Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma

1. Su dalgalarının yayılma süratini belirleyen etmen sorulmaktadır. Bu sürat neye bağlıdır?

v = \lambda \cdot f

• A) Kaynağın frekansına
• B) Dalganın genliğine
• C) Ortamın özelliklerine; su dalgalarında derinliğe
• D) Kaynağın büyüklüğüne
• E) Leğenin rengine

Doğru cevap: C — Dalga sürati ortamın özelliğidir; su dalgalarında bu özellik derinliktir.

1. Seçenekleri, her birinin gerçekte neyi belirlediğini yazarak eleyelim. Kaynağın frekansı, saniyede kaç dalga üretileceğini belirler; sürati değil, o süratte dalga boyunun ne olacağını etkiler.
2. Genlik dalganın taşıdığı enerjiyle ilgilidir; büyük genlikli dalga daha çok enerji taşır ama daha hızlı ilerlemez. Kaynağın büyüklüğü ve leğenin rengi ise hiçbir dalga büyüklüğünü belirlemez.
3. Geriye ortamın özellikleri kalıyor. Dalga, içinde ilerlediği ortamın taneciklerini hareket ettirerek yol alır; ne kadar hızlı ilerleyeceğini de o ortam belirler. Su dalgalarında belirleyici özellik derinliktir: derin bölgede sürat büyük, sığ bölgede küçüktür.
4. Denetleyelim: aynı leğende yalnız derinliği değiştirmek sürati değiştiriyor ✓ — kaynak hiç değişmediği hâlde.

2. Bir dalga leğeninde dalgalar derin bölgeden sığ bölgeye geçmektedir. Frekans için ne söylenir?

frekansi kaynak belirler

• A) Artar
• B) Azalır
• C) Değişmez; frekansı kaynak belirler ve ortam değişimi onu etkilemez
• D) Sıfırlanır
• E) İki katına çıkar

Doğru cevap: C — Frekansı kaynak belirler; ortam değişse de kaynağın ürettiği dalga sayısı değişmediği için frekans sabit kalır.

1. Frekansın ne saydığını hatırlayalım: kaynağın birim zamanda ürettiği dalga sayısı. Bunu leğende doğrudan sayabiliriz.
2. Diyelim kaynak saniyede 5 dalga üretiyor. Derin bölgede bir noktada durup sayarsak saniyede 5 tepe geçtiğini görürüz.
3. Şimdi sınırın öte yanında, sığ bölgede sayalım. Dalgalar sınırda ne birikir ne kaybolur; derin bölgeden gelen her tepe sığ bölgeye geçer. Öyleyse orada da saniyede 5 tepe sayılır. Ortam değişimi kaynağı etkilemediği için frekans değişmez.
4. Denetleyelim: dalgalar sığ bölgede sıklaşıyor ✓ — ama daha yavaş ilerledikleri için birim zamanda geçen sayı yine aynı kalıyor.

3. Tabloda kırılma olayında büyüklüklerin değişimi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değerlendirme hangisidir?

• A) Değişmez
• B) Azalır
• C) Artar
• D) Sıfırlanır
• E) Belirlenemez

Doğru cevap: B — v = λ · f bağıntısında frekans sabit, sürat azalıyorsa dalga boyu da azalmak zorundadır.

1. Tablonun kurgusu şu: solda büyüklük, sağda derinden sığa geçişte nasıl değiştiği. Dolu satırlar: frekans değişmez, sürat azalır.
2. Bağıntıyı yazalım: v = λ · f. Bu üç büyüklüğün ikisi tabloda zaten verilmiş.
3. Frekans sabit olduğuna göre sürat ile dalga boyu birlikte değişmek zorundadır. Sürat azalıyorsa, çarpımın sol tarafı küçüldüğü için λ da aynı oranda küçülür. Sığ bölgede dalgalar sıklaşır.
4. Denetleyelim: leğende gözle görülüyor ✓ — sığ bölgeye geçen dalga çizgileri birbirine yaklaşıyor.

4. Su dalgalarının bir engelden yansıması incelenmektedir. Yansıma kanunu ne söyler?

gelme açısı = yansıma açısı

• A) Gelme açısı yansıma açısına eşittir
• B) Gelme açısı yansıma açısının iki katıdır
• C) Yansıma açısı her zaman sıfırdır
• D) Açılar arasında ilişki yoktur
• E) Yansıma açısı 90°’dir

Doğru cevap: A — Yansıma kanununa göre gelme açısı yansıma açısına eşittir.

1. Açıların nasıl ölçüldüğünü belirleyelim: dalganın çarptığı noktada yüzeye dik çizilen doğruya normal denir; hem gelme hem yansıma açısı bu normale göre ölçülür.
2. Yansıma kanunu bu iki açının eşit olduğunu söyler. Gelen dalga normale göre 30 derecelik bir açı yapıyorsa, yansıyan dalga da normalin öteki yanında 30 derecelik açı yapar.
3. Kanun yalnız su dalgalarına özgü değildir; ışıkta ve seste de aynı biçimde geçerlidir. Yansıma, bütün dalgaların ortak davranışıdır.
4. Denetleyelim: dik gelişte iki açı da sıfır çıkıyor ✓ — kanun o özel durumu da kapsıyor.

5. Su dalgaları bir engelden yansırken hangi büyüklüklerin değiştiği sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Frekans, sürat ve dalga boyu değişmez; yalnız yayılma doğrultusu değişir
• B) Yalnız frekans değişir
• C) Yalnız dalga boyu değişir
• D) Hepsi değişir
• E) Hiçbiri değişmez

Doğru cevap: A — Yansımada dalga aynı ortamda kaldığı için frekans, sürat ve dalga boyu değişmez; yalnız yayılma doğrultusu değişir.

1. Yansımada dalganın nereye gittiğine bakalım: engele çarpıp geri dönüyor, yani hiç ortam değiştirmiyor. Aynı derinlikteki suda kalmayı sürdürüyor.
2. Sürati ortam belirlediğine ve ortam değişmediğine göre sürat aynı kalır. Frekansı da kaynak belirler ve kaynak değişmemiştir.
3. v = λ · f bağıntısında iki büyüklük sabitse üçüncüsü de sabit olmak zorundadır; dalga boyu da değişmez. Yansımada değişen tek şey dalganın ilerlediği doğrultudur.
4. Denetleyelim: kırılmada durum farklıydı ✓ — orada ortam değiştiği için sürat ve dalga boyu da değişiyordu; iki olayın ayrımı tam burada.

6. Bir dalga leğeninde suyun derinliği artırılırken kaynağın frekansı sabit tutulmaktadır. Dalga boyu nasıl değişir?

• A) Değişmez
• B) Azalır
• C) Sıfırlanır
• D) Artar; sürat büyüdüğü ve frekans sabit kaldığı için
• E) Belirlenemez

Doğru cevap: D — Derinlik artınca sürat artar; frekans sabit olduğu için λ = v / f gereği dalga boyu büyür.

1. Değişen ve değişmeyeni ayıralım: derinlik artırılıyor, ama kaynağın frekansı sabit tutuluyor.
2. Su dalgalarında sürati derinlik belirler; derinlik arttıkça sürat artar. Öyleyse v büyüyor.
3. Bağıntıyı dalga boyu için yazalım: λ = v / f. Payda sabit, pay büyüyorsa kesir de büyür. Dalga boyu artar; leğende dalga çizgileri birbirinden uzaklaşır, dalgalar seyrekleşir.
4. Denetleyelim: sığ bölgede tam tersi oluyordu ✓ — orada sürat düşüp dalga boyu kısalıyordu.

7. Doğrusal su dalgalarının düz bir engele dik olarak gönderilmesi durumunda ne olacağı sorulmaktadır. Doğru yanıt hangisidir?

• A) Dalgalar kaybolur
• B) Dalgalar geldiği doğrultuda geri döner
• C) Dalgalar yana saparak yansır
• D) Dalgalar engelin arkasına geçer
• E) Dalgalar durur

Doğru cevap: B — Dik gelişte gelme açısı sıfırdır; yansıma açısı da sıfır olur ve dalga geldiği doğrultuda geri döner.

1. Yansıma kanununu uygulayalım: açılar yüzeye çizilen normale göre ölçülür ve birbirine eşittir.
2. Dalga engele dik geldiğinde, geliş doğrultusu normalin tam üstündedir; gelme açısı sıfırdır.
3. Yansıma açısı da ona eşit, yani sıfır olur. Sıfır açı, yansıyan dalganın da normal doğrultusunda ilerlemesi demektir; dalga geldiği yoldan geri döner.
4. Denetleyelim: sonar ve yankı ölçümleri bu ilkeye dayanıyor ✓ — dalga geri döndüğü için gidiş-dönüş süresi ölçülebiliyor.

8. Dairesel su dalgalarının düz bir engelden yansıması gözlenmektedir. Yansıyan dalgaların biçimi nasıl olur?

• A) Doğrusal olur
• B) Düzensizleşir
• C) Kaybolur
• D) Yine dairesel olur; merkezi engelin arkasındaki simetrik noktadaymış gibi görünür
• E) İkiye ayrılır

Doğru cevap: D — Yansıyan dairesel dalgalar, merkezi engelin arkasındaki simetrik noktadaymış gibi yayılır.

1. Dairesel dalganın ne olduğunu belirleyelim: tek bir noktadan çıkıp her yöne eşit yayılan dalga. Cepheleri o noktayı merkez alan çemberlerdir.
2. Yansımada her ışın kendi çarptığı noktada yansıma kanununa uyar. Bütün cepheyi birlikte düşündüğümüzde biçim bozulmaz; yansıyan cepheler de çember kalır.
3. Bu çemberlerin ortak merkezi ise artık gerçek kaynak değildir: engelin arkasında, kaynağın engele göre simetriği olan noktadır. Dalga sanki oradan çıkıyormuş gibi yayılır; bu, düzlem aynadaki görüntü oluşumunun dalga karşılığıdır.
4. Denetleyelim: kaynak engele yaklaşırsa görüntü de yaklaşıyor ✓ — aynadaki simetriyle birebir aynı.

9. Su dalgaları derin bölgeden sığ bölgeye eğik olarak geçmektedir. Yayılma doğrultusu için ne söylenir?

• A) Değişmez
• B) Sürat azaldığı için doğrultu normale yaklaşacak biçimde kırılır
• C) Doğrultu normalden uzaklaşır
• D) Dalga geri döner
• E) Dalga kaybolur

Doğru cevap: B — Sığ bölgeye önce giren yan yavaşladığı için dalga cephesi döner ve doğrultu normale yaklaşır.

1. Dalga cephesini iki tekerleği olan bir arabaya benzetelim: cephe sınıra eğik geldiği için bir yanı sığ bölgeye ötekinden önce girer.
2. Sığ bölgede sürat küçüktür. Önce giren yan yavaşlarken öteki yan hâlâ derin bölgede, yani hızlı ilerlemektedir. Bir tekerleği çamura giren araba nasıl o yöne dönerse, dalga cephesi de yavaşlayan yana doğru döner.
3. Cephe döndüğü için ona dik olan yayılma doğrultusu da döner. Yavaşlayan dalgada bu dönüş doğrultuyu normale yaklaştırır. Ters yönde geçişte, yani sığdan derine çıkışta dalga hızlanır ve doğrultu normalden uzaklaşır.
4. Denetleyelim: dik gelişte cephenin iki yanı aynı anda geçiyor ✓ — dönmeyi doğuran fark oluşmadığı için doğrultu değişmiyor.

10. Deniz dalgalarının kıyıya yaklaşırken kıyı çizgisine giderek paralel hâle geldiği gözlenmektedir. Bu davranışın açıklaması nedir?

• A) Rüzgârın yön değiştirmesi
• B) Kıyıya yaklaştıkça derinlik azaldığı için dalgaların yavaşlaması ve sürekli kırılarak doğrultularının dönmesi
• C) Suyun ısınması
• D) Dalgaların yansıması
• E) Kumun etkisi

Doğru cevap: B — Kıyıya yaklaştıkça derinlik azalır; dalga cephesi sürekli kırılarak döner ve sonunda kıyıya paralel hâle gelir.

1. Kıyı bölgesinin özelliğini yazalım: derinlik tek bir sınırda değil, kıyıya doğru azalarak değişir. Yani dalga tek bir kırılma değil, art arda pek çok kırılma yaşar.
2. Dalga kıyıya eğik geliyorsa cephenin kıyıya yakın yanı daha sığ sudadır ve yavaştır; açık denize bakan yanı daha derindedir ve hızlıdır. Cephe her adımda biraz daha yavaş yana doğru döner.
3. Bu dönüş kıyı boyunca sürekli yinelenir. Dalga hangi açıyla gelirse gelsin, kıyıya vardığında doğrultusu kıyıya dik, cephesi ise kıyı çizgisine neredeyse paralel olur. Gözlenen davranışın nedeni budur.
4. Denetleyelim: koylarda dalgalar kıyı biçimini izliyor ✓ — girintili çıkıntılı kıyılarda bile paralelleşme sürüyor.

11. Frekansı 5 Hz olan su dalgalarının dalga boyu derin bölgede 6 cm ölçülmüştür. Bu bölgedeki yayılma sürati kaç cm/s’dir?

v = \lambda \cdot f

• A) 1,2
• B) 11
• C) 25
• D) 0,83
• E) 30

Doğru cevap: E — Sürat, dalga boyu ile frekansın çarpımıdır; 6 × 5 = 30 cm/s.

1. Verilenleri yazalım: λ = 6 cm, f = 5 Hz, istenen yayılma sürati v. Bağıntı v = λ · f.
2. Değerleri yerleştirelim: v = 6 × 5.
3. İşlemi yapalım: v = 30. Birim cm × (1/s) = cm/s. Dalga derin bölgede saniyede 30 santimetre ilerliyor.
4. Denetleyelim: saniyede 5 dalga geçiyor ve her biri 6 cm ✓ — bir saniyede toplam 30 cm’lik dalga geçmiş oluyor.

12. Derin bölgede dalga boyu 8 cm olan dalgalar sığ bölgeye geçtiğinde sürat yarıya inmektedir. Sığ bölgedeki dalga boyu kaç cm’dir?

f sabit \Rightarrow \lambda \propto v

• A) 16
• B) 8
• C) 4
• D) 2
• E) 12

Doğru cevap: C — Frekans sabit olduğu için dalga boyu süratle doğru orantılıdır; sürat yarıya inince dalga boyu da yarıya iner: 4 cm.

1. Verilenleri yazalım: derin bölgede λ = 8 cm, sığ bölgede sürat yarıya iniyor, istenen sığ bölgedeki dalga boyu.
2. Bağıntıyı kuralım: v = λ · f. Kırılmada frekans değişmediğine göre f iki bölgede de aynıdır.
3. f sabitken λ ile v doğru orantılıdır. Sürat yarıya indiğine göre dalga boyu da yarıya iner: 8 / 2 = 4 cm.
4. Denetleyelim: sığ bölgede dalgalar sıklaşmalı ✓ — 4 cm < 8 cm, sonuç bu beklentiyle uyumlu.

13. Tabloda iki dalga olayı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değerlendirme hangisidir?

• A) Değişmez
• B) İki katına çıkar
• C) Sıfırlanır
• D) Değişir
• E) Belirlenemez

Doğru cevap: D — Kırılmada dalga başka bir ortama geçer; sürati ortam belirlediği için sürat de değişir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda dalga olayı, ortada ortamın durumu, sağda süratin durumu. Dolu satır: yansımada ortam aynı kalır, sürat değişmez.
2. Dolu satırdaki bağı görelim: sürat değişmiyor, çünkü ortam değişmiyor. Sürati belirleyen şey ortam olduğuna göre ikisi birlikte gider.
3. Kırılma satırında ortamın DEĞİŞTİĞİ zaten yazılı. Öyleyse aynı bağ gereği sürat de değişir. Su dalgalarında bu, derinliğin değişmesi demektir.
4. Denetleyelim: frekans iki olayda da sabit ✓ — tabloda ayrım süratte, frekansta değil.

14. Dalganın genliğinin yayılma süratini etkilemediği belirtilmektedir. Bu durumun anlamı nedir?

• A) Genliğin dalganın taşıdığı enerjiyle ilgili olduğu, sürati ise yalnız ortamın belirlediği
• B) Genliğin ölçülemediği
• C) Genliğin frekansa eşit olduğu
• D) Genliğin sabit olduğu
• E) Genliğin dalga boyu olduğu

Doğru cevap: A — Genlik dalganın taşıdığı enerjiyle ilgilidir; sürati ise yalnız ortam belirler.

1. İki büyüklüğü ayıralım. Genlik, taneciklerin denge konumundan en çok ne kadar uzaklaştığıdır ve dalganın taşıdığı enerjiyi belirler; genlik büyüdükçe enerji artar.
2. Sürat ise dalganın ne kadar hızlı ilerlediğidir ve ortamın özelliklerine bağlıdır; su dalgalarında derinliğe, seste havanın sıcaklığına.
3. İkisi arasında bir bağ olmaması, enerjisi büyük bir dalganın daha hızlı ilerlemediği anlamına gelir. Bu yüzden yüksek sesle bağırmak sesin daha çabuk ulaşmasını sağlamaz; yalnız daha uzaktan duyulmasını sağlar.
4. Denetleyelim: aynı leğende büyük ve küçük genlikli dalgalar yan yana ilerliyor ✓ — biri ötekini geçmiyor.

15. Boş bir salonda oluşan yankının hangi dalga olayıyla açıklandığı sorulmaktadır. Doğru yanıt hangisidir?

• A) Kırılma
• B) Kırınım
• C) Rezonans
• D) Girişim
• E) Yansıma; ses dalgaları duvarlardan geri döner

Doğru cevap: E — Yankı, ses dalgasının duvarlardan yansıyıp geri dönmesidir.

1. Olayı tanımlayalım: çıkarılan ses bir süre sonra yeniden duyuluyor. Ses geri gelmiş, yani bir yüzeyden dönmüş olmalı.
2. Seçenekleri gerektirdikleri koşula göre eleyelim. Kırılmada dalga ortam değiştirerek doğrultu değiştirir ama geri dönmez; kırınımda engelin arkasına yayılır; girişimde iki dalga üst üste biner; rezonansta genlik büyür.
3. Bir yüzeyden geri dönme yalnız yansımadır. Ses duvara çarpıp geri döner ve gecikmeyle duyulduğu için yankı adını alır. Salonlara ses yutucu malzeme döşenmesi bu yansımayı azaltmak içindir.
4. Denetleyelim: gecikme uzaklıkla artıyor ✓ — sesin gidip dönmesi zaman aldığı için, sonar da bu süreyi ölçüyor.

16. Grafikte su dalgalarının süratinin derinliğe göre değişimi verilmiştir. Grafiğin doğrusal olmamasının nedeni nedir?

• A) Ölçüm hatası
• B) Frekansın değişmesi
• C) Genliğin değişmesi
• D) Süratin derinlikle doğrusal değil, daha yavaş bir biçimde artması
• E) Sıcaklığın değişmesi

Doğru cevap: D — Sürat derinliğin kareköküyle orantılıdır; derinlik dört katına çıkarken sürat yalnız iki katına çıkıyor.

1. Grafikten iki noktayı okuyalım: derinlik 1 birimken sürat 15 cm/s dolayında, derinlik 4 birimken sürat 30 cm/s dolayında.
2. Değişimi oranlayalım: derinlik 4 katına çıkmış, sürat ise yalnız 2 katına. Doğrusal bir ilişki olsaydı sürat de 4 katına çıkardı; grafik bir doğru olurdu.
3. Dört katlık artışın iki katlık sonuç vermesi karekök ilişkisinin işaretidir: 2 = √4. Sürat derinliğin kareköküyle orantılı olduğu için grafik yükselirken giderek yatıklaşır, yani doğrusal değildir.
4. Denetleyelim: derinlik 9 katına çıksaydı sürat 3 katına çıkardı ✓ — karekök ilişkisi bunu öngörüyor.

17. Tsunami dalgalarının açık denizde çok hızlı ilerlerken kıyıya yaklaştıkça yavaşlayıp yükseldiği bilinmektedir. Bu davranışın açıklaması nedir?

• A) Rüzgârın etkisi
• B) Suyun ısınması
• C) Frekansın artması
• D) Dalganın yansıması
• E) Derinlik azaldıkça süratin düşmesi ve taşınan enerjinin daha küçük bir su kütlesinde toplanarak genliği büyütmesi

Doğru cevap: E — Derinlik azaldıkça sürat düşer, dalga sıkışır ve aynı enerji daha küçük bir su kütlesinde toplanarak genliği büyütür.

1. Açık denizdeki durumu yazalım: tsunami dalgasının yüksekliği bir metreyi bile bulmayabilir, ama dalga boyu yüzlerce kilometredir ve taşıdığı enerji çok büyüktür.
2. Kıyıya yaklaştıkça derinlik azalır ve sürat düşer. Dalganın önü yavaşlarken arkası hâlâ hızlıdır; dalga kendi üzerine sıkışır ve dalga boyu kısalır.
3. Taşınan enerji ise korunur. Aynı enerji artık çok daha kısa ve sığ bir su kütlesinde toplanmak zorundadır. Enerji genlikle arttığı için tek çıkar yol yüksekliğin büyümesidir; dalga kıyıda dev bir su duvarına dönüşür.
4. Denetleyelim: sıradan deniz dalgaları da kıyıda dikleşiyor ✓ — aynı olayın çok daha küçük ölçekli hâli.

18. Limanların girişine dalgakıran yapılmasının fiziksel gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Dalgaların yansıtılıp enerjilerinin liman içine ulaşmasının engellenmesi
• B) Suyun ısıtılması
• C) Derinliğin artırılması
• D) Frekansın değiştirilmesi
• E) Suyun tuzlanması

Doğru cevap: A — Dalgakıran gelen dalgaların büyük bölümünü yansıtarak enerjilerinin liman içine ulaşmasını engeller.

1. Limanda istenen şeyi belirleyelim: içeride suyun durgun olması, yani dalga enerjisinin oraya ulaşmaması.
2. Dalga enerjisi ancak yolu kesilerek durdurulabilir. Dalgakıran, açık denizden gelen dalgaların önüne konan büyük bir engeldir; dalgalar ona çarptığında büyük bölümü geri yansır, kalanı taşlar arasında kırılıp enerjisini yitirir.
3. Böylece liman içine yalnız çok zayıflamış dalgalar ulaşır. Yine de giriş açıklığından geçen dalgalar kırınıma uğrayıp içeri yayıldığı için koruma hiçbir zaman tam olmaz.
4. Denetleyelim: dalgakıranın dış yüzü hep dövülüyor ✓ — enerjinin orada geri çevrildiğinin görünür kanıtı.

19. Bir öğrenci dalga leğeninde kırılma olayını gözlemek istemektedir. Düzenekte yapması gereken temel işlem nedir?

• A) Leğeni boyamak
• B) Kaynağı hızlandırmak
• C) Leğenin bir bölümüne cam plaka koyarak orada suyu sığlaştırmak ve iki farklı derinlik oluşturmak
• D) Suyu ısıtmak
• E) Leğeni eğmek

Doğru cevap: C — Kırılma iki farklı sürat bölgesi gerektirir; cam plaka konarak bir bölümde su sığlaştırılır.

1. Kırılmanın koşulunu yazalım: dalganın süratinin farklı olduğu iki bölge ve aralarında bir sınır bulunmalı. Tek sürat varsa kırılma gözlenemez.
2. Su dalgalarında sürati derinlik belirlediğine göre, iki farklı sürat bölgesi iki farklı derinlik demektir.
3. Leğenin bir bölümüne cam plaka konursa plakanın üstündeki su tabakası incelir; orası yapay bir sığlık olur. Dalgalar derin bölgeden bu sığ bölgeye geçerken yavaşlar ve eğik gelirlerse doğrultuları döner. Kırılma böylece doğrudan gözlenir.
4. Denetleyelim: plakanın kenarı sınır görevi görüyor ✓ — kırılmanın gerçekleştiği çizgi tam orası.

20. Su dalgalarında sürati derinlik belirler; yansımada sürat, frekans ve dalga boyu değişmez, kırılmada frekans sabit kalır ama sürat ve dalga boyu değişir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Sığ bölgede dalga boyu kısalır.
• B) Yansımada yalnız doğrultu değişir.
• C) Gelme açısı yansıma açısına eşittir.
• D) Deniz dalgaları kıyıya paralelleşir.
• E) Kırılmada dalganın frekansı da değişir.

Doğru cevap: E — Frekansı kaynak belirler ve ortam değişimi kaynağı etkilemez; kırılmada frekansın da değiştiği yargısı bilgiyle çelişir.

1. Verilen bilgiyi üç yargıya ayıralım: sürati derinlik belirler; yansımada sürat, frekans ve dalga boyu değişmez; kırılmada FREKANS SABİT kalır ama sürat ve dalga boyu değişir.
2. Seçenekleri bunlarla karşılaştıralım. Sığ bölgede dalga boyunun kısalması üçüncü yargıdan, yansımada yalnız doğrultunun değişmesi ikinciden, gelme açısının yansıma açısına eşitliği yansıma kanunundan, kıyıya paralelleşme ise sürekli kırılmadan çıkıyor.
3. Geriye kalan yargı, kırılmada frekansın da değiştiğini söylüyor. Bilgi tam tersini, frekansın kırılmada bile sabit kaldığını açıkça belirtiyor. Bu yargı söylenemez.
4. Denetleyelim: frekansı kaynak belirliyor ✓ — ortam değişimi kaynağa dokunmadığı için frekansın değişmesi zaten beklenemezdi.