s

9. Sınıf Tarih 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir
1
Eski eserlerbaşka dillerdeTercümeyerel dileaktarılırŞerhüzerine yenibilgi eklenirYayılımbaşkamerkezleregeçer

Şemada Orta Çağ bilim merkezlerinde izlenen bir süreç verilmiştir. Bu sürecin bilim tarihi bakımından gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A Her merkezin bilimi sıfırdan kurduğunu
  2. B Bilginin aktarılamayacağını
  3. C Tercümenin bilime zarar verdiğini
  4. D Bilimin birikerek ve aktarılarak ilerlediğini
  5. E Eski eserlerin hiç kullanılmadığını
2

Bir öğretmen, tarihî olayların laboratuvarda tekrar edilemeyeceğini ve aynı koşullarda yeniden yaşatılamayacağını söylemiştir. Bu durumun tarih biliminin yöntemi bakımından en önemli sonucu hangisidir?

  1. A Tarih deney yerine belgeye ve eleştirel incelemeye dayanır.
  2. B Tarih hiçbir yöntem kullanmaz.
  3. C Tarihî olaylar hakkında hiçbir şey bilinemez.
  4. D Tarih yalnızca sayısal verilerle çalışır.
  5. E Tarih olayları tekrar yaşatarak sınar.
3
YolBaşlangıçBaşlıca ürün
İpek YoluÇinİpek, kâğıt
Baharat YoluHindistan ve çevresi?

Tabloda iki ticaret yolu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre soru işaretli yere hangisi gelmelidir?

  1. A İpek ve kâğıt
  2. B Demir ve bakır
  3. C Kürk ve deri
  4. D Cam ve seramik
  5. E Karabiber, tarçın gibi baharatlar
4

Bir toprak ve ordu düzeni

Devlet, belirli bir toprağın vergi gelirini bir görevliye bırakmış; görevli bu gelirle geçimini sağlamış, karşılığında belirli sayıda atlı asker yetiştirip savaşa hazır tutmuştur.

Yukarıda anlatılan düzenin devlet açısından sağladığı en önemli yarar hangisidir?

  1. A Hazineden nakit çıkmadan asker beslenebilmesi
  2. B Tarımın tamamen bırakılması
  3. C Toprakların satılması
  4. D Vergilerin kaldırılması
  5. E Ordunun küçültülmesi
5
Tarım → artıürünArtı ürün →şehirŞehir →yönetim, hukuk,yazı

Kartlarda Eski Çağ medeniyetlerinin oluşum zinciri verilmiştir. Bu zincire göre yazı, hukuk ve yönetim gibi kurumların ortaya çıkışıyla ilgili en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Bu kurumlar tesadüfen ortaya çıkmıştır.
  2. B Bu kurumlar yalnızca savaşla ilgilidir.
  3. C Bu kurumlar tarımdan önce vardı.
  4. D Bu kurumlar üretim biçimindeki değişimin doğurduğu ihtiyaçlardan doğmuştur.
  5. E Bu kurumların birbirleriyle ilişkisi yoktur.
6

Konargöçer Türk topluluklarında halkın büyük bölümü ata binmeyi ve ok atmayı günlük hayatın bir parçası olarak öğrenmekteydi. Bu durumun askerî yapı bakımından sonucu hangisidir?

  1. A Ordunun kurulmasının imkânsız hâle gelmesi
  2. B Halkın kısa sürede savaşa hazır hâle getirilebilmesi
  3. C Süvari birliklerinin hiç kullanılmaması
  4. D Savaşların tamamen sona ermesi
  5. E Yalnızca yaya birliklerin bulunması
7

Toprağın ve siyasi yetkinin çok sayıda yerel bey arasında paylaşıldığı bir düzende, kral ülkenin tamamında geçerli tek bir vergi ve ordu düzeni kurmakta zorlanmıştır. Bu durumun temel nedeni hangisidir?

  1. A Yazının kullanılmaması
  2. B Tarımın bilinmemesi
  3. C Nüfusun çok az olması
  4. D Siyasi yetkinin parçalanmış olması
  5. E Şehirlerin çok büyük olması
8

Bir tarihçi kendi görüşünü destekleyen belgeleri kullanıp desteklemeyenleri çalışmasına hiç almamıştır. Bu tutum tarih yazımı bakımından hangi ilkeye aykırıdır?

  1. A Nesnellik (tarafsızlık)
  2. B Kronoloji
  3. C Yer belirtme
  4. D Belge kullanma
  5. E Sebep-sonuç arama
9

Bir öğrenci 1453 yılının hangi yüzyılda olduğunu hesaplamak istemektedir. Yüzyıl hesabında yüzler basamağına bir eklendiği bilindiğine göre öğrencinin bulacağı sonuç ve gerekçesi hangisidir?

  1. A 14. yüzyıl; çünkü yıl 14 ile başlar.
  2. B 15. yüzyıl; çünkü 14'ün üzerine bir eklenir.
  3. C 16. yüzyıl; çünkü 1453 yarıyı geçmiştir.
  4. D 13. yüzyıl; çünkü 1453'ten yüz çıkarılır.
  5. E 145. yüzyıl; çünkü ilk üç rakam alınır.
10
Bugünü anlamaOrtak geçmişbilinciEleştireldüşünme

Kartlarda tarih öğrenmenin kazandırdıkları verilmiştir. Bu kartlar birlikte değerlendirildiğinde tarih öğrenmenin amacı bakımından ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Yalnızca tarih sıralarını ezberlemek
  2. B Yalnızca geçmişi merak etmek
  3. C Geçmişi olduğu gibi yeniden yaşamak
  4. D Yalnızca sınavlarda başarılı olmak
  5. E Geçmişi kavrayarak bugünü anlamlandırmak ve kanıta dayalı düşünmeyi geliştirmek
11
Kuraklıktarım verimidüşerKıtlıknüfus azalırGöçyeni bölgelereyerleşilir

Şemada bir bölgede yaşanan gelişmeler sırayla verilmiştir. Şemadaki dizilişin tarihsel düşünme becerileri bakımından gösterdiği en önemli şey hangisidir?

  1. A Olayların rastlantısal olduğunu
  2. B Olayların birbirini hazırlayan sebep-sonuç zinciri oluşturduğunu
  3. C Olayların hiçbir ilişkisinin olmadığını
  4. D Göçün kuraklıktan önce yaşandığını
  5. E Nüfusun her zaman arttığını
12
MedeniyetYönetim biçimi
MısırTanrı-kral anlayışına dayalı krallık
AtinaYurttaşların katıldığı doğrudan demokrasi
Roma (Cumhuriyet)?

Tabloda üç siyasi yapı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre soru işaretli yere hangi ifade gelmelidir?

  1. A Tanrı-kral yönetimi
  2. B Kabile şefliği
  3. C Tek kişinin mutlak egemenliği
  4. D Senato ve seçilmiş görevlilere dayalı yönetim
  5. E Rahiplerin tek başına yönetimi
13
ÖlçütEski ÇağOrta Çağ
Başlıca siyasi birimŞehir devletleri, imparatorluklarKrallıklar, imparatorluklar, beylikler
TicaretBölgesel ağırlıklıKıtalar arası yollar

Tabloda iki çağ iki ölçüte göre karşılaştırılmıştır. Bu tabloya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A İki çağda da yalnızca şehir devletleri vardır.
  2. B Eski Çağ’da hiç devlet kurulmamıştır.
  3. C Orta Çağ’da ticaret tamamen durmuştur.
  4. D Orta Çağ’da ticaretin coğrafi kapsamı genişlemiştir.
  5. E Ticaretin siyasi yapıyla hiçbir ilgisi yoktur.
14

Bir yaşam biçiminin tanımı

Hayvan sürülerinin otlak ihtiyacına göre yazın yaylaya, kışın kışlağa gidilen; belirli güzergâhlar arasında düzenli olarak yer değiştirilen yaşam biçimi.

Yukarıda tanımı verilen yaşam biçimi hangisidir?

  1. A Şehir hayatı
  2. B Yerleşik tarım hayatı
  3. C Avcı-toplayıcılık
  4. D Konargöçer yaşam
  5. E Koloni hayatı
15

Orta Çağ’da hem İslam dünyasında hem Avrupa’da belirli bir programa göre eğitim veren, hocaları ve öğrencileri bulunan kurumlar ortaya çıkmıştır. Bu kurumların ortaya çıkışı öncelikle hangi ihtiyacın sonucudur?

  1. A Tarımın bırakılması
  2. B Ticaretin durdurulması
  3. C Şehirlerin küçültülmesi
  4. D Ordunun dağıtılması
  5. E Bilginin düzenli biçimde öğretilmesi ve sonraki kuşağa aktarılması
16
IÇivi yazısıIIHiyeroglifIIIAlfabe

Kartlarda Eski Çağ’da kullanılan üç yazı türü numaralandırılmıştır. Alfabenin öncekilere göre en belirgin üstünlüğü hangisidir?

  1. A Yalnızca tapınaklarda kullanılabilmesi
  2. B Sadece krallara ait olması
  3. C Yalnızca taşa yazılabilmesi
  4. D Öğrenilmesinin daha uzun sürmesi
  5. E Az sayıda işaretle çok sayıda sözcük yazılabilmesi
17

Eski Çağ’dan bir uygulama

Bir hükümdar, ülkesindeki cezaları ve borç ilişkilerini taş bir sütuna yazdırıp herkesin görebileceği bir yere diktirmiştir.

Yukarıda anlatılan uygulamanın hukuk tarihi bakımından en önemli sonucu hangisidir?

  1. A Cezaların tamamen kaldırılması
  2. B Kuralların yazılı ve herkesçe bilinebilir hâle gelmesi
  3. C Hükümdarın yetkisinin sona ermesi
  4. D Ticaretin yasaklanması
  5. E Yazının unutulması
18
KubbeKemerÇini ve mozaik

Kartlarda Orta Çağ’da farklı medeniyet havzalarında ortak biçimde gelişen mimari unsurlar verilmiştir. Bu unsurların birbirinden uzak bölgelerde birlikte görülmesi öncelikle neyi gösterir?

  1. A Medeniyetlerin birbirinden tamamen yalıtık olduğunu
  2. B Mimari bilginin etkileşim yoluyla yayıldığını
  3. C Yapıların hiç kullanılmadığını
  4. D Bu unsurların aynı anda icat edildiğini
  5. E Mimarinin tarihte yer almadığını
19

Denizci bir kavim, ticaret yaptığı kıyılarda kalıcı yerleşmeler kurmuş ve buralarda kendi dilini, alfabesini ve ölçülerini kullanmıştır. Bu durumun kültürel açıdan doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Alfabenin ortadan kalkması
  2. B Kıyı bölgelerinin ıssızlaşması
  3. C Kültürel unsurların ticaret yoluyla geniş alanlara yayılması
  4. D Denizciliğin bırakılması
  5. E Ticaretin yalnızca kara yoluna kayması
20
Göçler yenisiyasi yapılardoğurduYollarzenginlik vebilgi taşıdıMerkezîleşmeyönetimideğiştirdi

Kartlarda Orta Çağ’ın üç temel dinamiği verilmiştir. Bu kartlar birlikte değerlendirildiğinde çağ hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Orta Çağ’da hiçbir değişim yaşanmamıştır.
  2. B Orta Çağ yalnızca savaşlardan ibarettir.
  3. C Orta Çağ’da yalnızca dinî gelişmeler yaşanmıştır.
  4. D Orta Çağ’da ticaret hiç yapılmamıştır.
  5. E Orta Çağ; göç, ticaret ve yönetim değişimlerinin birbirini etkilediği hareketli bir dönemdir.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. D 2. A 3. E 4. A 5. D 6. B 7. D 8. A 9. B 10. E 11. B 12. D 13. D 14. D 15. E 16. E 17. B 18. B 19. C 20. E
1. sorunun çözümü

Tercüme, üzerine ekleme ve yayılma basamakları bilginin kuşaklar ve merkezler arasında birikerek ilerlediğini gösterir.

  1. Süreç eski eserlerin aktarılmasıyla başlıyor.
  2. Aktarılan bilgi üzerine yenisi ekleniyor.
  3. Genişleyen bilgi başka merkezlere geçiyor.
  4. Bu döngü bilimin birikerek ilerlediğini gösterir.
2. sorunun çözümü

Tekrarlanamayan olaylar deneyle sınanamaz; bu yüzden tarih, geriye kalan belgeleri eleştirel biçimde inceleyerek sonuca ulaşır.

  1. Deney, aynı koşulların yeniden kurulmasını gerektirir.
  2. Tarihî olaylarda bu koşul sağlanamaz.
  3. Geriye kalan tek dayanak, olaydan arta kalan belgelerdir.
  4. Bu yüzden yöntem, belge incelemesi ve kaynak eleştirisidir.
3. sorunun çözümü

Baharat Yolu Hindistan ve çevresinden karabiber, tarçın, karanfil gibi baharatların taşındığı güzergâhtır.

  1. Tabloda her yolun başlıca ürünü veriliyor.
  2. İpek Yolu’nda ipek ve kâğıt taşınıyor.
  3. Baharat Yolu adını taşıdığı üründen alır.
  4. Bu yüzden boş yere baharatlar gelir.
4. sorunun çözümü

Askerin maaşı hazineden nakit olarak ödenmez; toprağın vergi geliriyle karşılanır. Böylece nakit sıkıntısı çekmeden büyük ordu beslenebilir.

  1. Görevliye para değil, toprağın vergi geliri veriliyor.
  2. Görevli hem geçimini hem askerlerini bu gelirle karşılıyor.
  3. Hazineden nakit çıkmıyor.
  4. Böylece devlet nakit harcamadan ordu bulundurabiliyor.
5. sorunun çözümü

Zincir, tarımla başlayan üretim değişiminin şehirleri; şehirlerin de yönetim, hukuk ve yazı gibi kurumları doğurduğunu gösterir.

  1. Zincirin başında tarım ve artı ürün var.
  2. Artı ürün şehirleri doğuruyor.
  3. Şehirler yönetim, hukuk ve yazıyı gerektiriyor.
  4. Yani kurumlar, üretimdeki değişimin doğurduğu ihtiyaçlardan doğmuştur.
6. sorunun çözümü

Günlük hayatta kazanılan binicilik ve okçuluk becerisi, ayrı bir eğitim süreci gerektirmeden halkın hızla orduya dönüşebilmesini sağlamıştır.

  1. Binicilik ve okçuluk günlük hayatın parçası.
  2. Bu beceriler aynı zamanda savaş becerileridir.
  3. Uzun bir eğitim süreci gerekmez.
  4. Böylece halk kısa sürede savaşa hazır hâle gelir.
7. sorunun çözümü

Yetki parçalandığında merkez, ülke genelinde tek tip uygulama yapabilmek için gereken doğrudan otoriteden yoksun kalır.

  1. Yetki çok sayıda yerel bey arasında bölünmüş.
  2. Her bey kendi bölgesinde söz sahibi.
  3. Merkez, bu beylerin üzerinden geçemiyor.
  4. Bu yüzden ülke genelinde tek düzen kurulamıyor.
8. sorunun çözümü

Kanıtları seçerek kullanmak, sonucu baştan belirlemek anlamına gelir ve nesnellik ilkesine aykırıdır.

  1. Tarihçi belgeleri kendi görüşüne göre ayıklamış.
  2. Aleyhindeki kanıtları görmezden gelmiş.
  3. Bu, sonucu baştan belirlemektir.
  4. Böyle bir tutum nesnellik ilkesiyle bağdaşmaz.
9. sorunun çözümü

1401-1500 arası 15. yüzyıldır; yüzler basamağındaki 14 sayısına bir eklenerek bulunur.

  1. 1453 yılının yüzler basamağı 14'tür.
  2. Yüzyıl bulunurken bu sayıya bir eklenir.
  3. 14 + 1 = 15
  4. Yani 1453, 15. yüzyıldadır (1401-1500 aralığı).
10. sorunun çözümü

Kartlar bilgi, kimlik ve düşünme becerisi boyutlarını birlikte gösterir; tarih öğrenmenin amacı bu üçünün birleşimidir.

  1. Birinci kart bugünü anlamayı söylüyor.
  2. İkinci kart ortak geçmiş bilincini ekliyor.
  3. Üçüncü kart eleştirel düşünmeyi getiriyor.
  4. Üçünü kapsayan seçenek en genel amacı verir.
11. sorunun çözümü

Kuraklık kıtlığı, kıtlık da göçü hazırlamıştır; şema olaylar arasındaki sebep-sonuç zincirini gösterir.

  1. Kuraklık tarım verimini düşürüyor.
  2. Düşen verim kıtlığa yol açıyor.
  3. Kıtlık ise insanları göçe zorluyor.
  4. Her olay bir sonrakini hazırlıyor; bu bir sebep-sonuç zinciridir.
12. sorunun çözümü

Roma Cumhuriyeti’nde yetki senato ile seçimle iş başına gelen görevliler arasında paylaşılmıştı.

  1. Mısır’da yönetici kutsal sayılan bir kraldır.
  2. Atina’da yurttaşlar yönetime doğrudan katılır.
  3. Roma Cumhuriyeti bu ikisinden de farklıdır.
  4. Orada yetki senato ve seçilmiş görevliler arasında paylaşılır.
13. sorunun çözümü

Tabloda ticaret bölgeselden kıtalar arasına geçmiş görünmektedir; bu, coğrafi kapsamın genişlediğini gösterir.

  1. Eski Çağ satırında ticaret bölgesel ağırlıklı.
  2. Orta Çağ satırında kıtalar arası yollar var.
  3. Yani kapsam genişlemiş.
  4. Öteki seçenekler tabloyla çelişiyor ya da desteklenmiyor.
14. sorunun çözümü

Belirli yaylak ve kışlaklar arasında düzenli yer değiştiren hayvancılık esaslı yaşama konargöçer yaşam denir.

  1. Tanımda hayvan sürüleri ve otlak ihtiyacı var.
  2. Yer değiştirme belirli güzergâhlarda ve düzenli.
  3. Bu, rastgele dolaşan avcı-toplayıcılıktan farklıdır.
  4. Tanım konargöçer yaşamı karşılar.
15. sorunun çözümü

Artan bilgi birikiminin düzenli biçimde öğretilmesi ve aktarılması, programlı eğitim kurumlarını zorunlu kılmıştır.

  1. Bilgi birikimi tek tek kişilerle aktarılamayacak kadar büyümüş.
  2. Düzenli bir aktarım için program ve mekân gerekmiş.
  3. Hoca ve öğrenciyi bir araya getiren kurumlar doğmuş.
  4. Bu kurumların temel amacı bilgiyi öğretmek ve aktarmaktır.
16. sorunun çözümü

Alfabede her işaret bir sesi karşılar; az sayıda harfle sınırsız sözcük yazılabildiği için öğrenimi kolaylaşmış ve yazı yaygınlaşmıştır.

  1. Çivi yazısı ve hiyeroglifte işaret sayısı çok fazladır.
  2. Alfabede ise her işaret bir sesi karşılar.
  3. Böylece az sayıda harf yeterli olur.
  4. Bu da öğrenmeyi kolaylaştırıp yazıyı yaygınlaştırır.
17. sorunun çözümü

Kuralların yazıya geçirilip halka açık biçimde sergilenmesi, keyfî uygulamayı sınırlayan ve herkesin kuralı önceden bilmesini sağlayan bir adımdır.

  1. Kurallar taşa yazdırılmış.
  2. Taş, herkesin görebileceği yere dikilmiş.
  3. Böylece kural sözlü olmaktan çıkıp yazılı hâle gelmiş.
  4. Herkesin bilebildiği kural, keyfî uygulamayı sınırlar.
18. sorunun çözümü

Uzak bölgelerde benzer çözümlerin görülmesi, ustaların ve bilginin yollar aracılığıyla dolaştığını, mimari bilginin etkileşimle yayıldığını gösterir.

  1. Aynı mimari unsurlar farklı havzalarda görülüyor.
  2. Bu bölgeler birbirinden uzak.
  3. Ancak ticaret ve seyahat yollarıyla bağlılar.
  4. Bu bağlantı, bilginin etkileşimle yayıldığını gösterir.
19. sorunun çözümü

Ticaret yalnızca mal değil; dil, alfabe, ölçü ve inanç gibi kültürel unsurları da taşır.

  1. Kavim ticaret için uzak kıyılara yerleşiyor.
  2. Yerleştiği yerde kendi dilini ve alfabesini kullanıyor.
  3. Yerli halk bu unsurlarla temas ediyor.
  4. Böylece kültürel unsurlar geniş alanlara yayılıyor.
20. sorunun çözümü

Kartlar göç, ticaret ve yönetim başlıklarını birlikte gösterir; üçü birbirini etkileyen dinamikler olarak çağın hareketliliğini ortaya koyar.

  1. Birinci kart göçlerin siyasi sonucunu söylüyor.
  2. İkinci kart ticaretin ekonomik ve kültürel etkisini ekliyor.
  3. Üçüncü kart yönetim yapısındaki değişimi getiriyor.
  4. Üçünü kapsayan seçenek çağı bütün olarak tanımlar.

9. Sınıf Tarih diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.