s

10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir
1
TutumDeğerlendirme
Hazırlık yapıp sonucu teslim etmekTevekkül
Hiç hazırlık yapmadan beklemek?

Tabloda tutumlar değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?

  1. A Teslimiyetin ölçüsü
  2. B Tevekkülün en ileri biçimi
  3. C Doğru bir tutum
  4. D Hazırlığın gereksizliği
  5. E Tevekkül değil, sorumluluktan kaçınma
2

Müslümanların karşılaştıklarında birbirlerine selam vermesinin anlamı sorulmaktadır. Bu selamın içeriği nedir?

  1. A Bir üstünlük ifadesi
  2. B Karşıdakine esenlik ve güven dileme
  3. C Yalnız bir nezaket kuralı
  4. D Bir ticaret sözü
  5. E Bir ayrılık ifadesi
3

Bir durum

Bir öğrenci, ödevini bir yapay zekâ aracına yazdırıp kendi yazmış gibi teslim etmiştir.

Yukarıdaki davranışın ahlaki bakımdan sakıncası hangisidir?

  1. A Teslimin gecikmesi
  2. B Aracın kullanılamaz olması
  3. C Ödevin uzun olması
  4. D Kendisine ait olmayan emeği kendi emeği gibi göstermesi
  5. E Metnin okunamaması
4

Bir çıkarım üzerine

Bir kişi, bir olayın bilimsel açıklamasını öğrenince "Öyleyse bunun yaratılışla ilgisi yokmuş." demiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?

  1. A Kişiyi tanımamak
  2. B Bilimsel açıklamayı anlamamak
  3. C Olayı görememek
  4. D Bir olayın nasıl gerçekleştiğini bilmeyi, niçin var olduğu sorusunun cevabı sanmak
  5. E Açıklamayı okumamak
5
Hayvana eziyetetmemekAğacı gereksizyere kesmemekSuyukirletmemek

Kartlarda dinî literatürde öne çıkan davranışlar verilmiştir. Bu davranışların ortak dayanağı hangisidir?

  1. A Canlıların ve doğal varlıkların da gözetilmesi gereken bir hakkının bulunması
  2. B Yalnızca insanın hakkının olması
  3. C Doğanın önemsizliği
  4. D Hayvanların yararsızlığı
  5. E Suyun sınırsızlığı
6
KonuYorum farkına açık mı?
Allah'ın birliğiHayır; temel inanç esasıdır
İbadetin ayrıntılarındaki uygulama?

Tabloda konular değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangi seçenektedir?

  1. A Konu tartışılamaz
  2. B Hayır; hiç fark olamaz
  3. C Yorum yapılamaz
  4. D Yalnızca bir görüş vardır
  5. E Evet; yöntem farkına göre farklı uygulamalar doğabilir
7
Bir içerikpaylaşılırBaşkalarıkopyalar veyayarSilinse bilekopyalar kalır

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre çevrim içi paylaşımda gözetilmesi gereken hangisidir?

  1. A İçeriği çoğaltmak
  2. B Silmeye güvenmek
  3. C Hızlı paylaşmak
  4. D Kopyalamayı engellemek
  5. E Paylaşmadan önce sonucunu düşünmek
8
KavramAnlamı
İçtihatEhil kişinin kaynaklara dayalı bireysel çabası
İcma?

Tabloda kavramlar karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

  1. A Bir dönemdeki ehil kişilerin bir hüküm üzerinde birleşmesi
  2. B Tek kişinin görüşü
  3. C Bir metnin yorumu
  4. D Bir rivayetin aktarılması
  5. E Bir geleneğin sürdürülmesi
9
Kendisinebırakılan malÜstlenilengörevSöylenen sır

Kartlarda emanet kapsamına giren durumlar verilmiştir. Bu durumların ortak yönü hangisidir?

  1. A Hepsinin manevi olması
  2. B Hepsinin maddi olması
  3. C Hepsinin korunmak üzere kişiye bırakılmış olması
  4. D Hepsinin görevle ilgili olması
  5. E Hepsinin isteğe bağlı olması
10
YaklaşımDoğaya etkisi
Kullan-at ürün tercihiAtık artar
Onarılabilir ürün tercihi?

Tabloda tüketici tercihleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?

  1. A Atık azalır, kaynak kullanımı düşer
  2. B Atık artar
  3. C Kaynak kullanımı yükselir
  4. D Değişiklik olmaz
  5. E Ürün ömrü kısalır
11

Bir çıkarım üzerine

Bir kişi, kendi benimsediği yorumu esas alıp "Bunun dışındaki her görüş dinden çıkmaktır." demiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?

  1. A Görüşü anlamamak
  2. B Yorumu bilmemek
  3. C Kaynağı okumamak
  4. D Kişiyi tanımamak
  5. E Yöntem farkından doğan yorum çeşitliliğini inanç esası farkı saymak
12

Bir çıkarım üzerine

Bir kişi, "Benim attığım tek bir poşetin çevreye zararı olmaz." demiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?

  1. A Kişiyi bulamamak
  2. B Poşeti görememek
  3. C Çevreyi tanımamak
  4. D Zararı ölçememek
  5. E Tek bir davranışın, herkes yaptığında ortaya çıkan toplam etkisini göz ardı etmek
13
Yorum farkıayrılıksayılırTaraflarbirbirinidışlarToplumsal bütünlükzarar görür

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu zinciri kıracak yaklaşım hangisidir?

  1. A Yorum farkını zenginlik sayıp ortak esaslarda buluşmak
  2. B Farkı büyütmek
  3. C Dışlamayı sürdürmek
  4. D İletişimi kesmek
  5. E Ortak esasları bırakmak
14

Bir ilke

Yaratıcının, yaratılmışlara ait eksiklik ve sınırlılıklardan uzak tutulması.

Yukarıda tanımı verilen ilke hangisidir?

  1. A Tevekkül
  2. B Teşbih
  3. C Tenzih
  4. D Tebliğ
  5. E Tefekkür
15
Varlık alanıAnlamı
Şehadet âlemiDuyularla algılanabilen varlık alanı
Gayb âlemi?

Tabloda varlık alanları tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?

  1. A Duyularla algılanamayan, bilgisi habere dayanan varlık alanı
  2. B Duyularla algılanan alan
  3. C Yalnızca hayal ürünü alan
  4. D Ölçülebilen alan
  5. E Deneyle sınanan alan
16
DelilDayandığı gözlem
Gaye deliliEvrendeki düzen ve amaçlılık
Hudus delili?

Tabloda deliller karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?

  1. A Tarihsel olaylar
  2. B Evrendeki düzen
  3. C Canlıların amaçlılığı
  4. D İnsandaki vicdan
  5. E Evrenin ve varlıkların sonradan var olması
17
Dil ve anlamfarklarıFarklı coğrafive toplumsalkoşullarYöntemfarklılıkları

Kartlarda yorum farklılıklarının nedenleri verilmiştir. Bu nedenlerin gösterdiği sonuç hangisidir?

  1. A Farklılığın kaynaksız olduğu
  2. B Yorumun hiç olmaması gerektiği
  3. C Yorum farklılığının doğal ve anlaşılabilir olduğu
  4. D Yöntemin önemsizliği
  5. E Koşulların etkisizliği
18
İsimAnlamı
er-RahmanBütün varlıklara karşılıksız merhamet eden
el-Alîm?

Tabloda isimler ve anlamları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?

  1. A Koruyan
  2. B Rızık veren
  3. C Bağışlayan
  4. D Her şeyi bilen
  5. E Yaratan
19
CanAkılNesilMalDin

Kartlarda İslam hukukunda korunması amaçlanan temel değerler verilmiştir. Bu değerlerin ortak özelliği hangisidir?

  1. A Her insan için ortak ve vazgeçilmez sayılmaları
  2. B Yalnızca belirli bir topluma ait olmaları
  3. C Zamanla ortadan kalkmaları
  4. D Yalnızca maddi olmaları
  5. E Yalnızca manevi olmaları
20
ÖğrenmekDoğrulamakSorumluluklaaktarmak

Kartlarda bilgiyle ilgili basamaklar verilmiştir. Bu basamakların gösterdiği yaklaşım hangisidir?

  1. A Doğrulamanın gereksizliği
  2. B Bilginin önemsizliği
  3. C Bilginin bir sorumluluk olarak görülmesi
  4. D Aktarımın yasaklanması
  5. E Öğrenmenin engellenmesi
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. E 2. B 3. D 4. D 5. A 6. E 7. E 8. A 9. C 10. A 11. E 12. E 13. A 14. C 15. A 16. E 17. C 18. D 19. A 20. C
1. sorunun çözümü

Tevekkül gerekeni yaptıktan sonraki teslimiyettir; hazırlıksız bekleme sorumluluktan kaçınmadır.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda tutum, sağda değerlendirmesi.
  2. Dolu satır: hazırlık yapıp sonucu teslim etmek → tevekkül. Burada iki aşama var: önce hazırlık, sonra teslimiyet.
  3. İkinci tutumda birinci aşama eksik: hiç hazırlık yapmadan bekleniyor. Tevekkülün tanımı karşılanmıyor; bu, sorumluluktan kaçınmadır.
  4. Denetleyelim: aynı fikir dua sorusunda da vardı ✓ — teslimiyet çabanın yerine değil, ardına geliyor.

Sık yapılan hata: "Tevekkülün en ileri biçimi" demek. Tevekkülün tanımında ÖNCE hazırlık var; hazırlığı büsbütün bırakmak tevekkülün ileri biçimi değil, tanımın dışına çıkmaktır.

2. sorunun çözümü

Selam, "senden bana bir zarar gelmeyecek, benden de sana gelmeyecek" anlamında bir güven sözüdür. İlişkinin daha ilk anında barış zemini kurulur.

  1. Selam bir dilek cümlesidir.
  2. Esenlik ve güven dilenir.
  3. İlişki barış zemininde başlar.
3. sorunun çözümü

Başkasına ya da bir araca ait üretimi kendi emeği gibi sunmak dürüstlük ilkesine aykırıdır.

  1. Durumdaki iki ayrı eylemi ayıralım: öğrenci aracı kullanmış ve çıkan metni KENDİ yazmış gibi teslim etmiş.
  2. Birinci eylem tek başına sakıncalı değil; araç kullanmak bir yöntem tercihidir.
  3. Sakınca ikinci eylemde: metni öğrenci üretmediği hâlde kendi ürünü gibi sunuyor. Bu, emeğin yanlış beyanıdır ve dürüstlük ilkesine aykırıdır.
  4. Denetleyelim: aracın kullanıldığı belirtilseydi sorun ortadan kalkardı ✓ — sorun kullanımda değil, GİZLEMEDE.

Sık yapılan hata: "Teslimin gecikmesi" demek. Ödev zamanında teslim edilmiş; sakınca zamanlamada değil, üretilmemiş bir emeğin kendi emeği gibi sunulmasında.

4. sorunun çözümü

Bilimsel açıklama işleyişi anlatır; anlam ve amaç sorusu ayrı bir soru olarak durur.

  1. Kişinin akıl yürütmesini ayıralım. Bilgi: olayın bilimsel açıklamasını öğrendi. Sonuç: öyleyse yaratılışla ilgisi yokmuş.
  2. Bilimsel açıklama "nasıl gerçekleşiyor?" sorusunu yanıtlar: hangi süreç, hangi kural, hangi sırayla.
  3. Yaratılış sorusu ise "niçin var?" sorusudur. İki soru farklı olduğu için birinin yanıtlanması ötekini geçersiz kılmaz. Hata, "nasıl"ı bilmeyi "niçin"in cevabı sanmaktır.
  4. Denetleyelim: aynı ayrım ünitedeki tabloda da vardı ✓ — ölçen bakış nasıl, anlam arayışı niçin diye soruyordu.

Sık yapılan hata: "Bilimsel açıklamayı anlamamak" demek. Kişi açıklamayı ANLAMIŞ olabilir; hatası anlamamak değil, "nasıl" sorusunun yanıtını "niçin" sorusunun yanıtı sanmasıdır.

5. sorunun çözümü

Dinî literatürde sorumluluk yalnız insanla sınırlı değildir; canlılar ve doğal varlıklar da gözetilir.

  1. Kartlardaki üç davranışı okuyalım: hayvana eziyet etmemek, ağacı gereksiz yere kesmemek, suyu kirletmemek.
  2. Üçünde de bir SINIR konuluyor ve bu sınır insanın çıkarına göre değil, varlığın kendisine göre çiziliyor.
  3. Öyleyse ortak dayanak şudur: canlıların ve doğal varlıkların da gözetilmesi gereken bir hakkı vardır.
  4. Denetleyelim: "gereksiz yere" ifadesi belirleyici ✓ — kesim tümüyle yasak değil, gereksiz olanı yasak; bu da bir hak dengesi kuruyor.

Sık yapılan hata: "Yalnızca insanın hakkının olması" demek. Kartların üçü de insan dışı varlıklara yönelik sınırlar getiriyor; hak yalnız insana ait olsaydı bu sınırların gerekçesi kalmazdı.

6. sorunun çözümü

Temel inanç esaslarında ortaklık varken, uygulamaya ilişkin ayrıntılarda yöntem farkından doğan çeşitlilik görülür.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda konu, sağda o konunun yorum farkına açık olup olmadığı.
  2. Dolu satır: Allah’ın birliği → hayır, temel inanç esasıdır. Yani inanç esaslarında çeşitlilik söz konusu değil.
  3. İkinci satırdaki konu ise ibadetin AYRINTILARINDAKİ uygulama. Burada hüküm çıkarma yöntemi belirleyicidir ve yöntem farkı farklı uygulamalar doğurur.
  4. Denetleyelim: bu, ünitenin ana ayrımı ✓ — inanç esasları ortak, uygulama ayrıntıları çeşitlenebilir.

Sık yapılan hata: "Hayır; hiç fark olamaz" demek. Bu yanıt ÜST SATIRIN, yani temel inanç esaslarının durumudur; uygulama ayrıntıları ise yöntem farkına açıktır.

7. sorunun çözümü

Yayılan içerik kopyalandığı için geri alınamaz; sorumluluk paylaşım anında başlar.

  1. Şemadaki üç basamağı izleyelim: bir içerik paylaşılır → başkaları kopyalar ve yayar → silinse bile kopyalar kalır.
  2. Üçüncü basamak belirleyici: silmek çözüm değil, çünkü kopyalar kendi başına dolaşmayı sürdürüyor.
  3. Geri alınamayan bir işlemde tek kontrol noktası başlangıçtır. Öyleyse gözetilmesi gereken şey paylaşmadan ÖNCE sonucunu düşünmektir.
  4. Denetleyelim: zincirin kırılabileceği tek yer birinci basamak ✓ — sonrakiler kişinin denetiminde değil.

Sık yapılan hata: "Silmeye güvenmek" demek. Şemanın son basamağı doğrudan "silinse bile kopyalar kalır" diyor; silme geri alma sağlamıyor.

8. sorunun çözümü

İcma; belirli bir dönemdeki ehil kişilerin bir hüküm üzerinde görüş birliğine varmasıdır.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda kavram, sağda anlamı.
  2. Dolu satır: içtihat → ehil kişinin kaynaklara dayalı BİREYSEL çabası. Ayırt edici sözcük "bireysel".
  3. İcma bunun bir üst basamağıdır: tek kişinin değil, bir dönemdeki ehil kişilerin AYNI hüküm üzerinde birleşmesidir.
  4. Denetleyelim: birleşme olduğu için icmanın bağlayıcılığı bireysel içtihattan güçlü sayılır ✓.

Sık yapılan hata: "Tek kişinin görüşü" demek. Tek kişinin görüşü zaten İÇTİHATTIR ve üst satırda yazılı; icmayı ondan ayıran şey görüş BİRLİĞİDİR.

9. sorunun çözümü

Emanet; korunmak ve sahibine ulaştırılmak üzere kişiye bırakılan her şeyi kapsar.

  1. Üç kartı okuyalım: kendisine bırakılan mal, üstlenilen görev, söylenen sır.
  2. Bunların türlerine bakalım: mal maddi, görev bir sorumluluk, sır ise manevi bir bilgi. Yani ortak yön "hepsi maddi" ya da "hepsi manevi" olamaz.
  3. Ortak olan şey bırakılma biçimi: üçü de korunmak üzere kişiye teslim edilmiş. Emaneti tanımlayan da budur.
  4. Denetleyelim: emanet kavramı bu yüzden geniş ✓ — bir sırrı saklamak da bir malı korumak kadar emanettir.

Sık yapılan hata: "Hepsinin maddi olması" demek. Kartlardaki sır ve görev MADDİ değildir; ortak yön türleri değil, üçünün de korunmak üzere kişiye bırakılmış olmasıdır.

10. sorunun çözümü

Onarılabilir ürün daha uzun kullanıldığı için hem atığı hem yeni üretim ihtiyacını azaltır.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda tüketici tercihi, sağda doğaya etkisi.
  2. Dolu satır: kullan-at ürün → atık artar. Ürün kısa sürede atığa dönüşüyor ve yerine yenisi üretiliyor.
  3. Onarılabilir ürün ise bozulunca atılmıyor, tamir edilip kullanılmayı sürdürüyor. Böylece hem daha az atık çıkıyor hem yeni üretim için kaynak harcanmıyor.
  4. Denetleyelim: iki etki birlikte gerçekleşiyor ✓ — atık azalması ve kaynak kullanımının düşmesi.

Sık yapılan hata: "Atık artar" demek. Bu, ÜST SATIRIN sonucudur ve kullan-at tercihine aittir; onarılabilir ürün tam tersi bir etki üretir.

11. sorunun çözümü

Uygulamaya ilişkin yöntem farkları, temel inanç esaslarındaki ortaklığı ortadan kaldırmaz.

  1. Kişinin çıkarımı şu: kendi yorumu dışındaki her görüş dinden çıkmaktır.
  2. Bu çıkarımın gizli varsayımı, yorum farkının inanç esası farkı olduğudur.
  3. Oysa farklı yorumlar aynı kaynaklara dayanır, aynı temel esaslara inanır ve aynı ibadetleri kabul eder. Ayrıldıkları yer hüküm çıkarma yöntemidir.
  4. Denetleyelim: yöntem farkı ile inanç esası farkı ayrı düzlemler ✓ — birini ötekinin yerine koymak mantık hatasıdır.

Sık yapılan hata: "Kaynağı okumamak" demek. Kişi kaynağı okumuş olabilir; hatası bilgi eksikliği değil, YÖNTEM farkını inanç esası farkı saymasıdır.

12. sorunun çözümü

Tek başına küçük görünen davranış, çok sayıda kişi tarafından yapıldığında büyük bir toplam etkiye ulaşır.

  1. Kişinin akıl yürütmesi şu: benim tek poşetimin zararı olmaz.
  2. Öncül dar bir çerçeveye bakıyor: yalnızca kendi davranışı. Bu çerçevede iddia doğru bile sayılabilir.
  3. Ama aynı davranışı milyonlarca kişi yapıyor. Toplam etki tek tek etkilerin toplamıdır ve bu toplam çok büyüktür. Hata bu ölçek geçişini göz ardı etmekte.
  4. Denetleyelim: aynı mantıkla herkes aynı gerekçeyi kullanabilirdi ✓ — o zaman kimse sorumluluk almazdı.

Sık yapılan hata: "Zararı ölçememek" demek. Zarar ölçülebilir; kişinin hatası ölçememek değil, kendi davranışını TOPLAMDAN ayrı düşünmesidir.

13. sorunun çözümü

Zincir, farkın ayrılık sayılmasıyla başlar; ortak esaslarda buluşmak bu başlangıcı ortadan kaldırır.

  1. Şemadaki zinciri izleyelim: yorum farkı ayrılık sayılır → taraflar birbirini dışlar → toplumsal bütünlük zarar görür.
  2. Zinciri kırmanın en etkili yolu İLK halkaya müdahale etmektir; sonraki iki basamak ondan doğuyor.
  3. İlk halka "farkın ayrılık sayılması" kabulüdür. Bu kabul değişir ve fark zenginlik sayılıp ortak esaslarda buluşulursa dışlama da gerçekleşmez.
  4. Denetleyelim: ilk halka kırılırsa ikinci ve üçüncü basamaklar hiç oluşmaz ✓.

Sık yapılan hata: "Farkı büyütmek" demek. Bu, zinciri kırmaz, tersine HIZLANDIRIR; zincirin başlangıcı zaten farkın ayrılık olarak görülmesidir.

14. sorunun çözümü

Yaratıcıyı yaratılmışlara ait eksiklik ve sınırlılıklardan uzak tutma ilkesine tenzih denir.

  1. Tanımdaki işlemi belirleyelim: bir uzak tutma söz konusu. Neyden? Yaratılmışlara ait eksiklik ve sınırlılıklardan.
  2. Bu bir yüceltme ilkesidir; Yaratıcıya insanın kusurlarının yakıştırılmasını önler.
  3. İlkenin adı tenzihtir ("temiz tutma, uzak tutma" anlamında).
  4. Denetleyelim: teşbih ise TERS yönde çalışır ✓ — anlaşılabilmesi için benzetme yoluyla anlatmadır; ikisi birlikte anılır.

Sık yapılan hata: Teşbih demek. Teşbih BENZETME yoluyla anlatmadır ve tenzihin karşıt kutbudur; yaratılmışlara ait eksikliklerden uzak tutma ilkesi ise tenzihtir.

15. sorunun çözümü

Gayb, duyularla algılanamayan ve bilgisi habere dayanan varlık alanıdır.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda varlık alanı, sağda anlamı. İki alan birbirinin karşıtı olarak tanımlanıyor.
  2. Dolu satır: şehadet âlemi → duyularla algılanabilen varlık alanı. Ölçüt duyularla algılanabilirlik.
  3. Gayb bu ölçütün öteki ucudur: duyularla algılanamayan alan. Algılanamadığı için bilgisi de gözlemle değil, vahiy ve sadık habere dayanır.
  4. Denetleyelim: gayb "hayal ürünü" demek değil ✓ — bilgisi başka bir yoldan geliyor, yok sayılmıyor.

Sık yapılan hata: "Duyularla algılanan alan" demek. Bu, ÜST SATIRDA şehadet âlemi için zaten yazılmış; gayb, duyularla algılanamayan alandır.

16. sorunun çözümü

Hudus delili düzenden değil, varlığın sonradan meydana gelmiş olmasından hareket eder.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda delil, sağda dayandığı gözlem. Her delil farklı bir gözlemden yola çıkıyor.
  2. Dolu satır: gaye delili → evrendeki düzen ve amaçlılık.
  3. Hudus delilinin dayanağı bundan farklı olmalı; yoksa iki delili ayırmanın anlamı kalmaz. Hudus, evrenin ve varlıkların sonradan var olmasına dayanır.
  4. Denetleyelim: "hudus" sözcüğü zaten sonradan olma anlamına geliyor ✓ — terim ile dayanak örtüşüyor.

Sık yapılan hata: "Evrendeki düzen" demek. Bu, ÜST SATIRDA gaye delili için zaten yazılmış; hudus delilinin dayandığı gözlem varlığın sonradan var olmasıdır.

17. sorunun çözümü

Dil, coğrafi-toplumsal koşullar ve yöntem farkları göz önüne alındığında yorum çeşitliliği beklenen bir sonuçtur.

  1. Kartlardaki üç nedeni okuyalım: dil ve anlam farkları, farklı coğrafi ve toplumsal koşullar, yöntem farklılıkları.
  2. Her biri tek başına bile farklı bir sonuca götürebilir. Aynı metni farklı dil birikimiyle okuyan iki kişi farklı anlam çıkarabilir.
  3. Üçü bir arada bulunduğunda yorum çeşitliliği kaçınılmaz olur. Öyleyse bu farklılık doğal ve anlaşılabilirdir.
  4. Denetleyelim: kartlar farklılığın NEDENLERİNİ sıralıyor ✓ — nedenleri olan bir şey kaynaksız ya da rastgele olamaz.

Sık yapılan hata: "Farklılığın kaynaksız olduğu" demek. Kartların tamamı zaten birer KAYNAK gösteriyor; üç neden sıralanmışken farklılığın kaynaksız olduğu söylenemez.

18. sorunun çözümü

el-Alîm, sınırsız ilim sahibi olan, her şeyi bilen anlamına gelir.

  1. Tablonun kurgusu şu: solda isim, sağda anlamı. Her isim bir niteliği anlatıyor.
  2. Dolu satır: er-Rahman → bütün varlıklara karşılıksız merhamet eden. Ad ile anlam aynı kökten geliyor: "rahmet".
  3. Aynı yolu izleyelim: el-Alîm, "ilim" kökünden gelir. Anlamı her şeyi bilendir.
  4. Denetleyelim: "koruyan" el-Hafîz, "rızık veren" er-Rezzâk, "yaratan" el-Hâlık ✓ — her nitelik kendi adına ait.

Sık yapılan hata: "Rızık veren" demek. Rızık veren anlamındaki isim er-REZZÂK’tır; el-Alîm ise "ilim" kökünden gelir ve her şeyi bilen anlamına gelir.

19. sorunun çözümü

Bu değerler, korunması her insan için temel ve vazgeçilmez sayılan alanlardır.

  1. Beş kartı okuyalım: can, akıl, nesil, mal, din.
  2. Türlerine bakalım: can ve mal maddi, akıl ve din manevi, nesil ise ikisinin arasında. Öyleyse ortak yön "hepsi maddi" ya da "hepsi manevi" olamaz.
  3. Ortak olan şey kapsamları: beşi de insan olmanın temel alanlarına karşılık geliyor ve hangi toplumda olursa olsun korunması gerekli sayılıyor.
  4. Denetleyelim: bunlar zaruratıhamse adıyla anılıyor ✓ — "zaruri", yani vazgeçilmez.

Sık yapılan hata: "Yalnızca belirli bir topluma ait olmaları" demek. Can, akıl, nesil, mal ve din HER İNSAN için temel sayılan alanlardır; belirli bir toplumla sınırlı olsalardı evrensel bir ölçüt olamazlardı.

20. sorunun çözümü

Bilginin doğrulanarak ve sorumlulukla aktarılması, onu bir emanet gibi ele alan yaklaşımı yansıtır.

  1. Üç kartı sırayla okuyalım: öğrenmek, doğrulamak, sorumlulukla aktarmak. Kartlar bir sıra kuruyor.
  2. Birinci basamak bilgiyi almak; burada henüz bir denetim yok. İkinci basamak denetimi ekliyor: bilginin doğruluğu sınanıyor.
  3. Üçüncü basamak aktarımı bir yükümlülüğe bağlıyor. Üçü birlikte, bilgiyi rastgele dolaşan bir şey değil, sahiplenilen ve hesabı verilen bir sorumluluk olarak gösteriyor.
  4. Denetleyelim: ikinci basamak olmasa aktarım denetimsiz kalırdı ✓ — doğrulama zincirin ortasında duruyor.

Sık yapılan hata: "Doğrulamanın gereksizliği" demek. Kartlarda doğrulama ayrı bir basamak olarak SAYILIYOR; gereksiz sayılsaydı orada yer almazdı.

10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.