11. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Kartlarda alınan önlemler verilmiştir. Bu önlemlerin dinî literatürdeki karşılığı hangisidir?
- A Kaderi değiştirme çabası
- B Tedbir alma sorumluluğu
- C Tevekkülden vazgeçme
- D Sorumluluğun kalkması
- E İradenin reddi
Kartlarda sorumluluğun şartları verilmiştir. Bu şartların birlikte aranmasının gerekçesi hangisidir?
- A Bilginin önemsizliği
- B Şartların gereksizliği
- C Sorumluluğun kalkması
- D Bunlardan biri eksikse kişinin özgür tercihinden söz edilememesi
- E Seçimin imkânsızlığı
| Tutum | Değerlendirme |
|---|---|
| Tedbir alıp sonucu teslim etmek | Tevekkül |
| Tedbir almadan beklemek | ? |
Tabloda tutumlar değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangi seçenektedir?
- A Doğru bir tutum
- B Tevekkülün ileri biçimi
- C Tevekkül değil; sorumluluğu terk etme
- D Tedbirin gereksizliği
- E Teslimiyetin ölçüsü
Bir soru üzerine
Bir kişi, "İnsanın hiçbir seçimi yoksa yaptıklarından niçin hesap versin?" diye sormuştur.
Yukarıdaki soru hangi ilkeye dayanmaktadır?
- A Sorunun anlamsızlığına
- B Hesabın gereksizliğine
- C Seçimin imkânsızlığına
- D Sorumluluğun, özgür seçim bulunmadan doğmayacağı ilkesine
- E İnsanın değersizliğine
| Uygulama | Trafik kazalarında ölüm oranı |
|---|---|
| Emniyet kemeri takılan araçlar | Belirgin biçimde düşük |
| Takılmayan araçlar | Belirgin biçimde yüksek |
Tabloda bir karşılaştırma verilmiştir. Bu tabloya göre tedbir almanın anlamı hangisidir?
- A Tercihin bulunmaması
- B Sonuçla ilgisiz olması
- C Sonucu etkileyen bir tercih olması
- D Verinin ölçülemezliği
- E Uygulamanın etkisizliği
| Kavram | Anlamı |
|---|---|
| İlim | Gerçeğe uygun, temellendirilmiş bilgi |
| Âlim | ? |
Tabloda kavramlar tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
- A Bir alanda derin bilgi sahibi olan kişi
- B Bilgi türü
- C Bir kurum
- D Bir yöntem
- E Bir kaynak
| Yapı öğesi | İşlevi |
|---|---|
| Kubbe | Geniş alanı desteksiz örtmek |
| Şadırvan | ? |
Tabloda mimari öğeler ve işlevleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa hangi ifade gelmelidir?
- A Ses yalıtımı sağlamak
- B Alanı örtmek
- C Abdest alma ihtiyacını karşılamak
- D Isı üretmek
- E Işık geçirmek
Bir eser üzerine
Bir sanatçı, eserinde gösterişten kaçınıp ölçü ve dengeyi öne çıkarmıştır.
Yukarıdaki yaklaşımın dayandığı estetik ilke hangisidir?
- A Aşırılık
- B Ölçü ve denge
- C Gösteriş
- D Belirsizlik
- E Rastlantı
Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Din, bilim, felsefe ve sanat; farklı sorular sorarak insanın anlama çabasını birlikte besler.
- B Alanların soruları aynıdır.
- C Kurumlar bilgi üretmez.
- D Sanatın dili yoktur.
- E Anlama çabası gereksizdir.
Kartlarda bilimsel çalışmanın basamakları verilmiştir. Bu basamakların ortak amacı hangisidir?
- A Bilginin denetlenebilir ve doğrulanabilir olmasını sağlamak
- B Bilgiyi gizlemek
- C Ölçümü engellemek
- D Gözlemi yasaklamak
- E Sonucu saklamak
Bir görüş üzerine
Bir öğrenci, "Bilim ile din birbirinin alternatifidir; biri doğruysa öteki yanlıştır." demiştir.
Yukarıdaki görüşe yöneltilebilecek en uygun eleştiri hangisidir?
- A Dinin gereksizliği
- B Bilimin gereksizliği
- C İkisinin farklı soruları ele aldığını göz ardı etmesi
- D Sorunun anlaşılmazlığı
- E Öğrencinin bilgisizliği
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre dinî ihtiyaçların bilim tarihindeki rolü hangisidir?
- A Bilimi engellemesi
- B Belirli bilim alanlarının gelişmesini teşvik etmesi
- C Gözlemi yasaklaması
- D Matematiği gereksizleştirmesi
- E Araç üretimini durdurması
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre çeviri çalışmalarının bilim tarihindeki değeri hangisidir?
- A Birikimi yok etmesi
- B Yalnızca kopyalama olması
- C Yeni bilgiyi engellemesi
- D Eleştiriyi yasaklaması
- E Birikimi aktarıp yeni üretim için zemin hazırlaması
Kartlarda bir kurumun çalışma alanları verilmiştir. Bu kurum hangisidir?
- A Rasathane
- B Darülhadis
- C Darülkurra
- D Medrese
- E Darüşşifa
| Alan | Sorduğu soru |
|---|---|
| Bilim | Nasıl gerçekleşiyor? |
| Felsefe | Neden ve hangi gerekçeyle? |
| Din | ? |
Tabloda alanların soruları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?
- A Nasıl gerçekleşiyor?
- B Anlamı ve nihai amacı nedir?
- C Kaç kez oluyor?
- D Nerede oluyor?
- E Ne zaman oluyor?
| Alan | Örnek |
|---|---|
| Dinî musiki | Ezan, ilahi, kaside |
| Musikinin tıptaki kullanımı | ? |
Tabloda musikinin kullanım alanları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?
- A Darüşşifalarda tedaviye destek olarak kullanılması
- B İbadette okunması
- C Yalnızca eğlence olması
- D Hiç kullanılmaması
- E Yasak sayılması
Kartlarda İslam sanatının dalları verilmiştir. Bu dalların ortak özelliği hangisidir?
- A Yalnızca yazıyla ilgilenmeleri
- B Yazı, desen ve renk üzerinden bir estetik dil kurmaları
- C Yalnızca renkle ilgilenmeleri
- D Estetik kaygı taşımamaları
- E Aynı teknikle yapılmaları
Bir çıkarım üzerine
Bir kişi, bir dönemde çok sayıda eser yazıldığını görüp "Öyleyse o dönemde her eser bilimsel bakımdan sağlamdı." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?
- A Metni okumamak
- B Eserleri sayamamak
- C Dönemi bulamamak
- D Yazarı tanımamak
- E Eser sayısını, eserlerin niteliğiyle karıştırmak
Bir görüş üzerine
Bir kişi, "Nasıl olsa eceli gelen ölür." diyerek trafik kurallarına uymamaktadır.
Yukarıdaki yaklaşımın sakıncası hangisidir?
- A Trafiğin bulunmaması
- B Tedbir alma sorumluluğunu ortadan kaldırması
- C Kuralın anlaşılmazlığı
- D Kişinin bilinmemesi
- E Ölümün ölçülemezliği
| Yaklaşım | İnsanın konumu |
|---|---|
| İnsanın hiçbir seçimi olmadığını savunan yaklaşım | Sorumluluk taşımaz |
| İnsanın seçim yapabildiğini kabul eden yaklaşım | ? |
Tabloda yaklaşımlar karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa hangi ifade gelmelidir?
- A Cezalandırılamaz
- B Sorumluluk taşımaz
- C Tercihlerinin sonucundan sorumlu tutulur
- D Değerlendirilemez
- E Seçim yapamaz
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Önlem almak, verilen akıl ve imkânı kullanarak sorumluluğu yerine getirmektir.
- Kartlardaki önlemler zararı azaltmaya dönük.
- Kişi elindeki imkânı kullanıyor.
- Bu, tedbir alma sorumluluğudur.
2. sorunun çözümü
Sorumluluk özgür bir tercihe dayanır; akıl, seçim imkânı ya da bilgi eksikse tercih özgür sayılmaz.
- Sorumluluk için tercih gerekiyor.
- Tercih akıl, imkân ve bilgi ister.
- Biri eksikse özgür tercih olmaz.
3. sorunun çözümü
Tevekkül gerekli tedbiri aldıktan sonraki teslimiyettir; tedbirsiz bekleme sorumluluğu terk etmektir.
- Tevekkülde önce tedbir alınır.
- Tedbir alınmadan bekleme bu tanıma uymaz.
- Bu tutum sorumluluğu terk etmedir.
4. sorunun çözümü
Soru, hesap sorulabilmesi için özgür seçimin bulunması gerektiği ilkesine dayanır.
- Soruda hesap verme konu ediliyor.
- Seçim olmadığı varsayılıyor.
- Soru, sorumluluğun seçime bağlı olduğunu ima eder.
5. sorunun çözümü
Aynı olay karşısında farklı sonuçlar doğması, tedbirin sonucu etkilediğini gösterir.
- İki grupta da kaza gerçekleşmiş.
- Sonuçlar belirgin biçimde farklı.
- Farkı yaratan alınan tedbirdir.
6. sorunun çözümü
Âlim; bir alanda derinleşmiş, o alanın bilgisine hâkim kişidir.
- İlim bir bilgi türünü anlatıyor.
- Âlim bu bilgiyle ilgili bir kişiyi anlatmalı.
- Yani alanında derin bilgi sahibi kişidir.
7. sorunun çözümü
Şadırvan, cami avlusunda abdest alma ihtiyacını karşılayan yapı öğesidir.
- Kubbe örtme işlevi görüyor.
- Şadırvan suyla ilgilidir.
- İşlevi abdest ihtiyacını karşılamaktır.
8. sorunun çözümü
İslam sanat geleneğinde ölçü, denge ve gösterişten kaçınma temel estetik ilkeler arasındadır.
- Sanatçı gösterişten kaçınıyor.
- Ölçü ve dengeyi öne çıkarıyor.
- Bu, dayandığı estetik ilkedir.
9. sorunun çözümü
Kartlar alanların farklılığını, kurumsal üretimi ve sanatın dilini birlikte gösterir.
- Birinci kart alan farkını veriyor.
- İkinci kart kurumları ekliyor.
- Üçüncü kart sanatı getiriyor.
10. sorunun çözümü
Gözlem, ölçüm ve denetime açıklık; bilimsel bilginin sınanabilir olmasını sağlar.
- Gözlem ve ölçüm veriyi somutlaştırıyor.
- Sonuç başkalarının denetimine açılıyor.
- Amaç bilginin sınanabilir olmasıdır.
11. sorunun çözümü
Bilim "nasıl", din ise "niçin ve ne anlama geliyor" sorusuna yönelir; ikisi aynı soruya rakip cevaplar vermez.
- Görüş ikisini aynı soruya cevap sayıyor.
- Oysa soruları farklıdır.
- Bu yüzden alternatif olarak konumlandırılamazlar.
12. sorunun çözümü
Vakit ve yön belirleme ihtiyacı, astronomi ve matematik alanındaki çalışmaları teşvik etmiştir.
- İhtiyaç hassas hesaplama gerektiriyor.
- Bu, astronomi ve matematiği geliştiriyor.
- Sonuçta yeni araçlar üretiliyor.
13. sorunun çözümü
Çeviri, önceki birikimi erişilebilir kılar; asıl değeri bu birikimin üzerine yeni katkı yapılmasıyla ortaya çıkar.
- Çeviri önceki birikimi aktarıyor.
- Üzerine eleştiri ve ekleme yapılıyor.
- Böylece yeni bilgi üretiliyor.
14. sorunun çözümü
Rasathane; gök cisimlerinin gözlenip hesaplamaların yapıldığı kurumdur.
- Kartlarda gözlem ve hesaplama var.
- Hepsi gök cisimleriyle ilgili.
- Bu kurum rasathanedir.
15. sorunun çözümü
Din, varlığın ve olayların anlamı ile nihai amacı üzerine bir cevap sunar.
- Bilim işleyişi soruyor.
- Felsefe gerekçeyi soruyor.
- Din anlam ve nihai amacı ele alır.
16. sorunun çözümü
Tarihî kaynaklarda musikinin darüşşifalarda tedaviye destek olarak kullanıldığı aktarılır.
- İlk satır dinî alandaki kullanımı veriyor.
- İkinci satır tıpla ilgili.
- Bu, darüşşifalardaki kullanımdır.
17. sorunun çözümü
Bu dallar; yazı, desen ve renk öğelerini kullanarak kendine özgü bir estetik dil oluşturur.
- Kartlarda yazı, desen ve renk sanatları var.
- Her biri farklı teknik kullanıyor.
- Ortak yön kurdukları estetik dildir.
18. sorunun çözümü
Üretim çokluğu niceliktir; her eserin niteliği ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
- Veri eser sayısını gösteriyor.
- Sonuç eserlerin niteliği hakkında.
- Nicelikten nitelik sonucu çıkarılamaz.
19. sorunun çözümü
Bu yaklaşım, kişinin elindeki imkânla zararı azaltma sorumluluğunu devre dışı bırakır.
- Kişi kurallara uymamayı seçiyor.
- Gerekçe olarak bir inanç ifadesi kullanıyor.
- Bu, tedbir sorumluluğunu ortadan kaldırır.
20. sorunun çözümü
Seçim yapabilen varlık, seçiminin sonucundan sorumlu tutulur.
- Seçimi olmayan varlık sorumlu tutulamaz.
- İkinci yaklaşım seçimi kabul ediyor.
- Bu durumda sorumluluk doğar.