5N1K ve Hikâye Unsurları

1. Öğretmen yukarıdaki metni sınıfta sesli okudu, sonra tahtaya "Kim?" yazdı. Metne göre bu olayı yaşayan, yani metnin kişisi kimdir?

• A) Zeynep'in annesi
• B) Zeynep
• C) Kumsaldaki bir çocuk

Doğru cevap: B — Metinde kabukları toplayan, kovayı dolduran kişi Zeynep'tir. Ailesi yalnızca sahile gitmiştir, olayı yapan Zeynep'tir.

1. "Kim?" sorusu, işi yapan kişiyi arar.
2. Metinde "Kumsalda rengârenk deniz kabukları topladı." işini yapan Zeynep'tir.
3. Bu hikâyenin kişisi Zeynep'tir → cevap B.

2. Zeynep'in pazar gününü anlatan metin yukarıda veriliyor. Her hikâyenin geçtiği bir yer vardır. Buna göre anlatılan olay nerede geçmektedir?

• A) Okul bahçesinde
• B) Deniz kıyısındaki kumsalda
• C) Evlerinin mutfağında

Doğru cevap: B — Metinde "sahile gitti" ve "Kumsalda ... topladı" denir; olayın geçtiği yer deniz kıyısındaki kumsaldır.

1. "Nerede?" sorusu yer bildiren sözcüğü arar.
2. Metnin birinci cümlesinde "sahile", ikinci cümlesinde "Kumsalda" yazıyor.
3. Okul da mutfak da metinde geçmiyor → cevap B.

3. Sınıfta metnin unsurları tahtaya yazılıyor. Sıra zaman unsuruna geldi. Metne göre kabuk toplama işi ne zaman olmuştur?

• A) Cuma akşamı
• B) Salı öğleden sonra
• C) Pazar sabahı

Doğru cevap: C — Metnin ilk cümlesi "Pazar sabahı" ifadesiyle başlar; olayın zamanı budur.

1. "Ne zaman?" sorusu gün, saat ya da vakit bildiren sözü arar.
2. Metnin ilk sözü "Pazar sabahı"dır.
3. Cuma da salı da metinde geçmiyor → cevap C.

4. Mert'i anlatan yukarıdaki metni okuyunuz. Bir hikâyede anlatılan işe olay denir. Buna göre bu metinde anlatılan olay hangisidir?

• A) Mert'in kütüphaneden kitap ödünç alması
• B) Mert'in kardeşine kitap hediye etmesi
• C) Mert'in kütüphanede kitap yazması

Doğru cevap: A — Metin baştan sona Mert'in kütüphaneye gidip masal kitabını ödünç almasını anlatır.

1. Olay, "Metinde ne oluyor?" sorusunun cevabıdır.
2. Mert kütüphaneye gidiyor, kitabı seçiyor ve ödünç alıyor.
3. Hediye etme ya da kitap yazma metinde yok → cevap A.

5. Metinde Mert'in kitabı ödünç alma sebebi de yazılıdır. Buna göre Mert bu kitabı niçin almıştır?

• A) Öğretmeni ödev verdiği için
• B) Kardeşine masal okumak için
• C) Kitabı arkadaşına vermek için

Doğru cevap: B — Metnin son cümlesinde sebep açıkça verilir: "kardeşine masal okumak için ödünç aldı".

1. "Niçin?" sorusu işin sebebini ya da amacını arar.
2. Son cümlede "... okumak için" sözü geçiyor.
3. Metinde ödev de arkadaş da yok → cevap B.

6. Rüya'nın mutfakta yaptıkları yukarıdaki metinde anlatılıyor. Metne göre Rüya hamuru nasıl kesmiştir?

• A) Bıçakla uzun şeritler hâlinde
• B) Elleriyle yuvarlayarak
• C) Yıldız kalıbıyla tek tek

Doğru cevap: C — Metinde "Hamuru yıldız kalıbıyla tek tek kesti." denmektedir.

1. "Nasıl?" sorusu, işin ne şekilde yapıldığını arar.
2. Metinde kesme işinin yanında "yıldız kalıbıyla tek tek" yazıyor.
3. Bıçak da yuvarlama da metinde geçmiyor → cevap C.

7. Rüya'nın hikâyesinin unsurları yukarıdaki tabloya yazıldı, kişiler satırı boş bırakıldı. Metne göre bu satıra hangisi yazılmalıdır?

• A) Rüya ile annesi
• B) Rüya ile öğretmeni
• C) Yalnızca Rüya'nın babası

Doğru cevap: A — Metinde kurabiyeleri hazırlarken iki kişi vardır: Rüya ve annesi. Kişiler unsuruna ikisi birden yazılır.

1. Kişiler unsuru, olayı yapan ya da olayda bulunan herkesi kapsar.
2. Metinde "Rüya mutfakta annesine yardım etti." deniyor.
3. Öğretmen ve baba metinde geçmiyor → cevap A.

8. Kuzey'in bulduğu cüzdanı anlatan metin ve eşleştirme tablosu yukarıda görülüyor. Son okun ucu boş bırakılmıştır. Bu boşluğa hangi cevap gelmelidir?

• A) Salı öğle arasında
• B) Pazar sabahı
• C) Cuma akşamı

Doğru cevap: A — "Ne zaman?" sorusunun cevabı metnin ilk sözünde verilir: "Salı öğle arasında".

1. Boş kalan ok "Ne zaman?" sorusundan çıkıyor.
2. Metinde zaman bildiren söz "Salı öğle arasında"dır.
3. Diğer şıklardaki günler metinde hiç geçmiyor → cevap A.

9. Kuzey'in hikâyesinde birden fazla kişi geçiyor. Cüzdanı teslim ettiği müdür yardımcısı da bunlardan biridir. Metne göre müdür yardımcısı bu hikâyenin hangi unsuru içinde yer alır?

• A) Yer unsuru
• B) Zaman unsuru
• C) Kişiler unsuru

Doğru cevap: C — Müdür yardımcısı bir insandır; hikâyede yer alan insanlar kişiler unsurunu oluşturur.

1. Yer unsuru mekânı, zaman unsuru vakti anlatır.
2. Müdür yardımcısı bir mekân ya da vakit değil, bir insandır.
3. Hikâyedeki insanlar kişiler unsuruna girer → cevap C.

10. Öğretmen tahtaya yukarıdaki 5N1K kartlarını astı. Bir öğrenci okuduğu hikâyede olayın geçtiği yeri öğrenmek istiyor. Bu öğrenci kartlardan hangisini seçmelidir?

• A) Ne zaman?
• B) Nerede?
• C) Niçin?

Doğru cevap: B — Yer unsurunu "Nerede?" sorusu bulur; "Ne zaman?" zamanı, "Niçin?" sebebi sorar.

1. "Ne zaman?" kartı gün ve vakit sorar, yeri sormaz.
2. "Niçin?" kartı işin sebebini sorar.
3. Yeri soran kart "Nerede?"dir → cevap B.