10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
| Tutum | Değerlendirme |
|---|---|
| Hazırlık yapıp sonucu teslim etmek | Tevekkül |
| Hiç hazırlık yapmadan beklemek | ? |
Tabloda tutumlar değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?
- A Teslimiyetin ölçüsü
- B Tevekkülün en ileri biçimi
- C Doğru bir tutum
- D Hazırlığın gereksizliği
- E Tevekkül değil, sorumluluktan kaçınma
Bir durum
Bir öğrenci, ödevini bir yapay zekâ aracına yazdırıp kendi yazmış gibi teslim etmiştir.
Yukarıdaki davranışın ahlaki bakımdan sakıncası hangisidir?
- A Teslimin gecikmesi
- B Aracın kullanılamaz olması
- C Ödevin uzun olması
- D Kendisine ait olmayan emeği kendi emeği gibi göstermesi
- E Metnin okunamaması
Bir çıkarım üzerine
Bir kişi, bir olayın bilimsel açıklamasını öğrenince "Öyleyse bunun yaratılışla ilgisi yokmuş." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?
- A Kişiyi tanımamak
- B Bilimsel açıklamayı anlamamak
- C Olayı görememek
- D Bir olayın nasıl gerçekleştiğini bilmeyi, niçin var olduğu sorusunun cevabı sanmak
- E Açıklamayı okumamak
Kartlarda dinî literatürde öne çıkan davranışlar verilmiştir. Bu davranışların ortak dayanağı hangisidir?
- A Canlıların ve doğal varlıkların da gözetilmesi gereken bir hakkının bulunması
- B Yalnızca insanın hakkının olması
- C Doğanın önemsizliği
- D Hayvanların yararsızlığı
- E Suyun sınırsızlığı
| Konu | Yorum farkına açık mı? |
|---|---|
| Allah'ın birliği | Hayır; temel inanç esasıdır |
| İbadetin ayrıntılarındaki uygulama | ? |
Tabloda konular değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangi seçenektedir?
- A Konu tartışılamaz
- B Hayır; hiç fark olamaz
- C Yorum yapılamaz
- D Yalnızca bir görüş vardır
- E Evet; yöntem farkına göre farklı uygulamalar doğabilir
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre çevrim içi paylaşımda gözetilmesi gereken hangisidir?
- A İçeriği çoğaltmak
- B Silmeye güvenmek
- C Hızlı paylaşmak
- D Kopyalamayı engellemek
- E Paylaşmadan önce sonucunu düşünmek
| Kavram | Anlamı |
|---|---|
| İçtihat | Ehil kişinin kaynaklara dayalı bireysel çabası |
| İcma | ? |
Tabloda kavramlar karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?
- A Bir dönemdeki ehil kişilerin bir hüküm üzerinde birleşmesi
- B Tek kişinin görüşü
- C Bir metnin yorumu
- D Bir rivayetin aktarılması
- E Bir geleneğin sürdürülmesi
Kartlarda emanet kapsamına giren durumlar verilmiştir. Bu durumların ortak yönü hangisidir?
- A Hepsinin manevi olması
- B Hepsinin maddi olması
- C Hepsinin korunmak üzere kişiye bırakılmış olması
- D Hepsinin görevle ilgili olması
- E Hepsinin isteğe bağlı olması
| Yaklaşım | Doğaya etkisi |
|---|---|
| Kullan-at ürün tercihi | Atık artar |
| Onarılabilir ürün tercihi | ? |
Tabloda tüketici tercihleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?
- A Atık azalır, kaynak kullanımı düşer
- B Atık artar
- C Kaynak kullanımı yükselir
- D Değişiklik olmaz
- E Ürün ömrü kısalır
Bir çıkarım üzerine
Bir kişi, kendi benimsediği yorumu esas alıp "Bunun dışındaki her görüş dinden çıkmaktır." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?
- A Görüşü anlamamak
- B Yorumu bilmemek
- C Kaynağı okumamak
- D Kişiyi tanımamak
- E Yöntem farkından doğan yorum çeşitliliğini inanç esası farkı saymak
Bir çıkarım üzerine
Bir kişi, "Benim attığım tek bir poşetin çevreye zararı olmaz." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?
- A Kişiyi bulamamak
- B Poşeti görememek
- C Çevreyi tanımamak
- D Zararı ölçememek
- E Tek bir davranışın, herkes yaptığında ortaya çıkan toplam etkisini göz ardı etmek
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu zinciri kıracak yaklaşım hangisidir?
- A Yorum farkını zenginlik sayıp ortak esaslarda buluşmak
- B Farkı büyütmek
- C Dışlamayı sürdürmek
- D İletişimi kesmek
- E Ortak esasları bırakmak
Bir ilke
Yaratıcının, yaratılmışlara ait eksiklik ve sınırlılıklardan uzak tutulması.
Yukarıda tanımı verilen ilke hangisidir?
- A Tevekkül
- B Teşbih
- C Tenzih
- D Tebliğ
- E Tefekkür
| Varlık alanı | Anlamı |
|---|---|
| Şehadet âlemi | Duyularla algılanabilen varlık alanı |
| Gayb âlemi | ? |
Tabloda varlık alanları tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
- A Duyularla algılanamayan, bilgisi habere dayanan varlık alanı
- B Duyularla algılanan alan
- C Yalnızca hayal ürünü alan
- D Ölçülebilen alan
- E Deneyle sınanan alan
| Delil | Dayandığı gözlem |
|---|---|
| Gaye delili | Evrendeki düzen ve amaçlılık |
| Hudus delili | ? |
Tabloda deliller karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
- A Tarihsel olaylar
- B Evrendeki düzen
- C Canlıların amaçlılığı
- D İnsandaki vicdan
- E Evrenin ve varlıkların sonradan var olması
Kartlarda yorum farklılıklarının nedenleri verilmiştir. Bu nedenlerin gösterdiği sonuç hangisidir?
- A Farklılığın kaynaksız olduğu
- B Yorumun hiç olmaması gerektiği
- C Yorum farklılığının doğal ve anlaşılabilir olduğu
- D Yöntemin önemsizliği
- E Koşulların etkisizliği
| İsim | Anlamı |
|---|---|
| er-Rahman | Bütün varlıklara karşılıksız merhamet eden |
| el-Alîm | ? |
Tabloda isimler ve anlamları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?
- A Koruyan
- B Rızık veren
- C Bağışlayan
- D Her şeyi bilen
- E Yaratan
Kartlarda İslam hukukunda korunması amaçlanan temel değerler verilmiştir. Bu değerlerin ortak özelliği hangisidir?
- A Her insan için ortak ve vazgeçilmez sayılmaları
- B Yalnızca belirli bir topluma ait olmaları
- C Zamanla ortadan kalkmaları
- D Yalnızca maddi olmaları
- E Yalnızca manevi olmaları
Kartlarda bilgiyle ilgili basamaklar verilmiştir. Bu basamakların gösterdiği yaklaşım hangisidir?
- A Doğrulamanın gereksizliği
- B Bilginin önemsizliği
- C Bilginin bir sorumluluk olarak görülmesi
- D Aktarımın yasaklanması
- E Öğrenmenin engellenmesi
Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Toplumsal hayat kurala ihtiyaç duymaz.
- B Hakların korunması gereksizdir.
- C Emanet kime verilse fark etmez.
- D Güvenin toplumsal karşılığı yoktur.
- E Toplumsal hayat; hakların korunması, emanetin ehline verilmesi ve güvenin sürdürülmesiyle ayakta kalır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Tevekkül gerekeni yaptıktan sonraki teslimiyettir; hazırlıksız bekleme sorumluluktan kaçınmadır.
- Tevekkülde önce hazırlık yapılır.
- Hazırlık yapılmadan beklemek bu tanıma uymaz.
- Bu tutum sorumluluktan kaçınmadır.
2. sorunun çözümü
Başkasına ya da bir araca ait üretimi kendi emeği gibi sunmak dürüstlük ilkesine aykırıdır.
- Metni öğrenci üretmemiş.
- Ancak kendi ürünü gibi sunmuş.
- Bu, emeğin yanlış beyanıdır.
3. sorunun çözümü
Bilimsel açıklama işleyişi anlatır; anlam ve amaç sorusu ayrı bir soru olarak durur.
- Bilimsel açıklama "nasıl" sorusuna cevap veriyor.
- Çıkarım "niçin" sorusu hakkında.
- İki soru birbirinin yerine geçmez.
4. sorunun çözümü
Dinî literatürde sorumluluk yalnızca insanla sınırlı değildir; canlılar ve doğal varlıklar da gözetilir.
- Kartlarda hayvan, bitki ve su var.
- Hepsine karşı bir sınır konuluyor.
- Bu, onların da gözetilen bir hakkı olduğunu gösterir.
5. sorunun çözümü
Temel inanç esaslarında ortaklık varken, uygulamaya ilişkin ayrıntılarda yöntem farkından doğan çeşitlilik görülür.
- Temel inanç esasları ortaktır.
- Uygulama ayrıntıları yöntemle belirlenir.
- Yöntem farkı farklı uygulamalar doğurur.
6. sorunun çözümü
Yayılan içerik kopyalandığı için geri alınamaz; sorumluluk paylaşım anında başlar.
- İçerik paylaşılınca kopyalanıyor.
- Silme kopyaları ortadan kaldırmıyor.
- Bu yüzden karar paylaşımdan önce verilmelidir.
7. sorunun çözümü
İcma; belirli bir dönemdeki ehil kişilerin bir hüküm üzerinde görüş birliğine varmasıdır.
- İçtihat bireysel bir çabadır.
- İcma bunun ötesinde olmalı.
- Yani ehil kişilerin görüş birliğidir.
8. sorunun çözümü
Emanet, korunmak ve sahibine ulaştırılmak üzere kişiye bırakılan her şeyi kapsar.
- Kartlarda mal, görev ve sır var.
- Hepsi kişiye bırakılmış.
- Ortak yön korunmak üzere bırakılmış olmalarıdır.
9. sorunun çözümü
Onarılabilir ürün daha uzun süre kullanıldığı için hem atığı hem yeni üretim ihtiyacını azaltır.
- Kullan-at ürün kısa sürede atığa dönüşüyor.
- Onarılabilir ürün uzun süre kullanılıyor.
- Bu da atığı ve kaynak kullanımını azaltır.
10. sorunun çözümü
Uygulamaya ilişkin yöntem farkları, temel inanç esaslarındaki ortaklığı ortadan kaldırmaz.
- Farklı yorumlar aynı kaynaklara dayanıyor.
- Temel esaslarda ortaklık sürüyor.
- Yöntem farkı inanç farkı sayılamaz.
11. sorunun çözümü
Tek başına küçük görünen davranış, çok sayıda kişi tarafından yapıldığında büyük bir toplam etkiye ulaşır.
- Kişi yalnızca kendi davranışını hesaba katıyor.
- Aynı davranışı çok kişi yapıyor.
- Toplam etki bu yüzden büyük olur.
12. sorunun çözümü
Zincir, farkın ayrılık sayılmasıyla başlar; ortak esaslarda buluşmak bu başlangıcı ortadan kaldırır.
- Zincir farkın ayrılık sayılmasıyla başlıyor.
- Bu kabul dışlamayı getiriyor.
- Farkı zenginlik saymak zinciri baştan kırar.
13. sorunun çözümü
Yaratıcıyı yaratılmışlara ait niteliklerden uzak tutma ilkesine tenzih denir.
- Tanımda eksikliklerden uzak tutma var.
- Bu bir yüceltme ilkesidir.
- İlkenin adı tenzihtir.
14. sorunun çözümü
İslam düşüncesinde gayb, duyu ve deneyle ulaşılamayan; bilgisi vahiy ve sadık habere dayanan alandır.
- Şehadet duyuyla algılanan alan.
- Gayb bunun karşıtı olmalı.
- Yani duyuyla algılanamayan, bilgisi habere dayanan alandır.
15. sorunun çözümü
Hudus delili düzenden değil, varlığın sonradan meydana gelmiş olmasından hareket eder.
- Gaye delili düzene dayanıyor.
- Hudus delili farklı bir gözleme dayanmalı.
- Bu gözlem varlığın sonradan olmasıdır.
16. sorunun çözümü
Dil, koşul ve yöntem farkları göz önüne alındığında yorum çeşitliliği beklenen bir sonuçtur.
- Kartlarda üç ayrı neden var.
- Her biri farklı bir sonuca götürebilir.
- Bu yüzden yorum farklılığı doğaldır.
17. sorunun çözümü
el-Alîm; sınırsız ilim sahibi, her şeyi bilen anlamına gelir.
- İsimler bir niteliği anlatır.
- el-Alîm ilim kökünden gelir.
- Anlamı her şeyi bilendir.
18. sorunun çözümü
Zaruratıhamse adıyla anılan bu değerler, korunması her insan için temel sayılan alanlardır.
- Kartlarda hem maddi hem manevi değerler var.
- Hepsi insan olmanın temel alanlarıyla ilgili.
- Bu yüzden ortak ve vazgeçilmez sayılırlar.
19. sorunun çözümü
Bilginin doğrulanarak ve sorumlulukla aktarılması, onu bir emanet gibi ele alan yaklaşımı yansıtır.
- Kartlarda öğrenme, doğrulama ve aktarma var.
- Doğrulama ve sorumluluk vurgulanıyor.
- Bu, bilgiyi sorumluluk sayan yaklaşımdır.
20. sorunun çözümü
Kartlar hak, emanet ve güven ilkelerini birlikte gösterir.
- Birinci kart hakkı veriyor.
- İkinci kart emaneti ekliyor.
- Üçüncü kart güveni getiriyor.