9. Sınıf Matematik 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Şemada sayı kümelerinin kapsama ilişkisi gösterilmiştir. Bir öğrenci −7 sayısının hangi kümelerde bulunduğunu belirlemek istemektedir. Şemaya göre doğru yanıt hangisidir?
- A Z, Q ve R kümelerinde bulunur, N kümesinde bulunmaz.
- B Yalnızca R kümesinde bulunur.
- C N, Z, Q ve R kümelerinin tümünde bulunur.
- D Yalnızca Z kümesinde bulunur.
- E Hiçbir kümede bulunmaz.
Kartta kuvvetin kuvveti ve bölme içeren bir ifade verilmiştir. Bu ifade hangi sayıya eşittir?
- A 2⁷
- B 8
- C 2
- D 16
- E 4
| Karışım | Un (bardak) | Su (bardak) |
|---|---|---|
| Tarif | 3 | 2 |
| Uygulama | 12 | ? |
Tabloda bir hamur tarifindeki un-su oranı ve uygulanan miktar verilmiştir. Aynı oranı korumak için gereken su miktarı sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaçtır?
- A 4
- B 6
- C 9
- D 10
- E 8
| Adım | Öğrencinin yazdığı |
|---|---|
| 1. adım | √(9 + 16) = √9 + √16 |
| 2. adım | = 3 + 4 |
| 3. adım | = 7 |
Tabloda bir öğrencinin √(9 + 16) işlemini çözerken yazdığı adımlar verilmiştir. Öğrencinin çözümüyle ilgili hangi değerlendirme doğrudur?
- A Yalnız 3. adımda hata vardır; sonuç 12 olmalıdır.
- B Yalnız 2. adımda hata vardır; √16 = 8 olmalıdır.
- C Hata yoktur; sonuç 7 doğrudur.
- D Yalnız 3. adımda hata vardır; sonuç 1 olmalıdır.
- E 1. adımda hata vardır; toplamın karekökü kareköklerin toplamına eşit değildir, sonuç 5 olmalıdır.
Bir toz tanesinin çapı 0,00032 metre olarak ölçülmüştür. Bu uzunluğun bilimsel gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A 32 × 10⁻⁵
- B 3,2 × 10⁴
- C 3,2 × 10⁻⁴
- D 0,32 × 10⁻³
- E 3,2 × 10⁻³
Yukarıda bir ondalık sayı verilmiştir. Bu sayının bilimsel gösterimi sorulmaktadır. Buna göre doğru gösterim hangisidir?
- A 4,5 × 10⁴
- B 4,5 × 10⁻³
- C 45 × 10⁻⁵
- D 4,5 × 10⁻⁴
- E 0,45 × 10⁻³
Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Eğim değişimle ilgisizdir.
- C Fonksiyonun sıfırı önemsizdir.
- D Grafik bilgi vermez.
- E Doğrusal ilişki; eğimle ölçülen, sıfırına göre işaret değiştiren ve grafikle görselleşen bir değişim modelidir.
Kartta negatif üslü bir sayı verilmiştir. Bu sayının değeri aşağıdakilerden hangisidir?
- A −8
- B 1/8
- C −1/8
- D 8
- E 1/6
Kartta bir köklü ifade verilmiştir. Bu ifadenin a√b biçimindeki en sade yazılışı hangisidir?
- A 2√12
- B 3√4
- C 4√3
- D 6√2
- E 16√3
| Adım | İşlem |
|---|---|
| 1 | −2x > 6 |
| 2 | ? |
Tabloda bir eşitsizliğin çözüm adımları verilmiş, ikincisi boş bırakılmıştır. Negatif sayıyla bölme kuralına göre bu boşluğa gelmesi gereken adım hangisidir?
- A x > 3
- B x > −3
- C x < 3
- D x < −3
- E x = −3
Yukarıda ortak özellik yöntemiyle bir küme verilmiştir. Bu kümenin eleman sayısı sorulmaktadır. Buna göre s(A) kaçtır?
- A 0
- B 1
- C 2
- D 3
- E 5
Kartta üç köklü sayı verilmiştir. Bu sayıların küçükten büyüğe doğru sıralanışı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A a < b < c
- B a < c < b
- C b < a < c
- D c < a < b
- E b < c < a
Yukarıda A kümesi verilmiştir. Bu kümenin 2 elemanlı alt kümelerinin sayısı sorulmaktadır. Buna göre bu sayı kaçtır?
- A 15
- B 20
- C 5
- D 25
- E 10
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, doğrusal bir grafikte eğimin büyük olduğunu görüp "Öyleyse bu doğru y eksenini daha yukarıda keser." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?
- A Ekseni bulamamak
- B Grafiği okumamak
- C Doğruyu çizmemek
- D Eğimi sabit terimle karıştırmak
- E Değer tablosu yapmamak
Yukarıda bir doğru denklemi verilmiştir. Bu doğruya paralel olan bir doğrunun eğimi sorulmaktadır. Buna göre eğim kaçtır?
- A 5
- B −5
- C 1/5
- D −1/5
- E −2
Yukarıda bir eşitsizlik verilmiştir. Bu eşitsizliğin çözüm kümesinin aralık gösterimi sorulmaktadır. Buna göre doğru gösterim hangisidir?
- A [−4, ∞)
- B (4, ∞)
- C (−∞, 4]
- D (−∞, 4)
- E [4, ∞)
Bir hücre kültüründe başlangıçta 5 × 10⁴ hücre vardır ve hücre sayısı her gün 10 katına çıkmaktadır. Hücre sayısı kaç gün sonra 5 × 10⁷ olur?
- A 4
- B 3
- C 7
- D 1000
- E 30
Yukarıda iki nokta verilmiştir. Bu noktalardan geçen doğrunun eğimi sorulmaktadır. Buna göre eğim kaçtır?
- A 2
- B 4
- C 8
- D 1/2
- E −2
Yukarıda bir doğrunun eğimi ve üzerinden geçtiği nokta verilmiştir. Bu doğrunun denklemi sorulmaktadır. Buna göre denklem hangisidir?
- A y = 3x − 5
- B y = 3x + 1
- C y = 3x + 5
- D y = 2x + 3
- E y = 3x − 1
| Süre (saat) | Ücret (TL) |
|---|---|
| 1 | 90 |
| 2 | 150 |
| 3 | 210 |
Tabloda bir kiralama hizmetinin süreye göre ücreti verilmiştir. Ücretin süreye bağlı doğrusal kuralı sorulmaktadır. Tabloya göre doğru kural hangisidir?
- A Ü = 30s + 60
- B Ü = 90s
- C Ü = 60s
- D Ü = 60s + 30
- E Ü = 90s + 30
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
−7 bir tam sayıdır; doğal sayı olmadığı için N dışında kalır, Z ⊂ Q ⊂ R kapsamasıyla ötekilerde bulunur.
- −7 negatif olduğu için doğal sayı değildir.
- Tam sayı olduğu için Z kümesindedir.
- Z ⊂ Q ⊂ R olduğundan Q ve R kümelerinde de bulunur.
2. sorunun çözümü
(2³)⁴ = 2¹² ve 2¹² ÷ 2¹⁰ = 2² = 4.
- Ne soruluyor: kuvvetin kuvveti kuralı ile bölme.
- Kuvvetin kuvvetinde üsler çarpılır: (2³)⁴ = 2^(3 × 4) = 2¹².
- Bölmede üsler çıkarılır: 2¹² ÷ 2¹⁰ = 2² = 4.
- Denetleme: 2¹² = 4096 ve 2¹⁰ = 1024; 4096 ÷ 1024 = 4 ✓.
- Sık yapılan hata: 2⁷ ile başlamak. (2³)⁴ ifadesinde üsler toplanmaz (3 + 4), çarpılır (3 × 4).
3. sorunun çözümü
Un 3ten 12ye, yani 4 katına çıkmıştır; su da 4 katına çıkarak 8 bardak olur.
- Un miktarı 12 ÷ 3 = 4 katına çıkmıştır.
- Oranın korunması için su da 4 katına çıkar.
- 2 × 4 = 8 bardak su gerekir.
4. sorunun çözümü
Kök toplama üzerine dağılmaz: √(9 + 16) = √25 = 5, √9 + √16 ise 7 eder. Hata 1. adımdadır.
- Ne soruluyor: çözümün hangi adımında kural ihlali olduğu.
- Önce kök içindeki işlem yapılır: 9 + 16 = 25 ve √25 = 5.
- Öğrenci 1. adımda √(a + b) = √a + √b yazmıştır; böyle bir kural yoktur.
- Denetleme: 5² = 25 ✓, oysa 7² = 49 ≠ 25.
- Sık yapılan hata: "Hata yoktur" demek. 2. ve 3. adımların kendi içinde doğru olması, 1. adımdaki yanlış kuralı düzeltmez.
5. sorunun çözümü
Bilimsel gösterimde katsayı 1 ile 10 arasındadır: 0,00032 = 3,2 × 10⁻⁴.
- Ne soruluyor: çok küçük bir sayıyı a × 10ⁿ (1 ≤ a < 10) biçiminde yazmak.
- Virgül, katsayı 3,2 olana kadar 4 basamak sağa kaydırılır.
- Sağa kaydırma sayı küçük olduğu için negatif üs verir: 3,2 × 10⁻⁴.
- Denetleme: 3,2 ÷ 10 000 = 0,00032 ✓.
- Sık yapılan hata: 32 × 10⁻⁵ seçmek. Değer eşittir ama katsayı 10'dan büyük olduğu için bilimsel gösterim sayılmaz.
6. sorunun çözümü
Bilimsel gösterimde çarpan 1 ile 10 arasında olmalıdır; virgül dört basamak sağa kayar.
- Virgül 4 basamak sağa kaydırılırsa 4,5 elde edilir.
- Sayı küçüldüğü için üs negatiftir.
- Gösterim 4,5 × 10⁻⁴ olur.
7. sorunun çözümü
Kartlar eğimi, işaret değişimini ve grafik gösterimini birlikte verir.
- Birinci kart eğimi veriyor.
- İkinci kart işaret değişimini ekliyor.
- Üçüncü kart grafik gösterimini getiriyor.
8. sorunun çözümü
Negatif üs tabanın çarpmaya göre tersini alır: 2⁻³ = 1/2³ = 1/8.
- Ne soruluyor: negatif üslü bir sayının değeri. Kullanılacak kural: a ≠ 0 için a⁻ⁿ = 1/aⁿ.
- 2⁻³ = 1/2³ biçiminde yazılır.
- 2³ = 2 × 2 × 2 = 8 olduğundan sonuç 1/8 bulunur.
- Denetleme: 2³ × 2⁻³ = 2⁰ = 1 olmalıdır; 8 × 1/8 = 1 ✓.
- Sık yapılan hata: −8 ya da −1/8 demek. Negatif üs sayının işaretini değiştirmez, tersini alır; sonuç pozitiftir.
9. sorunun çözümü
48 = 16 × 3 ve 16 tam kare olduğundan √48 = √16 × √3 = 4√3.
- Ne soruluyor: kök içindeki en büyük tam kare çarpanı dışarı çıkarmak.
- 48'in tam kare çarpanları 4 ve 16'dır; en büyüğü 16.
- √48 = √(16 × 3) = √16 × √3 = 4√3.
- Denetleme: (4√3)² = 16 × 3 = 48 ✓.
- Sık yapılan hata: 2√12 demek. Bu yazılış eşittir ama en sade değildir; √12 içinde hâlâ 4 tam karesi vardır.
10. sorunun çözümü
Eşitsizlik negatif bir sayıyla bölündüğünde yön değişir: x < −3.
- Her iki taraf −2'ye bölünür.
- Bölen negatif olduğu için yön değişir.
- Sonuç x < −3 olur.
11. sorunun çözümü
x + 5 = 2 denkleminin çözümü −3'tür; doğal sayı olmadığı için küme boştur.
- Denklem çözülür: x = 2 − 5 = −3.
- −3 bir doğal sayı değildir.
- Koşulu sağlayan eleman yoktur, s(A) = 0.
12. sorunun çözümü
Katsayılar kök içine alınır: a = √12, b = √18, c = √15; 12 < 15 < 18 olduğundan a < c < b.
- Ne soruluyor: farklı görünen köklü sayıları karşılaştırmak.
- Katsayıyı kök içine almak için karesi alınır: 2√3 = √(4 × 3) = √12; 3√2 = √(9 × 2) = √18.
- Kök içleri karşılaştırılır: 12 < 15 < 18, yani a < c < b.
- Denetleme: a ≈ 3,46; c ≈ 3,87; b ≈ 4,24 ✓.
- Sık yapılan hata: a < b < c demek. Dıştaki katsayılara (2 ve 3) bakıp karar vermek yanıltır; karşılaştırma kök içinde yapılır.
13. sorunun çözümü
5 elemandan 2'sini seçme sayısı C(5,2) = (5 × 4) ÷ 2 = 10'dur.
- Seçim sırası önemli değildir.
- C(5,2) hesaplanır.
- (5 × 4) ÷ 2 = 10 bulunur.
14. sorunun çözümü
Doğrunun y eksenini kestiği nokta sabit terime bağlıdır; eğim değişimin hızını gösterir.
- Eğim değişim hızını gösterir.
- Kesişim noktası sabit terimle belirlenir.
- İki büyüklük birbirinden bağımsızdır.
15. sorunun çözümü
Paralel doğruların eğimleri eşittir.
- Verilen doğrunun eğimi 5'tir.
- Paralellik eğim eşitliği demektir.
- Aranan eğim de 5'tir.
16. sorunun çözümü
2x ≥ 8 → x ≥ 4; eşitlik dâhil olduğu için köşeli parantez kullanılır.
- Her iki taraftan 3 çıkarılır: 2x ≥ 8.
- İki tarafa 2 ile bölünür: x ≥ 4.
- Gösterim [4, ∞) olur.
17. sorunun çözümü
(5 × 10⁷) ÷ (5 × 10⁴) = 10³; her gün bir kez 10 ile çarpıldığından 3 gün gerekir.
- Ne soruluyor: 10 ile kaç kez çarpınca istenen sayıya ulaşılacağı (ters soru).
- Hedef ile başlangıcın oranı: (5 × 10⁷) ÷ (5 × 10⁴) = 10^(7 − 4) = 10³.
- 10³ = 10 × 10 × 10, yani üç kez 10 katına çıkma: 3 gün.
- Denetleme: 5 × 10⁴ → 5 × 10⁵ → 5 × 10⁶ → 5 × 10⁷ ✓.
- Sık yapılan hata: 1000 demek. 1000 kaç kat büyüdüğünü gösterir; soru kaç gün geçtiğini soruyor, o da üs olan 3'tür.
18. sorunun çözümü
Eğim, y farkının x farkına oranıdır: (10 − 2) ÷ (5 − 1) = 8 ÷ 4 = 2.
- y farkı: 10 − 2 = 8.
- x farkı: 5 − 1 = 4.
- Eğim 8 ÷ 4 = 2 bulunur.
19. sorunun çözümü
y − 5 = 3(x − 2) → y = 3x − 6 + 5 = 3x − 1.
- Nokta-eğim biçimi yazılır: y − 5 = 3(x − 2).
- Parantez açılır: y − 5 = 3x − 6.
- y = 3x − 1 elde edilir.
20. sorunun çözümü
Saat başına artış 60 TL'dir; 1 saatte 90 TL ise sabit ücret 90 − 60 = 30 TL'dir.
- 90'dan 150'ye artış 60 TL'dir.
- Bu, saatlik ücret yani eğimdir.
- Sabit ücret 90 − 60 = 30 TL bulunur.