9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Kapsanan konular

1
MetinYazma amacı
DenemeBir konuda kişisel düşünceleri paylaşmak
Haber metni?

Tabloda metinlerin yazılma amaçları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Kişisel düşünce paylaşmak
  2. B Bir olayı olduğu gibi duyurmak
  3. C Duygu uyandırmak
  4. D Kurmaca dünya kurmak
  5. E Ölçü öğretmek
2
SözcükMetindeki çağrışımı
KapıYeni bir başlangıç
Pencere?

Tabloda metindeki sözcüklerin çağrışımları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?

  1. A Dışarıya bakma ve umut
  2. B Yeni başlangıç
  3. C Bir ölçü birimi
  4. D Bir sayı
  5. E Bir kural
3

Bir inceleme

Bir metinde "verimlilik", "zaman planı" ve "öncelik" sözcükleri sık sık yinelenmektedir.

Yukarıdaki yinelemelerin metin hakkında gösterdiği sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?

  1. A Metin bir öyküdür.
  2. B Metnin konusu zamanın planlı kullanımıdır.
  3. C Metnin konusu doğa sevgisidir.
  4. D Metin bir şiirdir.
  5. E Çıkarım yapılamaz.
4
Konu somutturTema soyutturİletisezdirilebilir

Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
  2. B Metni anlamak yalnızca olayı bilmektir.
  3. C Tema somuttur.
  4. D İleti hep açıktır.
  5. E Bir metni anlamak; somut olandan soyut olana giderek metnin sezdirdiğini de görmeyi gerektirir.
5
IKonuIITemaIIIAna düşünce

Kartlarda üç kavram numaralandırılmıştır. Yazarın okura ulaştırmak istediği yargıyı karşılayan kart sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?

  1. A III
  2. B I
  3. C II
  4. D Üçü de aynıdır
  5. E Belirlenemez
6

Bir paragraf

Okumak, başkalarının yaşadıklarını kendi yaşamımıza katmanın en kolay yoludur. Bir kitap bittiğinde geride yalnızca sayfalar değil, yeni sorular kalır.

Yukarıdaki paragrafın ana düşüncesi sorulmaktadır. Buna göre yanıt hangi seçenektedir?

  1. A Kitaplar çok sayfalıdır.
  2. B Okumak, insanın deneyimini ve düşünme alanını genişletir.
  3. C Okumak zaman alır.
  4. D Sorular yanıtsız kalır.
  5. E Ana düşünce yoktur.
7

İki yargı

I. Kitap 240 sayfadır. II. Kitabın en güzel bölümü ikinci bölümüdür.

Yukarıdaki yargılar karşılaştırılmaktadır. İkinci yargının özelliği sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Sayısal bir veridir.
  2. B Nesneldir; doğrulanabilir.
  3. C Özneldir; kişiden kişiye değişir.
  4. D Kural bildirir.
  5. E İki yargı da nesneldir.
8
KavramTanımı
KonuMetinde ele alınan somut durum
Tema?

Tabloda iki kavram tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan tanım hangisidir?

  1. A Metindeki somut durum
  2. B Konunun arkasındaki soyut ve genel kavram
  3. C Yazarın adı
  4. D Metnin uzunluğu
  5. E Yayın tarihi
9

Bir metin üzerine

Bir öyküde, bayram sabahı komşuların birbirine tatlı götürmesi ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır.

Yukarıdaki ayrıntının metne kattığı boyut sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?

  1. A Bir dipnot
  2. B Sayısal bir veri
  3. C Bir kural bildirimi
  4. D Kültürel yaşayışın metne yansıması
  5. E Bir başlık önerisi
10

Bir metin üzerine

Yazar, kentin eski mahallelerinin yıkılmasını anlatırken "yitirilen", "unutulan" gibi sözcükleri yinelemektedir.

Bu sözcük seçimleri yazarın tutumu konusunda hangi seçeneği destekler?

  1. A Yazar değişime eleştirel ve kaygılı yaklaşmaktadır.
  2. B Yazar değişimi övmektedir.
  3. C Yazar tarafsızdır.
  4. D Yazar konuyu önemsememektedir.
  5. E Tutum belirlenemez.
11

Bir metin üzerine

Bir yazı, kentteki yeşil alanların azalmasını sayılarla anlatmakta ve yeni parkların gerekliliğini savunmaktadır.

Yukarıdaki metne en uygun başlık sorulmaktadır. Buna göre doğru olan yargı hangisidir?

  1. A Mutfakta Bir Sabah
  2. B Sınav Hazırlığı
  3. C Denizde Bir Gün
  4. D Eski Bir Dostluk
  5. E Kentin Nefes Alacak Yeri
12
Öğeİşlevi
Ana düşünceYazarın okura ulaştırmak istediği temel yargı
Yardımcı düşünce?

Tabloda metnin düşünce öğeleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?

  1. A Yazarın adı
  2. B Temel yargı
  3. C Metnin başlığı
  4. D Ana düşünceyi destekleyen ara yargılar
  5. E Metnin uzunluğu
13
MetinAna düşüncenin veriliş biçimi
MakaleDoğrudan ve gerekçelendirilerek
Öykü?

Tabloda ana düşüncenin veriliş biçimleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bölüm hangisidir?

  1. A Olay ve kişiler aracılığıyla sezdirilerek
  2. B Doğrudan söylenerek
  3. C Başlıkta duyurularak
  4. D Kaynakçada gösterilerek
  5. E Hiç verilmeyerek
14

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, bir metnin temasının yalnızca tek bir doğru yanıtı olacağını ve başka yorumun kabul edilemeyeceğini söylemiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A Metinden kanıt aranmaz.
  2. B Tema tek bir yanıttır.
  3. C Yorum yapılamaz.
  4. D Metinden desteklenebilen birden çok yorum geçerli olabilir.
  5. E Hata yoktur.
15

Bir metin üzerine

Bir metinde aynı olay, önce bir çocuğun sonra bir yetişkinin gözünden anlatılmaktadır.

Yukarıdaki kurgunun okura sağladığı olanak sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?

  1. A Metni zorlaştırmak
  2. B Olayın kısalmasını sağlamak
  3. C Aynı olayın farklı bakış açılarıyla değişebileceğini görmek
  4. D Bilgi vermemek
  5. E Olanak sağlamaz.
16

Bir inceleme

Bir yazar, çocukluğunun geçtiği kıyı kasabasını anlattığı kitabında deniz ve balıkçılık ayrıntılarına geniş yer vermiştir.

Yukarıdaki durumun gösterdiği ilişki sorulmaktadır. Buna göre doğru seçenek hangisidir?

  1. A İlişki kurulamaz.
  2. B Metnin yazardan bağımsız olması
  3. C Yazarın konuyu bilmemesi
  4. D Metnin kısalığı
  5. E Yazarın yaşantısının metne yansıması
17

Bir metin üzerine

Öyküde, uzak bir kente taşınan bir çocuğun eski mahallesini özlemesi anlatılmaktadır.

Yukarıdaki metnin teması sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Kent
  2. B Taşınma
  3. C Özlem
  4. D Çocuk
  5. E Mahalle
18

Bir metin üzerine

Bir yazıda şu yargılar yer alıyor: "Kitaplar bilgi verir.", "Kitaplar başkalarının yaşamına ortak eder.", "Bu nedenle okumak insanı geliştirir."

Yukarıdaki yargılardan hangisinin ana düşünce olduğu sorulmaktadır. Buna göre aranan sonuç hangisidir?

  1. A Kitaplar yaşama ortak eder.
  2. B Kitaplar bilgi verir.
  3. C Okumak insanı geliştirir.
  4. D Üçü de yardımcı düşüncedir.
  5. E Belirlenemez.
19

Bir metin üzerine

Metinde kahraman, kendisine yardım eden komşusunu yıllar sonra arayıp teşekkür eder; anlatıcı bu davranış üzerine hiçbir yorum yapmaz.

Yukarıdaki metinde iletinin veriliş biçimi sorulmaktadır. Buna göre uygun düşen seçenek hangisidir?

  1. A Dipnotta açıklanır.
  2. B Açık; anlatıcı doğrudan söyler.
  3. C Başlıkta verilir.
  4. D Örtük; okurun davranıştan çıkarım yapması beklenir.
  5. E İleti yoktur.
20

Bir şiir üzerine

Şiirin bütün dizelerinde ayrılık, boşalan sokaklar ve sönen ışıklar anlatılmaktadır.

Şiirin bütününe egemen olan duygu hangi seçenekte verilmiştir?

  1. A Şaşkınlık
  2. B Coşku
  3. C Öfke
  4. D Merak
  5. E Hüzün
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. A 3. B 4. E 5. A 6. B 7. C 8. B 9. D 10. A 11. E 12. D 13. A 14. D 15. C 16. E 17. C 18. C 19. D 20. E
1. sorunun çözümü

Haber metninin amacı bir olayı olduğu gibi duyurmaktır.

  1. Denemede kişisel bakış öndedir.
  2. Haberde ise olay aktarılır.
  3. Amaç duyurmaktır.
2. sorunun çözümü

Pencere, dışarıya bakma ve umut çağrışımıyla kullanılır.

  1. Kapı geçişi ve başlangıcı çağrıştırıyor.
  2. Pencere bakışla ilgilidir.
  3. Dışarıya bakma ve umut çağrışır.
3. sorunun çözümü

Sık yinelenen anahtar sözcükler metnin konusunu gösterir.

  1. Sözcükler aynı alanla ilgilidir.
  2. Yineleme vurguyu gösterir.
  3. Konu zaman planlamasıdır.
4. sorunun çözümü

Kartlar konuyu, temayı ve iletiyi tek bir okuma yolunda birleştirir.

  1. Birinci kart somut düzeyi veriyor.
  2. İkinci kart soyut düzeye geçiyor.
  3. Üçüncü kart sezdirmeyi ekliyor.
5. sorunun çözümü

Ana düşünce, yazarın okura ulaştırmak istediği temel yargıdır.

  1. Konu anlatılan durumdur.
  2. Tema soyut kavramdır.
  3. Ana düşünce iletilen yargıdır.
6. sorunun çözümü

Paragraf, okumanın deneyimi ve düşünmeyi genişlettiğini savunur.

  1. İlk cümle deneyim katmayı söylüyor.
  2. İkinci cümle yeni sorulardan söz ediyor.
  3. İkisi genişleme düşüncesinde birleşir.
7. sorunun çözümü

Güzellik değerlendirmesi kişiye göre değiştiği için özneldir.

  1. Birinci yargı sayılabilir bir veridir.
  2. İkinci yargı bir beğeni bildiriyor.
  3. Beğeni kişiden kişiye değişir.
8. sorunun çözümü

Tema, konunun gerisindeki soyut ve genel kavramdır.

  1. Konu somut olarak anlatılandır.
  2. Tema bunun soyut karşılığıdır.
  3. Daha genel bir kavramdır.
9. sorunun çözümü

Toplumsal alışkanlıkların anlatılması metne kültürel bir boyut kazandırır.

  1. Anlatılan bir toplumsal alışkanlıktır.
  2. Bu alışkanlık paylaşılan bir yaşayışı gösterir.
  3. Metne kültürel boyut katar.
10. sorunun çözümü

Yitim ve unutuluş anlamı taşıyan sözcükler eleştirel ve kaygılı bir tutumu gösterir.

  1. Sözcükler olumsuz çağrışım taşıyor.
  2. Yineleme bunu vurguluyor.
  3. Tutum eleştirel ve kaygılıdır.
11. sorunun çözümü

Başlık metnin konusunu ve savunduğu düşünceyi yansıtmalıdır.

  1. Metin yeşil alanları konu ediyor.
  2. Park gerekliliğini savunuyor.
  3. Başlık bu içeriği karşılamalıdır.
12. sorunun çözümü

Yardımcı düşünceler ana düşünceyi destekleyen ara yargılardır.

  1. Ana düşünce metnin özüdür.
  2. Diğer yargılar onu destekler.
  3. Bunlara yardımcı düşünce denir.
13. sorunun çözümü

Öyküde ana düşünce çoğunlukla olay ve kişiler aracılığıyla sezdirilir.

  1. Makalede düşünce savunulur.
  2. Öyküde bir dünya kurulur.
  3. Düşünce bu dünya içinde sezdirilir.
14. sorunun çözümü

Metne dayandırılabilen farklı yorumlar geçerli olabilir; ölçüt metinden kanıt gösterebilmektir.

  1. Edebî metin çok anlamlıdır.
  2. Yorumun ölçütü metinden kanıttır.
  3. Birden çok yorum geçerli olabilir.
15. sorunun çözümü

Aynı olayın iki gözden anlatılması bakış açısının anlamı nasıl değiştirdiğini gösterir.

  1. Olay aynıdır.
  2. Anlatanlar farklıdır.
  3. Okur bakış açısının etkisini görür.
16. sorunun çözümü

Yazarın yaşadıkları, seçtiği ayrıntılar yoluyla metne yansır.

  1. Yazar kıyı kasabasında büyümüştür.
  2. Metinde bu çevre ayrıntılı anlatılmıştır.
  3. Yaşantı metne yansımıştır.
17. sorunun çözümü

Taşınma ve mahalle konuya aittir; bunların gerisindeki soyut kavram özlemdir.

  1. Anlatılan olay taşınmadır.
  2. Tema soyut olmalıdır.
  3. Metnin soyut kavramı özlemdir.
18. sorunun çözümü

Diğer iki yargı, sonuncusunu destekleyen yardımcı düşüncelerdir.

  1. İlk iki yargı birer gerekçe sunuyor.
  2. Son yargı bunlardan çıkarılıyor.
  3. Ana düşünce sonuç yargısıdır.
19. sorunun çözümü

Anlatıcı yorum yapmadığı için ileti davranış üzerinden sezdirilmiştir.

  1. Anlatıcı yorum yapmıyor.
  2. İleti davranışla veriliyor.
  3. Okur çıkarım yapar.
20. sorunun çözümü

Ayrılık, boşluk ve sönme görüntüleri hüzün duygusunu besler.

  1. Görüntüler ayrılık ve boşluk anlatıyor.
  2. Bu görüntüler okurda karamsar bir izlenim bırakır.
  3. Ana duygu hüzündür.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı diğer yazılılar

Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.