Theme 8: Life In The Universe & Future

1. Tabloda uzayla ilgili kelimeler ve anlamları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bir öğrenci kelime defterini tamamlayacaktır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulur?

• A) an object that moves around a planet
• B) the path of a planet
• C) a very hot star
• D) a piece of rock in space
• E) a telescope on Earth

Doğru cevap: A — "satellite" sözcüğü bir gezegenin çevresinde dolanan doğal ya da yapay cismi anlattığı için karşılığı "an object that moves around a planet" olur.

1. Tablonun kurgusu şu: solda İngilizce sözcük, sağda anlamı. Dolu satırda "orbit" sözcüğü "the path of an object around a star or planet", yani bir cismin izlediği YOL olarak tanımlanmış.
2. "orbit" yolun kendisini adlandırdığına göre boş satırdaki "satellite" o yol üzerinde dolanan cismi adlandırmalı. Ay bir doğal uydudur, haberleşme uyduları ise yapaydır; ikisi de gezegenin çevresinde döner.
3. Bu anlamı veren karşılık "an object that moves around a planet", yani bir gezegenin çevresinde hareket eden cisim seçeneğidir.
4. Denetleyelim: karşılığı tabloya koyup iki satırı okuyalım ✓ — "orbit" yolu, "satellite" ise o yoldaki cismi anlatıyor; tanımlar birbirini tekrar etmiyor, tamamlıyor.

2. Metinde geleceğe ilişkin bir tahmin yapılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Cümlenin kişisel bir öngörü bildirdiği esas alındığında boşluk nasıl doldurulmalıdır?

• A) lived
• B) will live
• C) are living
• D) have lived
• E) were living

Doğru cevap: B — Kişisel bir öngörü "I think ... will ..." kalıbıyla kurulduğu için boşluğa "will live" gelir.

1. Cümlenin başındaki "I think" (bence, sanırım) ifadesi konuşanın elinde kanıt ya da hazır bir plan olmadığını, yalnızca kendi öngörüsünü söylediğini gösterir.
2. Cümlenin sonundaki "one day, but not in this century" (bir gün, ama bu yüzyılda değil) zaman bilgisi olayı geleceğe yerleştiriyor; öyleyse geçmiş zamanlı bütün biçimler elenir.
3. İngilizcede kanıta değil kişisel görüşe dayanan gelecek tahminleri "will" ile anlatılır. Boşluğa "will live" gelir.
4. Denetleyelim: cümleyi tamamlayıp çevirelim ✓ — "Bence insanlar bir gün Mars’ta yaşayacak, ama bu yüzyılda değil." Hem tahmin hem gelecek zaman yerini buluyor.

3. Tabloda "be going to" yapısının kullanımları sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?

• A) Prediction from evidence
• B) Sudden decision
• C) Plan decided before speaking
• D) Fixed timetable
• E) General truth

Doğru cevap: C — Biletlerin önceden alınmış olması kararın konuşma anından önce verildiğini gösterir; bu yüzden boşluğa "Plan decided before speaking" gelir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda cümle, sağda "be going to" yapısının o cümledeki işlevi. Dolu satırda "Look at those clouds! It is going to rain." cümlesi "Prediction from evidence" (kanıta dayalı tahmin) ile eşleşmiş — bulutlar gözle görülen kanıttır.
2. Boş satırdaki cümleye bakalım: "I have bought the tickets. We are going to watch it." Burada biletler ALINMIŞ durumda, yani konuşmadan önce yapılmış bir hazırlık var.
3. Hazırlığı tamamlanmış, önceden kararlaştırılmış bir eylem "be going to" ile anlatıldığında işlev plandır: "Plan decided before speaking".
4. Denetleyelim: iki satırı yan yana okuyalım ✓ — biri kanıta dayalı tahmin, öbürü önceden verilmiş karar; aynı yapının iki ayrı kullanımı doğru ayrılmış oldu.

4. Diyalogda öğretmen bir eksikliği belirtmiştir. Kerem o anda karar verip gönüllü olmak istemektedir. Konuşmanın eksik bölümü hangi seçenektedir?

• A) I was doing it yesterday.
• B) I am going to do it because I planned it last month.
• C) I did it last year.
• D) I will do it, then.
• E) I have done it since Monday.

Doğru cevap: D — Konuşma anında verilen ani kararlar "will" ile anlatıldığı için Kerem’in sözü "I will do it, then." olur.

1. Öğretmenin sözünü okuyalım: "Nobody has volunteered for the science fair yet." (Bilim fuarı için henüz kimse gönüllü olmadı.) Ortada yeni duyurulmuş bir eksiklik var.
2. Kerem bu eksikliği DUYDUKTAN sonra gönüllü olmaya karar veriyor. Kararın öncesinde bir plan ya da hazırlık yok; karar tam o anda doğuyor.
3. İngilizcede konuşma anında alınan bu tür ani kararlar "will" ile kurulur. "I will do it, then." (Öyleyse ben yaparım.) hem kararı hem "then" ile öğretmenin sözüne verilen tepkiyi taşır.
4. Denetleyelim: cümleyi diyaloğa geri koyalım ✓ — eksiklik bildirimi doğrudan bir gönüllülük cevabı alıyor, konuşma tamamlanıyor.

5. Tabloda cümleler kesinlik derecelerine göre sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu eksikliği hangi seçenek giderir?

• A) Zero; it expresses prohibition
• B) High; it expresses certainty
• C) Zero; it expresses impossibility
• D) High; it expresses obligation
• E) Medium; it expresses possibility

Doğru cevap: E — "may" olasılık bildirdiği için ikinci cümlenin kesinlik derecesi ortadır: "Medium; it expresses possibility".

1. Tablonun kurgusu şu: solda cümle, sağda taşıdığı kesinlik derecesi. Dolu satırda "Robots will certainly do more work." cümlesi "High" ile eşleşmiş; "will" ve "certainly" birlikte yüksek kesinlik verir.
2. Boş satırdaki cümleye bakalım: "Robots may replace some jobs." Buradaki "may", bir şeyin olabileceğini ama kesin olmadığını söyleyen olasılık kipidir.
3. Olasılık, yüksek kesinlik ile sıfır kesinlik arasında kalır. Öyleyse bu satıra "Medium; it expresses possibility" yazılır.
4. Denetleyelim: tablo artık iki ayrı derece gösteriyor ✓ — "certainly will" yüksek, "may" orta; aynı konuda iki farklı güven düzeyi ayrılmış oldu.

6. Kartlarda geleceğe ilişkin dört gelişme verilmiştir. Bir öğrenci fosil yakıtlara bağımlılığı azaltacak gelişmeyi seçecektir. Kartlardaki uygun ifade hangisidir?

• A) renewable energy
• B) artificial intelligence
• C) space tourism
• D) driverless cars
• E) virtual reality

Doğru cevap: A — Fosil yakıt bağımlılığını doğrudan azaltan gelişme "renewable energy" (yenilenebilir enerji) kartıdır.

1. Sorunun ölçütünü belirleyelim: aranan gelişme fosil yakıtlara, yani kömür, petrol ve doğal gaza duyulan ihtiyacı AZALTMALI.
2. Kartları bu ölçütle sınayalım. "artificial intelligence" (yapay zekâ) bir veri işleme teknolojisidir, "space tourism" (uzay turizmi) bir yolculuk biçimidir; ikisi de enerjinin hangi kaynaktan geldiğini değiştirmez.
3. "renewable energy" ise güneş, rüzgâr ve su gibi kendini yenileyen kaynaklardan enerji üretir. Üretilen her birim, fosil yakıttan üretilmeyecek bir birim demektir.
4. Denetleyelim: ölçütü kartın üzerine geri koyalım ✓ — kartlar arasında fosil yakıtın yerini alabilen tek gelişme yenilenebilir enerjidir.

7. Tabloda meslekler ve görevleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bir öğrenci meslek panosunu hazırlayacaktır. Eksik bırakılan bölüm hangisidir?

• A) studies stars from Earth
• B) travels and works in space
• C) builds telescopes in a factory
• D) teaches physics at school
• E) writes science fiction novels

Doğru cevap: B — "astronaut" uzaya giden ve orada çalışan kişi olduğu için karşılığı "travels and works in space" olur.

1. Tablonun kurgusu şu: solda meslek, sağda o mesleğin temel işi. Dolu satırda "astronomer" (gök bilimci) "studies stars and planets", yani yıldızları ve gezegenleri inceler.
2. Gök bilimci bu incelemeyi Dünya’daki gözlemevlerinden, teleskop ve verilerle yapar. Öyleyse boş satırdaki "astronaut" farklı bir işi anlatmalı, yoksa iki satır aynı olurdu.
3. "astronaut" (astronot) eğitim alıp uzay aracıyla yörüngeye çıkan ve orada görev yapan kişidir; karşılığı "travels and works in space" olur.
4. Denetleyelim: iki satırı yan yana okuyalım ✓ — biri yerden gözlem yapıyor, öbürü uzayda çalışıyor; pano iki mesleği doğru ayırıyor.

8. Tabloda bir öğrencinin gelecek planı verilmiştir. Öğrenci 2031 yılına ilişkin planını anlatacaktır. Bu bilgileri doğru veren cümle hangisidir?

• A) By 2031, I have graduated from university.
• B) By 2031, I graduated from university.
• C) By 2031, I will have graduated from university.
• D) By 2031, I was graduating from university.
• E) By 2031, I graduate from university.

Doğru cevap: C — Gelecekte belirli bir tarihe kadar tamamlanmış olacak eylem future perfect ile anlatılır: "By 2031, I will have graduated from university."

1. Tabloyu okuyalım: 2027’de lise bitecek, 2031’de üniversiteden mezun olunacak. Öğrenci 2031 satırını anlatacak.
2. Cümlenin başındaki "By 2031" ifadesi "2031’e kadar" demektir ve bir bitiş noktası verir. Eylemin o noktada bitmiş OLACAĞI söyleniyor.
3. İngilizcede gelecekteki bir ana kadar tamamlanmış olacak eylemler future perfect, yani "will have + fiilin üçüncü hâli" ile kurulur: "will have graduated".
4. Denetleyelim: cümleyi tabloya geri koyalım ✓ — 2031 yılı geldiğinde mezuniyet çoktan gerçekleşmiş olacak; zaman bilgisi ile yapı uyuşuyor.

9. Metinde uzay teleskoplarının bir üstünlüğü açıklanmaktadır. Metne göre bu üstünlüğün nedeni hangisidir?

• A) They are closer to the stars.
• B) They are much larger than other telescopes.
• C) They are cheaper to build.
• D) They are not affected by the atmosphere.
• E) They use no electricity at all.

Doğru cevap: D — Metin üstünlüğün nedenini atmosferin ışığı engellememesine bağladığı için doğru seçenek "They are not affected by the atmosphere." olur.

1. Metni iki parçaya ayıralım. Sonuç: "Space telescopes can see much more clearly" (uzay teleskopları çok daha net görebilir). Neden: "because" sonrasında gelen bölüm.
2. "because the atmosphere does not block or bend the light" cümlesi atmosferin ışığı ne engellediğini ne de büktüğünü söylüyor. Yerdeki teleskoplarda görüntüyü bozan da tam olarak budur.
3. Öyleyse üstünlüğün nedeni atmosferin etkisinin ortadan kalkmasıdır: "They are not affected by the atmosphere."
4. Denetleyelim: seçeneği "because" sonrasıyla karşılaştıralım ✓ — metindeki nedeni başka sözcüklerle aynen tekrarlıyor, metne olmayan bir bilgi eklemiyor.

10. Metinde robotların bir gücü ve bir sınırı anlatılmaktadır. Metne göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

• A) Robots cannot repeat any task.
• B) Robots can replace people in every job.
• C) Robots get tired more quickly than people.
• D) Robots always make the best decisions.
• E) Robots are useful for routine work but still need human judgement.

Doğru cevap: E — Robot yorulmadan tekrar edebildiği için rutin işte yararlıdır, yeni durumda karar veremediği için insan yargısına gerek duyar.

1. Metin "but" bağlacıyla ikiye ayrılıyor. Bu bağlaç iki zıt bilgiyi karşı karşıya getirir; öyleyse doğru çıkarım ikisini de içinde tutmalı.
2. Birinci bölüm bir GÜÇ bildiriyor: "can repeat the same task for hours without getting tired" (aynı işi saatlerce yorulmadan tekrarlayabilir). Bu, değişmeyen ve yinelenen işlerde üstünlüktür.
3. İkinci bölüm bir SINIR bildiriyor: "cannot decide what to do in a completely new situation" (tümüyle yeni bir durumda ne yapacağına karar veremez). Karar gerektiren yerde insan gerekir.
4. Denetleyelim: iki bilgiyi tek cümlede birleştirelim ✓ — "Robots are useful for routine work but still need human judgement." hem gücü hem sınırı koruyor; öbür seçenekler ikisinden birini atıyor.

11. Metinde geçmişteki bir gelişmenin bugüne etkisi anlatılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Karma tip koşul cümlesi kurulduğuna göre boşluğa hangi ifade gelmelidir?

• A) would be
• B) will be
• C) were
• D) would have been developed
• E) are

Doğru cevap: A — Koşul geçmişe, sonuç bugüne ait olduğu için karma tip koşul cümlesinde "would + yalın fiil" kullanılır: "would be".

1. Koşul bölümünü okuyalım: "If scientists had not developed vaccines" — "had + fiilin üçüncü hâli" yapısı olayı GEÇMİŞE yerleştiriyor, yani aşılar geliştirilmemiş olsaydı.
2. Sonuç bölümüne bakalım: "many diseases ... much more dangerous today". Sondaki "today" (bugün) sözcüğü sonucun BUGÜNE ait olduğunu söylüyor.
3. Koşulun geçmişte, sonucun şimdide olduğu bu yapıya karma tip koşul cümlesi denir ve sonuç bölümü "would + yalın fiil" ile kurulur. Boşluğa "would be" gelir.
4. Denetleyelim: cümleyi tamamlayıp çevirelim ✓ — "Bilim insanları aşıları geliştirmemiş olsaydı, bugün birçok hastalık çok daha tehlikeli olurdu." Geçmişteki koşul bugünkü sonucu doğuruyor.

12. Kartlarda dört fiil verilmiştir. Daha önce var olan ama bilinmeyen bir gezegenin bulunması anlatılmak istenmektedir. Bu kişiyi anlatan sıfat hangi seçenektedir?

• A) invent
• B) discover
• C) design
• D) improve
• E) produce

Doğru cevap: B — Var olan ama bilinmeyen bir şeyin bulunması "discover", yeni bir şeyin üretilmesi "invent" ile anlatılır.

1. Gezegen zaten vardı ama bilinmiyordu.
2. "invent" yeni bir şey üretmeyi anlatır.
3. Uygun fiil "discover" olur.

13. Metinde bir rapordaki öngörü aktarılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Cümlenin edilgen yapıda kurulduğu göz önüne alındığında hangi seçenek uygundur?

• A) is launched
• B) will launch
• C) will be launched
• D) was launched
• E) launches

Doğru cevap: C — İstasyon fırlatılan taraf olduğu ve olay gelecekte geçtiği için boşluğa edilgen gelecek yapısı "will be launched" gelir.

1. Öznenin rolünü belirleyelim: "A new space station" (yeni bir uzay istasyonu) fırlatma işini kendisi yapmaz, fırlatılır. Özne eylemi YAPAN değil, eylemden ETKİLENEN taraftır; bu edilgen yapı gerektirir.
2. Zamana bakalım: "in the next decade" (önümüzdeki on yıl içinde) ifadesi olayı geleceğe yerleştiriyor.
3. Gelecek zamanda edilgen yapı "will be + fiilin üçüncü hâli" kalıbıyla kurulur. "launch" fiilinin üçüncü hâli "launched" olduğuna göre boşluğa "will be launched" gelir.
4. Denetleyelim: cümleyi çevirip okuyalım ✓ — "Rapora göre önümüzdeki on yıl içinde yeni bir uzay istasyonu fırlatılacak." Hem edilgenlik hem gelecek zaman yerini buldu.

14. Tabloda yörüngedeki uydu sayısının değişimi verilmiştir. Bir öğrenci bu eğilimi özetleyecektir. Tabloyu doğru anlatan cümle hangisidir?

• A) The biggest rise happened before 2010.
• B) The number of satellites has fallen since 2010.
• C) The number stayed the same between 2010 and 2024.
• D) The number of satellites has risen rapidly, especially after 2020.
• E) There were more satellites in 2010 than in 2024.

Doğru cevap: D — Uydu sayısı 2010-2020 arasında 2.400, 2020-2024 arasında 6.500 arttığı için artış hızlanmıştır.

1. Tablodaki üç değeri alalım: 2010 → 1.000, 2020 → 3.400, 2024 → 9.900 uydu. Sayı her adımda büyüyor, öyleyse azalma ya da sabitlik bildiren seçenekler elenir.
2. Artış miktarlarını hesaplayalım: 2010-2020 arasında 3.400 - 1.000 = 2.400 uydu, üstelik on yılda. 2020-2024 arasında 9.900 - 3.400 = 6.500 uydu, üstelik yalnız dört yılda.
3. Daha kısa sürede daha büyük artış demek, hızlanma demektir. Bunu anlatan cümle "The number of satellites has risen rapidly, especially after 2020." olur.
4. Denetleyelim: yıllık ortalamaya bakalım ✓ — ilk dönemde yılda yaklaşık 240 uydu, ikinci dönemde yaklaşık 1.625 uydu; hızlanma sayılarla da doğrulanıyor.

15. Diyalogda öğretmen tartışmalı bir konuda görüş sormaktadır. Öğrenci görüşünü gerekçelendirerek belirtmek istemektedir. Boş bırakılan balonu hangi ifade tamamlar?

• A) The lesson will finish in ten minutes.
• B) Space is very far from the Earth.
• C) I watched a film about space last night.
• D) My uncle works at a hospital.
• E) I believe they should, because space research also improves medicine and communication.

Doğru cevap: E — Tartışmalı bir soruya verilen cevap hem görüşü hem gerekçeyi taşımalıdır; bu yüzden uygun ifade "I believe they should, because space research also improves medicine and communication." olur.

1. Öğretmenin sorusunu okuyalım: "Should countries spend money on space research?" (Ülkeler uzay araştırmasına para harcamalı mı?) Bu, evet-hayır ekseninde bir GÖRÜŞ sorusudur.
2. Öğrencinin görüşünü gerekçelendirerek söylemesi isteniyor. Öyleyse cevapta iki öge aranacak: tutum bildiren bir kalıp ve bir neden bağlacı.
3. Seçenekleri bu iki ögeyle sınayalım; yalnız "I believe they should, because space research also improves medicine and communication." hem tutumu ("I believe they should") hem gerekçeyi ("because") taşıyor. Gerekçe de konuya uygun: uzay araştırmaları tıp ve iletişim teknolojilerini geliştirir.
4. Denetleyelim: cevabı soruya geri koyalım ✓ — soru "harcamalı mı" diye soruyor, cevap "evet, çünkü ..." diyor; konuşma tamamlanıyor.

16. Yukarıdaki cümlede iki kip fiili yan yana kullanıldığı için hata bulunmaktadır. Cümlenin düzeltilmiş biçimi hangisidir?

• A) In the future, people will be able to travel to Mars.
• B) In the future, people will could travel to Mars.
• C) In the future, people can will travel to Mars.
• D) In the future, people will can to travel to Mars.
• E) In the future, people are can travel to Mars.

Doğru cevap: A — İki kip fiili yan yana gelmez; "can" yerine gelecekte "be able to" kullanılır.

1. "will" ve "can" iki kip fiilidir.
2. İkisi yan yana kullanılamaz.
3. Doğru biçim "will be able to travel" olur.

17. Metinde bir maliyet bilgisinin ardından olumlu bir katkı verilmekte ve bir yer boş bırakılmıştır. Bu karşıtlığı sağlayan bağlayıcı hangisidir?

• A) therefore
• B) nevertheless
• C) because
• D) so
• E) in addition

Doğru cevap: B — Beklenene karşıt bir bilgi eklendiği için boşluğa karşıtlık bağlayıcısı "nevertheless" gelir.

1. Cümlenin ilk bölümü olumsuz bir bilgi veriyor: "Space research is expensive" (Uzay araştırması pahalıdır). Bu bilgi tek başına "öyleyse vazgeçilmeli" beklentisi doğurur.
2. İkinci bölüm ise olumlu bir katkı söylüyor: "it produces technologies used in daily life" (günlük hayatta kullanılan teknolojiler üretir). Yani beklenenin tersi bir bilgi geliyor.
3. Bu ters yönlü geçişi kuran bağlayıcı "nevertheless" (yine de) sözcüğüdür; noktalı virgülden sonra gelmesi de bu kullanıma uygundur.
4. Denetleyelim: cümleyi tamamlayıp çevirelim ✓ — "Uzay araştırması pahalıdır; yine de günlük hayatta kullanılan teknolojiler üretir." Karşıtlık kurulmuş oldu.

18. Tabloda ilgi alanları ve uygun meslekler eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bir öğrenci meslek rehberliği panosunu hazırlayacaktır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?

• A) accounting
• B) engineering
• C) biology or medicine
• D) architecture
• E) translation

Doğru cevap: C — Canlıları gözlemlemeye duyulan ilgi biyoloji ve tıp alanlarına yöneldiği için boşluğa "biology or medicine" gelir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda ilgi alanı, sağda o ilgiye uygun meslek alanı. Dolu satırda "solving equations and modelling" (denklem çözmek ve modellemek) ilgisi "engineering" (mühendislik) ile eşleşmiş.
2. Dolu satırdaki eşleşmenin mantığını çıkaralım: kişinin ilgisini günlük işi hâline getiren alan seçiliyor. Aynı mantığı boş satıra uygulayacağız.
3. Boş satırdaki ilgi "observing living things" (canlıları gözlemlemek). Canlıyı incelemeyi işin merkezine koyan alanlar biyoloji ve tıptır; öyleyse boşluğa "biology or medicine" yazılır.
4. Denetleyelim: iki satır birbirini tekrar ediyor mu diye bakalım ✓ — biri sayısal alan, öbürü canlı bilimleri; pano iki ayrı yol gösteriyor.

19. Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu durumu İngilizce olarak en uygun anlatan cümle hangisidir?

• A) As more jobs became automated, people will need learning new skills.
• B) As more jobs become automated, people will needed to learn new skills.
• C) As more jobs becomes automated, people needs to learn new skills.
• D) As more jobs become automated, people will need to learn new skills.
• E) As more jobs become automated, people learn new skills yesterday.

Doğru cevap: D — Gelecekte ortaya çıkacak bir gereklilik "will need to + yalın fiil" ile anlatılır.

1. Şemada gelecekteki bir sonuç anlatılıyor.
2. Gereklilik "need to" ile verilir.
3. Gelecek zamanda "will need to learn" olur.

20. Kartlarda bu temada işlenen üç kavram verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde gelecek hakkında konuşmak için ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

• A) The future is never discussed in English.
• B) Only one structure is used for the future.
• C) Plans and predictions are exactly the same.
• D) Possibilities cannot be expressed in English.
• E) Talking about the future needs different structures for predictions, plans and possibilities.

Doğru cevap: E — Üç kart gelecekten söz etmenin üç ayrı anlamını gösterdiği için gelecek için tek değil, farklı yapılar gerekir.

1. Kartları okuyalım: "predictions" (tahminler), "plans" (planlar), "possibilities" (olasılıklar). Üçü de geleceğe bakıyor ama aynı şeyi söylemiyor.
2. Her birinin bu temada hangi yapıyla anlatıldığını hatırlayalım: tahminler "will", önceden verilmiş planlar "be going to", olasılıklar ise "may" ve "might" ile kurulur.
3. Üç ayrı anlam için üç ayrı yapı kullanıldığına göre kartların birlikte söylediği şey şudur: gelecekten söz etmek tek bir kalıpla yapılamaz.
4. Denetleyelim: bu sonuç üç kartı da kapsıyor mu ✓ — evet, hiçbirini dışarıda bırakmıyor; en kapsayıcı çıkarım budur.