Kimya ve Elektrik
12. Sınıf Kimya ve Elektrik Testi
İndirgenme-yükseltgenme tepkimeleri, elektrokimyasal hücreler, elektrot potansiyelleri, elektroliz ve korozyon. 20 soru, 5 şık, adım adım çözümlü.
Bölüm
Kimya ve Elektrik
Soru / Süre
20 soru / süre yok
Seviye
Orta
Güncelleme
30 Ağustos 2026
Süre tutulmuyor · istediğin an durabilirsin
Bu testten bir örnek
Bir redoks tepkimesinde taneciklerden biri elektron vermektedir. Bu taneciğin durumu sorulmaktadır. Buna göre elektron veren tanecik ne olur?
+10 puan
soruyu boş bıraktın. Önce onları da yapmak ister misin?
Bütün soruları cevapladın. Sonucunu görelim mi?
Yarıyı geçtin!
doğrun var. Üye olursan bu testin puanı hanene yazılır, rozet ve rütbe kazanırsın.
Cevapların kaybolmaz — üye olunca test kaldığın yerden devam eder.
Testteki 20 soru, cevap anahtarı ve kısa çözümler Cevapları içerir — önce testi çözmeni öneririz. Öğretmenler için toplu bakış.
-
1. Bir redoks tepkimesinde taneciklerden biri elektron vermektedir. Bu taneciğin durumu sorulmaktadır. Buna göre elektron veren tanecik ne olur?
Elektron veren tanecik
- A) Yükseltgenir
- B) İndirgenir
- C) Değişmez
- D) Çökelir
- E) Buharlaşır
Doğru cevap: A — Elektron vermek yükseltgenmedir; taneciğin yükseltgenme basamağı artar.
- Elektronun yükünü hatırlayalım: negatiftir. Bir tanecik elektron verdiğinde negatif yükünün bir bölümünü kaybeder.
- Negatif yük azalınca tanecik daha pozitif hâle gelir; yükseltgenme basamağı büyür. Örneğin nötr çinko iki elektron verdiğinde 0’dan +2’ye çıkar.
- Tanım gereği yükseltgenme basamağının artmasına yükseltgenme denir. Öyleyse elektron veren tanecik yükseltgenmiştir.
- Denetleyelim: verilen elektronlar yok olmuyor ✓ — karşı tanecik onları aldığı için indirgenme her zaman yükseltgenmeye eşlik ediyor.
-
2. Aynı tepkimede karşı tanecik elektron almaktadır. Bu taneciğin durumu aranmaktadır. Buna göre elektron alan tanecik ne olur?
Elektron alan tanecik
- A) Yükseltgenir
- B) İndirgenir
- C) Nötrleşir
- D) Süblimleşir
- E) Ayrışır
Doğru cevap: B — Elektron almak indirgenmedir; taneciğin yükseltgenme basamağı azalır.
- Bir önceki durumun tersini kuralım: tanecik bu kez elektron alıyor, yani negatif yük kazanıyor.
- Negatif yük arttığında yükseltgenme basamağı küçülür. Örneğin Cu²⁺ iyonu iki elektron aldığında +2’den 0’a iner ve metalik bakıra dönüşür.
- Yükseltgenme basamağının azalmasına indirgenme denir. "İndirgenme" adı da buradan gelir: basamak sayısal olarak indirgenmiş, küçülmüştür.
- Denetleyelim: iki olay birlikte oluyor ✓ — bir tanecik elektron alıyorsa başka bir tanecik onu vermiş olmalı; buna redoks tepkimesi deniyor.
-
3. Su molekülündeki oksijen atomunun yükseltgenme basamağı hesaplanacaktır. Hidrojenin basamağı artı bir olarak alınmaktadır. Buna göre oksijenin basamağı kaçtır?
H₂O bileşiğinde oksijen
- A) +2
- B) +1
- C) −2
- D) 0
- E) −1
Doğru cevap: C — Molekülün toplam yükü sıfır olduğu için 2(+1) + x = 0 ve oksijenin basamağı −2’dir.
- Kuralı yazalım: nötr bir molekülde atomların yükseltgenme basamaklarının toplamı sıfırdır. Su molekülü nötr olduğuna göre bu kural geçerli.
- Bilinen katkıyı hesaplayalım: iki hidrojen var ve her biri +1, öyleyse toplam katkıları 2 × (+1) = +2.
- Oksijenin basamağına x diyelim: +2 + x = 0. Buradan x = −2 çıkar. Oksijen bileşiklerinin hemen tamamında bu basamakta bulunur.
- Denetleyelim: oksijen hidrojenden daha elektronegatif ✓ — ortak elektronları kendine çektiği için basamağının negatif çıkması gerekiyordu.
-
4. Yukarıdaki tepkimede çinko metali bakır iyonu çözeltisine daldırılmıştır. Hangi taneciğin yükseltgendiği sorulmaktadır. Buna göre yükseltgenen tanecik hangisidir?
Zn + Cu²⁺ → Zn²⁺ + Cu
- A) Cu²⁺
- B) Cu
- C) Zn²⁺
- D) Zn
- E) Hiçbiri
Doğru cevap: D — Çinkonun yükseltgenme basamağı 0’dan +2’ye çıkmıştır; yükseltgenen tanecik çinkodur.
- Tepkimedeki her taneciğin basamağını yazalım: girenlerde Zn metali 0, Cu²⁺ iyonu +2 basamağında. Ürünlerde Zn²⁺ +2, Cu metali 0.
- Değişimleri karşılaştıralım: çinko 0’dan +2’ye çıkmış, yani basamağı ARTMIŞ. Bakır ise +2’den 0’a inmiş, yani basamağı azalmış.
- Basamağın artması yükseltgenmedir. Öyleyse yükseltgenen tanecik girenlerdeki çinko metalidir. Bakır iyonu ise indirgenmiş, çinkonun verdiği elektronları almıştır.
- Denetleyelim: çinko çubuk inceliyor, üzerinde bakır birikiyor ✓ — gözlem hesapla uyumlu.
-
5. Bir galvanik hücrede iki elektrottan biri anot olarak adlandırılır. Anotta gerçekleşen olay istenmektedir. Buna göre anotta ne olur?
Galvanik hücrede anot
- A) İndirgenme olur
- B) Hiçbir tepkime olmaz
- C) Elektron alınır
- D) Çökelme olur
- E) Yükseltgenme olur
Doğru cevap: E — Anot, yükseltgenmenin gerçekleştiği elektrottur; galvanik hücrede negatif kutuptur.
- Elektrot adlarının neye göre verildiğini koyalım: kutup işaretine değil, üzerinde gerçekleşen TEPKİMEYE göre. Anot her zaman yükseltgenmenin olduğu elektrottur.
- Galvanik hücrede anotta ne olduğunu izleyelim: metal atomu elektron vererek iyon hâlinde çözeltiye geçer. Bıraktığı elektronlar elektrotta birikir.
- Bu birikim elektrodu negatif kutup yapar ve elektronlar dış devreden katoda doğru akar. Anottaki olay yükseltgenmedir.
- Denetleyelim: anot çubuğu zamanla inceliyor ✓ — atomları çözeltiye geçtiği için kütlesi azalıyor.
-
6. Aynı hücrenin öbür elektrodu katottur. Katottaki olay sorulmaktadır. Buna göre katotta hangi tepkime yürür?
Galvanik hücrede katot
- A) Yükseltgenme
- B) İndirgenme
- C) Buharlaşma
- D) Erime
- E) Çözünme
Doğru cevap: B — Katot, indirgenmenin gerçekleştiği elektrottur; çözeltideki iyonlar burada elektron alır.
- Elektronların nereye gittiğini izleyelim: anotta açığa çıkan elektronlar dış devreden geçerek katoda ulaşır.
- Katotta bu elektronları alacak bir tanecik bulunmalıdır. Çözeltideki metal katyonları elektrotun yüzeyine gelip elektronları alır ve nötr metale dönüşür.
- Elektron almak indirgenme olduğuna göre katottaki olay indirgenmedir. Bu, elektrodun kütlesinin artmasına yol açar.
- Denetleyelim: katot çubuğu kalınlaşıyor ✓ — anot incelirken katotta metal birikiyor, iki elektrot birbirinin tersi.
-
7. Galvanik hücrelerde iki yarı hücre bir tuz köprüsüyle bağlanmaktadır. Tuz köprüsünün görevi aranmaktadır. Buna göre tuz köprüsü ne sağlar?
Tuz köprüsü
- A) Elektronların dolaşmasını
- B) Metallerin erimesini
- C) Çözeltilerdeki yük dengesinin korunmasını
- D) Sıcaklığın artmasını
- E) Suyun buharlaşmasını
Doğru cevap: C — Tuz köprüsü iyon geçişiyle çözeltilerdeki yük dengesini korur ve akımın sürmesini sağlar.
- Tuz köprüsü olmasaydı ne olurdu, ona bakalım. Anot yarı hücresinde metal iyonları çözeltiye geçtikçe pozitif yük birikir; katot yarı hücresinde ise katyonlar harcandığı için negatif yük fazlası oluşur.
- Bu yük birikimi kısa sürede tepkimeyi durdurur: anot çözeltisi daha fazla pozitif iyon kabul edemez, katot çözeltisi de elektron alacak katyon bulamaz.
- Tuz köprüsü aradan iyon geçişine izin vererek bu birikimi engeller; anot tarafına anyon, katot tarafına katyon göndererek iki çözeltiyi de nötr tutar. Böylece tepkime ve akım sürer. Elektronlar tuz köprüsünden değil, dış devreden geçer.
- Denetleyelim: köprü çıkarılınca voltmetre hemen sıfırlanıyor ✓ — yük dengesi bozulduğu an akım kesiliyor.
-
8. Elektrot potansiyelleri bir karşılaştırma elektroduna göre ölçülmektedir. Bu elektrodun potansiyeli sorulmaktadır. Buna göre standart hidrojen elektrodunun potansiyeli kaç volttur?
Standart hidrojen elektrodu
- A) +1,00
- B) −1,00
- C) +0,76
- D) 0,00
- E) −0,34
Doğru cevap: D — Standart hidrojen elektrodunun potansiyeli tanım gereği 0,00 volt kabul edilir.
- Sorunun kaynağını görelim: tek bir elektrodun mutlak potansiyeli ölçülemez. Voltmetre ancak iki nokta arasındaki farkı gösterir; ölçüm için ikinci bir elektrot gerekir.
- Öyleyse bütün potansiyellerin kendisine göre ölçüleceği bir başvuru elektrodu seçilmelidir. Bu seçim keyfîdir, ama herkesin aynı ölçeği kullanması için ortak olmalıdır.
- Bilim dünyası standart hidrojen elektrodunu bu başvuru noktası olarak belirlemiş ve potansiyelini tanım gereği 0,00 V kabul etmiştir. Tablolardaki bütün standart potansiyeller bu sıfır noktasına göredir.
- Denetleyelim: sıcaklıktaki Celsius ölçeğine benziyor ✓ — orada da sıfır noktası bir tanımla seçilmiş.
-
9. Bakır ve çinko yarı hücrelerinin standart potansiyelleri verilmiştir. Kurulan pilin standart hücre potansiyeli hesaplanacaktır. Buna göre potansiyel kaç volttur?
E°(Cu) = +0,34 V, E°(Zn) = −0,76 V
- A) 0,42
- B) 0,76
- C) 0,34
- D) 1,52
- E) 1,10
Doğru cevap: E — E°hücre = E°katot − E°anot bağıntısıyla 0,34 − (−0,76) = 1,10 V bulunur.
- Önce hangi yarı hücrenin katot olduğunu belirleyelim: potansiyeli büyük olan indirgenir, yani katot olur. 0,34 > −0,76 olduğuna göre bakır katot, çinko anottur.
- Bağıntıyı yazalım: E°hücre = E°katot − E°anot. Değerleri yerleştirelim: 0,34 − (−0,76).
- İşlemi yapalım: eksi ile eksi çarpımı artıya döner, 0,34 + 0,76 = 1,10 V. Bakır-çinko pilinin standart hücre potansiyeli 1,10 volttur.
- Denetleyelim: sonuç pozitif çıktı ✓ — pilin kendiliğinden çalışması için hücre potansiyelinin pozitif olması gerekiyordu.
-
10. Bir elektrokimyasal hücrenin standart potansiyeli pozitif bulunmuştur. Tepkimenin istemliliği sorulmaktadır. Buna göre tepkime nasıldır?
E°hücre > 0
- A) İstemlidir
- B) İstemsizdir
- C) Dengededir
- D) Hiç yürümez
- E) Yalnız ısıtınca yürür
Doğru cevap: A — Pozitif hücre potansiyeli tepkimenin kendiliğinden yürüdüğünü, yani istemli olduğunu gösterir.
- Hücre potansiyelinin ne olduğunu koyalım: tepkimenin elektronları bir elektrottan ötekine sürükleme gücü. Ne kadar büyükse itici güç o kadar fazladır.
- İşaretin anlamına bakalım. Pozitif değer, tepkimenin yazıldığı yönde kendiliğinden ilerlediğini ve dışarıya iş yapabildiğini gösterir; sistem enerji verir.
- Öyleyse E°hücre > 0 olan bir tepkime istemlidir ve bir pil olarak kullanılabilir. Negatif çıksaydı tepkime o yönde kendiliğinden yürümez, yürütülmesi için dışarıdan elektrik verilmesi gerekirdi; bu da elektroliz olurdu.
- Denetleyelim: pil bittiğinde potansiyel sıfırlanıyor ✓ — sürükleyici güç tükendiği için tepkime duruyor.
-
11. İle galvanik hücre karşılaştırılmaktadır. Elektrolizin ayırt edici özelliği aranmaktadır. Buna göre elektrolizde ne olur?
Elektroliz hücresi
- A) Kimyasal enerji elektriğe dönüşür
- B) Tepkime kendiliğinden yürür
- C) Elektrik enerjisiyle istemsiz tepkime yürütülür
- D) Hiç enerji harcanmaz
- E) Yalnız ısı açığa çıkar
Doğru cevap: C — Elektrolizde dışarıdan verilen elektrik enerjisiyle istemsiz bir tepkime yürütülür.
- Galvanik hücrede ne olduğunu hatırlayalım: istemli bir tepkime kendiliğinden yürür ve bu sırada elektrik üretilir. Yani kimyasal enerji elektriğe dönüşür.
- Elektrolizde yön tersine çevrilir. Kendiliğinden yürümeyecek, hücre potansiyeli negatif olan bir tepkime seçilir ve dışarıdan bir güç kaynağı bağlanır.
- Kaynağın sağladığı elektrik enerjisi tepkimeyi zorla yürütür. Öyleyse elektrolizin ayırt edici özelliği, elektrik enerjisiyle istemsiz bir tepkimenin gerçekleştirilmesidir. Suyun hidrojen ve oksijene ayrılması bunun örneğidir.
- Denetleyelim: iki hücrede de aynı iki elektrot adı kullanılıyor ✓ — değişen şey enerjinin yönü, tepkimelerin adı değil.
-
12. Elektroliz hücresinde elektrotlar dış güç kaynağına bağlanmaktadır. Katodun bağlandığı kutup sorulmaktadır. Buna göre katot hangi kutba bağlanır?
Elektroliz hücresinde kutuplar
- A) Pozitif kutba
- B) Toprağa
- C) Hiçbir kutba
- D) Negatif kutba
- E) Anahtara
Doğru cevap: D — Katotta indirgenme olduğu için elektron gerekir; elektrolizde katot güç kaynağının negatif kutbuna bağlanır.
- Değişmeyen kuralı koyalım: elektrot adları kutup işaretine göre değil, üzerlerinde gerçekleşen tepkimeye göre verilir. Katot her iki hücre türünde de indirgenmenin olduğu elektrottur.
- İndirgenme için elektron gerekir. Elektrolizde bu elektronları sağlayacak olan güç kaynağıdır; elektron veren uç ise negatif kutuptur. Öyleyse katot negatif kutba bağlanır.
- Çözeltideki katyonlar bu negatif elektroda çekilir ve orada elektron alarak indirgenir. Anot ise pozitif kutba bağlanır ve orada yükseltgenme olur.
- Denetleyelim: galvanik hücrede katot POZİTİF kutuptu ✓ — işaretler ters, ama katotta indirgenme olması iki hücrede de değişmiyor; karıştırılan yer tam burası.
-
13. Elektroliz hesaplarında Faraday sabiti kullanılmaktadır. Sabitin anlamı aranmaktadır. Buna göre bu değer neyi gösterir?
1 mol elektron = 96500 C
- A) Bir gram maddenin yükünü
- B) Bir voltluk gerilimi
- C) Bir saniyedeki akımı
- D) Bir litre çözeltinin hacmini
- E) Bir mol elektronun taşıdığı yükü
Doğru cevap: E — Faraday sabiti, bir mol elektronun taşıdığı toplam elektrik yükünü gösterir.
- Sabitin birimine bakalım: coulomb, yani bir yük birimi. Öyleyse gösterdiği büyüklük bir yük olmalı; gerilim, akım ya da hacim olamaz.
- Şimdi hangi yükü verdiğini bulalım. Tek bir elektronun yükü çok küçüktür (yaklaşık 1,6 × 10⁻¹⁹ C) ve laboratuvar hesaplarında kullanışsızdır.
- Avogadro sayısı kadar, yani bir mol elektron alındığında toplam yük 96500 coulomb çıkar. Faraday sabiti budur ve elektroliz hesaplarında geçen yükü mol elektrona çevirmeye yarar.
- Denetleyelim: "bir gram maddenin yükü" olamaz ✓ — o değer maddeden maddeye değişirdi, oysa bu evrensel bir sabit.
-
14. Bir kaşık gümüşle kaplanmak istenmektedir. Kaşığın hangi elektrot olarak bağlanacağı sorulmaktadır. Buna göre kaşık nereye bağlanır?
Elektrokaplama
- A) Katoda
- B) Anoda
- C) Tuz köprüsüne
- D) Voltmetreye
- E) Hiçbir yere
Doğru cevap: A — Kaplama, metal iyonlarının indirgenerek yüzeye birikmesidir; indirgenme katotta olduğu için kaşık katoda bağlanır.
- Kaplamanın kimyasal karşılığını yazalım: çözeltideki Ag⁺ iyonları elektron alıp nötr gümüş metaline dönüşecek ve kaşığın yüzeyinde birikecek.
- İyonun elektron alması indirgenmedir. İndirgenme hangi elektrotta gerçekleşir? Katotta.
- Öyleyse kaplanacak nesne katot olarak bağlanmalıdır; elektrolizde bu, güç kaynağının negatif kutbudur. Anoda ise genellikle saf gümüş bağlanır; orada gümüş yükseltgenerek çözeltiye geçer ve harcanan iyonların yerini doldurur.
- Denetleyelim: kaşığın kütlesi artıyor ✓ — üzerinde metal biriktiği için, katotta beklenen davranış.
-
15. Nemli havada bırakılan demir zamanla paslanmaktadır. Bu olayın kimyasal karşılığı aranmaktadır. Buna göre paslanma nedir?
Demirin paslanması
- A) Demirin indirgenmesi
- B) Demirin oksijen ve suyun etkisiyle yükseltgenmesi
- C) Demirin erimesi
- D) Demirin süblimleşmesi
- E) Demirin çökelmesi
Doğru cevap: B — Paslanma, demirin nem ve oksijen ortamında yükseltgenerek demir oksit oluşturmasıdır.
- Olayın koşullarını yazalım: demir kuru havada ya da susuz ortamda kolay kolay paslanmaz; hem oksijen hem nem gerekir. Bu, bir elektrokimyasal olayın işaretidir.
- Demirin ne yaptığını izleyelim: elektron vererek Fe²⁺ iyonuna dönüşür, yani yükseltgenir. Su bir elektrolit gibi davranıp iyon geçişini sağlar.
- Verilen elektronları oksijen alır ve indirgenir. Oluşan demir iyonları oksijenle birleşerek demir oksit, yani pası verir. Öyleyse paslanma bir yükseltgenmedir; korozyonun redoks olayı sayılmasının nedeni budur.
- Denetleyelim: pas, demirin kendisinden daha hacimli ✓ — bu yüzden yüzeyden dökülüyor ve altındaki demiri korumuyor.
-
16. Yer altı boru hatları korozyondan korunmak için bir metale bağlanmaktadır. Bağlanacak metalin özelliği sorulmaktadır. Buna göre nasıl bir metal seçilir?
Katodik koruma
- A) Demirden daha soy bir metal
- B) Yalıtkan bir malzeme
- C) Aynı metalden bir parça
- D) Demirden daha aktif bir metal
- E) Bir ametal
Doğru cevap: D — Daha aktif bir metal önce yükseltgenerek kendini feda eder; korunan metal katot kalır.
- İstenen sonucu yazalım: boru hattındaki demirin YÜKSELTGENMEMESİ gerekiyor, çünkü korozyon demirin yükseltgenmesidir.
- Bir metalin yükseltgenmemesi için, karşısında elektronu ondan daha kolay veren bir metal bulunmalıdır. Aktiflik tam olarak bunu ölçer: aktif metal daha kolay elektron verir.
- Demirden daha aktif bir metal bağlandığında yükseltgenme onun üzerinde gerçekleşir; o metal anot olur ve zamanla tükenir. Demir ise katot kalır, elektron vermek zorunda kalmaz ve korunur. Yönteme katodik koruma denmesinin nedeni budur.
- Denetleyelim: daha soy bir metal bağlansaydı ✓ — bu kez demir anot olur ve korozyon hızlanırdı.
-
17. Çatı kaplamalarında galvanizli sac kullanılmaktadır. Sacın hangi metalle kaplandığı aranmaktadır. Buna göre kaplama metali hangisidir?
Galvanizli sac
- A) Altın
- B) Gümüş
- C) Bakır
- D) Kurşun
- E) Çinko
Doğru cevap: E — Galvanizleme demirin çinkoyla kaplanmasıdır; çinko demirden daha aktif olduğu için onu korur.
- Kaplamanın hangi metalle yapılması gerektiğini belirleyelim: koruma sağlaması için kaplama metali demirden daha aktif olmalı, yani elektronu daha kolay vermeli.
- Seçenekleri aktifliğe göre eleyelim. Altın, gümüş, bakır ve kurşun demirden daha soydur; bunlarla kaplanan demir, kaplama çizildiğinde daha hızlı paslanır. Geriye çinko kalıyor ve çinko demirden daha aktiftir.
- Bu seçimin ikinci bir üstünlüğü daha vardır: kaplama çizilip demir açığa çıksa bile koruma sürer, çünkü çinko yine anot olarak davranıp kendini feda eder. Soy metalle kaplamada ise çizik, korozyonun başlangıç noktası olurdu.
- Denetleyelim: galvanizli sacın çizik yerleri hemen paslanmıyor ✓ — kimyasal koruma fiziksel kaplamadan bağımsız sürüyor.
-
18. Uzun süre kullanılan bir pil artık akım vermemektedir. Pilin hücre potansiyeli incelenmektedir. Buna göre bu anda potansiyel kaçtır?
Pil bittiğinde E°hücre
- A) Sıfırdır
- B) Artmıştır
- C) Negatiftir ama büyüktür
- D) Değişmemiştir
- E) Sonsuzdur
Doğru cevap: A — Pil dengeye ulaştığında sürükleyici güç tükenir; hücre potansiyeli sıfırlanır ve akım kesilir.
- Pil çalışırken ne değiştiğini izleyelim: anottaki metal harcanır, katot çözeltisindeki katyonlar tükenir, iyon derişimleri sürekli değişir.
- Hücre potansiyeli bu derişimlere bağlıdır ve tepkime ilerledikçe azalır. Yani pilin itici gücü zamanla zayıflar.
- Sonunda ileri ve geri yönlerin hızları eşitlenir, sistem dengeye ulaşır. Denge durumunda net bir değişim olmadığı için sürükleyici güç de kalmaz: hücre potansiyeli sıfırdır ve akım kesilir. "Pilin bitmesi" tam olarak budur.
- Denetleyelim: potansiyel negatife düşmüyor ✓ — negatif olsaydı tepkime ters yönde kendiliğinden yürürdü, oysa denge kurulup duruyor.
-
19. Tabloda üç yarı hücrenin standart potansiyeli verilmiştir. Gümüş ve demirle kurulan pilde anodun hangisi olacağı sorulmaktadır. Buna göre anot hangisidir?
- A) Gümüş
- B) Demir
- C) Bakır
- D) İkisi de anot olur
- E) Belirlenemez
Doğru cevap: B — Potansiyeli küçük olan yükseltgenir; gümüş-demir pilinde anot demirdir.
- Tablodaki değerleri okuyalım: Ag⁺/Ag için +0,80 V, Fe²⁺/Fe için −0,44 V. Kurulan pilde bu iki yarı hücre kullanılıyor.
- Kuralı koyalım: standart indirgenme potansiyeli BÜYÜK olan yarı hücre indirgenir, yani katot olur; küçük olan yükseltgenir, yani anot olur.
- Değerleri karşılaştıralım: 0,80 > −0,44 olduğuna göre gümüş katot, demir anottur. Demir elektron vererek Fe²⁺ hâline geçer; gümüş iyonları bu elektronları alıp metalik gümüşe dönüşür.
- Denetleyelim: E°hücre = 0,80 − (−0,44) = 1,24 V ✓ — pozitif çıkıyor, yani tepkime istemli; seçim doğru.
-
20. Deniz suyunda çalışan gemilerin çelik gövdelerine çinko bloklar kaynatılmaktadır. Bu uygulamanın amacı aranmaktadır. Buna göre bloklar ne işe yarar?
Gemi gövdesine çinko blok
- A) Gemiyi ağırlaştırır
- B) Gövdeyi ısıtır
- C) Kendileri yükseltgenerek çeliği korozyondan korur
- D) Deniz suyunu tatlandırır
- E) Gemiyi hızlandırır
Doğru cevap: C — Çinko bloklar çelikten daha aktif olduğu için önce yükseltgenir; gövde katot kalarak korunur.
- Ortamı belirleyelim: deniz suyu tuzlu olduğu için iyi bir elektrolittir. Çelik gövde bu ortamda kendiliğinden bir korozyon hücresi oluşturur ve hızla paslanır.
- Çinko bloklar gövdeye kaynatıldığında devre değişir. Çinko çelikten daha aktif olduğu için elektronu o verir; blok anot olur ve yükseltgenerek çözünür.
- Gövde ise katot durumuna geçer; elektron vermek zorunda kalmadığı için yükseltgenmez, yani paslanmaz. Bloklar zamanla tükendiği için belirli aralıklarla değiştirilir; adlarına "feda anodu" denmesinin nedeni budur.
- Denetleyelim: aynı ilke yer altı borularında da kullanılıyor ✓ — orada da daha aktif bir metal bağlanıyor.
Bu testin konusundaki MEB kazanımları
Öğretim programından — bu konuda neyin ölçüldüğünü gösterir.
- KİM.12.1.2 Metallerin aktiflik sıralamasını belirlemeye ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme
- 12.1.2.1 Elektrot ve elektrokimyasal hücre kavramlarını açıklar. a
Öğretmen misiniz?
Bu testi cevap anahtarıyla birlikte A4 kâğıda dökün, sınıfta çoğaltın.