8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Davranış | Sonuç |
|---|---|
| Gereksiz su tüketimi | Kaynakların azalması |
| Bilinçli tüketim | Kaynakların korunması |
Tabloda iki tüketim davranışı ve sonucu karşılaştırılmıştır. Tabloya göre emanet bilinci taşıyan bir kişinin tercih etmesi beklenen davranış hangisidir ve neden?
- A Gereksiz tüketim; çünkü kaynaklar sınırsızdır.
- B Hiçbiri; tüketim davranışı önemsizdir.
- C İkisi de aynıdır.
- D Bilinçli tüketim; çünkü kaynaklar korunmalı ve sonraki nesillere bırakılmalıdır.
Sınıf başkanı, arkadaşı olduğu için bir öğrencinin kural ihlalini görmezden gelmiş, aynı ihlali yapan başka bir öğrenciyi ise öğretmene bildirmiştir. Bu davranış aşağıdaki değerlerden hangisine aykırıdır?
- A Adalet
- B Cömertlik
- C Tutumluluk
- D Sabır
Bir piknik dönüşü
Ormanda piknik yapan bir grup, çöplerini toplamış, ateşi tamamen söndürmüş ve dalları kırmadan alandan ayrılmıştır.
Yukarıdaki metinde anlatılan davranışlar, insanın doğayla ilişkisi bakımından hangi anlayışı yansıtır?
- A Doğanın sınırsızca tüketilebileceğini
- B Doğanın insandan bağımsız olduğunu
- C Doğanın insana emanet edildiğini ve korunması gerektiğini
- D Doğaya müdahale edilemeyeceğini
Kartlarda bu ünitede Kur'an'ın insana bakışıyla ilgili üç temel düşünce verilmiştir. Bu kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A İnsanın hiçbir görevi yoktur.
- B İnsan değerli olduğu için hiç sorgulanmaz.
- C Değeri akıl ve iradesinden gelen insan, seçimlerinin sonucunu üstlenir.
- D Akıl ile sorumluluk birbirinden bağımsızdır.
| Okul | Kitap bağış kampanyası | Kütüphanedeki kitap |
|---|---|---|
| A okulu | Yapıldı | 1.850 |
| B okulu | Yapılmadı | 640 |
Tabloda iki okulun kütüphane durumu karşılaştırılmıştır. Tabloya göre paylaşma ve dayanışma davranışı hakkında hangi sonuca ulaşılabilir?
- A Paylaşmanın somut bir sonucu yoktur.
- B Ortak katkı, herkesin yararlandığı bir imkân oluşturabilir.
- C Kütüphaneler bağışla büyümez.
- D Bağış yapmak kitapların azalmasına yol açar.
Sokakta karşılaştığı komşusuna selam veren, hâlini hatırını soran bir kişinin bu davranışının toplumsal ilişkilerdeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
- A İlişkileri soğutur
- B Hiçbir etkisi yoktur
- C Yalnızlığı artırır
- D Sevgi ve güven bağını güçlendirir
Bir öğretmen, Kur'an'da aklını kullanmaya ve düşünmeye yapılan çağrılara dikkat çekmiştir. Bu çağrıların insan açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A İnsanın hiçbir şeyi sorgulamaması
- B İnsanın öğrenmekten uzak durması
- C İnsanın yalnızca duyduğuna inanması
- D İnsanın düşünerek doğruyu bulma sorumluluğu taşıması
Sınıfta yaşananlar
Sınıfa farklı bir ülkeden yeni bir öğrenci gelmiştir. Arkadaşları onunla tanışmış, dilini öğrenmesine yardım etmiş ve oyunlara birlikte katılmıştır.
Yukarıdaki metinde öğrencilerin sergilediği tutum aşağıdaki değerlerden hangisiyle adlandırılır?
- A Kayıtsızlık
- B Farklılıklara saygı ve hoşgörü
- C Rekabetçilik
- D Kural tanımazlık
Uzaktan gelen bir misafiri karşılayan aile, ona yer hazırlamış, ikramda bulunmuş ve yolculuğu için yardımcı olmuştur. Bu davranış kültürümüzde hangi değerle adlandırılır?
- A Misafirperverlik
- B Tutumluluk
- C Rekabet
- D Tarafsızlık
Bir öğrenci "İbadetlerimi yapıyorum ama arkadaşlarıma kaba davranmamın bir sakıncası yok." demiştir. Din Kültürü dersinde ibadet ile ahlakın birbirinden ayrılamayacağı anlatılmıştır. Buna göre öğrencinin sözü için ne söylenebilir?
- A Doğrudur, ibadet ile davranışın ilgisi yoktur.
- B Doğrudur, ahlak yalnızca büyükleri ilgilendirir.
- C Yanlıştır, ibadetin amacı güzel ahlakı da geliştirmektir.
- D Yanlıştır, çünkü ibadet etmek gereksizdir.
Kartlarda topluca kılınan üç namaz verilmiştir. Bu namazların ortak yönü, insanların bir araya gelmesini sağlamalarıdır. Kartlara göre bu namazların toplumsal açıdan en belirgin katkısı hangisidir?
- A İnsanları bir araya getirip dayanışmayı güçlendirmesi
- B Kişinin yalnız kalmasını sağlaması
- C Ticareti düzenlemesi
- D Mevsimleri belirlemesi
| Kurum | Sunduğu hizmet |
|---|---|
| İmaret | Ücretsiz yemek |
| Şifahane | Sağlık hizmeti |
| Kervansaray | ? |
Tabloda tarihimizdeki üç yardım kurumu ve sundukları hizmet eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre soru işaretli yere hangi hizmet gelmelidir?
- A Ücretsiz yemek dağıtımı
- B Yolcuların güvenli konaklaması
- C Cerrahi ameliyat
- D Kitap basımı
Bir ibadetin özellikleri
Haftada bir gün öğle vaktinde topluca kılınır; öncesinde cemaate bir konuşma yapılır ve genellikle toplumu ilgilendiren konular anlatılır.
Yukarıdaki kutuda özellikleri verilen ibadetin toplumsal işlevi bakımından öne çıkan yönü hangisidir?
- A Kişiyi topluluktan uzaklaştırması
- B Yalnızca kişisel bir arınma olması
- C Cemaati bilgilendirip ortak konularda buluşturması
- D Ticareti düzenlemesi
Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Bu kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Din yalnızca kişisel bir konudur.
- B Dinin toplumsal hayatta hiçbir karşılığı yoktur.
- C Din, insanı hem ibadette hem ilişkilerinde toplumla bağ kurmaya yöneltir.
- D Yardım kurumları yalnızca geçmişte kalmıştır.
Kartlarda insana emanet edildiği kabul edilen bazı varlıklar verilmiştir. Bu kartlara göre emanet bilinci taşıyan bir kişiden beklenen davranış hangisidir?
- A Bunları korumak ve doğru kullanmak
- B Bunlara hiç ilgi göstermemek
- C Yalnızca bedenine dikkat etmek
- D Bunları başkasına devretmek
| Kişi | Söylediği | Yaptığı |
|---|---|---|
| Birinci kişi | Dürüst olun | Dürüst davranıyor |
| İkinci kişi | Dürüst olun | Yalan söylüyor |
Tabloda iki kişinin sözü ile davranışı karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma ahlaki tutarlılık bakımından hangi sonucu destekler?
- A Söz ile davranışın uyumlu olması gerekir.
- B Söylenenler yapılanlardan daha önemlidir.
- C Davranış hiç önemli değildir.
- D Söz ve davranışın ilgisi yoktur.
Bir surenin konusu
Çok kısa bir suredir; insanın kayıpta olduğunu, ancak inanan, iyi işler yapan ve birbirine doğruyu ve sabrı öğütleyenlerin bundan ayrıldığını bildirir.
Yukarıda konusu özetlenen surenin ana mesajı aşağıdakilerden hangisidir?
- A Zamanı boşa harcamak gerektiği
- B İnanç, iyi davranış ve birbirine öğüt vermenin önemi
- C Yalnızca bireysel kurtuluşun yeterliliği
- D Çalışmanın gereksizliği
Yaptığı bir hatayı saklamayıp öğretmenine kendi anlatan ve sonucuna katlanan bir öğrencinin bu davranışı hangi ahlaki ilkeyle adlandırılır?
- A Cimrilik
- B Dürüstlük
- C Kıskançlık
- D Kayıtsızlık
Kur'an'da geçmiş toplumların ve peygamberlerin yaşadıkları anlatılır. Bir öğrenci bu anlatımların amacını sormuştur. Programda anlatılan yaklaşıma göre en uygun cevap hangisidir?
- A Yalnızca tarih bilgisi vermek
- B Geçmişten ders çıkarılmasını sağlamak
- C Coğrafya öğretmek
- D Hikâye anlatarak vakit geçirmek
| Kişi | Durum | Sorumlu mu? |
|---|---|---|
| Bir yetişkin | Bilerek ve isteyerek davranıyor | Evet |
| Çok küçük bir çocuk | Sonucu kavrayamıyor | ? |
Tabloda sorumluluğun şartları iki örnek üzerinden karşılaştırılmıştır. Tabloya göre soru işaretli yere ne gelmelidir ve gerekçesi nedir?
- A Evet; çünkü herkes her durumda sorumludur.
- B Hayır; çünkü çocukların hiçbir davranışı önemli değildir.
- C Evet; çünkü yaşın önemi yoktur.
- D Hayır; çünkü sorumluluk için sonucu kavrayabilme gerekir.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Tabloda bilinçli tüketimin kaynakları koruduğu görülmektedir; emanet bilinci bu tercihi gerektirir.
- Tabloda gereksiz tüketim kaynakları azaltıyor.
- Bilinçli tüketim ise kaynakları koruyor.
- Emanet bilinci korumayı gerektirir.
- Bu yüzden beklenen tercih bilinçli tüketimdir.
2. sorunun çözümü
Aynı durumda olan kişilere farklı davranmak adalet ilkesine aykırıdır.
- İki öğrenci aynı ihlali yapmış.
- Başkan birine göz yummuş, ötekini bildirmiş.
- Aynı duruma farklı davranılmış.
- Bu, adalet ilkesine aykırıdır.
3. sorunun çözümü
Çöp toplamak, ateşi söndürmek ve zarar vermemek doğayı emanet sayan bir anlayışın göstergesidir.
- Grup ardında çöp bırakmamış.
- Yangın riskini ortadan kaldırmış.
- Bitkilere zarar vermemiş.
- Bu üç davranış doğayı koruma bilincini yansıtır.
4. sorunun çözümü
Üç kart birlikte okunduğunda, değeri akıl ve iradesinden gelen ve bu yüzden seçiminin sonucunu üstlenen insan tablosu ortaya çıkar.
- Birinci kart insanın değerini söylüyor.
- İkinci kart bu değerin akılla ilişkisini kuruyor.
- Üçüncü kart sorumluluğu ekliyor.
- Üçünü birleştiren seçenek en kapsayıcı sonucu verir.
5. sorunun çözümü
Kampanya yapılan okulda kitap sayısı belirgin biçimde yüksektir; ortak katkı herkesin yararlandığı bir imkâna dönüşmüştür.
- A okulunda kampanya yapılmış, 1.850 kitap var.
- B okulunda kampanya yok, 640 kitap var.
- Aradaki fark ortak katkıdan kaynaklanıyor.
- Bu da paylaşmanın somut sonucunu gösterir.
6. sorunun çözümü
Selamlaşmak ve hâl hatır sormak insanlar arasında sevgi ve güven bağını güçlendiren küçük ama etkili davranışlardır.
- Kişi komşusuyla iletişim kuruyor.
- Hâl hatır sormak ilgi göstermektir.
- İlgi gören kişi kendini değerli hisseder.
- Bu da sevgi ve güven bağını güçlendirir.
7. sorunun çözümü
Aklı kullanmaya yapılan çağrı, insanın düşünerek doğruyu araması ve bulduğundan sorumlu olması anlamına gelir.
- Çağrı, aklı kullanmaya ve düşünmeye yöneliktir.
- Aklını kullanan kişi doğruyu arayabilir.
- Arayıp bulabilen kişi sorumluluk da taşır.
- Bu yüzden sonuç, düşünerek doğruyu bulma sorumluluğudur.
8. sorunun çözümü
Farklı bir kültürden gelen kişiyi dışlamadan kabul etmek ve ona destek olmak hoşgörü ve saygının göstergesidir.
- Yeni öğrenci farklı bir ülkeden gelmiş.
- Arkadaşları onu dışlamamış, yardım etmiş.
- Bu tutum farklılığı kabul etmeyi gösterir.
- Buna farklılıklara saygı ve hoşgörü denir.
9. sorunun çözümü
Misafiri ağırlamak, ikramda bulunmak ve ihtiyacını gözetmek misafirperverlik değeriyle adlandırılır.
- Aile misafire yer hazırlamış ve ikram etmiş.
- Bu davranışlar misafiri hoş karşılamayı gösterir.
- Kültürümüzde bu değere misafirperverlik denir.
- Tutumluluk ve rekabet farklı kavramlardır.
10. sorunun çözümü
İbadetler kişiyi güzel ahlaka yöneltmeyi amaçlar; ibadet ederken kötü davranışı sürdürmek bu amaçla bağdaşmaz.
- Öğrenci ibadeti ile davranışını birbirinden ayırıyor.
- Oysa ibadetlerin amacı kişiyi güzelleştirmektir.
- Güzel ahlak bu amacın ayrılmaz parçasıdır.
- Bu yüzden öğrencinin sözü yanlıştır.
11. sorunun çözümü
Cemaatle kılınan namazlar insanları buluşturur; tanışma, hâl hatır sorma ve dayanışma bu buluşmayla güçlenir.
- Üç namaz da topluca kılınır.
- Toplu ibadet insanların bir araya gelmesini gerektirir.
- Bir araya gelen insanlar birbirini tanır ve destekler.
- Bu da toplumsal dayanışmayı güçlendirir.
12. sorunun çözümü
Kervansaraylar yol güzergâhlarında yolcuların ve kervanların güvenle konaklamasını sağlayan yapılardır.
- İmaret yemek, şifahane sağlık hizmeti veriyor.
- Kervansaray ise yol üzerindeki bir yapıdır.
- Bu yapılarda yolcular ve kervanlar konaklardı.
- Boş yere "yolcuların güvenli konaklaması" gelir.
13. sorunun çözümü
Cuma namazında okunan hutbe cemaati ortak konular üzerinde bilgilendirir; ibadet aynı zamanda bir buluşma ve bilgilenme ortamıdır.
- Kutuda ibadetin topluca kılındığı yazıyor.
- Ayrıca öncesinde cemaate konuşma yapılıyor.
- Konuşma toplumu ilgilendiren konuları içeriyor.
- Bu da bilgilendirme ve buluşma işlevini öne çıkarır.
14. sorunun çözümü
Kartlar toplu ibadeti, kurumsal yardımı ve hak gözetmeyi birlikte gösterir; üçü de dinin toplumsal hayatla kurduğu bağı anlatır.
- İlk kart ibadetlerin buluşturucu yönünü söylüyor.
- İkinci kart yardımın kurumsallaştığını gösteriyor.
- Üçüncü kart ilişkilerde hak gözetmeyi ekliyor.
- Üçünü kapsayan sonuç, dinin toplumla bağ kurmaya yöneltmesidir.
15. sorunun çözümü
Emanet bilinci, kendisine verilen imkânları korumayı ve amacına uygun kullanmayı gerektirir.
- Kartlarda dört farklı emanet sayılmış.
- Emanet, korunmak ve doğru kullanılmak üzere verilir.
- Bu yüzden beklenen davranış korumak ve doğru kullanmaktır.
- Yalnızca birine dikkat etmek eksik bir tutum olur.
16. sorunun çözümü
İkinci kişide söz ile davranış çelişmektedir; ahlaki tutarlılık ikisinin uyumlu olmasını gerektirir.
- İki kişi de aynı sözü söylüyor.
- Biri sözüne uygun davranıyor, öteki davranmıyor.
- Çelişki ikinci kişide ortaya çıkıyor.
- Bu yüzden söz ile davranışın uyumu gerekir.
17. sorunun çözümü
Asr suresinde inanç, salih amel ve birbirine hakkı ve sabrı tavsiye etmek birlikte anılır; kurtuluş bu üçünün birleşimine bağlanır.
- Kutuda üç şart sayılıyor: inanmak, iyi iş yapmak, öğütleşmek.
- Bunlar birlikte anılıyor, tek başına değil.
- Öğütleşme, kurtuluşun toplumsal yönünü gösterir.
- Bu yüzden ana mesaj üçünün birlikteliğidir.
18. sorunun çözümü
Hatayı gizlemeyip olduğu gibi söylemek ve sonucunu üstlenmek dürüstlüktür.
- Öğrenci hatasını saklamamış.
- Kendi isteğiyle doğruyu söylemiş.
- Sonucuna da katlanmayı kabul etmiş.
- Bu davranışa dürüstlük denir.
19. sorunun çözümü
Kıssalar bilgi vermenin ötesinde okuyanın ibret almasını ve davranışını gözden geçirmesini amaçlar.
- Anlatılanlar geçmiş toplumların yaşadıklarıdır.
- Bu anlatımlar bir sonuçla birlikte verilir.
- Amaç, okuyanın aynı hataya düşmemesidir.
- Bu yüzden temel amaç ders çıkarmaktır.
20. sorunun çözümü
Sorumluluk için akıl ve sonucu kavrayabilme aranır; bunu henüz kazanmamış küçük çocuk aynı ölçüde sorumlu tutulmaz.
- Tabloda yetişkin bilerek ve isteyerek davranıyor.
- Küçük çocuk ise sonucu kavrayamıyor.
- Sorumluluk, sonucu kavrayabilmeyi gerektirir.
- Bu yüzden cevap "Hayır" ve gerekçesi kavrayış eksikliğidir.