9. Sınıf Matematik 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Kapsanan konular

1
SınıfKızErkek
9-A1416

Tabloda bir sınıfın öğrenci dağılımı verilmiştir. Sınıftan rastgele seçilen bir öğrencinin kız olma olasılığı aranmaktadır. Tabloya göre aranan değer hangisidir?

  1. A 30/14
  2. B 16/30
  3. C 14/16
  4. D 1/2
  5. E 14/30
2
Bir zar atılıyor; sonucun 9 gelme olayı

Yukarıda bir olay verilmiştir. Bu olayın olasılığı sorulmaktadır. Buna göre olasılık değeri kaçtır?

  1. A 0
  2. B 1
  3. C 1/6
  4. D 1/9
  5. E 1/2
3
Bir para ve bir zar birlikte atılıyor

Yukarıda birlikte yapılan bir deney verilmiştir. Bu deneyin örnek uzayının eleman sayısı sorulmaktadır. Buna göre bu sayı kaçtır?

  1. A 36
  2. B 8
  3. C 6
  4. D 12
  5. E 2
4
İki zar atılıyor; toplamın 7 olma olayı

Yukarıda iki zarın atıldığı bir deney verilmiştir. Zarların toplamının 7 olma olasılığı sorulmaktadır. Buna göre bu olasılık kaçtır?

  1. A 3/36
  2. B 5/36
  3. C 7/36
  4. D 6/36
  5. E 4/36
5
Olaylarİlişki
Zarda 3 gelmesi ve 5 gelmesiAyrık
Zarda çift gelmesi ve 4'ten büyük gelmesi?

Tabloda olay çiftleri ve ilişkileri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Ortak çıktı olup olmadığına bakıldığında bu boşluğa gelmesi gereken ifade hangisidir?

  1. A İmkânsız olay
  2. B Ayrık
  3. C Bağımsız
  4. D Kesin olay
  5. E Ayrık değil, çünkü 6 iki olayda da bulunur.
6
Bir madenî para bir kez atılıyor

Yukarıda bir rastgele deney verilmiştir. Bu deneyin örnek uzayının eleman sayısı sorulmaktadır. Buna göre bu sayı kaçtır?

  1. A 2
  2. B 1
  3. C 4
  4. D 6
  5. E 3
7
Örnek uzayyazılırİstenen çıktısayılırOran kurulur

Kartlarda olasılık hesabının üç adımı verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
  2. B Örnek uzay gerekmez.
  3. C Çıktılar sayılmaz.
  4. D Oran kurulmaz.
  5. E Teorik olasılık; örnek uzayı belirleyip istenen çıktıların oranını kurarak hesaplanır.
8
Deneme sayısıTura oranı
200,60
2000,52
2.0000,50

Tabloda deneme sayısı arttıkça gözlenen tura oranı verilmiştir. Bu tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A İki olasılık ilişkisizdir.
  2. B Deneysel olasılık teorik olasılıktan uzaklaşır.
  3. C Deneme sayısı arttıkça deneysel olasılık teorik olasılığa yaklaşır.
  4. D Teorik olasılık değişmektedir.
  5. E Deneme sayısı sonucu etkilemez.
9
P(A) = 0,35

Yukarıda bir olayın olasılığı verilmiştir. Bu olayın gerçekleşmeme olasılığı sorulmaktadır. Buna göre bu değer kaçtır?

  1. A 0,55
  2. B 0,35
  3. C 1,35
  4. D 0,65
  5. E 0,45
10
Bir zar atılıyor; sonucun 7'den küçük olma olayı

Yukarıda bir olay verilmiştir. Bu olayın olasılığı sorulmaktadır. Buna göre olasılık kaçtır?

  1. A 1/2
  2. B 0
  3. C 1/6
  4. D 5/6
  5. E 1
11
Bir para iki kez atılıyor; iki atışta da tura gelme olayı

Yukarıda bir deney ve bir olay verilmiştir. Bu olayın olasılığı sorulmaktadır. Buna göre hesaplanan olasılık kaçtır?

  1. A 2/4
  2. B 1/2
  3. C 1/3
  4. D 1/4
  5. E 3/4
12
OlasılıkYorum
0İmkânsız olay
0,5?

Tabloda olasılık değerleri ve yorumları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu tamamlayan seçenek hangisidir?

  1. A Kesin olay
  2. B İmkânsız olay
  3. C Gerçekleşme ile gerçekleşmeme şansı eşittir
  4. D Hesaplanamaz
  5. E Hatalı değer
13
P(A) = 0,4, P(B) = 0,3, A ile B ayrık

Yukarıda iki ayrık olayın olasılıkları verilmiştir. Bu olaylardan en az birinin gerçekleşme olasılığı sorulmaktadır. Buna göre bu değer kaçtır?

  1. A 0,7
  2. B 0,12
  3. C 0,1
  4. D 1
  5. E 0,3
14
Bir zar atılıyor; çift gelme olayı

Yukarıda bir zar deneyi ve bir olay verilmiştir. Bu olayın olasılığı sorulmaktadır. Buna göre olasılık kaçtır?

  1. A 1/3
  2. B 1/2
  3. C 1/6
  4. D 2/3
  5. E 1/4
15

Bir durum

Bir çarkın altı dilimi vardır ve dilimlerin alanları birbirinden farklıdır.

Yukarıdaki durumda olasılık hesabı yapılırken dikkat edilmesi gereken nokta sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Çıktılar eşit olasılıklı olmadığı için her dilime 1/6 denemez.
  2. B Her dilimin olasılığı 1/6'dır.
  3. C Olasılık hesaplanamaz.
  4. D Alanların bir önemi yoktur.
  5. E Dilim sayısı yeterlidir.
16
Kart türüAdet
Kırmızı26
Siyah26

Tabloda 52 kartlık bir desteden bilgi verilmiştir. Çekilen bir kartın kırmızı olma olasılığı sorulmaktadır. Tabloya göre bu olasılık kaçtır?

  1. A 1/4
  2. B 1/2
  3. C 26
  4. D 1/13
  5. E 1/26
17

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, üst üste dört kez tura geldiğini görüp "Beşincide kesinlikle yazı gelir." demiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Olasılığı hesaplamamak
  2. B Parayı saymamak
  3. C Bağımsız atışların önceki sonuçlardan etkilendiğini sanmak
  4. D Deneme sayısını bilmemek
  5. E Örnek uzayı yazmamak
18
Bir para üç kez atılıyor; en az bir tura gelme olayı

Yukarıda bir deney ve bir olay verilmiştir. Bu olayın olasılığı sorulmaktadır. Buna göre aranan olasılık kaçtır?

  1. A 1/8
  2. B 7/8
  3. C 3/8
  4. D 1/2
  5. E 5/8
19
RenkTop sayısı
Kırmızı5
Mavi3
Sarı2

Tabloda bir torbadaki toplar verilmiştir. Torbadan rastgele çekilen bir topun mavi olma olasılığı sorulmaktadır. Tabloya göre bu olasılık kaçtır?

  1. A 1/3
  2. B 3/5
  3. C 3/10
  4. D 2/10
  5. E 5/10
20
Deneme sayısıTura sayısı
10046

Tabloda bir para atma deneyinin sonucu verilmiştir. Turanın deneysel olasılığı sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaçtır?

  1. A 0,5
  2. B 0,46
  3. C 0,54
  4. D 46
  5. E 0,046
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. E 2. A 3. D 4. D 5. E 6. A 7. E 8. C 9. D 10. E 11. D 12. C 13. A 14. B 15. A 16. B 17. C 18. B 19. C 20. B
1. sorunun çözümü

Kız öğrenci olasılığı 14/30’dur; sınıfta 14 + 16 = 30 öğrenci vardır ve 14’ü kızdır.

  1. Toplam öğrenci: 14 kız + 16 erkek = 30; s(E) = 30.
  2. İstenen çıktı kız öğrenciler: s(A) = 14.
  3. Olasılık: $\frac{14}{30}$ (sadeleşmiş hâli $\frac{7}{15}$).
  4. Denetleyelim: P(erkek) = 16/30; 14/30 + 16/30 = 30/30 = 1 ✓.

Sık yapılan hata: 14/16 şıkkı, kız sayısını erkek sayısına oranlamaktır; bu bir olasılık değil, kızların erkeklere oranıdır. Olasılıkta payda bütün öğrencilerdir, yani 30.

2. sorunun çözümü

Olasılık 0’dır; zarda 9 yüzü bulunmadığı için bu olay imkânsız olaydır.

  1. Örnek uzay: E = {1, 2, 3, 4, 5, 6}.
  2. 9, örnek uzayın elemanı değildir; istenen olay boş kümedir: s(A) = 0.
  3. Olasılık: $\frac{0}{6} = 0$. Hiç gerçekleşemeyen olaya imkânsız olay denir.
  4. Denetleyelim: tümleyeni “9 gelmemesi”dir ve her atışta gerçekleşir, olasılığı 1; 0 + 1 = 1 ✓.

Sık yapılan hata: 1/9 şıkkı, 9 sayısını paydaya yazmaktır; payda örnek uzayın eleman sayısıdır ve zar için 6’dır. Zaten 9 çıktısı hiç olmadığından pay 0, olasılık 0’dır.

3. sorunun çözümü

Örnek uzay 12 elemanlıdır; para 2, zar 6 çıktı verir ve saymanın çarpma ilkesiyle 2 · 6 = 12.

  1. Paranın çıktıları: Y, T (2 tane). Zarın çıktıları: 1, 2, 3, 4, 5, 6 (6 tane).
  2. Birlikte atıldığında her para çıktısı her zar çıktısıyla eşleşir: (Y,1), (Y,2), …, (T,6).
  3. Çarpma ilkesi: s(E) = 2 · 6 = 12.
  4. Denetleyelim: Y ile başlayan 6, T ile başlayan 6 çıktı var; 6 + 6 = 12 ✓.

Sık yapılan hata: 8 şıkkı çıktı sayılarını toplamaktır (2 + 6). Deneyler birlikte yapıldığında çıktılar eşleştirilir, yani sayılar çarpılır; toplama yalnız “ya para ya zar” gibi tek birinin yapıldığı durumda olurdu.

4. sorunun çözümü

Toplamın 7 olma olasılığı 6/36’dır; 36 eşit olası çiftten 6’sının toplamı 7’dir.

  1. İki zarda örnek uzay sıralı çiftlerden oluşur: 6 · 6 = 36 çıktı.
  2. Toplamı 7 olan çiftleri listeleyelim: (1,6), (2,5), (3,4), (4,3), (5,2), (6,1) — 6 tane.
  3. Olasılık: $\frac{6}{36}$ (sadeleşmiş hâli $\frac{1}{6}$).
  4. Denetleyelim: birinci zar ne gelirse gelsin (1’den 6’ya), toplamı 7’ye tamamlayan tek bir değer vardır ve o değer her seferinde 1-6 arasındadır ✓; 6 · 1 = 6 çift.

Sık yapılan hata: 3/36 şıkkı, (1,6) ile (6,1)’i aynı çıktı sayıp yalnız {1,6}, {2,5}, {3,4} üçlüsünü saymaktır. Zarlar iki ayrı nesnedir; birinci zarda 1, ikincide 6 gelmesi, tersinden farklı bir çıktıdır.

5. sorunun çözümü

Çift sayılar {2, 4, 6}, 4'ten büyükler {5, 6}'dır; 6 ortak çıktıdır.

  1. Çift gelme olayı {2, 4, 6}'dır.
  2. 4'ten büyük gelme olayı {5, 6}'dır.
  3. Ortak çıktı 6 olduğu için ayrık değildir.
6. sorunun çözümü

Örnek uzay 2 elemanlıdır; bir madenî para atışının olası çıktıları yalnız yazı ve turadır.

  1. Örnek uzay, bir deneyin bütün olası çıktılarının kümesidir.
  2. Bir para bir kez atıldığında üste gelebilecek yüzler: yazı (Y) ve tura (T).
  3. Örnek uzay E = {Y, T}; eleman sayısı s(E) = 2.
  4. Denetleyelim: her çıktının olasılığı 1/2 ise toplam 1/2 + 1/2 = 1 olur ✓; eksik ya da fazla çıktı yok.

Sık yapılan hata: 4 şıkkı iki kez atılan paranın örnek uzayıdır ({YY, YT, TY, TT}). Soruda para yalnız bir kez atılıyor; tek atışta iki çıktı vardır.

7. sorunun çözümü

En kapsayıcı sonuç: teorik olasılık, örnek uzayı belirleyip istenen çıktıların oranını kurarak hesaplanır.

  1. Birinci kart: örnek uzay yazılır — bütün olası çıktılar belirlenir, s(E) bulunur.
  2. İkinci kart: istenen çıktılar sayılır — olaya uyan çıktılar seçilir, s(A) bulunur. Üçüncü kart: oran kurulur, P(A) = s(A)/s(E).
  3. Üç kart aynı hesabın sırayla izlenen üç adımıdır; birleşince teorik olasılığın hesaplanma yöntemini verir.
  4. Denetleyelim: zarda çift gelme için E = {1,…,6}, A = {2, 4, 6}, P = 3/6 = 1/2 ✓; üç adım da kullanıldı.

Sık yapılan hata: “Kartlar birbirinden bağımsızdır.” seçeneği yanlıştır: ikinci adım birinciden seçilen çıktıları sayar, üçüncü adım ise ikisinin sonucunu oranlar. Adımlardan biri atlanırsa olasılık bulunamaz.

8. sorunun çözümü

Uygun çıkarım: deneme sayısı arttıkça deneysel olasılık teorik olasılığa (0,5) yaklaşır.

  1. Hilesiz bir parada turanın teorik olasılığı 1/2 = 0,50’dir.
  2. Tablodaki oranların 0,50’ye uzaklığı: 20 denemede |0,60 − 0,50| = 0,10; 200 denemede 0,02; 2.000 denemede 0.
  3. Deneme sayısı büyüdükçe fark küçülüyor; bu, büyük sayılar yasasının günlük karşılığıdır.
  4. Denetleyelim: 20 denemede 12 tura (0,60), 2.000 denemede 1.000 tura (0,50) gelmiş ✓; az denemede sapma büyük, çok denemede küçük.

Sık yapılan hata: “Teorik olasılık değişmektedir.” seçeneği yanlıştır: paranın yapısı değişmediği sürece teorik olasılık hep 0,5’tir. Değişen, deneyle ölçülen oran, yani deneysel olasılıktır.

9. sorunun çözümü

Gerçekleşmeme olasılığı 0,65’tir; bir olay ile tümleyeninin olasılıkları toplamı 1’dir: 1 − 0,35 = 0,65.

  1. A olayının gerçekleşmemesi, A’nın tümleyeni A′ ile gösterilir.
  2. Bir deneyde ya A olur ya da A olmaz; ikisi birlikte örnek uzayın tamamıdır: P(A) + P(A′) = 1.
  3. Hesap: P(A′) = 1 − 0,35 = 0,65.
  4. Denetleyelim: 0,35 + 0,65 = 1,00 ✓.

Sık yapılan hata: 0,55 şıkkı çıkarma hatasıdır: 1 − 0,35 hesabında ondalık basamaklar yanlış hizalanmıştır. 1,00 − 0,35 = 0,65’tir; sağlaması 0,35 + 0,55 = 0,90 olup 1 etmez.

10. sorunun çözümü

Olasılık 1’dir; zarın bütün yüzleri 7’den küçük olduğu için bu olay kesin olaydır.

  1. Örnek uzay: E = {1, 2, 3, 4, 5, 6}, s(E) = 6.
  2. 7’den küçük olan çıktılar: 1, 2, 3, 4, 5, 6 — yani hepsi; s(A) = 6.
  3. Olasılık: $\frac{6}{6} = 1$. Olay örnek uzayın tamamı olduğundan kesin olaydır.
  4. Denetleyelim: tümleyeni “7 ya da daha büyük gelmesi”dir ve hiç çıktısı yoktur; 1 − 0 = 1 ✓.

Sık yapılan hata: 5/6 şıkkı, 6’yı “7’den küçük” saymamaktan ya da 1’den 6’ya kadar beş sayı varmış gibi saymaktan doğar. 6 < 7 olduğu için 6 da olaya dahildir ve altı çıktının hepsi uygundur.

11. sorunun çözümü

İki atışta da tura gelme olasılığı 1/4’tür; örnek uzay {YY, YT, TY, TT} 4 elemanlıdır ve istenen yalnız TT’dir.

  1. Para iki kez atıldığında örnek uzay: 2 · 2 = 4 çıktı; E = {YY, YT, TY, TT}.
  2. İki tura olayı yalnız TT çıktısıdır: s(A) = 1.
  3. Olasılık: $\frac{1}{4}$. Bağımsız atışlarla da aynı sonuç: $\frac{1}{2} \cdot \frac{1}{2} = \frac{1}{4}$.
  4. Denetleyelim: dört çıktının her biri 1/4; toplam 4 · 1/4 = 1 ✓.

Sık yapılan hata: 1/3 şıkkı, örnek uzayı {iki yazı, bir yazı bir tura, iki tura} diye üç elemanlı saymaktır. “Bir yazı bir tura” YT ve TY olarak iki farklı yoldan gelir; bu yüzden çıktılar eşit olasılıklı değildir ve doğru örnek uzay 4 elemanlıdır.

12. sorunun çözümü

Boşluğa “Gerçekleşme ile gerçekleşmeme şansı eşittir” gelir; P(A) = 0,5 ise P(A′) de 0,5’tir.

  1. Olasılık değerleri 0 ile 1 arasındadır: 0 imkânsız olayı, 1 kesin olayı gösterir.
  2. P(A) = 0,5 ise tümleyeni P(A′) = 1 − 0,5 = 0,5 olur.
  3. Olayın olması ile olmaması aynı olasılığa sahiptir; 0,5 bu iki uç arasında tam ortadır.
  4. Denetleyelim: hilesiz bir paranın tura gelmesi böyle bir olaydır; P(T) = P(Y) = 0,5 ✓.

Sık yapılan hata: “Kesin olay” seçeneği yanlıştır: kesin olayın olasılığı 1’dir. 0,5 olasılığı olan bir olay yarı yarıya gerçekleşir; her denemede gerçekleşeceği söylenemez.

13. sorunun çözümü

En az birinin gerçekleşme olasılığı 0,7’dir; ayrık olaylarda P(A ∪ B) = P(A) + P(B).

  1. “En az biri” birleşim demektir: P(A ∪ B) aranıyor.
  2. Genel kural: P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B). A ile B ayrık olduğundan ortak çıktı yoktur, P(A ∩ B) = 0.
  3. Hesap: P(A ∪ B) = 0,4 + 0,3 − 0 = 0,7.
  4. Denetleyelim: sonuç 1’i aşmıyor ve her iki olasılıktan da büyük ✓; ikisinden hiçbiri olmama olasılığı 1 − 0,7 = 0,3 olur.

Sık yapılan hata: 0,12 şıkkı olasılıkları çarpmaktır (0,4 · 0,3); çarpım, bağımsız iki olayın BİRLİKTE gerçekleşme olasılığıdır. Burada “en az biri” sorulduğu için toplama yapılır; üstelik ayrık olaylar birlikte gerçekleşemez.

14. sorunun çözümü

Çift gelme olasılığı 1/2’dir; zarın 6 yüzünden 3’ü (2, 4, 6) çifttir ve 3/6 = 1/2.

  1. Örnek uzay: E = {1, 2, 3, 4, 5, 6}, s(E) = 6.
  2. İstenen olay: A = {2, 4, 6}, s(A) = 3.
  3. Olasılık: $P(A) = \frac{s(A)}{s(E)} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
  4. Denetleyelim: tek gelme olayı {1, 3, 5} de 3 elemanlı; P(çift) + P(tek) = 1/2 + 1/2 = 1 ✓.

Sık yapılan hata: 1/3 şıkkı, çift sayıları yalnız 2 ve 4 sayıp 2/6 = 1/3 bulmaktan doğar; 6 da çift sayıdır. 1 ile 6 arasında 2, 4 ve 6 olmak üzere üç çift sayı vardır, bu yüzden olasılık 3/6 = 1/2’dir.

15. sorunun çözümü

Dikkat edilecek nokta: çıktılar eşit olasılıklı olmadığı için her dilime 1/6 denemez; dilimin olasılığı alanına bağlıdır.

  1. P(A) = s(A)/s(E) formülü yalnız bütün çıktılar eşit olasılıklı olduğunda kullanılabilir.
  2. Çarkta dilim alanları farklı; ibrenin büyük dilimde durma şansı küçük dilimdekinden fazladır.
  3. Bu durumda bir dilimin olasılığı, alanının çarkın toplam alanına oranıyla (ya da merkez açısının 360°’ye oranıyla) bulunur.
  4. Denetleyelim: dilimlerden biri çarkın yarısıysa olasılığı 1/2 olur; 1/6 demek bu dilimin payını üçte birine indirmek olurdu ✓, yanlış sonuç verir.

Sık yapılan hata: “Her dilimin olasılığı 1/6’dır.” seçeneği yalnız dilim sayısına bakmaktır. Altı çıktı olması, her çıktının eşit şansta olduğu anlamına gelmez; alanlar farklıysa olasılıklar da farklıdır.

16. sorunun çözümü

Kırmızı kart olasılığı 1/2’dir; 52 kartın 26’sı kırmızıdır ve 26/52 = 1/2.

  1. Toplam kart: 26 kırmızı + 26 siyah = 52; s(E) = 52.
  2. İstenen çıktılar kırmızı kartlar: s(A) = 26.
  3. Olasılık: $\frac{26}{52}$; pay ve paydayı 26’ya bölersek $\frac{1}{2}$.
  4. Denetleyelim: P(siyah) de 26/52 = 1/2; 1/2 + 1/2 = 1 ✓.

Sık yapılan hata: 26 şıkkı olasılık değil, kırmızı kartların SAYISIDIR. Olasılık bir orandır ve 0 ile 1 arasında olmalıdır; 26 bu aralığın çok dışındadır.

17. sorunun çözümü

Hata, bağımsız atışların önceki sonuçlardan etkilendiğini sanmaktır; her atışta tura olasılığı yine 1/2’dir.

  1. Paranın hafızası yoktur: bir atışın sonucu bir sonrakinin olasılığını değiştirmez. Bu tür olaylara bağımsız olay denir.
  2. Beşinci atışta olası çıktılar yine yazı ve turadır; P(yazı) = 1/2, P(tura) = 1/2.
  3. “Kesinlikle yazı gelir” demek olasılığı 1 saymaktır; oysa 1/2 kesinlik değildir. Bu yanılgıya kumarbaz yanılgısı denir.
  4. Denetleyelim: beş atışta TTTTT ve TTTTY dizilerinin her biri $\left(\frac{1}{2}\right)^5 = \frac{1}{32}$ olasılıklıdır ✓; ilk dört tura geldikten sonra iki sonuç eşit şanslıdır.

Sık yapılan hata: “Olasılığı hesaplamamak” seçeneği hatanın kaynağını göstermez: öğrenci olasılığı hesaplasa bile önceki turaların sonucu etkilediğini düşündüğü sürece yanlış sonuca varır. Asıl yanılgı bağımsızlığı görmemektir.

18. sorunun çözümü

En az bir tura olasılığı 7/8’dir; tümleyeni olan “hiç tura gelmemesi” yalnız YYY çıktısıdır ve 1 − 1/8 = 7/8.

  1. Üç atışta örnek uzay: 2 · 2 · 2 = 8 çıktı.
  2. “En az bir tura” olayının tümleyeni “hiç tura gelmemesi”dir; bu yalnız YYY çıktısıdır, olasılığı 1/8.
  3. Tümleyen kuralı: P(en az bir T) = $1 - \frac{1}{8} = \frac{7}{8}$.
  4. Denetleyelim: doğrudan sayalım — 1 tura: 3 çıktı, 2 tura: 3 çıktı, 3 tura: 1 çıktı; 3 + 3 + 1 = 7, yani 7/8 ✓.

Sık yapılan hata: 3/8 şıkkı yalnız “tam bir tura” gelen çıktıları (TYY, YTY, YYT) saymaktır. “En az bir” ifadesi iki ve üç turayı da kapsar; bunlar eklenince 7 çıktı olur.

19. sorunun çözümü

Mavi top olasılığı 3/10’dur; torbada 5 + 3 + 2 = 10 top, bunların 3’ü mavidir.

  1. Toplam top sayısını bulalım: 5 kırmızı + 3 mavi + 2 sarı = 10 top. s(E) = 10.
  2. İstenen çıktılar mavi toplardır: s(A) = 3.
  3. Olasılık: P(mavi) = $\frac{3}{10}$.
  4. Denetleyelim: $\frac{5}{10} + \frac{3}{10} + \frac{2}{10} = 1$ ✓; üç rengin olasılıkları toplamı 1 ediyor.

Sık yapılan hata: 3/5 şıkkı, paydaya toplam top yerine kırmızı top sayısını (5) yazmaktır. Olasılıkta payda her zaman bütün olası çıktılardır; burada 10 top vardır.

20. sorunun çözümü

Turanın deneysel olasılığı 0,46’dır; deneysel olasılık, olayın gözlenme sayısının deneme sayısına oranıdır.

  1. Deneysel olasılık = olayın gerçekleştiği deneme sayısı ÷ toplam deneme sayısı.
  2. Tabloya göre tura 46 kez gelmiş, toplam deneme 100.
  3. Oran: $\frac{46}{100} = 0{,}46$.
  4. Denetleyelim: yazı 100 − 46 = 54 kez gelmiş, deneysel olasılığı 0,54; 0,46 + 0,54 = 1 ✓.

Sık yapılan hata: 0,5 şıkkı teorik olasılıktır: hilesiz parada turanın beklenen olasılığı 1/2’dir. Soru ise deneyde gözlenen sonucu, yani deneysel olasılığı soruyor; o da 46/100’dür.

Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.