Yer Bilimciler İş Başında

1. Yer kabuğunu oluşturan, minerallerin bir araya gelmesiyle meydana gelen sert katı maddeye ne ad verilir?

• A) Kayaç
• B) Maden
• C) Mineral
• D) Fosil

Doğru cevap: A — Minerallerin bir araya gelmesiyle oluşan sert katı maddeye kayaç denir.

1. Yer kabuğu sert katı maddelerden oluşur.
2. Bu katı maddeler minerallerin bir araya gelmesiyle meydana gelir.
3. Minerallerin oluşturduğu bu katı maddeye kayaç denir.
4. Doğru cevap kayaçtır.

2. Bir maden mühendisi yer altından demir ve kömür çıkarıp fabrikalara gönderiyor. Yer altından çıkarılan ve ekonomik değeri olan bu doğal kaynaklara ne ad verilir?

• A) Fosil
• B) Maden
• C) Bulut
• D) Toprak

Doğru cevap: B — Yer altından çıkarılan, ekonomik değeri olan doğal kaynaklara maden denir.

1. Demir ve kömür yer altından çıkarılmaktadır.
2. Bu kaynaklar fabrikalarda kullanılacak kadar değerlidir.
3. Ekonomik değeri olan bu tür yer altı kaynaklarına maden denir.
4. Doğru cevap madendir.

3. Şekilde bir sürecin aşamaları sırasıyla verilmiştir. Bu sürecin sonunda oluşan, geçmişte yaşamış canlılara ait kalıntıya ne ad verilir?

• A) Maden
• B) Mineral
• C) Fosil
• D) Kayaç

Doğru cevap: C — Canlı kalıntılarının tortul katmanlar arasında taşlaşmasıyla oluşan ize veya kalıntıya fosil denir.

1. Şekilde önce canlının öldüğü ve tortul altında kaldığı görülüyor.
2. Üzerine yeni katmanlar birikip yumuşak kısımlar çürüyor.
3. Sert kısımlar zamanla taşlaşıyor.
4. Bu sürecin sonunda oluşan kalıntıya fosil denir.

4. Okul gezisinde bir kayanın içinde milyonlarca yıl önce yaşamış bir yaprağın izini gören öğrenciler çok heyecanlandı. Fosiller bilim insanlarına en çok ne hakkında bilgi verir?

• A) Geleceğin hava durumu hakkında
• B) Geçmişte yaşamış canlılar hakkında
• C) Uzaydaki gezegenler hakkında
• D) Bugünkü trafik hakkında

Doğru cevap: B — Fosiller, geçmişte yaşamış canlıların nasıl olduğu hakkında bilgi verir.

1. Fosil, geçmişte yaşamış bir canlının kalıntısı ya da izidir.
2. Bu kalıntılar incelenerek o canlının yapısı ve yaşayışı hakkında bilgi edinilir.
3. Hava durumu, gezegenler ve trafikle bir ilgisi yoktur.
4. Fosiller geçmişte yaşamış canlılar hakkında bilgi verir.

5. Tabloda kayaç, maden ve mineral kavramları açıklanmıştır. Tabloya göre kayaçlar neyin bir araya gelmesiyle oluşur?

• A) Fosillerin
• B) Minerallerin
• C) Suyun
• D) Bitkilerin

Doğru cevap: B — Tabloda kayacın minerallerin bir araya gelmesiyle oluşan katı olduğu belirtilmiştir.

1. Tablonun "Kayaç" satırını okuyalım.
2. Açıklamada "minerallerin bir araya gelmesiyle oluşan katı" yazmaktadır.
3. Fosil, su ve bitkilerden söz edilmemektedir.
4. Kayaçlar minerallerin bir araya gelmesiyle oluşur.

6. Bir dağcı, elindeki büyük taşın birkaç farklı mineralin bir araya gelmesinden oluştuğunu öğrendi. Dağcının elindeki bu katı maddeye ne ad verilir?

• A) Maden
• B) Mineral
• C) Kayaç
• D) Fosil

Doğru cevap: C — Birden fazla mineralin bir araya gelmesiyle oluşan katı maddeye kayaç denir.

1. Taş, birkaç farklı mineralden oluşmaktadır.
2. Minerallerin bir araya gelmesiyle oluşan katı maddeye kayaç denir.
3. Tek bir maden ya da fosilden söz edilmemektedir.
4. Dağcının elindeki madde bir kayaçtır.

7. Bir öğrenci "Bulutlar da yer altından çıkarılan bir madendir." dedi. Bu öğrencinin bilgisindeki yanlış nedir?

• A) Bulutlar yer altından değil, havadaki su buharından oluşur.
• B) Bulutlar yer altından çıkarılan bir mineraldir.
• C) Bulutlar yer altından çıkarılan bir fosildir.
• D) Öğrencinin bilgisinde herhangi bir yanlış yoktur.

Doğru cevap: A — Bulutlar atmosferdeki su buharının yoğunlaşmasıyla oluşur; yer altından çıkarılan bir kaynak değildir.

1. Madenler kömür, demir gibi yer altından çıkarılan kaynaklardır.
2. Bulutlar ise havadaki su buharının yoğunlaşmasıyla oluşur.
3. Bulutların yer kabuğuyla bir ilgisi yoktur.
4. Öğrencinin hatası bulutu maden sanmasıdır.

8. Fosilleri inceleyip geçmişte yaşamış canlılar hakkında bilgi edinen bilim insanına ne ad verilir?

• A) Astronot
• B) Paleontolog
• C) Meteorolog
• D) Botanikçi

Doğru cevap: B — Fosilleri inceleyen bilim insanına paleontolog (fosil bilimci) denir.

1. Astronot uzayı, meteorolog havayı, botanikçi bitkileri inceler.
2. Fosilleri inceleyen bilim dalına paleontoloji denir.
3. Bu bilim dalıyla uğraşan bilim insanına paleontolog denir.
4. Doğru cevap paleontologdur.

9. Şekildeki kartlarda bazı maddeler yazılıdır. Bu kartlardan hangisi yer altından çıkarılan bir maden DEĞİLDİR?

• A) Kömür
• B) Demir
• C) Mermer
• D) Plastik oyuncak

Doğru cevap: D — Plastik oyuncak fabrikada üretilir; yer altından çıkarılan bir maden değildir.

1. Kömür, demir ve mermer yer kabuğundan çıkarılan doğal kaynaklardır.
2. Plastik oyuncak ise insan yapımı, fabrikada üretilen bir eşyadır.
3. Yer altından çıkarılmadığı için maden sayılmaz.
4. Doğru cevap plastik oyuncaktır.

10. Bir müzede sergilenen taşlaşmış dinozor kemiğini inceleyen ziyaretçiler, bu kalıntının milyonlarca yıl önce yaşamış bir canlıya ait olduğunu öğrendi. Bu kalıntının adı ve onu inceleyen bilim dalı sırasıyla nedir?

• A) Maden – Jeoloji
• B) Fosil – Paleontoloji
• C) Mineral – Botanik
• D) Kayaç – Meteoroloji

Doğru cevap: B — Geçmişte yaşamış canlılara ait taşlaşmış kalıntıya fosil, bunu inceleyen bilim dalına paleontoloji denir.

1. Kemik, geçmişte yaşamış bir canlıya aittir ve taşlaşmıştır; bu bir fosildir.
2. Fosilleri inceleyen bilim dalına paleontoloji denir.
3. Jeoloji, botanik ve meteoroloji burada söz konusu değildir.
4. Doğru eşleştirme fosil – paleontolojidir.