s

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Sözün İnceliği
1

Bir cümle

Akşam, şehrin üstüne kurşuni bir örtü seriyordu.

Yukarıdaki cümlede kurulan anlatım aracı sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Kanıt
  2. B Tanım
  3. C Sayısal veri
  4. D İmge
  5. E Dipnot
2
MetinGerçeklikle ilişkisi
Bilimsel makaleDoğrulanabilir verilere dayanır
Öykü?

Tabloda metinlerin gerçeklikle ilişkisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?

  1. A Yalnızca sayılara dayanır
  2. B Doğrulanabilir verilere dayanır
  3. C Gerçeklikle hiç ilgisi yoktur
  4. D Gerçek yaşamdan beslenir, hayal gücüyle yeniden kurulur
  5. E Kural koyar
3

Bir inceleme

Bir öykünün her bölümü, okurun merakını canlı tutan yeni bir soruyla kapanmaktadır.

Yukarıda sözü edilen özellik sorulmaktadır. Buna göre aranan sonuç hangisidir?

  1. A Redif
  2. B Nesnellik
  3. C Duruluk
  4. D Ölçü
  5. E Sürükleyicilik
4

Bir inceleme

Şairin bütün şiirlerinde beyaz güvercin, savaşın bittiği günleri anlatmak için kullanılır.

Yukarıdaki kullanımın adı sorulmaktadır. Buna göre uygun düşen seçenek hangisidir?

  1. A Sembol
  2. B Ölçü
  3. C Kafiye
  4. D Redif
  5. E Dipnot
5
MetinÖne çıkan yön
Kullanma kılavuzuAçıklık ve kesinlik
Şiir?

Tabloda metinlerin öne çıkan yönleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Sayısal veri
  2. B Açıklık ve kesinlik
  3. C Çağrışım gücü ve söyleyiş
  4. D Kural bildirme
  5. E Emir verme
6

Bir cümle

Rüzgâr, kapıyı iki kez çaldı; içeri girmeye çekiniyordu sanki.

Yukarıdaki cümlede rüzgâra insana özgü bir davranış yüklenmiştir. Bu kullanımın adı sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?

  1. A Dipnot
  2. B Ölçü
  3. C Kafiye
  4. D Redif
  5. E Kişileştirme
7
KullanımÖrnek
Temel anlamAğacın dalı kırıldı
Yan anlam?

Tabloda sözcük anlamları örneklenmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan örnek hangisidir?

  1. A Bu işin bir de hukuk dalı var
  2. B Ağacın dalı kırıldı
  3. C Dal ince bir çubuktur
  4. D Dal sözcüğü üç harflidir
  5. E Dalın rengi kahverengidir
8

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, edebî dilin süslü sözcükler kullanmak demek olduğunu söylemiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A Sözcük seçimi önemsizdir.
  2. B Edebî dil süslü sözcüklerden oluşur.
  3. C Yalın söyleyiş edebî olamaz.
  4. D Edebî dil süsleme değil, anlamı sezdirme gücüyle kurulur; yalın söyleyiş de edebî olabilir.
  5. E Hata yoktur.
9

Bir metin üzerine

Öyküde çocuk, her sabah komşunun bahçesindeki kuşları besliyor; öykü boyunca "iyilik" sözcüğü hiç geçmiyor.

Yukarıdaki metinde iletinin nasıl verildiği sorulmaktadır. Buna göre doğru seçenek hangisidir?

  1. A Başlıkta duyurularak
  2. B Açıkça söylenerek
  3. C Örtük olarak, davranış üzerinden sezdirilerek
  4. D Dipnotla açıklanarak
  5. E İleti verilmemiştir.
10
KavramTanımı
İmgeZihinde canlanan yeni bir görüntü kurar
Sembol?

Tabloda iki kavram tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?

  1. A Ölçü belirler
  2. B Zihinde görüntü kurar
  3. C Bilgi verir
  4. D Kural koyar
  5. E Somut bir varlığın soyut bir kavramı temsil etmesidir
11

Bir çıkarım üzerine

Bir okur, romanda anlatılan kasabanın haritada bulunmadığını görünce yazarın yanlış yazdığını düşünmüştür.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre yanıt hangi seçenektedir?

  1. A Yazarın adının bilinmemesi
  2. B Romanın kısa olması
  3. C Kasabanın adının uzun olması
  4. D Kurmaca metinden birebir gerçeklik beklenmesi
  5. E Hata yoktur.
12

İki cümle

I. Bugün hava soğuk, dışarı çıkarken kalın giyin. II. Sabah, üşümüş bir kuş gibi büzülmüştü pencerenin önünde.

Yukarıdaki iki cümle karşılaştırılmaktadır. İkinci cümleyi edebî kılan özellik sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Bilgi vermesi
  2. B Daha kısa olması
  3. C Benzetmeye dayalı bir imge kurmuş olması
  4. D Emir kipiyle kurulması
  5. E Sayı içermesi
13

Bir karşılaştırma

İki yazar aynı konuyu işlemiş; biri alışılmış benzetmeler kullanmış, diğeri daha önce kurulmamış bağlantılar kurmuştur.

Yukarıdaki karşılaştırmada ikinci yazarın öne çıkan özelliği sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?

  1. A Özgünlük ve yaratıcılık
  2. B Kısalık
  3. C Nesnellik
  4. D Kuralcılık
  5. E Sayısallık
14

Bir okuma üzerine

Bir okur, "yağmur" sözcüğünü okuduğunda ıslak toprak kokusunu, çocukluğundaki bir akşamı anımsamıştır.

Yukarıda anlatılan durumun adı sorulmaktadır. Buna göre doğru olan yargı hangisidir?

  1. A Tanım
  2. B Çağrışım
  3. C Ölçü
  4. D Uyak
  5. E Özet
15
ISözlük anlamıIIÇağrışımIIIİmge

Kartlarda üç kavram numaralandırılmıştır. Sözcüğün okurda yeni bir görüntü uyandırmasıyla ilgili olan kart sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?

  1. A III
  2. B I
  3. C II
  4. D Üçü de aynıdır
  5. E Belirlenemez
16

Bir inceleme

Bir yazarın bütün kitaplarında kısa cümleler, yalın sözcükler ve az sayıda benzetme dikkat çekmektedir.

Yukarıda betimlenen özellik sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?

  1. A Metnin konusu
  2. B Yazarın üslubu
  3. C Metnin teması
  4. D Kitabın adı
  5. E Yayın tarihi
17
Söz çağrıştırırKurmacagerçekliktenbeslenirÜslup yazarıtanıtır

Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
  2. B Edebî metin yalnızca gerçeği aktarır.
  3. C Söz çağrıştırmaz.
  4. D Üslup yazarı tanıtmaz.
  5. E Edebî metin; çağrıştıran bir dille, gerçeklikten beslenerek ve yazarın kendine özgü söyleyişiyle kurulur.
18
Dil kullanımıAmacı
Günlük dilBilgiyi en kısa yoldan aktarmak
Edebî dil?

Tabloda iki dil kullanımı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?

  1. A Bilgiyi kısa yoldan aktarmak
  2. B Sözcüklerin çağrışım gücünden yararlanarak bir sezgi uyandırmak
  3. C Kural öğretmek
  4. D Sayısal veri sunmak
  5. E Emir vermek
19
MetinAnlattığı
Haber metniGerçekte olmuş olayı aktarır
Kurmaca metin?

Tabloda iki metin türü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Sayısal veri sunar
  2. B Yalnızca gerçek olayları anlatır
  3. C Gerçeklikten beslenen, hayal gücüyle kurulmuş bir dünyayı anlatır
  4. D Kural koyar
  5. E Hiçbir şey anlatmaz
20
İletiNasıl verilir?
Açık iletiMetinde doğrudan söylenir
Örtük ileti?

Tabloda ileti türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?

  1. A Doğrudan söylenir
  2. B Söylenmez, okurun çıkarmasına bırakılır
  3. C Başlıkta verilir
  4. D Dipnotta yazılır
  5. E Hiç verilmez
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. D 2. D 3. E 4. A 5. C 6. E 7. A 8. D 9. C 10. E 11. D 12. C 13. A 14. B 15. A 16. B 17. E 18. B 19. C 20. B
1. sorunun çözümü

Akşamın örtü serme biçiminde canlandırılması bir imgedir.

  1. Akşam somut bir eyleme bağlanmış.
  2. Zihinde bir görüntü uyanıyor.
  3. Bu anlatım aracı imgedir.
2. sorunun çözümü

Öykü gerçek yaşamdan beslenir ancak hayal gücüyle yeniden kurulur.

  1. Makale doğrulanabilir olmalıdır.
  2. Öyküde böyle bir zorunluluk yoktur.
  3. Gerçeklik hayal gücüyle dönüştürülür.
3. sorunun çözümü

Okurun merakını canlı tutarak metni okutma gücü sürükleyiliktir.

  1. Her bölüm yeni bir soru bırakıyor.
  2. Okur merakla devam ediyor.
  3. Bu özellik sürükleyiciliktir.
4. sorunun çözümü

Somut bir varlığın soyut bir kavramı sürekli temsil etmesi semboldür.

  1. Güvercin somut bir varlıktır.
  2. Barış soyut bir kavramdır.
  3. Varlık kavramı temsil etmektedir.
5. sorunun çözümü

Şiirde açıklık yerine çağrışım gücü ve söyleyiş öne çıkar.

  1. Kılavuzda yanlış anlaşılma istenmez.
  2. Şiirde çok anlamlılık bir zenginliktir.
  3. Çağrışım ve söyleyiş öne çıkar.
6. sorunun çözümü

İnsan dışı bir varlığa insana özgü nitelik yüklenmesi kişileştirmedir.

  1. Rüzgâr kapı çalıyor ve çekiniyor.
  2. Bunlar insana özgü davranışlardır.
  3. Bu kullanım kişileştirmedir.
7. sorunun çözümü

Yan anlamda sözcük, temel anlamıyla ilgili ama ondan türemiş yeni bir anlamda kullanılır.

  1. Temel anlamda dal ağacın parçasıdır.
  2. Yan anlamda bir alanın bölümüdür.
  3. İkisi arasında ilgi vardır.
8. sorunun çözümü

Edebî dili belirleyen süs değil, sözün sezdirme ve çağrıştırma gücüdür.

  1. Süslü sözcük kullanmak tek başına yeterli değildir.
  2. Yalın bir cümle de güçlü bir imge kurabilir.
  3. Ölçüt sezdirme gücüdür.
9. sorunun çözümü

İleti sözcükle söylenmeden, kahramanın davranışıyla sezdirilmiştir.

  1. Metinde ilgili sözcük geçmiyor.
  2. Ancak davranış bir değeri gösteriyor.
  3. İleti örtük biçimde verilmiştir.
10. sorunun çözümü

Sembolde somut bir varlık, soyut bir kavramın yerini tutar.

  1. İmge bir görüntü yaratır.
  2. Sembol bir kavramı temsil eder.
  3. Temsil ilişkisi esastır.
11. sorunun çözümü

Kurmaca metinde mekân da yazarca kurulabilir; birebir gerçeklik aranmaz.

  1. Roman kurmaca bir metindir.
  2. Mekân yazar tarafından kurulabilir.
  3. Haritada bulunmaması yanlışlık değildir.
12. sorunun çözümü

İkinci cümlede sabah, üşümüş bir kuşa benzetilerek imge kurulmuştur.

  1. Birinci cümle bilgi aktarıyor.
  2. İkinci cümlede benzetme var.
  3. Bu benzetme bir imge oluşturuyor.
13. sorunun çözümü

Daha önce kurulmamış bağlantılar kurmak özgünlük ve yaratıcılığın göstergesidir.

  1. Birinci yazar alışılmış yolu izliyor.
  2. İkinci yazar yeni bağlantılar kuruyor.
  3. Bu, özgünlük ve yaratıcılıktır.
14. sorunun çözümü

Bir sözcüğün okurda başka duygu ve görüntüler uyandırması çağrışımdır.

  1. Sözcük sözlük anlamının ötesine geçmiştir.
  2. Okurda başka görüntüler uyanmıştır.
  3. Bu olay çağrışımdır.
15. sorunun çözümü

İmge, zihinde yeni bir görüntü kuran anlatım aracıdır.

  1. Sözlük anlamı doğrudan karşılığıdır.
  2. Çağrışım anımsatma yapar.
  3. İmge yeni bir görüntü kurar.
16. sorunun çözümü

Yazarın dili kullanma biçimindeki süreklilik onun üslubudur.

  1. Özellikler bütün kitaplarda görülüyor.
  2. Bu bir dil kullanma biçimidir.
  3. Adı üsluptur.
17. sorunun çözümü

Kartlar dili, kurmacayı ve üslubu ortak bir açıklamada birleştirir.

  1. Birinci kart dilin gücünü veriyor.
  2. İkinci kart kurmacayı ekliyor.
  3. Üçüncü kart üslubu getiriyor.
18. sorunun çözümü

Edebî dil, sözcüklerin çağrışım ve sezdirme gücünden yararlanır.

  1. Günlük dilde amaç iletiyi ulaştırmaktır.
  2. Edebî dilde söyleyiş de amacın bir parçasıdır.
  3. Çağrışım ve sezdirme öne çıkar.
19. sorunun çözümü

Kurmaca metin gerçeklikten beslenir ama hayal gücüyle kurulmuş bir dünya sunar.

  1. Haber metni olmuş olayı aktarır.
  2. Kurmacada olay yazarca kurulur.
  3. Gerçeklikten beslenir ama birebir aktarmaz.
20. sorunun çözümü

Örtük ileti metinde doğrudan söylenmez; okur onu çıkarımla bulur.

  1. Açık ileti metinde yazılıdır.
  2. Örtük ileti sezdirilir.
  3. Okur çıkarım yapar.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 2. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.