7. Sınıf Matematik 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Bir nokta önce x eksenine, sonra y eksenine göre yansıtılmaktadır. Bu iki işlemin birlikte yaptığı etki hangi tek dönüşüme denktir?
- A Saat yönünde 90° dönme
- B 4 birim sağa öteleme
- C Orijin etrafında 180° dönme
- D Nokta başlangıçtaki yerine geri döner
Bir kutunun tabanına şekildeki gibi 15 birim küp sığmaktadır. Kutu tam olarak 4 kat birim küple dolduğuna göre kutunun hacmi kaç birim küptür?
- A 19
- B 45
- C 60
- D 75
Şekilde bir üçgen ile onun görüntüsü verilmiştir. Görüntünün yönü ters çevrilmiş ve y eksenine olan uzaklıkları eşit olduğuna göre uygulanan dönüşüm hangisidir?
- A Öteleme
- B Yansıma
- C Saat yönünde 90° dönme
- D Hiçbir dönüşüm uygulanmamıştır
Bir duvar deseni, bir şeklin sürekli 3 birim sağa ötelenmesiyle oluşturulmuştur. İlk şeklin bir köşesi (−4, 2) noktasında olduğuna göre dördüncü şekilde aynı köşe nerededir?
- A (−1, 2)
- B (2, 2)
- C (5, 2)
- D (8, 2)
Taban ayrıtları 30 cm ile 20 cm, yüksekliği 10 cm olan bir koli kargoya verilecektir. Kolinin dış yüzeyi tamamen kaplanacağına göre kaç santimetre kare kâğıt gerekir?
- A 1100
- B 600
- C 6000
- D 2200
Bir dikdörtgenler prizmasının yüksekliği 2 katına çıkarılıyor, taban ayrıtları değiştirilmiyor. Yeni prizmanın hacmi eskisinin kaç katı olur?
- A Değişmez
- B 2 katı
- C 4 katı
- D 8 katı
Bir noktanın x eksenine göre yansıması K'(−2, 5) olarak bulunmuştur. Yansıması alınan bu nokta hangisidir?
- A (2, 5)
- B (2, −5)
- C (−2, −5)
- D (5, −2)
Orijin etrafında saat yönünün tersine 90° döndürme yapılmaktadır. Bu dönmede P(3, 0) noktası hangi noktaya taşınır?
- A (3, 0)
- B (−3, 0)
- C (0, −3)
- D (0, 3)
Bir kare, belirli bir nokta etrafında 90° döndürüldüğünde kendisiyle çakışmaktadır. Bu dönme merkezi karenin neresidir?
- A Bir köşesi
- B Bir kenarının orta noktası
- C Kenarlarından biri üzerindeki herhangi bir nokta
- D Köşegenlerinin kesim noktası
Düzgün bir altıgen merkezi etrafında döndürülerek kendisiyle çakıştırılmak isteniyor. Bunun için gereken en küçük dönme açısı kaç derecedir?
- A 60
- B 45
- C 90
- D 120
T(−3, 2) noktası önce 2 birim sağa ve 1 birim yukarı öteleniyor, ardından x eksenine göre yansıtılıyor. Son görüntünün koordinatları nedir?
- A (−1, 3)
- B (1, −3)
- C (−1, −3)
- D (−5, −1)
Bir çocuk aynanın karşısında sağ elini kaldırdığında aynadaki görüntüsü sol elini kaldırıyormuş gibi görünmektedir. Bu durum hangi dönüşümle açıklanır?
- A Öteleme
- B Yansıma
- C Dönme
- D Küçültme
Bir şeklin görüntüsü, özgün şekle göre 4 birim sağda ve 3 birim aşağıdadır. Bu ötelemenin kuralı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A (x, y) → (x − 4, y + 3)
- B (x, y) → (x + 3, y − 4)
- C (x, y) → (x − 4, y − 3)
- D (x, y) → (x + 4, y − 3)
B(−3, 2) noktasının y eksenine göre yansıması alınmıştır. Oluşan görüntünün koordinatları nelerdir?
- A (3, 2)
- B (−3, −2)
- C (3, −2)
- D (2, −3)
Koordinat düzleminde A(2, 3) noktası 4 birim sağa ötelenmiştir. Ötelenen noktanın koordinatları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A (2, 7)
- B (6, 7)
- C (6, 3)
- D (−2, 3)
Ece, A(3, 4) noktasının y eksenine göre yansımasını (3, −4) olarak buldu. Ece'nin çözümündeki hata nedir?
- A Her iki koordinatın da işaretini değiştirmeliydi; doğru sonuç (−3, −4)'tür.
- B y ekseni için x koordinatının işaretini değiştirmeliydi; doğru sonuç (−3, 4)'tür.
- C Koordinatların yerini değiştirmeliydi; doğru sonuç (4, 3)'tür.
- D Hiçbir değişiklik yapmamalıydı; doğru sonuç (3, 4)'tür.
Bir nokta 5 birim sola ve 2 birim yukarı ötelendiğinde görüntüsü A'(−1, 6) olmaktadır. Ötelenmeden önceki noktanın koordinatları nedir?
- A (−6, 8)
- B (4, 8)
- C (4, 4)
- D (−6, 4)
Taban ayrıtları 6 cm ile 4 cm olan bir dikdörtgenler prizmasının yan yüzlerinin alanları toplamı 100 cm²'dir. Bu prizmanın yüksekliği kaç santimetredir?
- A 4
- B 5
- C 6
- D 10
A(2, 5) noktası önce x eksenine göre yansıtılıyor, elde edilen görüntü daha sonra 3 birim sola öteleniyor. Bu iki işlemin sonunda ortaya çıkan noktanın koordinatları nedir?
- A (−1, 5)
- B (−1, −5)
- C (5, −5)
- D (2, −8)
Bir küpün bir ayrıtı 4 cm'dir. Küp de bir dikdörtgenler prizması olduğuna göre yüzey alanı kaç santimetre karedir?
- A 64
- B 48
- C 16
- D 96
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
İki yansıma sonunda hem x hem y koordinatının işareti değişir; bu (x, y) → (−x, −y) yani orijin etrafında 180° dönmedir.
- x eksenine yansımada y'nin işareti değişir.
- Ardından y eksenine yansımada x'in işareti değişir.
- Sonuçta (x, y) noktası (−x, −y) olur.
- Bu kural orijin etrafında 180° dönmenin kuralıdır.
2. sorunun çözümü
Bir kattaki küp sayısı kat sayısıyla çarpılır: 15 × 4 = 60 birim küp.
- Tabana dizilen küp sayısı bir katın küp sayısını verir: 15.
- Kutu 4 katla dolduğuna göre 4 kat vardır.
- 15 × 4 = 60 hesaplanır.
- Hacim 60 birim küptür.
3. sorunun çözümü
Şekil ile görüntüsünün yönü ters ve $y$ eksenine uzaklıkları eşit olduğuna göre uygulanan dönüşüm yansımadır.
- Verilen iki ipucunu ayrı ayrı kullanalım: yön ters çevrilmiş ve iki şeklin $y$ eksenine uzaklıkları eşit.
- Ötelemede şeklin yönü hiç değişmez, yalnızca konumu kayar. Yön ters çevrildiğine göre dönüşüm öteleme olamaz.
- Dönmede uzaklıklar bir MERKEZE göre korunur, bir doğruya göre değil. Burada korunan uzaklık $y$ eksenine, yani bir doğruya olan uzaklıktır.
- Bir doğruya eşit uzaklıkta karşıya geçme ve yön tersliği yansımanın tanımıdır; eksen $y$ eksenidir.
- Denetleyelim: iki şekil $y$ ekseni boyunca katlansa üst üste gelir ✓ — yansımanın katlama sınaması tutuyor.
Sık yapılan hata: "Saat yönünde $90°$ dönme" demek. Çeyrek dönmede şekil yan yatar, yani kenarların doğrultusu değişir; ayrıca eksene uzaklıklar değil merkeze uzaklıklar korunur. Soruda ise $y$ eksenine uzaklıkların eşit olduğu veriliyor.
4. sorunun çözümü
Her adımda 3 birim sağa ötelendiği için dördüncü şekilde köşe $-4 + 3 \times 3 = 5$ konumundadır: $(5,\ 2)$.
- Önce kaç öteleme yapıldığını sayalım. Birinci şekilden dördüncüye geçmek için 1→2, 2→3 ve 3→4 olmak üzere 3 öteleme gerekir, 4 değil.
- Her öteleme $x$ koordinatını 3 artırır. Toplam artış: $3 \times 3 = 9$.
- Başlangıç $x = -4$ olduğuna göre: $-4 + 9 = 5$.
- Öteleme yatay olduğu için $y$ koordinatı 2 olarak kalır. Aranan köşe $(5,\ 2)$ noktasındadır.
- Denetleyelim: köşeleri sırayla yazalım — $-4,\ -1,\ 2,\ 5$ ✓ — dördüncü değer gerçekten 5.
Sık yapılan hata: $(8,\ 2)$ demek. Bu, 3 yerine 4 öteleme sayıp $-4 + 4 \times 3 = 8$ hesaplamaktan gelir. Dört şekil arasında yalnızca üç aralık vardır; ilk şekle öteleme uygulanmamıştır.
5. sorunun çözümü
Yüzey alanı 2(30×20 + 30×10 + 20×10) = 2(600 + 300 + 200) = 2200 cm²'dir.
- Kolinin altı yüzü kaplanacaktır.
- Farklı üç yüzün alanı hesaplanır: 600, 300 ve 200 cm².
- Toplanır: 600 + 300 + 200 = 1100 cm².
- Karşılıklı yüzler için 2 ile çarpılır: 2200 cm² kâğıt gerekir.
6. sorunun çözümü
Hacim taban alanı ile yüksekliğin çarpımıdır; yalnız yükseklik 2 katına çıkarsa hacim de 2 katına çıkar.
- Hacim, taban alanı × yükseklik biçiminde yazılır.
- Taban ayrıtları sabit kaldığı için taban alanı değişmez.
- Çarpanlardan yalnız biri 2 katına çıkıyor.
- Bu yüzden hacim de 2 katına çıkar.
7. sorunun çözümü
Yansımanın yansıması başlangıç noktasını verir: (−2, 5) noktasının x eksenine göre yansıması (−2, −5)'tir.
- x eksenine göre yansımada y koordinatının işareti değişir.
- İşlem geri alınırsa yine y'nin işareti değiştirilir.
- 5 sayısının işareti değiştirilir: −5.
- Aranan nokta (−2, −5)'tir.
8. sorunun çözümü
x ekseni üzerindeki nokta 90° saat yönünün tersine dönünce y ekseninin pozitif tarafına gelir: (0, 3).
- P noktası orijinden 3 birim uzaktadır ve x ekseni üzerindedir.
- Dönmede noktanın merkeze uzaklığı değişmez.
- Saat yönünün tersine 90° dönüş, pozitif x ekseninden pozitif y eksenine geçmektir.
- Görüntü (0, 3) noktasıdır.
9. sorunun çözümü
Karenin köşegenlerinin kesim noktası merkezidir; 90°'lik dönmelerde kare kendisiyle çakışır.
- Dönmede her nokta merkeze olan uzaklığını korur.
- Karenin dört köşesi ancak merkeze eşit uzaklıkta olursa yer değiştirebilir.
- Bu koşulu sağlayan tek nokta köşegenlerin kesim noktasıdır.
- Bu nokta karenin merkezidir.
10. sorunun çözümü
Düzgün altıgenin 6 eş köşesi olduğundan en küçük çakışma açısı $360 \div 6 = 60°$’dir.
- Düzgün altıgenin altı köşesi de merkeze eşit uzaklıktadır ve ardışık köşeler arasındaki açılar birbirine eşittir.
- Şeklin kendisiyle çakışması için her köşenin bir başka köşenin yerine gelmesi yeterlidir. En küçük dönme, bir köşeyi komşusunun yerine taşıyan dönmedir.
- Bu açı, tam turun köşe sayısına bölümüdür: $360 \div 6 = 60°$.
- Denetleyelim: altı kez $60°$ dönülünce $6 \times 60 = 360°$ ile tam tur tamamlanır ve şekil başlangıç konumuna döner ✓ — arada geçen her adımda da çakışma sağlanır.
Sık yapılan hata: 120 demek. $120°$ de bir çakışma açısıdır, ama en küçüğü değildir: iki köşe birden atlanmış olur ($2 \times 60$). Soru EN KÜÇÜK açıyı istediği için yanıt $60°$’dir.
11. sorunun çözümü
Öteleme (−1, 3) verir; x eksenine yansımada y'nin işareti değişir: (−1, −3).
- 2 birim sağa öteleme: −3 + 2 = −1.
- 1 birim yukarı öteleme: 2 + 1 = 3; ara görüntü (−1, 3).
- x eksenine göre yansımada y'nin işareti değişir.
- 3 sayısı −3 olur; son görüntü (−1, −3)'tür.
12. sorunun çözümü
Ayna görüntüsü, ayna düzlemine göre bir yansımadır; bu yüzden sağ ile sol yer değiştirir.
- Aynadaki görüntünün iki özelliğini saptayalım: çocukla aynı büyüklükte ve aynaya aynı uzaklıkta duruyor, ama sağ-sol ters görünüyor.
- Aynı uzaklık koşulu yansımanın tanımıdır: her nokta eksenin öbür yanına eşit uzaklıkta geçer. Ayna burada bir simetri ekseni gibi davranır.
- Sağ-sol tersliği de buradan doğar. Öteleme yapılsaydı çocuk yalnızca yana kaymış görünürdü, eller yer değiştirmezdi.
- Denetleyelim: görüntü büyümüyor ya da küçülmüyor ✓ — yani dönüşüm büyütme değil, uzunlukları koruyan bir yansıma.
Sık yapılan hata: "Öteleme" demek. Ötelemede şekil yalnızca kaydırılır, duruşu hiç değişmez; kaldırılan el yine aynı el olarak görünürdü. Sağ elin sol el gibi görünmesi yalnızca yansımada olur.
13. sorunun çözümü
Sağa gitmek x'i artırır, aşağı inmek y'yi azaltır: (x + 4, y − 3).
- Sağa hareket x koordinatını artırır: x + 4.
- Aşağı hareket y koordinatını azaltır: y − 3.
- İki hareket tek kuralda birleştirilir.
- Kural (x, y) → (x + 4, y − 3) olur.
14. sorunun çözümü
$y$ eksenine göre yansımada $x$ koordinatının işareti değişir, $y$ aynı kalır: görüntü $(3,\ 2)$.
- $y$ ekseni düşey duran bir ayna gibi düşünülür. Nokta bu aynanın öbür yanına, eksene AYNI uzaklıkta geçer.
- $B(-3,\ 2)$ noktası $y$ ekseninin 3 birim solundadır; görüntüsü 3 birim sağında olmalıdır: $x = 3$.
- Hareket tümüyle yatay olduğu için yükseklik değişmez: $y = 2$. Görüntü $(3,\ 2)$ noktasıdır.
- Denetleyelim: $B(-3,\ 2)$ ile $(3,\ 2)$ noktalarının $y$ eksenine uzaklıkları 3 ve 3 ✓ — eşit uzaklık koşulu sağlanıyor.
Sık yapılan hata: $(3,\ -2)$ demek. Bu, iki koordinatın da işaretini değiştirmek olur ve orijine göre simetriği verir. $y$ eksenine göre yansımada yalnız $x$’in işareti değişir, $y$ korunur.
15. sorunun çözümü
Sağa öteleme yalnız yatay konumu değiştirir; $A(2,\ 3)$ noktasının görüntüsü $(6,\ 3)$ olur.
- Ötelemede şeklin yönü ve büyüklüğü korunur, yalnızca yeri değişir. Buradaki hareket 4 birim sağa, yani tümüyle yatay.
- Yatay hareket $x$ koordinatını etkiler: $x = 2 + 4 = 6$.
- Düşey bir hareket olmadığı için $y$ koordinatı olduğu gibi kalır: $y = 3$. Görüntü $(6,\ 3)$ noktasıdır.
- Denetleyelim: $6 - 2 = 4$ birim sağa gidilmiş ve iki nokta da $y = 3$ yatay doğrusu üzerinde duruyor ✓ — istenen öteleme tam olarak bu.
Sık yapılan hata: $(6,\ 7)$ demek. Bu, $x$’i 4 artırırken $y$’yi de 4 artırmak olur; oysa sağa öteleme yalnızca yatay bir harekettir ve noktanın yüksekliğini hiç değiştirmez.
16. sorunun çözümü
Ece x eksenine göre yansıma kuralını uygulamıştır; y eksenine göre yansımada x'in işareti değişir.
- x eksenine göre yansımada y'nin işareti değişir.
- y eksenine göre yansımada ise x'in işareti değişir.
- Ece iki kuralı karıştırmıştır.
- Doğru görüntü (−3, 4) noktasıdır.
17. sorunun çözümü
İşlem geri alınır: x için −1 + 5 = 4, y için 6 − 2 = 4.
- Öteleme kuralı (x − 5, y + 2) biçimindedir.
- Geriye gitmek için ters işlemler yapılır.
- x koordinatı −1 + 5 = 4 olur.
- y koordinatı 6 − 2 = 4 olur; nokta (4, 4)'tür.
18. sorunun çözümü
Yan yüzler alanı taban çevresi ile yüksekliğin çarpımıdır: 20 × h = 100, h = 5 cm.
- Yan yüzlerin alanı, taban çevresi ile yüksekliğin çarpımına eşittir.
- Taban çevresi 2 × (6 + 4) = 20 cm'dir.
- 20 × yükseklik = 100 denklemi kurulur.
- Yükseklik 100 : 20 = 5 cm bulunur.
19. sorunun çözümü
Yansıma (2, −5) verir; 3 birim sola öteleme x'i 3 azaltır: (−1, −5).
- x eksenine yansımada y'nin işareti değişir: (2, −5).
- Sola öteleme x koordinatını azaltır.
- 2 − 3 = −1 hesaplanır.
- Son görüntü (−1, −5) noktasıdır.
20. sorunun çözümü
Küpün altı yüzü de eş karedir: 6 × (4 × 4) = 96 cm².
- Küpte bütün yüzler eş karedir.
- Bir yüzün alanı 4 × 4 = 16 cm²'dir.
- Altı yüz olduğu için 6 ile çarpılır.
- 6 × 16 = 96 cm² bulunur.