8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Kaynak metinde yabancı okullara ilişkin alınan kararlar yer almaktadır. Türkiye'nin bu kararları almaktaki temel amacı nedir?
- A Yabancı okulların tamamını kapatmak
- B Yabancı devletlerle bütün ilişkileri koparmak
- C Ülkede yabancı dil öğretimini yasaklamak
- D Eğitim alanındaki egemenlik hakkını kullanarak bu okulları devletin denetimi altına almak
Sadabat Paktı hangi ülkelerle imzalanmıştır?
- A Yunanistan, Romanya, Yugoslavya
- B İran, Irak, Afganistan
- C İngiltere, Fransa, İtalya
- D Almanya, Japonya, İtalya
Haritada Türkiye ile İngiltere arasında uzun süre sorun olan Musul bölgesi gösterilmiştir. Türkiye'nin 1926'da imzalanan antlaşma ile bu konuda geri adım atmasının başlıca sebebi nedir?
- A Bölgeye hiç önem verilmemesi
- B Milletler Cemiyeti'ne üye olunmuş olması
- C Yeni kurulan devletin bir savaşı göze alamaması ve iç sorunlarla uğraşmak zorunda kalması
- D İngiltere'nin bölgeden kendiliğinden çekilmesi
Musul sorunu hangi antlaşmayla ve nasıl sonuçlanmıştır?
- A 1926 Ankara Antlaşması – Musul Irak'a bırakıldı
- B Lozan – Musul Türkiye'de kaldı
- C Montrö – Musul özerk oldu
- D Balkan Antantı – Musul İngiltere'ye verildi
Montrö Sözleşmesi'nin imzalanmasını kolaylaştıran uluslararası gelişme nedir?
- A Almanya ve İtalya'nın saldırgan politikaları
- B Milletler Cemiyeti'nin dağılması
- C Balkan Antantı'nın bozulması
- D ABD'nin savaşa girmesi
Hatay'ın Türkiye'ye katılması hangi yılda gerçekleşmiştir?
- A 1936
- B 1938
- C 1939
- D 1937
Tarih öğretmeni iki anayasayı karşılaştıran yukarıdaki tabloyu hazırladı. Tabloya göre 1924 Anayasası'nın 1921 Anayasası'ndan en önemli farkı nedir?
- A Cumhuriyet rejiminin esaslarını düzenlemesi
- B Savaş dönemine göre hazırlanmış olması
- C Kuvvetler birliğini esas alması
- D Halifeliği koruması
Tarih ders notuna yukarıdaki ifade yazılmıştır. Bu ifade, 29 Ekim 1923'te hangi gelişmeyle çözülen sorunu tanımlamaktadır?
- A Saltanatın kaldırılması
- B Halifeliğin kaldırılması
- C Cumhuriyetin ilanı
- D Anayasanın kabulü
Zaman şeridinde Hatay'ın anavatana katılma süreci aşamalarıyla verilmiştir. Bu sürecin izlediği yol Atatürk dönemi dış politikasının hangi özelliğini yansıtır?
- A Sorunların yalnızca savaşla çözülmesini
- B Sorunların diplomasi, görüşme ve halk iradesi yoluyla adım adım çözülmesini
- C Uluslararası hukukun göz ardı edilmesini
- D Komşu devletlerle ilişkilerin koparılmasını
Tarih defterine üç olay ve üç tarih karışık sırada yazılmıştır. Numaralı olaylar ile harfli tarihler doğru eşleştirildiğinde sıralama nasıl olur?
- A 1-a, 2-b, 3-c
- B 1-b, 2-c, 3-a
- C 1-c, 2-a, 3-b
- D 1-c, 2-b, 3-a
Haritada 1937'de Sadabat Paktı'nı imzalayan devletlerden bazıları gösterilmiştir. Bu paktın Balkan Antantı ile ortak yönü nedir?
- A İkisinin de komşularla iş birliğine dayanan, saldırıya karşı güvenlik amaçlı bölgesel anlaşmalar olması
- B İkisinin de savaş ilanıyla sonuçlanması
- C İkisinin de yalnızca ekonomik iş birliği anlaşması olması
- D İkisinin de Milletler Cemiyeti'ne karşı kurulmuş olması
Şemada 1930'lu yıllarda artan savaş tehlikesi karşısında Türkiye'nin izlediği yol basamaklar hâlinde verilmiştir. Türkiye'nin bu dönemde attığı adımların amacı nedir?
- A Savaşa katılarak yeni topraklar kazanmak
- B Milletler Cemiyeti'nden ayrılmak
- C Sınırlarını ve boğazları güvence altına alarak olası bir savaşın dışında kalabilmek
- D Bütün komşularla ilişkileri koparmak
Öğretmen savaş öncesi ve savaş yıllarını karşılaştıran yukarıdaki paneli hazırladı. Bu karşılaştırmaya göre II. Dünya Savaşı'nın Türkiye ekonomisine etkisi nedir?
- A Ekonomi hızla büyümüştür.
- B Hiçbir değişiklik olmamıştır.
- C Üretim düşmüş, fiyatlar yükselmiştir.
- D İhracat artmıştır.
Tarih öğretmeni II. Dünya Savaşı yılları hakkında yukarıdaki dört önermeyi hazırladı. Bu önermelerden hangisi YANLIŞTIR?
- A I
- B II
- C III
- D IV
Öğretmen tahtaya iki farklı yönetim biçimini karşılaştırmalı olarak yazdı. Yukarıdaki iki sistemden hangisine Cumhuriyetin ilanından SONRA geçilmiştir?
- A Meclis hükûmeti sistemine
- B İkisi birlikte uygulanmaya devam etmiştir.
- C Hiçbirine geçilmemiştir.
- D Kabine sistemine
Tarih dersinde yukarıdaki söz panoya asılmıştır. Bu sözde Atatürk hangi düşünceyi vurgulamaktadır?
- A Ordunun gücünü
- B Ekonominin önemini
- C Devletin kalıcılığını ve kurumların kişilerden üstün olduğunu
- D Dış politikanın önceliğini
Cumhuriyet döneminin ilk iki muhalefet partisiyle ilgili bilgiler yukarıdaki tabloda karşılaştırılmıştır. Tabloya göre iki partinin kapanma nedenleri hakkında hangi ortak yargıya ulaşılabilir?
- A İkisi de rejim karşıtı hareketlere zemin oluşturduğu için kapatılmıştır.
- B İkisi de ekonomik nedenlerle kapanmıştır.
- C İkisi de kurucularının isteğiyle kapanmıştır.
- D İkisi de dış baskıyla kapanmıştır.
Tarih ders notuna yukarıdaki tanım yazılmıştır. Bu tanım hangi kanunu tanımlamaktadır?
- A Tevhid-i Tedrisat Kanunu
- B Millî Korunma Kanunu
- C Takrir-i Sükûn Kanunu
- D Teşvik-i Sanayi Kanunu
Kaynak metinde Atatürk Dönemi dış politikasının temel ilkesi yer almaktadır. Bu ilke dönemin dış politikasında nasıl uygulanmıştır?
- A Komşu ülkelerin topraklarına yönelinmesiyle
- B Uluslararası kuruluşlardan uzak durulmasıyla
- C Bütün sorunların askerî güçle çözülmesiyle
- D Sorunların görüşmeyle çözülmesi, bölgesel güvenlik paktlarına ve uluslararası kuruluşlara katılınmasıyla
Türkiye'nin NATO üyeliğine giden süreç yukarıdaki tabloda özetlenmiştir. Tabloya göre Türkiye'nin NATO'ya üye kabul edilmesinde hangi gelişme etkili olmuştur?
- A Ekonomik yardım talep etmesi
- B Kore Savaşı'na asker göndermesi
- C Varlık Vergisi'ni kaldırması
- D Anıtkabir'i tamamlaması
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Kapitülasyonlar döneminde denetim dışı kalan yabancı okullar, Lozan sonrası devletin eğitim egemenliği gereği denetim altına alınmıştır.
- Metinde okulların bakanlık denetimine bağlandığı belirtilir.
- Belirli derslerin Türkçe ve Türk öğretmenlerce okutulması istenir.
- Okullar kapatılmamış, yalnızca denetime alınmıştır.
- Bu, eğitimde egemenlik hakkının kullanılmasıdır.
2. sorunun çözümü
1937 Sadabat Paktı: Türkiye, İran, Irak ve Afganistan.
- Doğu sınırlarında güvenlik ihtiyacı doğdu.
- 1937'de Tahran'da Sadabat Sarayı'nda imzalandı.
- Taraflar: Türkiye, İran, Irak, Afganistan.
3. sorunun çözümü
Kurtuluş Savaşı'ndan yeni çıkmış, kalkınmaya ihtiyaç duyan ve iç ayaklanmalarla uğraşan Türkiye yeni bir savaşı göze alamamıştır.
- Musul, petrol kaynakları nedeniyle İngiltere için önemliydi.
- Türkiye Kurtuluş Savaşı'ndan yeni çıkmış ve yorgundu.
- Aynı dönemde iç ayaklanmalarla uğraşılmaktaydı.
- Yeni bir savaş göze alınamadığı için sorun antlaşmayla kapatılmıştır.
4. sorunun çözümü
1926 Ankara Antlaşması ile Musul Irak'a (İngiltere yönetimine) bırakıldı.
- Lozan'da çözülemeyen Musul, İngiltere ile görüşmelere bırakılmıştı.
- Şeyh Sait İsyanı Türkiye'yi zor durumda bıraktı.
- 1926 Ankara Antlaşması ile Musul Irak'a bırakıldı.
5. sorunun çözümü
Artan savaş tehlikesi devletleri Türkiye'nin talebine yaklaştırdı.
- 1930'larda Almanya ve İtalya silahlanıp saldırgan politika izliyordu.
- Boğazların güvenliği tüm devletler için önem kazandı.
- Bu ortamda Türkiye'nin talebi kabul gördü (1936).
6. sorunun çözümü
Hatay 1939'da Türkiye'ye katıldı.
- 1936'da Fransa Suriye'den çekilme kararı aldı, Hatay sorunu doğdu.
- 1938'de Hatay Devleti kuruldu.
- 1939'da Hatay Meclisi Türkiye'ye katılma kararı aldı.
7. sorunun çözümü
1921 Anayasası savaş koşullarına göre hazırlanmıştı; 1924 Anayasası ise ilan edilen Cumhuriyetin esaslarını düzenlemiştir.
- 1921 Anayasası olağanüstü savaş koşullarında hazırlanmıştı.
- Cumhuriyet ilan edilince yeni bir anayasaya ihtiyaç duyuldu.
- 1924 Anayasası Cumhuriyetin esaslarını düzenleyen ilk anayasadır.
8. sorunun çözümü
TBMM açıldığından beri rejimin adı konmamıştı; 29 Ekim 1923'te Cumhuriyetin ilanıyla bu sorun çözülmüştür.
- Rejimin adı ve hükûmeti kurma biçimi uzun süre belirsizdi.
- 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi.
- Böylece devletin yönetim biçimi sorunu çözüldü.
9. sorunun çözümü
Hatay önce bağımsız devlet hâline getirilmiş, ardından meclis kararı ve halk iradesiyle Türkiye'ye katılmıştır; süreç tümüyle diplomatiktir.
- Sorun 1936'da Milletler Cemiyeti gündemine taşınmıştır.
- 1938'de bağımsız Hatay Devleti kurulmuştur.
- 1939'da Hatay Meclisi anavatana katılma kararı almıştır.
- Süreç savaşsız, görüşme ve halk iradesiyle tamamlanmıştır.
10. sorunun çözümü
İnönü 1938'de (b), II. Dünya Savaşı 1939'da (c), BM kurucu üyeliği ise 1945'te (a) gerçekleşmiştir.
- 1. olay İnönü'nün seçilmesidir → 1938 (b).
- 2. olay II. Dünya Savaşı'nın başlamasıdır → 1939 (c).
- 3. olay BM'ye kurucu üye olmaktır → 1945 (a).
- Sıralama 1-b, 2-c, 3-a olur.
11. sorunun çözümü
Her iki anlaşma da komşu devletlerle sınırların güvenliğini birlikte koruma amacı taşıyan bölgesel güvenlik paktıdır.
- Balkan Antantı batı sınırının güvenliğini amaçlar.
- Sadabat Paktı doğu ve güney sınırını güvenceye alır.
- İkisinde de komşu devletlerle iş birliği yapılmıştır.
- İkisi de saldırı hâlinde ortak hareket etmeyi öngören bölgesel güvenlik anlaşmasıdır.
12. sorunun çözümü
Artan savaş tehlikesi karşısında Türkiye boğazların denetimini almış ve komşularıyla güvenlik paktları kurarak savaş dışında kalmayı hedeflemiştir.
- 1930'lu yıllarda Almanya ve İtalya silahlanarak güçlenmiştir.
- Bu durum yeni bir dünya savaşı tehlikesi doğurmuştur.
- Türkiye Montrö ile boğazların denetimini almıştır.
- Sadabat ve Balkan Antantı ile sınır güvenliğini sağlayarak savaş dışında kalmayı amaçlamıştır.
13. sorunun çözümü
Genç nüfusun askere alınmasıyla üretim düşmüş, kıtlık ve pahalılık yaşanmıştır.
- Savaş öncesinde üretim ve fiyatlar istikrarlıydı.
- Savaş yıllarında üretimde çalışacak genç nüfus askere alındı.
- Üretim düştü, mal kıtlığı nedeniyle fiyatlar yükseldi.
14. sorunun çözümü
Varlık Vergisi 1950'den sonra değil, savaş yıllarında (1942) uygulanmıştır.
- I ve II doğrudur: bu iki uygulama savaş yıllarının bilinen önlemleridir.
- IV doğrudur: Türkiye savaşa fiilen girmemiştir.
- III yanlıştır: Varlık Vergisi 1950 sonrasında değil, 1942'de yani savaş yıllarında uygulanmıştır.
15. sorunun çözümü
Cumhuriyetin ilanıyla cumhurbaşkanı seçilmiş, başbakanın hükûmeti kurduğu kabine sistemine geçilmiştir.
- Önceden bakanları meclis tek tek seçiyordu; buna meclis hükûmeti sistemi denir.
- Cumhuriyetin ilanıyla cumhurbaşkanlığı makamı oluşturulmuştur.
- Başbakanın hükûmeti kurduğu kabine sistemine geçilmiştir.
16. sorunun çözümü
Söz, kişinin geçici, devletin ve kurumların ise kalıcı olduğunu; Cumhuriyetin kurucusundan sonra da yaşayacağını vurgular.
- Söz, kişinin bir gün hayatını kaybedeceğini kabul eder.
- Buna karşılık devletin sonsuza dek süreceğini belirtir.
- Bu, devletin kurumlara dayandığını ve kişilere bağlı olmadığını vurgular.
17. sorunun çözümü
Her iki parti de kısa sürede cumhuriyet karşıtlarının toplanma yeri hâline geldiği için kapatılmıştır.
- Terakkiperver Fırka, Şeyh Sait İsyanı'nı destekleyenlerin barınağı olmakla suçlanmıştır.
- Serbest Fırka da kısa sürede rejim karşıtlarının toplandığı bir çatı hâline gelmiştir.
- İkisinin ortak kapanma nedeni budur.
18. sorunun çözümü
Savaş yıllarındaki ekonomik sıkıntıları yönetmek için 1940'ta Millî Korunma Kanunu çıkarılmıştır.
- Savaş yıllarında üretim düştü, temel mallar kıtlaştı.
- Karaborsa ve fiyat artışlarını önlemek gerekiyordu.
- Bu amaçla Millî Korunma Kanunu çıkarılmıştır.
19. sorunun çözümü
Musul, mübadele ve Hatay gibi sorunlar görüşmeyle ele alınmış; Milletler Cemiyeti, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı ile barış korunmaya çalışılmıştır.
- İlke, içeride ve dışarıda barışı esas alır.
- Sorunlar savaşla değil görüşmeyle ele alınmıştır.
- Milletler Cemiyeti'ne üye olunmuştur.
- Balkan Antantı ve Sadabat Paktı ile bölgesel barış güçlendirilmiştir.
20. sorunun çözümü
Tabloya göre Türkiye'nin Kore Savaşı'na asker göndermesi Batı'ya güven vermiş ve NATO üyeliğini kolaylaştırmıştır.
- Soğuk Savaş yıllarında Sovyet tehdidi arttı.
- Türkiye, Kore Savaşı'na asker göndererek Batı bloğuna güven verdi.
- Bu gelişmelerin sonunda 1952'de NATO'ya üye kabul edildi.