Life in the Universe & Future

1. Bir öğrenci uzay teleskobunun 1990 yılında yörüngeye yerleştirildiğini anlatmak istemektedir. Edilgen bir geçmiş zaman yapısı kurmalıdır. Buna göre kurulması gereken cümle hangisidir?

• A) The space telescope was placed in orbit in 1990.
• B) The space telescope placed in orbit in 1990.
• C) The space telescope is placed in orbit in 1990.
• D) The space telescope were placed in orbit in 1990.

Doğru cevap: A — Edilgen geçmiş zaman tekil öznede "was + fiilin üçüncü hâli" biçimindedir.

1. Ne soruluyor: "Uzay teleskobu 1990'da yörüngeye yerleştirildi" anlamında edilgen geçmiş zaman cümlesi.
2. Teleskop kendini yerleştirmez, yerleştirilir: edilgen yapı gerekir.
3. Edilgen geçmiş zaman: was/were + fiilin üçüncü hâli. "telescope" tekil: was placed.
4. Doğru cümle A. Denetleme: "in 1990" geçmişi gösterir, bu yüzden "is" değil "was".
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. "The telescope placed" cümlesinde "was" eksik; teleskobun bir şeyi yerleştirdiği anlamı çıkar.

2. Tabloda üç gezegenin uydu sayıları verilmiştir. En çok uyduya sahip gezegeni anlatan cümle istenmektedir. Tabloya göre kurulacak cümle hangisidir?

• A) Earth has the most moons of the three.
• B) Saturn has the most moons of the three.
• C) Mars has the most moons of the three.
• D) They have the same number of moons.

Doğru cevap: B — En yüksek sayı 146'dır ve Satürn'e aittir.

1. Ne soruluyor: tabloya göre en çok uydusu olan gezegeni anlatan cümle.
2. Tablo: Earth 1, Mars 2, Saturn 146.
3. En büyük sayı 146 ve Satürn'e ait; "has the most moons" en çok uyduya sahip demektir.
4. Doğru cümle B: Saturn has the most moons of the three. Denetleme: 146 > 2 > 1.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. Dünya'yı en iyi bildiğimiz gezegen olduğu için seçmek; soru tablodaki sayılara göre soruyor.

3. Kartlarda uzayla ilgili dört terim verilmiştir. Bir gezegeni saran gaz katmanı anlatılmak istenmektedir. Kartlara göre bu katmanı karşılayan terim hangisidir?

• A) orbit
• B) gravity
• C) satellite
• D) atmosphere

Doğru cevap: D — Gezegeni saran gaz katmanı atmosferdir; İngilizcesi "atmosphere" olur.

1. Ne soruluyor: bir gezegeni saran gaz katmanının İngilizcesi.
2. Kartlar: orbit yörünge, gravity yer çekimi, satellite uydu, atmosphere.
3. Gezegeni saran gaz katmanı atmosferdir: atmosphere.
4. Doğru terim D. Denetleme: yörünge bir yol, yer çekimi bir kuvvet, uydu bir gök cismidir; hiçbiri gaz katmanı değildir.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. "orbit" de gezegenin çevresinde olduğu için karışıyor; orbit bir cismin izlediği yoldur, gaz katmanı değil.

4. Diyalogda Kaan başka gezegenlerde yaşam bulunup bulunmayacağını sormaktadır. Su bunun mümkün olduğunu ama emin olmadığını belirtmek istemektedir. Diyaloğa göre boş balona gelmesi gereken yanıt hangisidir?

• A) We might, but we cannot be sure yet.
• B) We found it last year.
• C) We are finding it now.
• D) We find it every year.

Doğru cevap: A — Kesin olmayan olasılık "might" ile bildirilir.

1. Ne soruluyor: "Başka gezegenlerde yaşam bulur muyuz?" sorusuna "mümkün ama emin değiliz" anlamındaki yanıt.
2. Olasılık "might" ile anlatılır: We might (bulabiliriz).
3. "cannot be sure yet" henüz emin olamayız demektir; Su'nun kararsızlığını karşılar.
4. Doğru yanıt A. Denetleme: B, C ve D yaşamın bulunduğunu kesin söylüyor; Su emin değil.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. "found" geçmiş zamanla kesin bir bulgu anlatır; soru gelecekle ilgili bir tahmin istiyor.

5. Bir öğrenci uzay araştırmalarına daha çok kaynak ayrılırsa yeni buluşların hızlanacağını anlatmak istemektedir. Olası bir koşul cümlesi kurmalıdır. Buna göre kullanılacak cümle hangisidir?

• A) If we will invest more in space research, discoveries speed up.
• B) If we invest more in space research, discoveries will speed up.
• C) If we invested more in space research, discoveries will sped up.
• D) If we invest more in space research, discoveries sped up.

Doğru cevap: B — Birinci tip koşulda "if" bölümü geniş zaman, sonuç "will" alır.

1. Ne soruluyor: "Uzay araştırmasına daha çok yatırım yaparsak buluşlar hızlanır" anlamında birinci tip koşul cümlesi.
2. Olası bir durum anlatılıyor: birinci tip koşul.
3. Kalıp: If + geniş zaman, will + yalın fiil → If we invest more…, discoveries will speed up.
4. Doğru cümle B. Denetleme: koşul bölümünde invest, sonuç bölümünde will speed up.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. "will" koşul bölümüne konmuş, sonuç bölümünden düşmüş; yapı ters kurulmuş.

6. Kartlarda dört teknoloji numaralandırılmıştır. Vücutta taşınarak sağlık verisi ölçen araç anlatılmak istenmektedir. Numaralara göre seçilecek kart hangisidir?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV

Doğru cevap: C — Vücutta taşınan cihaz "wearable device" olarak adlandırılır; bu III numaralı karttır.

1. Ne soruluyor: vücutta taşınıp sağlık verisi ölçen teknolojinin kart numarası.
2. Kartlar: I self-driving car sürücüsüz araç, II smart home akıllı ev, III wearable device, IV space elevator uzay asansörü.
3. "wear" giymek demektir; "wearable device" üstte taşınan cihaz, örneğin akıllı saattir. Nabız, adım gibi verileri ölçer.
4. Doğru kart III (C). Denetleme: vücutta taşınabilen tek teknoloji giyilebilir cihazdır.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. Akıllı ev de ölçüm yapabilir ama taşınamaz; soru VÜCUTTA taşınan aracı istiyor.

7. Bir öğrenci gelecekte birçok işin makineler tarafından yapılacağını anlatmak istemektedir. Edilgen bir gelecek zaman yapısı kurmalıdır. Buna göre kurulacak doğru cümle hangisidir?

• A) Many jobs will done by machines.
• B) Many jobs will do by machines.
• C) Many jobs will be done by machines.
• D) Many jobs are will be done by machines.

Doğru cevap: C — Edilgen gelecek zaman "will be + fiilin üçüncü hâli" biçimindedir.

1. Ne soruluyor: "Birçok iş makineler tarafından yapılacak" anlamında edilgen gelecek zaman cümlesi.
2. İşler kendilerini yapmaz, makineler tarafından yapılır: edilgen yapı gerekir.
3. Edilgen gelecek zaman: will + be + fiilin üçüncü hâli → will be done.
4. Doğru cümle C. Denetleme: "will" sonrasında yalın fiil gelir; edilgende bu yalın fiil "be" olur.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. "will done" yapısında "be" eksik; edilgen anlam "be" olmadan kurulamaz.

8. Bir öğrenci "The rover has landed on Mars in 2021." cümlesini kurmuş, öğretmeni zaman uyumsuzluğu bulunduğunu söylemiştir. Buna göre cümledeki hata nedir?

• A) "The rover" yerine "A rover" olmalıydı.
• B) "has" yerine "have" gelmeliydi.
• C) "on" yerine "in" kullanılmalıydı.
• D) Belirli bir yıl verildiği için "landed" kullanılmalıydı.

Doğru cevap: D — Belirli bir geçmiş yıl verildiğinde past simple kullanılır.

1. Ne soruluyor: "The rover has landed on Mars in 2021." cümlesindeki zaman hatası.
2. Present perfect (has landed) zamanı belirtilmemiş olaylar için kullanılır.
3. Cümlede belirli bir geçmiş zaman var: "in 2021". Belirli geçmiş zamanla past simple kullanılır: landed.
4. Doğrusu: The rover landed on Mars in 2021. Hatayı açıklayan şık D. Denetleme: gezegen yüzeyine iniş "on Mars" ile anlatılır, C yanlış.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. "rover" tekil olduğu için "has" doğrudur; asıl sorun zamanın seçimidir.

9. Tabloda geleceğin iki mesleği ve gerektirdiği beceriler verilmiştir. Makine tasarımı becerisi isteyen mesleğin adı sorulmaktadır. Tabloya göre verilecek doğru yanıt hangisidir?

• A) data analyst
• B) robotics engineer
• C) both of them
• D) neither of them

Doğru cevap: B — Tabloda "designing machines" becerisi robot mühendisliği satırındadır.

1. Ne soruluyor: tabloya göre makine tasarlama becerisi isteyen meslek.
2. Tablo: data analyst → working with numbers (sayılarla çalışmak); robotics engineer → designing machines (makine tasarlamak).
3. "designing machines" satırının karşısında robotics engineer yazıyor.
4. Doğru yanıt B. Denetleme: tabloda her mesleğe tek bir beceri eşlenmiş; C ve D bu eşleşmeyle çelişir.
5. Sık yapılan hata: C şıkkı. Her iki mesleğin de teknolojiyle ilgili olduğu düşünülüyor; soru tablodaki eşleşmeyi soruyor.

10. Diyalogda öğretmen bilim merkezine gidilip gidilmediğini sormaktadır. Ela geçen yıl bir bilim merkezini gezmiştir. Diyaloğa göre boş balonu tamamlayan yanıt hangisidir?

• A) Yes, I have visited one before.
• B) Yes, I visit one before.
• C) No, I am visiting one before.
• D) Yes, I will visit one before.

Doğru cevap: A — Deneyim soruları present perfect ile yanıtlanır.

1. Ne soruluyor: "Hiç bilim merkezi gezdin mi?" sorusuna Ela'nın yanıtı.
2. Soru "Have you ever…?" ile deneyim soruyor; present perfect yapısıdır.
3. Ela daha önce gezmiş: olumlu present perfect → Yes, I have visited one before.
4. Doğru yanıt A. Denetleme: soru ile yanıt aynı zamanda ve "before" deneyimin geçmişte olduğunu destekliyor.
5. Sık yapılan hata: D şıkkı. "will visit" gelecekten söz eder; Ela zaten gezmiştir.

11. Kartlarda uzay yolculuğunun dört aşaması verilmiştir. Bir aracın uzay istasyonuna kenetlenmesini anlatan fiil aranmaktadır. Kartlara göre bu fiil hangisidir?

• A) launch
• B) orbit
• C) dock
• D) land

Doğru cevap: C — Kenetlenme "dock" fiiliyle karşılanır.

1. Ne soruluyor: bir aracın uzay istasyonuna kenetlenmesini anlatan fiil.
2. Kartlar: launch fırlatmak, orbit yörüngede dönmek, dock, land yere inmek.
3. "dock" bir aracın başka bir araca ya da istasyona bağlanması, kenetlenmesidir.
4. Doğru fiil dock (C). Denetleme: yolculuğun sırası launch → orbit → dock → land; kenetlenme istasyona varış aşamasıdır.
5. Sık yapılan hata: D şıkkı. İstasyona "inmek" gibi düşünülüp land seçiliyor; land bir gezegenin ya da yerin yüzeyine inmektir.

12. Bir öğrenci gelecekte yapay zekânın hekimlere yardımcı olacağını düşünmektedir. Gelecek zamanda bir tahmin kurmalıdır. Buna göre kurulması gereken cümle hangisidir?

• A) Artificial intelligence will helped doctors in the future.
• B) Artificial intelligence helps doctors in the future yesterday.
• C) Artificial intelligence helped doctors in the future.
• D) Artificial intelligence will help doctors in the future.

Doğru cevap: D — Gelecek tahminleri "will + fiilin yalın hâli" ile bildirilir.

1. Ne soruluyor: "Yapay zekâ gelecekte doktorlara yardım edecek" tahminini anlatan cümle.
2. Gelecekle ilgili tahmin "will + yalın fiil" ile kurulur.
3. Doğru biçim: Artificial intelligence will help doctors in the future.
4. Doğru cümle D. Denetleme: "in the future" ile geçmiş zaman (helped) ya da "yesterday" birlikte kullanılamaz.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. "will helped" yapısında will'den sonra geçmiş hâl gelmiş; will'den sonra yalın fiil gelir.

13. Tabloda iki uzay görevinin süreleri verilmiştir. Bu görevleri süre bakımından karşılaştıran bir cümle istenmektedir. Tabloya göre kurulacak cümle hangisidir?

• A) A Mars mission would take much longer than a Moon mission.
• B) A Moon mission would take much longer than a Mars mission.
• C) Both missions would take the same time.
• D) A Mars mission would take eight days.

Doğru cevap: A — Ay görevi 8 gün, Mars görevi yaklaşık iki yıl sürmektedir.

1. Ne soruluyor: iki uzay görevini süre bakımından karşılaştıran cümle.
2. Tablo: Moon mission 8 days; planned Mars mission about 2 years.
3. 2 yıl, 8 günden çok daha uzundur: A Mars mission would take much longer than a Moon mission.
4. Doğru cümle A. Denetleme: B karşılaştırmayı tersine çeviriyor, C eşit diyor, D Ay görevinin süresini Mars'a veriyor.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. "longer than" kalıbında hangi görevin önce yazıldığına dikkat edilmiyor; daha uzun olan görev cümlenin başına gelir.

14. Bir öğrenci uzay araştırmalarında çalışan bilim insanlarını tanıtmak istemektedir. İnsanları niteleyen bir sıfat cümlesi kurmalıdır. Buna göre kullanılacak cümle hangisidir?

• A) They are scientists which work on space missions.
• B) They are scientists who work on space missions.
• C) They are scientists what work on space missions.
• D) They are scientists work on space missions who.

Doğru cevap: B — İnsanları niteleyen sıfat cümlelerinde "who" kullanılır.

1. Ne soruluyor: bilim insanlarını niteleyen doğru sıfat cümlesi.
2. Nitelenen kelime "scientists", yani insanlar.
3. İnsanları niteleyen sıfat cümlesi "who" ile başlar: scientists who work on space missions.
4. Doğru cümle B. Denetleme: D'de "who" cümlenin sonuna kaçmış, sıfat cümlesi kurulmamış.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. "which" cansızlar ve hayvanlar için kullanılır; insanlar için "who" gerekir.

15. Kartlarda bilim çalışmalarında aranan dört özellik verilmiştir. Kartlardan biri bu çalışmalara engel olmaktadır. Kartlara göre bu özellik hangisidir?

• A) curiosity
• B) teamwork
• C) giving up quickly
• D) problem solving

Doğru cevap: C — Çabuk pes etmek bilimsel çalışmayı engeller.

1. Ne soruluyor: bilim çalışmalarına engel olan özellik.
2. curiosity merak, teamwork takım çalışması, problem solving problem çözme; üçü de bilim çalışmasında aranır.
3. giving up quickly çabuk vazgeçmektir; bilimsel çalışmalar çoğu zaman uzun ve deneme-yanılmalı olduğu için engel olur.
4. Engel olan özellik C. Denetleme: soru kökü engel olanı, yani ters düşeni istiyor.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. Takım çalışması bireysel başarıyı azaltır diye düşünülüyor; bilimde büyük çalışmalar çoğunlukla ekiplerle yapılır.

16. Diyalogda Su, insanların ne zamandır yıldızları incelediğini sormaktadır. Berk bunun binlerce yıldır sürdüğünü belirtecektir. Diyaloğa göre boş balona uygun düşen yanıt hangisidir?

• A) In thousands of years.
• B) Since thousands of years.
• C) Thousands of years later.
• D) For thousands of years.

Doğru cevap: D — Süre bildirirken "for" kullanılır.

1. Ne soruluyor: "İnsanlar ne zamandır yıldızları inceliyor?" sorusuna "binlerce yıldır" yanıtının doğru biçimi.
2. Soru "How long have … ?" ile süre soruyor.
3. Süre "for" ile, başlangıç noktası "since" ile verilir. "thousands of years" bir süredir: For thousands of years.
4. Doğru yanıt D. Denetleme: "thousands of years" belirli bir başlangıç tarihi değildir, bu yüzden "since" kullanılmaz.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. Türkçedeki "-dır" hem süreyi hem başlangıcı karşıladığı için "since" seçiliyor; süre için for kullanılır.