12. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Kartlarda yurttaşın katılım yolları verilmiştir. Bu yolların ortak yönü hangisidir?
- A Etkinin imkânsızlığı
- B Kararlara hukuk içinde etki etme imkânı sunmaları
- C Katılımın yasaklanması
- D Dilekçenin gereksizliği
- E Derneklerin kapalılığı
| Anayasa | Yıl |
|---|---|
| Teşkilat-ı Esasiye | 1921 |
| İkinci anayasa | 1924 |
| Üçüncü anayasa | ? |
Tabloda Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasaları sıralanmıştır. Soru işaretiyle gösterilen yıl aranmaktadır. Buna göre üçüncü anayasa hangi yıl kabul edilmiştir?
- A 1945
- B 1950
- C 1961
- D 1971
- E 1982
| Anlayış | Sonucu |
|---|---|
| Egemenliğin bir kişiye ait sayılması | Yönetim hesap vermez |
| Egemenliğin millete ait sayılması | ? |
Tabloda egemenlik anlayışları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?
- A Yönetimin hesap vermemesi
- B Yönetimin seçimle hesap verir hâle gelmesi
- C Seçimin kalkması
- D Egemenliğin bölünmesi
- E Meclisin kapanması
| Yıl | Seçme hakkı |
|---|---|
| 1930 | Kadınlara belediye seçimlerinde |
| 1934 | ? |
Tabloda seçme hakkındaki gelişmeler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda boş kalan yere ne gelir?
- A Yalnızca muhtarlık seçimi
- B Yalnızca belediye seçimlerinde oy hakkı
- C Seçim hakkının kaldırılması
- D Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı
- E Hiçbir değişiklik
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre çok partili hayata geçişin ertelenmesinde etkili olan hangisidir?
- A Partilerin kurulamaması
- B Seçmen sayısının azlığı
- C Meclisin kapalı olması
- D Anayasanın bulunmaması
- E Yeni düzenin henüz yeterince yerleşmemiş olması
Bir ilke yurttaşlar arasında sınıf ve ayrıcalık tanımayarak yasa önünde eşitliği savunur. Bu ilke sorulmaktadır. Buna göre ilke hangisidir?
- A Laiklik
- B Devletçilik
- C İnkılapçılık
- D Halkçılık
- E Cumhuriyetçilik
| Durum | Sonucu |
|---|---|
| Farklı topluluklar için farklı hukuk kuralları | Uygulamada karmaşa ve eşitsizlik |
| Herkes için tek hukuk düzeni | ? |
Tabloda hukuk düzenleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Eşitsizliğin artması
- B Uygulamada karmaşa
- C Kanun önünde eşitlik ve öngörülebilirlik
- D Kuralların çoğalması
- E Mahkemelerin kapanması
Kartlarda bir eğitim uygulamasının özellikleri verilmiştir. Bu özelliklerin gösterdiği hangisidir?
- A Uygulamanın ücretli olduğu
- B Yalnızca çocukların hedeflendiği
- C Okul çağını geçirmiş kesimin de kapsanmak istendiği
- D Kursların uzun sürdüğü
- E Katılımın sınırlandığı
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu görüşmelerin amacı hangisidir?
- A Ödemenin durdurulması
- B Borcun artırılması
- C Borcun ödenebilir bir düzene bağlanması
- D Alacaklıların çoğaltılması
- E Sınırların değişmesi
| Ölçüt | 1921 düzeni | 1924 sonrası |
|---|---|---|
| Yönetim biçimi | Adlandırılmamış | Cumhuriyet |
| Yürütme | Meclis tarafından | ? |
Tabloda iki dönem karşılaştırılmış, bir bölüm boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl yazılmalıdır?
- A Mahkemelerce
- B Meclis tarafından doğrudan
- C Padişah tarafından
- D Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu eliyle
- E Belirsiz biçimde
Kartlarda temel ilkeleri destekleyen anlayışlar verilmiştir. Bu anlayışların ortak işlevi hangisidir?
- A Temel ilkelerle çelişmeleri
- B Temel ilkelerin dayandığı zemini oluşturmaları
- C İlkeleri sınırlamaları
- D İlkelerin yerini almaları
- E İlkelerden bağımsız olmaları
| Alan | Genişleme örneği |
|---|---|
| Siyasi haklar | Oy verme yaşının indirilmesi |
| Örgütlenme hakkı | ? |
Tabloda haklar ve genişleme örnekleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Oy yaşının indirilmesi
- B Dernek ve sendika kurmanın kolaylaştırılması
- C Seçimin kaldırılması
- D Derneklerin kapatılması
- E Hakların daraltılması
Bu sözleşmeyle boğazlarla ilgili düzenlemede önemli bir değişiklik olmuştur. Değişimin özü sorulmaktadır. Buna göre ne sağlanmıştır?
- A Boğazların kapatılması
- B Boğazların yabancı yönetime verilmesi
- C Boğazlar Komisyonu'nun genişletilmesi
- D Boğazların askersizleştirilmesi
- E Boğazlar üzerinde Türkiye'nin egemenlik haklarının tam olarak tanınması
| Durum | Yurttaşa etkisi |
|---|---|
| Tek kaynaktan bilgi | Karşılaştırma imkânı azalır |
| Çok sayıda bağımsız kaynak | ? |
Tabloda bilgi kaynakları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?
- A Yurttaşın bilgiyi karşılaştırarak değerlendirebilmesi
- B Karşılaştırma imkânının azalması
- C Bilginin gizlenmesi
- D Kaynakların kapanması
- E Değerlendirmenin imkânsızlaşması
Bu bunalım dünya ekonomisini derinden etkilemiştir. Bunalımın ülkeler üzerindeki etkisi sorulmaktadır. Buna göre hangi sonuç görülmüştür?
- A Üretimin ve ticaretin daralması, işsizliğin artması
- B Ticaretin hızla büyümesi
- C İşsizliğin sıfırlanması
- D Fiyatların hiç değişmemesi
- E Bütün ülkelerin zenginleşmesi
Bir anlayış üzerine
Bir anlayış, çağın bilgi ve tekniğini almayı savunurken kendi kültürünü korumayı da esas alır.
Yukarıda anlatılan anlayışın ayırt edici yönü hangisidir?
- A Yenilenme ile kültürel sürekliliği birlikte gözetmesi
- B Kültürü tümüyle bırakması
- C Yeniliğe kapalı olması
- D Tekniği reddetmesi
- E Bilgiyi önemsememesi
| Kaynak | Türü |
|---|---|
| Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni | Birinci el kaynak |
| Bir gazetenin haber yorumu | ? |
Tabloda kaynaklar sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Hangi seçenek bu boşluğa uygundur?
- A Sonradan yazılmış inceleme
- B Tamamen nesnel bir kayıt
- C Kaynak sayılmaz
- D Yalnızca sayısal veri
- E Döneme ait olmakla birlikte yorum payı taşır
Demir yolu yapımına ve yabancı şirketlerin satın alınmasına Cumhuriyetin ilk yıllarında önem verilmiştir. Bu politikanın amacı sorulmaktadır. Buna göre amaç nedir?
- A Ulaşımda ve ekonomide bağımsızlığı güçlendirmek
- B Ulaşımı yavaşlatmak
- C Ticareti yasaklamak
- D Kent nüfusunu azaltmak
- E Tarımı bırakmak
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre boğazlar konusundaki yeni düzenlemeyi hazırlayan gelişme hangisidir?
- A Ticaretin azalması
- B Uluslararası ortamda güvenlik kaygısının artması
- C Nüfusun artması
- D Eğitimin gelişmesi
- E Ulaşımın kolaylaşması
| Yıl | İmzalanan ikili anlaşma sayısı |
|---|---|
| 1923-1928 | 11 |
| 1929-1938 | 27 |
Tabloda imzalanan anlaşma sayıları verilmiştir. Bu tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?
- A Dış ilişkilerde antlaşma yoluna daha çok başvurulmuştur.
- B Anlaşma sayısı azalmıştır.
- C İlişkiler kesilmiştir.
- D Görüşmeler durmuştur.
- E Sayılar eşittir.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Sayılan yolların tümü, yurttaşın kararlara hukuk çerçevesinde etki etmesini sağlar.
- Kartlarda dört katılım yolu var.
- Hepsi yasal yollardır.
- Kararlara hukuk içinde etki sağlarlar.
2. sorunun çözümü
1921 ve 1924 anayasalarının ardından üçüncü anayasa 1961'de kabul edilmiştir.
- İlk iki anayasa 1921 ve 1924 tarihlidir.
- Bir sonraki anayasa 1961'de yapılmıştır.
- Dördüncüsü ise 1982 anayasasıdır.
3. sorunun çözümü
Egemenliğin millete ait olması, yönetimin seçimler yoluyla hesap vermesini gerektirir.
- Kişiye ait egemenlikte hesap verilmiyor.
- Millete ait egemenlikte kaynak halktır.
- Yönetim seçimle hesap verir.
4. sorunun çözümü
1934 yılında kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.
- 1930'da yerel düzeyde hak tanınmış.
- 1934'te kapsam genişlemiştir.
- Bu genişleme milletvekilliği düzeyindedir.
5. sorunun çözümü
Yeni kurulan düzen henüz yerleşmemişken siyasi rekabetin başka amaçlara yönelmesi geçişi ertelemiştir.
- Yeni bir parti kuruluyor.
- Farklı amaçlarla kullanılmak isteniyor.
- Bu, düzenin henüz yerleşmediğini gösteriyor.
6. sorunun çözümü
Halkçılık, yurttaşlar arasında ayrıcalık tanımayan ve yasa önünde eşitliği esas alan ilkedir.
- İlke yurttaşlar arası ilişkiyi düzenler.
- Sınıf ve ayrıcalık tanımaz.
- Bu ilke halkçılıktır.
7. sorunun çözümü
Tek hukuk düzeni, herkesin aynı kurala tabi olmasını ve sonucun öngörülebilir olmasını sağlar.
- Farklı kurallar karmaşa doğuruyor.
- Tek düzen bunun tersidir.
- Eşitlik ve öngörülebilirlik sağlanır.
8. sorunun çözümü
Yetişkinlere açık, ücretsiz ve kısa kurslar; okul çağını geçirmiş kesimi kapsama amacını gösterir.
- Kurslar yetişkinlere açık.
- Ücretsiz ve kısa sürelidir.
- Hedef okul çağını geçirmiş kesimdir.
9. sorunun çözümü
Görüşmelerin amacı, borcun ülke ekonomisinin taşıyabileceği bir takvime bağlanmasıdır.
- Borçlar paylaştırılıyor.
- Ödeme koşulları görüşülüyor.
- Sonuç ödenebilir bir düzendir.
10. sorunun çözümü
Cumhuriyetin ilanından sonra yürütme cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu eliyle yürütülmeye başlanmıştır.
- 1921 düzeninde yürütme mecliste toplanıyordu.
- Cumhuriyetle birlikte yeni bir düzen kuruldu.
- Yürütme cumhurbaşkanı ve kabineye geçti.
11. sorunun çözümü
Bu anlayışlar temel ilkelerin dayandığı zemini oluşturur; bu nedenle bütünleyici sayılır.
- Kartlarda dört anlayış var.
- Her biri temel ilkeleri destekliyor.
- Dayandıkları zemini oluştururlar.
12. sorunun çözümü
Örgütlenme hakkındaki genişleme, dernek ve sendika kurmanın kolaylaştırılmasıyla somutlaşır.
- Siyasi hakta örnek oy yaşıdır.
- Örgütlenme farklı bir alandır.
- Dernek ve sendika kurmak kolaylaşır.
13. sorunun çözümü
Montrö ile Boğazlar Komisyonu kaldırılmış, bölgedeki egemenlik hakları Türkiye'ye geçmiştir.
- Lozan'da boğazlar için uluslararası bir komisyon kurulmuştu.
- Montrö ile bu komisyon kaldırıldı.
- Egemenlik hakları Türkiye'ye geçti.
14. sorunun çözümü
Çok sayıda bağımsız kaynak, yurttaşın bilgiyi karşılaştırarak değerlendirmesini mümkün kılar.
- Tek kaynak karşılaştırmayı engelliyor.
- Çok kaynak bunun tersidir.
- Yurttaş karşılaştırarak değerlendirir.
15. sorunun çözümü
Bunalım üretim ve ticareti daraltmış, işsizliği büyük ölçüde artırmıştır.
- Talep hızla düştü.
- Üretim ve ticaret daraldı.
- İşsizlik arttı.
16. sorunun çözümü
Bu anlayış çağın bilgisini almakla kendi kültürünü sürdürmeyi birlikte gözetir.
- Çağın bilgisi ve tekniği alınıyor.
- Kendi kültürü korunuyor.
- İki yön birlikte gözetiliyor.
17. sorunun çözümü
Gazete haberi döneme aittir; ancak yorum ve seçim payı taşıdığı için dikkatle değerlendirilir.
- Kanun metni doğrudan bir kayıttır.
- Gazete haberi de döneme aittir.
- Ancak yorum payı taşır.
18. sorunun çözümü
Demir yolları hem iç bütünleşmeyi hem ekonomik bağımsızlığı güçlendirmiştir.
- Hatların önemli bölümü yabancı şirketlerin elindeydi.
- Satın alma ile denetim ulusal düzeye geçti.
- Yeni hatlarla iç bütünleşme sağlandı.
19. sorunun çözümü
Artan gerginlik ve silahlanma, boğazların savunmasının gündeme gelmesine yol açmıştır.
- Dünyada gerginlik artıyor.
- Silahlanma hızlanıyor.
- Bu, güvenlik kaygısını öne çıkarıyor.
20. sorunun çözümü
İkinci dönemde anlaşma sayısının belirgin biçimde artması, antlaşma yolunun daha çok kullanıldığını gösterir.
- İlk dönemde 11 anlaşma var.
- İkinci dönemde 27 anlaşma var.
- Antlaşma yoluna başvuru artmıştır.