha kolay kutuplanır.
- Kuvvet güçlenir.
15. sorunun çözümü
Amorf katılarda düzen olmadığı için erime belirli bir sıcaklıkta değil, bir aralıkta gerçekleşir.
- Kristal katıda birim yapı düzenlidir.
- Amorf katıda düzen yoktur.
- Erime bir sıcaklık aralığına yayılır.
16. sorunun çözümü
Moleküller arası çekim güçlendikçe sıvı zor akar, viskozite artar.
- Viskozite akmaya karşı dirençtir.
- Direnç moleküller arası çekimden doğar.
- Çekim güçlüyse viskozite yüksektir.
17. sorunun çözümü
Su açısal olduğu için bağ dipolleri birbirini yok etmez; molekül polardır.
- CO₂ simetrik olduğu için dipoller birbirini götürür.
- Su açısaldır, simetri yoktur.
- Bileşke dipol moment sıfırdan farklıdır.
18. sorunun çözümü
Moleküller arası çekim güçlendikçe buharlaşma zorlaşır, buhar basıncı düşer.
- Buharlaşma için çekimin yenilmesi gerekir.
- Suda hidrojen bağı bulunur.
- Buhar basıncı düşük olur.
19. sorunun çözümü
Zıt yüklü iyonlar arasındaki elektriksel çekim iyonik bağdır.
- Türler artı ve eksi yüklüdür.
- Zıt yükler birbirini çeker.
- Bu çekim iyonik bağı oluşturur.
20. sorunun çözümü
Hidrojen bağı atomlar arası bağ değil, moleküller arasındaki güçlü bir çekimdir.
- Kimyasal bağ atomları bir arada tutar.
- Hidrojen bağı molekülleri bir arada tutar.
- Bu nedenle zayıf etkileşim sınıfındadır.