Gezegenimizi Tanıyalım

1. Öğretmen tahtaya üç model çizdi. Dünya'nın şeklini bu modellerden hangisi doğru gösterir?

• A) 1. model – küre
• B) 2. model – düz tepsi
• C) 3. model – kutu
• D) Modellerin hiçbiri

Doğru cevap: A — Dünya küreye benzer, bu yüzden 1. model doğrudur.

1. Modelleri tek tek inceleyelim.
2. 1. model küre, 2. model düz tepsi, 3. model kutu biçimindedir.
3. Uzaydan çekilen fotoğraflarda Dünya küre gibi görünür.
4. Doğru gösterim 1. modeldir.

2. Dünya'nın şekli aşağıdakilerden hangisine en çok benzer?

• A) Tepsiye
• B) Basketbol topuna
• C) Kitaba
• D) Kibrit kutusuna

Doğru cevap: B — Dünya küre biçimindedir; basketbol topu da küredir.

1. Küre, her yönden yuvarlak olan cisimdir.
2. Tepsi ve kitap düz, kibrit kutusu köşelidir.
3. Basketbol topu küre biçimindedir.
4. Dünya en çok basketbol topuna benzer.

3. Dünya yüzeyi dört eş parçaya ayrıldığında bu parçaların üçünü su kaplar. Buna göre Dünya yüzeyinde daha çok ne bulunur?

• A) Kara
• B) Buz
• C) Su
• D) Kum

Doğru cevap: C — Dört parçanın üçü su olduğuna göre su daha fazladır.

1. Şeritte 4 eş parça var.
2. Bu parçaların 3 tanesi su, 1 tanesi karadır.
3. 3 sayısı 1 sayısından büyüktür.
4. Dünya yüzeyinde en çok su bulunur.

4. Uzay istasyonundaki bir gözlemci Dünya'ya baktığında en çok mavi rengi görüyor. Bu görüntünün sebebi nedir?

• A) Buzulların çok olması
• B) Karaların çok olması
• C) Bulutların mavi olması
• D) Suların yüzeyin büyük bölümünü kaplaması

Doğru cevap: D — Yüzeyin büyük bölümü su olduğu için Dünya uzaydan mavi görünür.

1. Dünya yüzeyinin dörtte üçü sularla kaplıdır.
2. Denizler ve okyanuslar uzaktan mavi görünür.
3. Karalar ise daha küçük bir alan kaplar.
4. Bu yüzden Dünya uzaydan mavi bir küre gibi görünür.

5. Şekilde Dünya'yı çepeçevre saran ve soru işaretiyle gösterilen bölüm vardır. Bu bölümün adı nedir?

• A) Su katmanı
• B) Hava katmanı
• C) Kara katmanı
• D) Taş katmanı

Doğru cevap: B — Dünya'yı saran ve soluk almamızı sağlayan bölüm hava katmanıdır.

1. Şekilde ortadaki küre Dünya'dır.
2. Onu saran kesikli çizgi Dünya'nın dışındaki bölümü gösterir.
3. Bu bölümde hava bulunur; bulutlar ve rüzgâr burada oluşur.
4. Adı hava katmanıdır.

6. Elif belgeselde astronotların uzayda kask ve özel giysi kullandığını gördü. Astronotların bu giysileri kullanmasının sebebi nedir?

• A) Uzayda soluk alınacak hava bulunmaması
• B) Uzayın çok aydınlık olması
• C) Uzayda çok su olması
• D) Uzayda sürekli yağmur yağması

Doğru cevap: A — Hava katmanı yalnızca Dünya'yı sarar; uzayda soluk alınacak hava yoktur.

1. Canlılar soluk almak için havaya ihtiyaç duyar.
2. Hava katmanı Dünya'yı sarar, uzayda böyle bir katman yoktur.
3. Astronotlar bu yüzden yanlarında hava taşıyan giysi giyer.
4. Doğru cevap: uzayda soluk alınacak hava bulunmaz.

7. Şekilde kara üzerindeki yer şekilleri gösterilmiştir. K harfiyle gösterilen, çevresine göre çok yüksek olan yer şekli hangisidir?

• A) Deniz
• B) Göl
• C) Dağ
• D) Ada

Doğru cevap: C — Çevresine göre çok yüksek olan yer şekli dağdır.

1. Şekilde K en yüksek ve sivri bölümü gösteriyor.
2. Deniz ve göl su alanlarıdır, yükseklik göstermez.
3. Çevresinden çok yüksek olan kara parçasına dağ denir.
4. K bir dağdır.

8. Ahmet tatilde bir göl, bir akarsu ve bir deniz gezdi. Ahmet'in gezdiği bu üç yerin ortak özelliği nedir?

• A) Hepsi birer dağdır
• B) Hepsi hava katmanındadır
• C) Hepsi kara parçasıdır
• D) Hepsi birer su kaynağıdır

Doğru cevap: D — Göl, akarsu ve deniz Dünya üzerindeki su kaynaklarıdır.

1. Dünya yüzeyinde kara ve su alanları vardır.
2. Göl, akarsu ve deniz su ile doludur.
3. Bunlar kara parçası ya da dağ değildir.
4. Ortak özellikleri su kaynağı olmalarıdır.

9. Zeynep defterine şunları yazdı: "Dünya küreye benzer. Yüzeyinde kara ve su bulunur. Dünya'yı saran bir hava katmanı yoktur." Zeynep'in hangi bilgisi yanlıştır?

• A) Dünya küreye benzer
• B) Yüzeyinde kara bulunur
• C) Dünya'yı saran hava katmanı yoktur
• D) Yüzeyinde su bulunur

Doğru cevap: C — Dünya'yı saran bir hava katmanı vardır; bu bilgi yanlıştır.

1. İlk iki cümle doğrudur: Dünya küreye benzer, yüzeyinde kara ve su vardır.
2. Son cümlede hava katmanının olmadığı söyleniyor.
3. Oysa Dünya'yı saran bir hava katmanı vardır ve canlılar orada soluk alır.
4. Yanlış bilgi üçüncü cümledir.

10. Rüzgâr, bulut ve yağmur Dünya'yı saran hava katmanında oluşur. Canlıların soluk alması da bu katman sayesindedir. Hava katmanı bir anda yok olsaydı aşağıdakilerden hangisi gerçekleşirdi?

• A) Dünya küre olmaktan çıkardı
• B) Bütün karalar suya dönüşürdü
• C) Dağlar tamamen düzleşirdi
• D) Canlılar soluk alamazdı

Doğru cevap: D — Soluk almak için hava gerekir; hava katmanı olmasa canlılar yaşayamaz.

1. Metinde hava katmanının soluk almayı sağladığı söyleniyor.
2. Hava katmanı yok olursa soluk alınacak hava kalmaz.
3. Dünya'nın şekli, karalar ve dağlar hava katmanına bağlı değildir.
4. Bu yüzden canlılar soluk alamazdı.